장음표시 사용
81쪽
ACADEMICORUM NIORUM II. 6 6 l. I primum qui pote8ti lion inpediri, cum a veri salsa non distent deinde quod iudieiuna est veri, cum sit Commune falsi ex his illa necessario nata ost 'Oχr , id est udSOnsionis retentio, in qua meliu sibi constitit Arcesilas, si Vora Sunt quae de Carnendo non nulli existimant si nini percipi nihil potest, quod utrique visum At tollondus
adsensus est quid enim est tum utile quam quicquam adprobare non cognitum Carneadem autem etiam heri audiebamus Solitum esse eo dehibi interdum, ut diceret ollinaturum, id St, essenturum 3Se Sapientem. Diihi Porro non tam Certum est 38 aliquid, quod conprehendi
possit, de quo iam nimium etiam diu diSputo, quam Sapientem nihil opinari, id egi numquam adsentiri rei vel falsae vel incognitae. Restat illud, quod dicunt, veri 'inveniundi cauS contra omnia dici oportere et pro omnibus volo igitur videre quid invenerint. non solemuS' inquit OAtendere ' quae sunt tandem ista mysteria aut cur cellatis, quaSi turpe aliquid, Sententiam veStram V Ut, qui audient, inquit ratione potius quam auctoritate ducantur. quid, Si utroque, num eius Si unum amon
illiud non celant, nihil esse quod pereipi posSit an in eo auctoritas nilii obest mihi quidem videtur vel plurimum quis enim Sta tum aperte perSpieueque sit Er-VerSa et salsa Secutus esset, nisi tanta in ArceSila, multo etiam maior in Carneade, et copia rerum et dicendi vi8suisset Hae Antiochus sere et Alexandreae tum et multis
anni post multo etiam adseverantius, in Syria cum ESSetnaeeum, Paulo ante quam Si mortuus. Sed iam confirmata causa te hominem amiciSsimum, me aut Emappellabat, et aliquot annis minorem natu, non dubitabo monere tune, cum tantis laudibus philo8ophiam extuleri Hortensiumque nostrum dissentientem OmmoveriS, Cum philoSophiam sequere, quae eonfundit Vera eum salsis, spolint nos iudieio, privat adprobatione omni, ortia sensibus et Cimmeriis quidem, quibu8,3pectum Solis sive deus aliquis sive natura ademerat Sive iuStoei, quem incolebant, situs, igne tamen adorant, quOrum illis uti lumine licebat isti autem, quo tu robu8, tantis offusi tenebris De Acintillum quidem uillam nobig
82쪽
M M. TULLI CICERONI Sud clispieiendium reliquerunt; quos si sequamur, iis vin-62 elis imus astricti, ut no commoVCre nequeamus. Sublata enim adsenSione omnem et motum animorum et aetionem
rerum sustulerunt; quod non modo recte fieri, sed omnino fieri non potest provide etiam ne uni tibi istam sententiam minime liceat defendere an tu, cum re Occultissimas aperueris in hicemque protuleris iratusque dixeris ea te conperisse, quod mihi quoque licebat, qui ex te illa cognoVerani , negabi ESSO rem ullam, URE cogno8sii, conprehendi, pereipi poSSit Vide, quae8o, etiam atque etiam ne illarum quoque rerum pulcherrimarum a te ipso minuatur auctoritas. quae cum dixisset ille, os finem fecit. Hortensius autem vehementer admirans quod quidem perpetuo Lucullo loquente fecerat, ut etiam manu saepe tolleret ne mirum nam numquam arbitror contra Academiam dictum Sse subtilius, me quoque, iocanSne an ita Sentiens, non enim Satis intellegebam , coepit hortari ut sententia desisterem.
Tum mihi Catulus si te inquit Luculli oratio
flexit, quae est habita memoriter, accurate, COPiOSE, RECOneque te quo minus, si tibi ita videatur, sententiam mutes defetiendum puto illud vero non cenSuerim, ut eius auetoritate moveare tantum enim te modo monuit, inquit adridens ut cavere ne qui inprobus tribunu Pi., quorum vide quanta copia emper futura sit, arriperet te et in contione quaereret, qui tibi constares, cum idem negares quiequam certi posse reperiri, idem te conperiSS dixisses. hoe, URESO, CAVE ne te terreat de cau8a autem ipsa malim quidem te ab hoc dissentire; in OSSeris, non magno opere mirabor memini enim Antiochum ipsunt, Cum annos multos alia ensisset, Simul a Visum St, sententia destitisse. haec cum dixisset Catulu8, me omnes intueri. Tum ego non minus commotus, quam oleo in cauSi8 maioribus, huius modi quadam oratione Sum CXOrSUS:
83쪽
ACADEMICONUM PRIORUM, G2 66. Adia i , itur, si li: tuo: Qinto Nu:isi de sum: mea dixero. ego enim Si aut OAtentatione aliqua adductus aut studio si certandi ad hane potissimum liliilosophiam me adplicavi,
non modo stultitiam meam, sed Otiam more et naturam condentinandam puto nam si in minimis rebus pertinacia reprehenditur, calumnia etiam cooreetur, ego de omni statu consilioque totius vitae aut certare cum aliis Pugnaciter nut frustrari cum alios tum etiam me ipSum velim itaque, nisi ineptum putarem in tali disputatione id facere, quod, cum de re publiea disceptatur, fieri interdum solet, iurarem per Iovem deosque penati me et ardere studio veri reperiendi et ea sentire, quae dicerem.
qui enim po88um non cupere Verum invenire, Cum Rum 6
deam, si simile veri quid invenerim L sed, ut ho pulcherrimum AS iudico, Vera videre, Si pro veri Probare salsa turpissimum egi. nee tamen ego is sum, qui nihil umquam falsi adprobem, qui numquam adSentiar, qui nihil opiner: e quaerimus de sapiente. ego ero PSE
sit magnu quidem reum opinator, non enim Sum S
Pien - et mea cogitationes rei, dirigo, non ad illam parvulam CynOSurum, qua fidunt duce noetum Phoenices in alto, ut ait Aratu8 eoque directius gubernant, quod eam
quae cur3u interiore brevi convertitur orbe, sed Helicen et clarissimos Septentriones, id est rationes has latiore specie, non ad tenue elimatas eo fit ut errem et vager latius sed non de me, ut dixi, sed de Sapiente quaeritur visa enim Sta cum acriter mentem EnSumVepepulerunt, accipio iisque interdum etiam adsentior, nee percipi tamen nihil enim arbitror posge percipi non Sum Sapien3 itaque visis cedo ne POSSum reSiSt Ere. sapientis autem hane censet Arcesilas vim SSe maximam Zenoni adSentiens, cavere ne capiatur ne fallatur videre nihil est enim ab ea cogitatione, quam habemu8 de gravitate Sapientis, errore, levitate, temeritate diiunctius quid igitur loquar de firmitate sapientis quem quidem nihil opinari tu quoque, Lueulle, Concedi8. quod
quoniam a te Probatur ut praepoStere tecum agam; mox reseram me ad ordinem , haec Primum onetu8io
84쪽
21 quam habeat vim considera si ulli rei sapiens adsen-' tietur umquam, aliquando otiam opinabitur; numquam autem spinabitur nulli igitur rei adSentietur hane conchisionem Arcesilas probabnt; confirmabat enim et primum et Secundum Carneade non numquam secundum illud dabat, adsentiri aliquando ita sequebatur etiam opinari quod tu non vi et recte, ut mihi videris sed illi id primum, sapientem, Si adSonSurus ESSEt, etiam opinaturum, salsum es3 Stoici dicunt et eorum adstipulator Antiochus posse enim cum falsa a veri et quae nono possint percipi ab ii8, quae Po88int, distinguere nobis autem primum, etiam Si quid percipi posSit tamen ipsa consuetudo adsentiendi periculosa Ese videtur et lubrica.
IIIam ob rem cum tam vitioSum esse constet adsentiri quiequam aut salsum aut incognitum, sustinenda est potius omni adSonSio, ne praecipitet, Si temere ProeeSSerit. ita enim finitima sunt falsa veris eaque, quae percipi non POSSUnt, ii8, recte POSSunt, Si modo ea Sunt quaedam; iam enim videbimus , ut tam in praecipitem locum non debeat se Sapiens Committere. Sin autem omnino
nihil es8e, quod percipi po8Sit a me unis Ser et, quod tu mihi das, accepero, Sapientem nihil opinari, est etiam illud erit, sapientem adsensus omnis cohibiturum, ut videndum tibi sit, idne malis an liquid opinaturum,SSE Sapientem neutrum, inquies, illorum nitamur igitur, nihil pos8 percipi etenim de eo omnis Si ControVerSin. 22 Sed prius pauca cum Antiooho, qui nee PSa, quae a me defenduntur, et didicit pud Philonem tamdiu, ut con8taret diutius didicisse neminem, et scripsit de his rebus acutissime et idem hae non aeriuS CCu- Savit in senectute quam antea defenSitaverat quamVis igitur fuerit acutus, ut fuit, tamen inconstantia levatur auetoritas quis enim iste dies inluxerit, quaero, qui illi ostenderit eam, quam mulios annos esse negitaViSSet, veri et falsi notam excogitavit aliquid eadem dieit quae Stoici paenituit illa sensisse cur non e franStulit ad alios et maxime ad Stoicos eorum enim orat propria ista dissensio quid eunt Mnesarchi paenitebat Fquid Dardani qui orant Athonis uni principes Stoieorimi numquam n Philone discessit, nisi postea quam
85쪽
ACADEMICORUM PRIORUM II si id di
ipse coelii qui se audiretit habere unde autem subito ovotus Acadentia revocata est nominis dignitatem videtur, cum a re ipsa CSeiSceret, rotinere voluisse, quod orant qui illum gloriae causa facere dicerent, Cum PCraret otium ore ut ii, qui e sequerentur, Antiochii Vocarentur mihi autem magis videtur non potuisse uStinere Conssui Sum innium philosophorum. Otenim de ceteris sunt inter illos non nulla omninnia haec Academicorum CSt una Sententia, quam reliquorum PhiloSophorum nomo
probet itaque ce8Sit et ut ii, qui ub Novis solem non
ferunt, item ille, cum neStuaret, Veterum, ut Maenianorum, si Academicorum umbram Soeutu CSi quoquo 1
Solebat uti argumento tum, cum ei placebat nihil posse Percilii, cum quaereret, Dionysius ille Heracleotes utrum conprehendisset certa illa nota, qua adsentiri dicitis oportere, illudne quod multos annos tenuisset Zenonique magistro credidisset, honestum quod Sset, id bonum solum ESSE, an quod postea defensitavisset, honesti inane
DomCII ESSE, VoluptatEm ESSE Summum bonum, qui ex
illiu commutata sententia docere vellet nihil ita signari
in animi noStris a vero po33e, quod non eodem modo po88it a falSo, i curavit ut, quod argumentum, Dionysio ip3 Sump8i8Set ex eo Ceteri Sumersent. Sed cum hoc alio loco plura, nune ad a, qtire a te,
Lueulle, dicta uni et primum quod initio dixisti videa 23 inus quale sit similiter a nobis de antiquis philosophis
commemorari atque seditioSi solerent claros viroS, Sed tamen populari aliquo nominare illi, cum re non bonaStraetent, Similes bonorum videri volunt no autem Endisiimus nobis videri, quae vosmet ip3 nobilissimis philosophis laeuisse conceditis Anaxagora nivem nigrum dixit esse ferres me, si ego idem dicerem tu, ne Sidubitarem quidem ut quis est num hi sophistes Si enim appellabantur ii, qui ostentationis aut quaeStuScausat Philosophabantur, maxima fuit et gravitatis et ingenii gloria quid loquar de Democrito quem cum ac conferre possumus non modo ingenii magnitudine, sed etiam animi qui ita sit auAus ordiri: hae loquor de universis. nihil exeipit de quo non profiteatur; quid enim CSA poteSt extra univer8ay qui hune Philosophum
86쪽
d M. TULLI CICERONIS non anteponit Cleant lii, Chrysippo, reliquis inferioris aetatis qui mihi cum illo collati quintae classis videntur. atque is non hoc dicit, quod no8, qui veri esse aliquid
non OgumuS, Peroipi OSSe negamuS ille esse verum Plane Ogat, SenSuSque idem non obscuros dicit, sed tenebricosos si enim appellat eOS . 8, qui hune maxime est admiratus, Chius Metrodorus, initio libri, qui est de natura, nego inquit scire no sciamusne aliquid an nihil sciamus, ne id ipSum quidem, nescire aut Scire, i Seire nos, ne omnino, Sitne aliquid an nihil sit. furore tibi Empedocles videtur, at mihi dignissimum rebus iis, de quibus loquitur, sonum fundere num Orgo i Excaeeat nos aut orbat ensibu3, Si parum magnam vim censet in iis 33 ad ea, quae sub eos subiecta sunt, iudicanda Parmenides, Xenophanes, minus bonis quamquam VerSibus, sed tamen illi versibus increpant eorum adrogantiam qua Ai irati, qui, cum sciri nihil posSit audeant se seire dicere et ab iis aiebas removendum Socraten et Platonem cur an de ullis certius po3sum dicere vixisse cum iis equidem videor ita multi sermones perscripti Sunt, e quibus dubitari non possit quin Socrati nihil sit visum Seiri posse excepit unum tantum scire se nihil se scire, nihil amplius quid dicam de Platone F qui certe tam multis libris hae persecutus non esset, nisi probavisset ironiam enim alterius, si etianni PrROSOr-2 tim, nulla fuit ratio persequi videorne tibi, non, ut Saturninus, nominare modo inlustris homines, sed etiam imitari num quem nisi clarum, nisi nobilem atqui habebam molestos vobis, sed minutos, Stilponem Diodorum, Alexinum, quorum sunt contorta et astulenta quaedam sophismata Sic enim appellantur fallaces conclusiunculii P.
sed quid eos colligam, cum habeam Chrysippum, qui fulcire putatur porticum Stoicorum quam multa ille
contra EnSUS, quam multa contra Omnia, quae in On-Suetudine probantur a dissolvit idem mihi quidem non videtur sed dissolverit sane steri tam multa non Ol-lQf88et, quae nos fallerent probabilitate magna, nisi vii dei et iis resisti non facile posse quid Cyrenaici tibi videntur, minime contempti philosophi qui negant esse quicquam quod percipi po8sit extrinsecus V en e Sohi
87쪽
ACADEMICORUM PRIORUM II is is db
perstipere, quae tactu intiani Sentiant, ut dolorem, ut voluptatem neque Se quo quid colore aut quo sono sit scire, sed tantum sentire adsie Se quodam modo satis multa de ausitoribuS quumquan Ex ENURESiErus, nonne
putarem post illos veteres tot saeculis inveniri verum potuisse, tot ingenri tantiSque Studiis quaerentibus quid inventum sit paulo po3 videro, te ipso quidem iudice.
Arcesilan vero non obfresitandi nuSa eum Zenone pugianuisse, sed verum invenire Voluisse, si intellegitur nemo et Umquam Superiorum non modo EXPresserat, sed ne dixerat quidem Po88 hominem nillil opinari, nee solum POSSe, Sed ita ECESSO ESSE Sapienti visa est Arcesilae eum Vera sententia, tum honeSta et digna Sapiente quaesivit de Zenone fortasse, quid futurum,SSet, Si ne Percipere quicquam OSSet Sapiens ne opinari sapientis esset ille, credo, nihil opinaturum, quoniam 8Set, quod l)ercipi po33et quid ergo id esset viSum, redo quale igitur visum tum ilhim ita definisse, ex eo, quod SSet, sicut esset, inpressum et Signatum et effietum post requisitum, etiamne, Si eiusdem modi e83et visum verum, quale vel falsum hi Zenonem vidi8se acute nullum esse visum quod percipi posset, ita tale e33et ab eo, quod est, ut eiusdem modi ab eo, quod non St, POSSEL ESSE.recte consensit Arcesilas ad definitionem additum neque enim a sum perstipi posse neque Verum, Si 8Set tale, quale vel falsum incubuit autem in eas disputationes,
ut doceret nullum tale es3 visum a Vero, ut non iuS-dem modi etiam a falso posset esse hae est una On- Stentio, quae adhue permanserit; nam illud, nulli rei ad-SenSurum CSSe Sapientem, nihil ad hane controversiam
pertinebat licebat enim nihil pereipere et tamen opinari, quod a Carneade dieitur probatum equidem, Clitomacho ptu quam Philoni aut Metrodoro credens, hoe magis ab eo disputatum quam probatum puto sed id omittamu3 illud certe opinatione et pereeptione sublata Sem quitiar, omnium adsensionum retentio, ut Si Stendero nihil posse percipi, tu concedas numquam dSEDSUTUm
Quid ergo e8 quod percipi possit, si ne ensu qui
dem vera nuntiant quos tu Luculle, contantini loco de-
88쪽
bo M. TULLI CICERONIS fendis quod ne id facere posses, ideirco heri non necessario losio contra sensus tam multa dixeram tu autem te negas infracto remo neque columbae collo QOmmoVeri.
primum cur nam et in rem Sentio non esse id, quod videatur, et in columba pluris videri Colores nec esse plus uno deinde nihilne praeterea diximus maneant illa omnia laceratur ista cau8a Veraei VOS ESSE SEIISIIS dicitis igitur emper auctorem habetis eum, qui magno Su Periculo causam agat eo enim rem dimittit EpicuruS, Si unu SenAus Semel in vita mentitus sit, nulli umbo quam ESSE Credendum. hoe est Verum 33e, considere
suis testibus t et inportata insistere itaque Timagoras
Epicureus negat sibi umquam, cum oculum OrSiSSEt, duas ex lucerna flammulas 33 utSas opinioni enim ESSE EDdaeium, non Oculorum quaSi quaeratur, quid
Sit, non quid videatur sit hic quidem maiorum simili8: tu vero, qui visa sensibus alia vera dicas esse, alia falsa, qui ea distinguis sed desine, quaeso, communibu lossiS; domi nobis ista nascuntur si, inquis, deus te interroget, Sani modo et integris sensibus, num amplius quid desidere8, quid respondeas utinam quidem roget audiet,
quam nobi8eum male egerit ut enim vera videamuS,
quam longe videmus ego Catuli Cumanum ex hoc loco
cerno, regionem video, Pompeianum non erno, Eque quicquam interiectum est, quod obstet, sed intendi acies longiu non potest o praeclarum prospectum Puteolo8 videmu8: at familiarem nostrum C. Avianium, ortasse si in porticu Neptuni ambulantem, non videmus at ille neScio qui, qui in scholis nominari solet, mille et octingenta stadia quod abesset videbat quaedam voluere longiuS: responderem igitur audacter isti vestro deo me plane his
oeulis non Me contentum dicet me acrius videre quam illo pisci fortasse, qui neque videntur a nobiS, Et nune quidem ut oculis Eunt, neque ipsi nos suspicere POSSUnt: ergo ut illi aqua, si nobis aer crassus offunditur. at simpliu non desideramus.' quid talpam num de3iderare lumen putas neque tam quererer cum deo quod Parum longe quam quod falsum viderem videsne navem illam FStare nobis videtur, at iis, qui in nave sunt, moveri haed illa. quaere rationem cur ita videatur quam ut mav
89쪽
xime inveneris, quod haud scio an non PosSis, non tu verum testem inbere, Sed iam non sine ausa salsum testimonium distere ostenderis sed quid evo de navo 26
vidi enini a te remum contemni maiora fortaSSENNaeriS.
quid potest esse Sole maius quem mathematio amplius duodeviginti partibus confirmant maiorem SSe quam terrani quantulus nobi videtur mihi quidem quasi pedalis Epicurus autem POSSE Putat Otiam minorem esse cummunm videntur, Et non missio ne maiorem quidem multo iutat CSSe Vel tantum CSSE, quantus identur: ut oculi aut nihil mentiantur aut non multum mentiantur.
ubi igitur illud est semel sed ab ho credulo, qui numquam sensus mentiri putat, diSOedamus quin ne nune quidem, cum ille sol, qui tanta incitatione fertur, ut celeritas eius quanta sit ne cogitari quidem possit, tamen nobis stare videntur Sed, ut minuam controversiam, vi badete, quaeSο, quam in ParV li Sit quattuor sunt capita, quae concludant nihil SSe, quod nOSei, pereipi, eonprehendi possit, de quo hae tota quaeStio eAt e quibus primum est,s3 aliquod visum falsum, Secundum non poSSe id percipi, tertium, inter quae visa nihil intersit, fieri non Po38 ut eorum alia pereipi poSSint, alia non possint,
quartum nullum ESSE ViSum Verum A SENS Pros et um,
cui non adpositum sit visum aliud, quod ab eo nihil intersit quodque percipi non possit horum quattuor Capitum feeundum et tertium omne conoedunt; Primum Episturus non dat vos, quibuSeum re eSt, id quoque eoneeditis: omnis pugna de quarto est qui igitur Servilium Geminum videbat, si Quintum se Videre putabat, incidebat in eius modi visum, quod pereipi non posset, quia nulla nota verum distinguebatur a falso qua distinctione sublata quam haberet in et Cotta, qui biscum Gemino consul fuit, agnoseendo eius modi notam, quae sal8a 83 non posset negas tantam similitudinem
in rerum natura ESSE PUgna omnino, Sed cum adVersario fastili ne sit sane videri certe potest fallet igitur sensum, et si una fefellerit similitudo, dubia omnia reddiderit sublato enim iudiei illo, quo oportet agnoSei, etiam si ipse erit, quem videris, qui tibi videbitur, tamen non ea nota iudieabis, qua dici oportere, ut non po8Sit
90쪽
35 esse eiusdem modi falsa quando igitur potest tibi Publius Geminus Quintus videri, quid habes explorati, cur non possit tibi Cotta videri, qui non sit, quoniam aliquid
videtur esse, quod non At omnia diei sui generis esse, nihil si se idem, quod sit aliud Stoleum est quidem nec admodum credibile nullum esse pilum omnibus rebus talem, qualis sit ilia aliuS, nullum granum. hae refelli possunt, Sed pugnare nolo ad id enim, quod agitur, nihil interest, omnibusne partibus visa res nihil differat, an intemoso non possit, etiam Si differat sed, si hominum similitudo tanta 38 non poteSt, ne ignorum quidem die mihi, Lysippia eodem aere, eadem EmPErR-tione, eodeni caelo, t aqua, ceteri Omnibus, centum
Alexandros eiusdem modi fustere non posset qua igitur 8 notione discemeres quid si in eiusdem modi cera centum sigilla hoc anulo inpre33ero, ecquae Poterit in agnoscendo esse distinctio an tibi erit quaerendus anularius aliqui, quoniam gallinarium invenisti Deliacum illum, 2 qui ova cognosceret Sed adhibes artem advocatam
etiam sen8ibu8. pictor videt qua no non idemUS, Et, simul inflavit tibicen, a perito Camaen agnoscitur quid hoe nonno videtur contra te valere, Si sine mamiis artificiis, ad quae pauci accedunt, noStri quidem generis Idmodum, ne Videre nee audire possimu3 Iam illa
praeclara quanto artificio esset Engus nostro mentemque et totam constructionem hominis fabricata natural8 eur non extime3eam opinandi temeritatem etiamne hoc adfirmare potes, uoulle, SSe aliquam Vim, cum Prudentia et consilio scilicet, quae finxerit vel, ut tuo verbo
utar, quae ab lenta sit hominem qualis ista fabrica est ubi adhibita quando cur quo modo tractantur iStaingenio8e, disputantur etiam eleganter denique videantur Sane, ne adfirmentur modo. ed de physicis mox, et quidem ob eam causam, ne tu, qui id me facturum paulo ante dixeris, videare mentitus. Sed ut ad ea, quae clariora SNnt, Veniam, O inmuniverSas profundam, de quibus volumina inpleta sunt non a no3tris solum, sed etiam a Ch Aippo de quo queri olent Stoici, dum studiose omnia conquisio it On
