장음표시 사용
101쪽
94 Quaest. Moral. Canon. Centur. II.
os in ordine ad participandii huiusmodi priuilegium reli iosoru, quia est illud
idem,quod est concessum professis, ergo absolute remanent absoluti absque ulla obligatione praesentationis. 9 Neque urgent, quae pro opposita sententia allata sunt . primum namque solutum manet ex dictis. Ad secundum vero resp. dicta priuilegia, quae mentionem faciunt de re incidentia, non procedunt quo ad Nouitios, sed quo ad eos, qui volunt ingredi religionem, & assumere habitum, ut costat ex priuilegio
tur in foro conrentiosio Uignare cau-
Datio ordinar. quo ad Fratres. num. q. Ver
Item Clemens. & ex priuilegio Iulij II.
in Bulla, quae incipit. Virttite conspicuos.sub. Kal. August. anno Iso6. relata a Petrino tom. I. Priuilem pro Σ. Consi ei flem Pontificis . in ipse enim S.9. ita habetur. Voltimus autem nihil inus, quod huiuymodi volentes ve Iro aggregari consortis, nsi mox , postquam fuerint absoluti, Ordinem vestrum intrauerint, etiamsi super hoc eis indueta a Praelatis Ordinis ei dem cocedantur, eo iis instri inas sententias , a quibus eos taliter absilai contigerit , relabantur. Vnde cum Pontifices loquantur taxati-uὰ de iis, qui absoluuntur intuitu ingres sus religionis, antequam ingrediantur, se
non est extendendum ad Nouiti O f A, Z L q,od ea amnousa ι εκ Rursus eu seclusis his priiii legijs possint Visitationis. Novitii absolui tanquam religiosi de iure communi iuxtaCap. Monachi.&Cap. Illortim. . di se Haci Ira. De senten .excommunicati tunc neque potest haber locum reincidentia.
i Dis Uatilasne causa in Iete supιriaris ect dissipatio. 2 Dispensatio in lege superioris ε cognitiane causae es saltem rotioranda, etiamsi adesse; causa. 2 Cur in dispensatione requiratar ea se e gnitio. 3 Di pensani in lege superioris non unetur
exprimere causam. 4 Iudex non tenetur exprimere causam sua sententiae .
s An peccet dispensans in lege superioris, si
ea iam non examinet, quando I bi de ea conuat.
6 Iudex inferior non potes iudieare seundum constentiam, sed seeundum attigata . 7 Regularos dispensantci in letibus Pontificius, aut Capituli Generatis debent exarm
Vod in serior non post dispensare in lege superio. ris absque caula, & irrita sit dispensatio, certuπαν omnino est, ut desumitur ex Cap. Quos
pro remedio. I. quis. 7. de Cap. Innotuit .
De electione. dc ex Trident. de a . p. I De resormat. ibi e re V vrgent, ititiaque ratio, Om.tior quandoque utilitas poIDiauerint, cum aliquibus dispensandum esse , i causa cognita, ac summa maturitate, atq. gratis a quibus q. a quos dispensatio per- sinebit, eris praestandαm ς aliterque fa a
diurn iis Deplitia censeatur. It princide
102쪽
An dispensans in lege,&c. Quaest. I 4'.
inde dispensatio 'sque causa potius dis, tur causae cognitio. Nam aliti non pintipatio dicenda est, ut notant Monach. test de ipsa constare in sero contentio- in Cap. I. De Hate, O qualit. orae in6. G. Vnde dispensatio nunquam temere Curtius Sen. Cons I 6.9 17. Socin.Con- concessa debet reuocari. F. Σq6. ver.Circasecundum. de Cus 23 I. 3 autem dispensans in Ie e si-vcr. Illum ommitto. voca. Paris. Consi. I 2. perioris debeat exprimere causam in ,ntim a Io. . a. Rolλn. 1 alle Co LOI. ipsa dispensatione, ob quam dispeniat. ntim. 26. vol. I. quia nimirum euertit, Negative mihi respondendum videtur, quod perleges in bonum communitatis si quidem iura, quae requirunt, quod aedificatum est. causae cognitio p mittatur, non requi-Σ Rursus certum est etiam, quod si runt ulterius, quod reperta vera causa, quis dispenset in lege superioris absque eaden in dispensatione exprimatur: vn- eo, quod praemittat causae cognitionem, de cum non constet de huiusmodi oblI- etiam si iusta causi dispensandi interue- gatione, no est imponenda dispensanti. niat, in sero contentiose , ad minus erit Quod etiam ex eo colligitur. quia reuocanda dispensatio, quamuis alias in non mitas causa requiritur pro serenda foro conscientiae valida esset, ut docent sententia, quam pro dispensando in le-
Innocent. in Cap. Diuer . num. I. DO ge superioris;&tamen non tenetur iu- cur. comv. Hostiens.num. 9. Io.Andreλs. dex causam in sententia exprimere, nisinum.9. Bellam era in cap. Veniens. nu. I 8. iii aliquibus casibus specialibus ob spe- eo . De Abse praeibiteror. Armill ver- cialem rationem, quae in i)s militat, sed ho, Dispensatio. num. Iq. Lopez par. I. sufficit, quod in actis de causa constet. Insirti ei. cap. q. ver. Tertio dicitur. PM LGite tamentum. inis.1 Deem actucnorm. In Cap.Cum ad monauerium.nu. I7. ubi Bald. ver. Vltimῖ nota. ubi asserit, De Italu Monach. Scin Cap. Ati Clerici. situum esse iudicem , qui causam inse-S. De adulteri s. m m. Ia. Dei P. Ale- rit sententiae. Angei.&coeteri Doctores xander de Naeuo. in Cap. I. num. 128. De ibid. Sol. In Amma. . De re tuae ubi item consitis. Τ recrem. Cap. I. an.A . num.q. Doctores. &Cap. Sistit. De re iudicata. Di t. 89. Henr. in Cap. Cum ad monaL M ubi Glos verbo , Non exprimantur. Pa rium . nu. II. De fiatu monach. Cardinat. norm . notat. vlt. Felin. &ali; Doctoresibiae m. 3s . . ntim. I. ubi rursus Hostiens. 1M. Cardin. in Clement. Saepe. g. Ga .nnm. 3 a Io. Andr. in . Probus in Additi quae i. II. De verbor. signi cat. Angel. in ad Monach. CV. unico. nu. . ver. PoHre- l. mi Romae. s. Duo Fratres. f. De verbor. mo. De aetaI. O lit. ordinan. Borgas. obtigat. Imola,& Alexan. . Bar. in I. Si De Hregularis par. a. Tit.De disser. termin. is , apud quem . F. De acquiren. haereae. Si in mater. dispensat. in Ane. Quos sequi- ergo in sententia, in qua agitur de iuretur Sanche Z lib. 8. de matrim. istit. I7. tertij, & administratione iustitiae, non I. cum num. anteced. cos retulerit, est exprimenda causa, multo minus erit
qui censent, talem dispensationem esse exprimenda indispensatione , sed suffi- ipso facto irritam. Ratio autem est, quia ciet, quod in examinatione cati a cen- cum requiratur causa ad dispensandum statur iusta,&sum ciens. in lege Superioris, de sim iis in foro con- s Ex his collistitur, quid dicendum telatioso, debet etiam in soro cotensos o de doctrina, quam tradit Sanche Z lib. 8.constare de causa, cu enim causa legiti- is matrim. disp. II. num. II. in . durn mam faciat dispensationem, non pqtest ait, Dispensantem in lege superioris non contentioso haberi pro legitima, peccare, si causam non examinet, si sibi, nisi in ipso constet de causa. Et proinde de ea constet; siquidem examen requiri- requiritu r causae cognitio. Cap. tur, ut de causa constet, ne temere satria, de Cap. D enfationis. I. uri'. 7. Se dispensatio. Licet enim hoc verum sit expresse in Triden cit. a 8. De r se quo ad forum conscientiae, non tamen
103쪽
Quaest. Mores Canon. Centur. α
quiritur examen,ut in foro externo constet de causa, & simul etiam, quod rationalis appareat dispensatio, ut tollatur occasio scandali,& ut seruetur debitus modus procedendi pro soro externo. Et ideo dispensans sine examine causae, etiam si illam notam habeat, non seruat praescriptum leg s praecipientis examen. 6 Sicuti autem iudex inferior nou potest iudicare secundum coscientiam, sed tenetur conficere acta, & secundum ipsa iudicare, aliter peccat mortaliter existente materia graui. Gllicitas. S. Veritas.F. De e. Praesid. ubi communiter Doctores. & in Cap. Pastoralis.
vero . De o c. deri. Turrecrem . in Cap. Iudicet. 3. Couarruv. lib. I. Variar. cap. I. num. 6. & communiter etiam Theologi. D. Thom. a. Σ. quaen. 67. an. a. Caelet. ibid. Maior . in 3. Diri. 3 3. quo. Sylvester et erbo, IudeX. 2. ργ Τ. . D. Antonin. 3.part. tit. q. cap. 6. Alens quas Ao. art. 2. Solus lib. s. deius. iure. quas. Dar. 2. Ita etiam inferior dispensans in lege superioris, si agatur de re graui, peccabit mortaliter, si non examinet causam , cum teneatur seruare in soro externo iuris ordinem, S procedere secundum allegata, & probata ; di proinde in re graui violat legem, quam
in conscientia teneatur seruare.
7 Coli gitur etiam. Quod quando
Praelati regulares dispensant in foro exteriori, aut in legibus Pontificijs virtute suorum priuilegiorum, aut in Constitutionibus religionis iuxta facultatem,qua habent, cum hae quoque sint leges superioris , tenentur praemittere cognitione causae, quia ipsi quoque tenentur quo ad substantialia seruare formam iuris; &iu- dic re secundum allegata,& probata; &proinde , si aliter dispensent, poterit impugnari dispensatio, & reuocari ab habente facultatem . Pro cogi Titione autem cauta sum ciet, quod de ipsa constet in actis Visitationis, quia hec eiciunt fidem in soro exteriori,ut notant Pauin.
Praxuar. I. Asor. γε s. nu. I. Aut si etiam Capitulum alicuius conuentus testetur Capitulariter de veritate, & iustitia causae pro obtinenda dispensatione pro aliquo tertio, non autem pro seipso, quia nemini in causa propria creditur. 8
di capitulum Regulariu infrans apud l
Superiores no aliqua Alpensatione; ist testans , adesse rationabilim causam, peccet, si causa nan sit rationa bilis. ΘeH. I 1 O.
et Capitulum Regularium proponens puri ea u-fam , ct inflans pro dis fatione noo peceat, scausa non At suo coni. α suid, fasserat, causam essestimienum.1 P t ns dispensationem Ane causa an peccet. 3 Dispensus, ct indueιns ad dispιnfandum . eausa in Irge superioris peceat. Proponens causam vis imontem, er eam
non examinans , ut inducat ad dissen- fundum in Iete superioris, petcat. s Coitulum proponent causam, qua ex gen
re fiso potest esse, o non se fusci ιηι pro dissensatione, an pec et .
IGcultas procedit, quando est dispensandum In lege superioris, nimirum aut iuris communis virtute priuilegio- irum, aut Capituli Generalis;& seclusa bona fide, quia supposito, quod Capitulum putaret, cansam esse rationabilem , Iicet non esset rationabilis, & mmciens, iexcusaretur. In hac autem dissicultate hoc certum est,quod si Capitulum purε proponat causam ,& instet de dispensa- . tione relinquens examinationem superioribus , non peccat, etiam si existimet, causam non esse susscientem quia fieri potest, quod licet sibi non videatur sus- ficiens, existimetur tamen talis a superioribus, atque Adeo prudenter, atquφ. In
104쪽
An Capitulum Regularium,&c. Quaest. 1 o. '
ρ onabiliter dispen sent iuxta ea, quae de pensatione tradunt Philiar. Iom. I. De
ia relinquitur examinanda, petens duspensationem ex vi illius causae, pnaesumitur petere, si causa sum ciens cl. 2 Si vero non solum purὰ proponat causam, ob quam instat dispensari, sed insuperasserat, huiusmodi cautinae
esse sufficientem, praesertim habita ratione circunstantiarum,quae solum, ut plurimum, a praesentibus ponderari possunt S. reyera cognoscat, causam non effosumcientem; aut illam prudenter non examinet, peccabit mortaliter, nec poterit a mortali excusari, nisi dispensa tio sit in materia leui. Hoc deducitur ex communi doctrita a eorum, qui docent, quod peccatur mortaliter, quando solum petitur dispensatio absque iustita causa. Quod inter alios tradunt Ara
silum habet locum, ut alibi dictum est, quando proponitur causa ut sufficiens, eccum animo inducendi ad dispensan
3 Fatio autem est, quia petens di-hensationem, & proponens causinia Centur. II. tanquam sussicientem inducit ad dispensandum, siquidem instantia dispensationis coniuncta cii causa mouet rationab
liter ad dispensandum . Cum autem inferior dispensans in lege saperioris absolegitima cau- peccet moria Iiter si dispensatio sit in materia graui, ve docent
I nam.28 quia impr denter , infideliter, contra praescriptu in legis, dc tanquam dissipator se gerit; sequitur,quqd petens dispensationem tanquamia ex iusta causa inducat ad peccandum.
petens dispensationem iudicet, causam non esse rationabilem, & proponat tanquam rationabilem ; sed etiam, si non examinet iustitiani causae, quia civili pro ponatur tanquan ratior ij ps, ut in tall
propositive fundetur di beni os , S:
fidem adhibeat,tenetur proponens pru denter se gerere, atque adeo examinare causam, alioquin temere, Se infidelitei
se gereret; unde dispen satio nulla,& pec caminosa adhuc ipii imputaretur. . Ex quibus colligitus, quod si Caapitulum proponat aliquam causim tria figenere, nempe necessitatem, aut aliam huiusmodi, quae ex genere suo possit esse.&no esse sussiciens ratione diuersarum circunstantiarum, cum quibus coniugi tur; & proponat tanquam sussicientem, si reuera non sit sussiciens, aut non sit prudenter examinata, peccabit mortaliter, si aratur de dispensatione iri re graui, quia adhuc inducet ad male dispensa dum, atque adeo ad peccatum.
105쪽
Quaest. Mors. Canon. Centur. .Hau Titius possit sibi retinere quaedam bona Caij, qua dixit, si velle ei in t
samento relinquere, si Caius ab inte-saia decedat .s: V M M A.
a riuus non aequirit ius ad bona aliqua Casi ex eo, quod Caius diis, se celis ea ibi
x Aliud se donare, ct aliud promittere δε re. a Promissio relinque si Iegat non es abso
3 Dispositio trabitur ad rempus, in quo esse s
a Pactum is donando an σΩineat donationem. o An parias actionem. x Ars assirmativa videtur suaderi ex doctrina, quam tra-
dunt Ago, Odiffredus, B tolus, Baldus, Angelus, Io. Faber, Fo tunius Garaia, Christophorus Portius, quos citat,& sequitur Ripa lib. 3. Ressons
cap. I 2. num. 2. testans de communi. &insuper Alciat. Resp. III. num. I 2. Socin . Sen. Coni. Io2. ver. PoAremo. lib. q.
quos citat,&sequitur Menoch. COGEqΣnum. 27. Quia, inquini ipsi, pactum de donando continet donationem; unde etiam promissio de legato aliquo in alicuius tauorem faciendo, continebit institutionein legati. a Sed oppositum tenendum est,
nimirum Titium non acquisiuisse ius ad illa bona Cati tanquam ad legatum sibi relictum,dc proinde non posse ea sibi retinere, etiam si promissio Cab de instituendo tali legato sit acceptata a Titio . iuxta doctrinam,quam tradunt Imola in I. In haeredibus. S. I. F. De donat. Alexa n. in L Iurivientium. inii. si Dep I. Salicet.
in L Si quis argentum. y. . C. De donat. Gallin .RGr. De verbor. obligat. num. III. Tiraquela D. De retract. conuen. insine.
num. 68. qui alios plures citat, qui volunt, aliud esse donare, de aliud promittere donare. de pactum de donando non habere specialem essectum, nec sortiri
3 Ratio autem est, quia promissio relinquendi legatum in testamento non est ab luta promissio, sed coarctata adtestamentum, & ad legatum; Sc est vir- , tualiter conditionata, si nimirum promittens testamentum condiderit; quia cum legatum non habeat locum,nili interueniat testamentum, si non ponitur testamentum, & Vltima voluntas, nec etiam ponitur legatum. Et proinde promissio relinquendi aliquid in legatum non potest sortiri situm effectum , nisi interueniente dispositione ultimae voluntatis, quia est alligata ad ultimam
voluntatem tanquam tunc sortitura suum essectum. Unde cum omnis dispositio trahatur ad tempus, in quo esse Rusconsertur. Lauod ponsa. C. De donat. ante nupt. & attendatur tempus persectionis, ut docent Bart. in L Siculi. s . f Deo-gat. I. ubi & coeteri. Alexan. COGLor.
su nostro non interuenerit dispositio vItimat voluntatis, dicta promissio non potuit sortiri aliquem estectum , quia non est sertitum suum estectum id, in quo ipsa debebat consumari, & haberCessectum. Vnde fuit potius propositum, de eiusdem manifestatio relinquendi ita legatum talia bona , quani promissio ipsorum. 4 Et Confir. Quando testamentum est imperfectum quo ad voluntatem , non valet neque etiam quo ad legata pla: ut, si testatur dicens, se velle testari
106쪽
An Titius possit sibi retinere.&c. Quaest. I s I. v
di iactatu Minotarium, &-& debitum. In casu autem, de quo aque interim, instituat haeredem , & aliqua Inus, quando quis dicit, volo relinquere tibi in testamento talia bona, voluntas est magis impersina, quam si intendens testari coram notario ante aduentum ipsius scribat, Relinquo Petro centum aureos;& ideo non ponit obligationem , nec facit legatum debitum. 6 Neque obstat, quod pro opposita parte allatum est; neque enim est verum, quod pactum de donando contineat donationem : quia ex genere suo pactum de aliquo faciendo non coni
net ipsum factum; ut manifeste constat in sponsalibus, quae sunt promisso, ω
.pactum de matrimonio, ineundo,neque tamen dici potest, quod contineant m trimonium . Et ratio est, quia promistio facti non est ipsum factum, ut notant o Linc Bonae dei. V erbo. Condicturum.
Decis. 18. Ioseph. Ludovic. Con- cIUG2. num. I. Solum ergo tale part parit oblinationem donandi iuxta pro lagata, sed moriatur , antequam veniant notarius,&t estes; tunc tale testamentum neque alet quo ad legata pia, ut trad unt indrad. Con I. II9. Albertc. in a me. en ustissima. 3. Siquis. C. De re m.
Ancharan. in cap. a. num. IO. De teHa- .mentis. Imola Con I. 9 I. Ana', Corsi. 7. Castrens cos. Io I. dc Const... I. voca. Dec. in Cop. I. num. I . De fide instrum. Guillel. Benedicti in cap. Runutius.
s Et hoc habetur expresse ex I. Ex
ea . Qui teriam. Dc. pos ibi. Ex ea scriptura, qua ad renamentum faciendum pa-
rratur, si nullo iure teBamentam pes, missionem. Et si iudicialis sit,parit etiam tum esset, nec ea, quae estommi optimis Rictionem , qua promi r constrinoi
verbo habent, peti posse . Se exi. Fideicommisa. q. uoties.ss. De legatis 3. ibi. se
ties exempta tenamenti praeparat, ct prius decedat, quam tenetur, non valent, quasi
ex codicillis, quae in exemplo scripta sunt, secer verba dicommis scriptara habeat. Et ratio est, quia testamentum, delegata ncii subsistunt, nisi in virtute ultimae voliantatis, in tali autem casu, in quo testamentum est imperfectum quo ad voluntatem, non habetur vltima voluntas, sed solum praeparatio ad ultimam voluntatem,quia cli ex mente testatoris vltima voluntas sit determinada coram notario,& testibus, non habetur quousque determinetur iuxta moda, quem
labi testator praescribiti, & ideo, si noris determinat, nec etiam habetur effectus vltimae voluntatis. Et hoc valet etiam in foro conscientiae, quia legata selum debentur ratione dispositionis ultimae oluntatis, qua seclusi, corruit etiam
Centur. II. teit , ut exequatur, quod promisit. Cum Gendimus.*. s. De eius tui. &L Dpactum.' prouocauit.=De Oct. ubi Bar. Aretin. in l. r. init. f. De verbori obligat. ubi etiam coeteri Doctores. Iac
ta l. Itirisgentium. F.Si cum nulla num. I9.
107쪽
An, si Petrus dica in se melle donare cev tum Cato, possit Caius ea sibi retinis r , si apud se habeat, decedente Pe
a dicat voluntas don indi. a Gaius non te Isbi retinere, qua Petrus diaeit,s Celle issi donare . et Promissio donandi non continet donationem . 3 Dicens, se velis donare, ause obliget ad do
4 Promissior quandopossit cogi ad exequendum. s inan propos cum donandi exterius manis arum sit fundamentum interpretandi voluntatem , quod coluerit do
6 M ni praesumitur talis, qualis de iure δε-b t esse.
dendum , iuxta doctri. I nam, quam tradunt D
chores quae i. praecedenti. num. I. allega
ti, si quidem dum dicit ι se velle donare , suffcienter osteiidit volimtatem suam , qua se liberalem ostendit ζrga , Caium . & dicta verba important. vi tualem donationem, & sufficienter declarant mentem proserentis, quod illaci centum sint Caij. unde si ea sibi retineat, non facit contra voluntatem domini.
iuxta Doctores citatos . Q.eIL praeceden-ri num. a. Qgia promissio donandi non continet donationem , & proinde non dat ius ad res, de qua dicitur instituenda donatio. Promissio nanque donandi respicit donationem celebrandam pro tempore futuro, &ideo non continet exequutionem ipsius, sed solui obligationem ad exequendum. Et hoc
valet supposito, quod dicens velle, se . aliquid donare id dicat proinstrendo, dc se loblitando ad celebradam donationem. a Uerum si dicens, Velie aliquid i donare, non intendat se obligare ad do D una, yt praesumitur, quando sini Τpliciter dicit, volo donire ι tunc noα, ' inducitur aliqua obligatio. sed tantunia 'declaratur propositu donandi ad ostemdendum iunctuin liberalevi ; dc ideo a 'fortiori non potest Mnafarius des na tus sibi retinere id, quod designat uno 'fait pro donatione. Vnde, cum non
adsit intentio se obligandi, non induci- tur obligatio , atque adeo non acqui- rhur ius aliquod donatario designato , iuxta ea, quae de promissione traduuio
4 Neque contra supradicta obst-t, iquod promissio inducat obligatione o sadimplendi, & quod possit costi promis l
Bari num. I 4. nam hoc tantum valet
promissione, quae sit vera promissio, d
acceptata; non autem, quando non est
vera promissio , sed soli1 m ordinata ad indicandum animi assectum, & propoli- ltum testandi talem animum liberalitate, laliqua . i lt s Dices. Quod stante proposito de ldonatione fac teda exterius manifestato, ladest sufficiensiundamentum interpr tandi voluntatem, quod Pctrus conten- ltus sit, quod Caius retineat illa centum, l& proinde ex hoc capite posse ea sibi ruetinere. Resp. tale proposit uiri exterius manifestatum non esse de se susῆciens fundamentum faciendi huiusmodi interpretationem , nisi aliud concurriat. si quidem respicit donationem, ut faciendam, de nondum obligatam, ideo est talis conditionis, ut requirat ulteriorem voluntatem, quae determinet de don
108쪽
tione et unde adhuc relinquit donationem indeterminatam, & voluntatem in sua indifferentia ad donandum, vel non donandum. Imo potest esse, quod ordinetur solum ad manifestandum as ctum. 6 Solum habet locum talis interpretatio,quando esset facta promisso indocens obligationem ad donandii; Τunc enim, quia mens praesumitur esse talis, qualis de iure debet esse, ut notant Iasin l. Causas.num. 3. C Detransact. Gram- i mat. .3-dc Cos 3. in Criminat. Dec. Consis . nu. .& Con-
i Loquentes de principe, quod tamen ob eandem rationem locum habet ii
F bonus, atque adeo rationabiliter pro- cedere . Et quia quisque praesumitur memor propriae salutis, atque adeo vel- p Ie iatisfacere proprijs obligationibus . Iunc inquam poterit sacere huiusmo- di interpretationem , quod contentus fuerit, ut sibi ea centum retineat, alia, irrationabit iter esset inuitus, quia nollet satisfacere propriae obligationi. Non est tam en eadem ratio de eo, qui dixit, &promisit, se velle aliquid relinquere in teliamento, quia talis prom mo non Inducit obligationem, nam, ut dictum est
missio conditionata, si nimirum condi- . derit testamentum , Et cum sit promi L sio exequenda per ultimamvoluntatem, 2 ct vltima voluntas sit sem per libera, neci sortiatur effectum, donec morte con-: firmatur , ideo semper talis promissio . manet in siispense, nec parit obli alio.
si si ecclisa licus asserat coram iudice laico,quod farina introducta nεmis iacensi ata in fauorem qpal-ratoris, sit propria, teneatur ad rectitutionem, si reuera non sit propria .s V M M A.
et Castis explicatio. α Sententia eonsi cationis erinum non ea ta, nee audita parte.
--qsfacto incurritur, non sex quenaa ante fenuntiam declarativam criminis.s Impedions senuntiam declarativam πιsitam teneatur resarcire damnum in- esquens.
6 lsereni, quod si suum, quod assiis e ιι
eo secandum, an teneatur resarcire. damnum a
c Totis Aponens falsum, ut impediat eou- ationem, auteneatur resanire eo. eponent falsem in iudicio, quomo pec
8 Ius A ad con seranda non inripit, nisi
quuta eo Natione. 9 Falsa attenatio contra Asecum quam iam n basionem iuratiae impediat. Io Impediens , nequis bareditatem, aut bene Aium ea ouitur, quoduam iusiadat. Io Imprens, ne cus csinequatur eousi --, quodnam ius iarit.
a N quadam ciuitate praeter Ving sualem panem, conficitur pa-α nis specialis melioris qualitatis non tamen omnes possunt ipsem conficere, sed ij selum, qui conueniunt
cum appaltatore. Non obstantibus tamen Poenis, plures clanculumiconfi-
109쪽
. Quarm Moral. Canon. Centuri IIJ
eiunt pane eiusdem qualitatis,& curant, quod etiam clanculum introducatur sarina in urbem . Accidit casus, quod quidam illam introduxit, tanquam si esset personae ecclesiasticae, sub cuius nomine in ingressu vin s notata suit. Id ap- Plator restiuit, & instauit coram iudice , ut urina confiscaretur, & sibi iuxta Ieges adscriberetur, quod 1 iudice statim praestitum est non praemissa informatione, cuius reuera esset illa sarina , nec audita parte. Persona ecclesiastica, cuius nomine sarina est importata in urbem comparuit coram iudice, & ut eratificaretur domino farinae,
suam propriam, de iudex statim iussit,
farinam confiscatam restitui. Dubitatur modo, an dictus ecclesiasticus teneatur ad aliquam rei ututionem.
In hac dissicultate hoc certii est; quod sententia, qua farina fuit confisca ta , dc adiudicata appaltatori, nulla fuit,
ut pote lata parte inaudita, nec etiam , citata, ut communiter docent Bar.
citatione tolluntur de sensiones, quae sunt de iure naturali, ut .ex Clement.
P storali, . De re iud. Quare huiusmodi desectus est talis, ut neque 1 Principe suppleri possit per ea, quae tradunt Bart.
De nullit. Tit. An qualibet sen sent. pof inui. n. I 3. Cum enim de sensio sit de iure n. aturali , non potest quis ea priuari , Principe, cum non sit supra iis naturale, atque adeo nec etiam priuari potest citatione. , quae est intimatio defensionis., 3 Rursus etiam certum est. Quod, cum sententia fueris nulla, nullum habuit ellectum,.& consequenter nullam
secit mutationem circa. iura partium, . Sententia nanque nulla non e it senten
Clement. Pastor, . V igitiar. De re tacite. dc notat inter alios Tiraquel. in I. Boues.
bor. Agni cat. dc proinde habetur pro non prolata, quia nulli ter fieri, & non fieri paria sunt. l. Quoties. d. Qii sisti dare
cogan. & consequenter non potest habere aliquem esse istum, quo immutet iura partium, & quod non est debitumia, faciat esse debitum. 6 Cum autem poena imposita 1 lege, etiam si ipso facto per transgressionem incurratur, non sit debita ante sententiam declaratoriam criminis, ut cum sententia communissima,&vera docent Decius in cap. I. num. 3. De consit.in lem noua Alexander in LSiquis maior. num. Iῖ. C. De transam Io. Andr. in Cap.Pro h mani. De bomisae in 6. Bald. in Ciap. I. De fuae sine culpa non amit. Cou
Grammat. Decis I Pnum .8. Achilles do Grassis. DecfI. De poenis. Maron. Decis
110쪽
An s ecclesiasticus asserat, ct c.' Quaest. 3. Io 3
cinus in Dissu sitionis ι Geniasib. Centur. 3
na insistitur ipso iure, Z ipso iacto, communis v sus ita intergretatur clausulam, VP f. Lit, & lpis iure, ut solum inducat i poenam accedente sententia declaratoria criminis, & de se tantum op retur, ut poena censeatur inflicta, sed sub conditione declarationis. Et haec communis interpretatio habetur ex Cap O mi
fecundi. m. De haeret cis.1 6. ubi ad penam
confiscationis bono i si propter haeresim, i quae ipse facto incurritur, requiriturini sententia declaratoria haeretis. Ibi. Confiditatu is t. imen bufragin9.li executio, et elbonorum lesertim occultio fieri non debet per Principes, adit alios Dominos temporales iuxta Gre 'rii Papae Praed .essiris no Irideclaration8m I an equam per Epyc pom lori, et et aliam ter nam F. clesiast: cam , quasi ex hoc h. ἰbeat poremtem, sententia
I per ecdem erimine fuerit tromt stata , .
Cum, inquam, poena non sit debita antea sententiam iudicis declarativam crimi- nis, sequitur in casu nostro, quod cum et sentent afuerit nulla, atque adeo res se: habeat, tanquam si non esset sententia ,: sequuta, non sit debita farina appaltatori ; atque adeo ex hoc capite non adsitorii gatio restituendi. Vnde reducituri dist cultas, an teneatur dictus ecclesia: sticus,quia per suum testimonium, licetii extraiudiciale, impediuit , ne farinata: l ad nidicaretur appaltatori. t 3 Et quidem iuxta sententiam Mo-
i respondendum esset, quod teneatur ad restitui one in . Quia peccauit contra: iustitiam, nam impedivit, ne per se'-tent am iudicis redderetur alteri, quod debitum erat. Deinde qui si aude, aut dolo impedit, ne quis consequatur beneficium, legatum, aut in stituatur haeres, tenetur ad restitutionem, ergo 1 sortiori tenebitur,quando impedit, ne reddatur, quod debitum est. 6 At tenendum est, non oblieari ad
restitutionem, iuxta ea, quae tradunt Le- desina pari. a. fum. tria I. 8. De iuri. comimul. cap. 2 . des cul. II. poLI 7. coneles . ci taris Orellanam Bannes,& asserens, esse communem opinionem Thom istarum. Lessus lib. 2. De itiI . di iure cap. I r. dusi. IX. vum. I 36. CarboniusquaH. 3 I. De re II . concl. 1. Uasqueet I. 2. HU. I Dcap. 2.
ob antibus. Quatenus docent, quod testis deponens falsum , quando agitur de poena applicanda fisco, aut alteri, non tenetur ad restitutionem. Et hoc est iuxta doctr nam Bannes z. 2. quae i. 62 art.3. Aragon. &Salon. ibid. & Nauar.
7 Ratio autem est, quia testis in tu . dicio non tenetur fateri verum , nisi ex obedientia, ct iustitia legali; unde fi dicat salsum, solum peccat contra Obedientiam , & iustitiam legalem, non autem contra commutatiuam, nec laeditius alicuius, quod sit ad mulctam , seu poenam, sed ibium ius legalis iustitiae.
Et in casu nostro ille ecclesiasticus non peccauit contra obedientiam, quia non testatus est iudicialiter, nec poterat obriligari , nec contra iustitiam regalem, ssed solum