장음표시 사용
871쪽
I CA tautem ille fundari debet aut in homine ipso qui peccatum perpetrat, aut in ipsa peccati perpetratione. Si in homine ipso fundatur respectus, ille ita generatim erit explicandus me nuntiandus inpeccatum quod homo ille committit facit qui cst talis, non facit qua est tali, Si respectus sui datur in peccati perpetrationem etfectione, tum ille sumendus ex varia causarum eiusdem generis ad effectum rei itione. Hi et autem agitur de causa et ficiente peccati, quae duplex hic ponitur. θ mos peccatii; inhabitans sed ita ut non homo, verum ei calum inhabitans ideificere dicatur quare lectus ille sumendus ex distributione causae esticientis, qua illa in primariam praecipuam, secundariam minus. que principalem distribuitur. Secundo, quod duplex ille respectus in hominem tantum cadat regem inmessi, gratis constitutum , minime autem cadat in hominem , vel mini me conveniat homini sub lege constituto, nullo pacto dici potest ab eo quiveritatis syncero amore tenetur. Nam quemadmodum duplex est respectus in regemtu , propter regenerationis in hac vita imperfectionem, veterv hominu reliquias , secundum quem respectum dici potest de homine relenito quod na re-aenitui est hoc sectat, qua cii regenitthidem non faciat , vel non perfecte
faciat ita Min homine sub lege duplex est respectus propter legis adventum. Est enim careat S seret iuplicati inaestseu lege, hoc est, consentit tui quod bona sit, qui consensus non
Est ex carne, ausecundum carnem id est, ex depravata natura. Quare de homine, lete dici potest quod ille peccatis faciat, non quaerit sub lege, nerum i
que qua .co emit leti quod bona sit,
sed qua est carnalis S servis peccati. Turno, alter ille respectus, secundu in quem effectum, quod a duabus calisis concurrentibus simpliciter Protectum est, uni illarum adimitur Walteri tribuitur, hic potissimu in locum habere videtur ut illo Apostoli dicto, Ego plui liboravi quam ilι-
qtsi omnes: nan tamen ego, sed gratia Dei qua mecum. Notum autem est valde usitatum, ex causis concurrensibus principaliori .Prima rue adscribi est rium . eodem et secto secundariae causae adempto praesertim si secundaria aliquo modo , aut
prae e natUram , aut contra volun
tatem vi superioris causae ad efficientiam pertracta fuerit. Sic Legatus sui Domini causam agens , non ipse agere dicitur, sed Dominus qui illius opera utitur. Sic multo magis, servus qui a tyrannico Domino premitur, si quid jussus .impulsus a
Domino faciat contra suam Voluntatem, non ipse id facere dicetur, sed Dominus, qui ipsi dominatur. Et hunc sensum habere verba Apostoli planissimum est, oculis irret ortis illa inspicient , ut apparet Tepitheto quod peccato mali istius patratori tribuitur , quo dominium peccati notatura nempe peccatum iv
habitans in me id facit. Quarto, Non mirum estion ipJum id facere sed peccatum nam ipse mortum est legis adventis, O peccatum revixit. Quod ergo vivit causa est actionum , non quod mortuum est. Apparet igitur Antecedentis istius priorem partem falsam esse,& propterea alteram no reciprocam e quare conclusio inde bona consequentia deduci nequit, quae consequens concludit de rutvii
872쪽
I A et ora, . t - , Alterum argUmentum desumitur ex o entum adverbiis temporis hic usurpatis, nunc, S , non amplius et unde ita concluditur pro eadem sententia. Adverbia illa respectum habent ad tempus antecedens tempUS a. antecedens est tempus quo nondum erat regenitae sq. d. olim quum nondum regenitis essem ego peccatum perpetrabam nunc vero non ampli in id faciori regeni illi quippe et itaque apparet hoc rempus praesens quod per Adverbium(nunc significatur, de rege Aeratiζn statu esse intelligendum quandoquidem de homine irret evito dici nequit, quod quum olim ipse fecerit
peccatum, iam oti amplius id perpetret. R. U. Resip. Adverbia ista respectum notare ad tempus antecedens, ver illimum esse concedo,di quidem commode locum ita explicari olm quidem et malum illud patrabam, at tam non ampli vi ego id perpetron Sed nego tempus antecedens integrum statum ante regenerationem complecti. Status enim irregeneration seu ante Egenerationem in duplicem alium statum auctore Apostolo distinguitur ante legem vel sine lege, k, lege, ut est
versus eiusdem T. capitis: tem- pu antecedens,Cuius respectu dici tur, Duco non amplitu, statum sine lege comprehendit hoc vero tempus praesens statum sub legem q. d. Olim cum essem sine lege, ego pereatu ni perpetrabam , nunc vero quum sub lege sim, non amplim ego id perpetro sedere.
catum qκod in me habitat, On Uenienter versui nono: Eoo sine lege viviueram Isondam , mandati autem adventu peccatum revixit; ego vero friuus sum. Quum enim sine lege viveret, malum ciebat sine ullo renisu mentis aut
voluntatis. Itaque tum ipse faciebat malum jam vero se triete constitutus ARMINIUS patrat quidem precatum, sed contra conscientiam Wrenitente voluntate. Quare non tam ipsi quam peccati violento impulsu peccati causia culpa est transscribenda . Vidimus su Mouhuc usu nihil esse in isto versu quod M' Chae
a dueis triam sententiam fulcire pol e vi, beta sit e videamus porro an non hinc elici possit argumentum pro Veritate stabilienda alterius sel tentiae, quae de homine irregenito e sub lege constituto intelligendum esse pronia n. tiat. Dicit Apollo in in hoc homine peccatum habitare: at in rigenitis pectatum non habitat ergo hic nou agit si de regem tu seu sub gratia constitutis sed irre- genitis di sub lege exilienti bis. Vna praemis Tarum est in textu Altera nobis commonstranda est. Scio quidem istam miram videri assuetis distinctioni peccati, qua aliud dominans aliud inhabitans dicitur,ta qui illud
irregenitortim hoc regenitornni pro PNUmes Te arbitrantur. Verum , si
quis postulet istius distinctionis Probationem, aqua illis haerebiti Sed
an non peccatum aliud est dominans sive regnans, aliudux existens borum re-enans, villud proprium irrigenitorum, hoc et vitorum Quis neget, Scriptura affirmante reliquia peccati veteris hominis in nobis, dum in hac mortali vita sumus incrimus supercis, Atquis in Scriptura Ver- latus peccatum dominans ab inhabitante distinguet, inhabitans cum in exi lente idem existimabit Peccatu in sane inhabitans est dominans, &domnans est inhabitans, peccatum propterea in regenitri non habitar, Uia in D. b. s. h. illis non dominatur. Prius probo ex birauditi lipsa vocis inhabitandi tu habitis udi emistum lignificatione tum tu Scriptum gessitati risfamiliari. De significatione vocis embocue
ita Zanclitus lib. 2. de attributis Dei et D A
873쪽
liabitare ii iriasiis, sed in piis. Uti relii Cian est libitare alicubi 'res ibi
'a Ion si ni)licite te ise, ut fit in hospi- ii iii de profectio ribui , sedit quam ii in suo domicilio pro arbitrio regnare: dominari. Idem Zine hiu in D T. vers. cap. 3. ad Ephesios: Hi ii bitandi vecbam in ira propositio 'ii ne Christus Ubitat in cordibus linii stris, metaphorico positum esse, ii dubium non est, sumpta metaphorati ab iis qui non ut inquilinim pereri tini in hospitio alieno morantur adii temo usi sed a patribus familias quii, in suis propriis artibus libare vi-
urit ope tantur, familiam regunt
.domitiantur mi cerus in nuneri locum qiuem tractamus hunc exiii tiosam vim dicit in se habitare, hocii est, se penitus occupa e. domii, nari, ut solent qui sunt domi suae in
, seae. domicilio proprio Aposto, fusi omnis A ripturae hac nuta, phora inhabitationis Cepe utitur. , , certam fere ad solidam praesentiam, eius, quod inliabitare dicitur per di, eam significat piae tunque domi, ritum. Et paulo post ad hunc mo-
, , dum inhabitare peccatum est illud
ductavi penitus&potentius nobis insidere, i nostrique dominari Mirtyr in s. ii vers. capitis S ad Rom mos Meta ii phora habitatio iis ex eo sumitur, ii quod qui habitant domum non tanti tum eam occupant, sed etiam in ea a ' imperant&: pro aroitrio suo modera rantur Masculus in hanc locum. D Et ut tyrannidem istam de violen- D tiam peccati evidenter exprimat, D non dicit, existens in me peccatum, D sed inhabitans in me peccatum.
Nam ostendit verbo inhabitandi, D plenum in se peccati obtinete domi-
Unium peccatum quasi sedem suam
in se sivi L. Milum nusquam Do tacenti ree Ut quam ubi sedem fixit, '
id quod videre est in turannis. Ita contrario modo dicitur D us abies tasse in medio Israel eo quod in nullo alio populo bonitatem suam
tantaevi lentia declaravit atque in illo luxta illud non taliter fecit conani irationi. HI se isti saepenumero verbum habitanti in Scriptu risu stirpatur. Quum itaque vestri
Ap, Ilus declarare seccati iii se vim styrannidem , dixit illud in se rati bitare, velut in proprio domicilio at gae ita plene regarre Calv. In it. lib. g. cap. Io Seri. II. dici cnos in Chri ho circumcisorum. circum- si'. te non Unufacti, deposito corpore peccati quo in carne nostralia bitabat , quam circumcisionem Christi vocat De Scripturae usu quod dixi cum B staro, patet: hisce trigis soli i . . ad Pateris eo adis in euiemus, ct mansiovem apud illum
faciem re Rom. 8. II. Si Spiritι Πικεcim excitavit Lum a mortis habitat ivvo, . ct c. 2. Cor. 6. I 6. Habitabo in
eis Orion bula, o S ero illorii Delli, ipsti erunt mihi popul M. Ephes. 3. II. ut inhabitet Curi ius. c. 2. Tim. s. s.
Revocatis in memoriam meam non sinis
titam idem . qua habitavit prius in avia
tua Loide, O matre tua Eunica E. Tim. I. I . praeclarnm depostlim serva per Spiritam senti im qui inhabitat in , . Iac. s. At ivvidiam fertur Spiritus qui habitat in obh. 2. Pet. 3.13. Sed caelos novas ct terram novam expectam vi secundum promissum , in quib, s litia iu-
habitat. Apoc. 2. g. Antipat mari pille meies fidelis triuidat, est apud vos , tibi Satana habitat. Ex hoc usu sancti dicuntur habitaculi, mei in spiritu. Ephesia et r. Constat ergo ex significationeta usu vocis. S. Scripturis usitato
874쪽
homines est, in carne minanonis ita ,
usitato inhabitatis pectatum idem esse quod dominans. Iam vero dc alterum illud facile est demonstrare, nempe, peccatum in regenitis non habitare: nam Sp. Sanctus in illu habitat, utin Chri iupirsdem in cordibis ipsorum, dichriaturque habitaculum Dei in Spiritu. Ergo non habitat millis peccatum quia HVmo potest ab utroque simul inhabitari, fortem armatum Christius ubi vicit constri .eit et epicit atque sic domismillim occupat emi Ahabuat. Qui mortui sunt peccato, inquitus Christus ibitria illis peccatum non habueat. At regeniti non vivunt sed mortui sunt peccato Rom. d. in iisdem habitat Chrinus y vivit Gal. 2. 2 o. Ergo in regenitu peccarim non habitat. Poterit autem collatio istorum duorum locorum. Non ego id perpetro, sed peccatum quod in me habitat O , vivo autem no amplius ego sed Christus in me vivit et demonstrare plenissime A
postolum hic de se non egisse, sed
personam hominis qui peccato vi, vit, hin quo peccatum vivit labitas operatur in se suscepi e. Neque tamen hinc sequitur peccatum in regenitis non esses nam se alicubi, Mibidem habitare, dominari regnare, ut commonstratum est, sunt di, versa.
Consideretur jam versus I S. quo eandem causae reduitionem eiusque probationem persequuu ADost' lus. Causae redditio est Novi enim non habitare in me, id est , in carne mei, bonan a quibus verbis idem sigmficatur, biod Illi : Ego tarnalis sum. Ille enim est a malis in quo bonumno habitat. Probatio continet tit hisce verbis: Nam velle ade nnbi, sed bonam perficere non in Demo Ex causae ista redditione ita pro stabilienda sua sententia argumentantur non ARMINIVS
nulli : In hoc homine de quo agit, uri, Apostolus, est caro taliud quid ii .m.dam a carne sive distinctum, sive di-
ver lunara secus Apostolus se non corrigeret, dicens, in me, id est, in carne mea : At in irrigenitis nihil aliud est quam caro ergo hic homo , de quo agit Apostolus est regenitas. Concedo in hoc homine esse aliud quiddam a carne diversum seu distinctum, thoc enim habet correctio
Apostolica , at nego in irregenitis, nihil esse praeter carnem, irregen is inquam, iliis qui sub lege sunt, de quibus hic nobis est controversia Rationem ad scio iustae negationis: quia
in hominibus sub lete existentibus
est meus quae veritatem aliquam de Deo, ro C si urum, noVit. Rom. I. quae justi, injus notitiam habet. Rom. 2. Cuius cogitationes sese accusantes excusant, ibidem quae novit con-cnpisentiam esse malam Rom. T. quae
dicit, non serandum non adulterandum. Rom. a. c. Irretini tu etiam nonnullis tribuitur quadam in pratio Sp.sancti Heb. 6 v. . Rouitio Dominis
Servatoris Iesu Christi . . Pet. 2.2o. M lispitiae iunitio ibi denarier sura I. voluviatis Domin notitia, Luc. I 2. T.
donuin Prophetia. v c. Ista talia qui carnis nonii ne insignire audet insignem Deo Scripsius Spiritui injuriam fassit. Et sim equo modo illud
quod pectatum accusata, hor rines peccati convinc t , ad liberationem trirendam compellit, carnis nomine comprehendi
potes, Est ergo in hominibus sub lege existentibus caro, aliquid praeter carnem nempet mens cognitione legi Simbutari eique onsentiens quod bona stri, in nonnullis irregem iis praeter carnem mens cognitione Euangelii collustratae illud autem aliud a carrume hoc ipso capite non Spirit ab A-
875쪽
In CAP. II ab Apostolo sed mens appellatur.5 Muscul in hunc locum Vide quam
Diterum caute utatur verbo habitandi: di, non dicit, novi quod non sit quic- dii quam me boni Nam unde alio-D qui approbaret bona.detestareturdi mala, consentiens legi Dei quod site sancta, justa, bona, si nihil in se, boni haberet sed novi quod non, habitet in me bonum, id est , noni regnet in me, non potiatur imperio, , cum illlud ad se rapuerit Peccatum, , sitqtie voluntas quod bonnm est ex- dii petens, non liberata sed infirma de, coacta sustinens potentiam tyranni. rustantia. At dicet aliqtias, non tantum quid a carnei iversu huic homini tribuitur,
sed de illi ipsi quod diversu est a car-
ut inhabit alia boni attribuitur,sectas n. correctione ista opus no fuisset. At in homine irre nito setis Mege existe te, ibi hil est clii boni in in habitat. Ergo, S c.
Vt illud concedam nego hoc, nihil scilicet esse in homine hi lege, cuiuus bonum in habuet. Nam in mente istius
.... hominis habitat bonum, nempe ve- - ritas aliqua: cognitio legis. Inha- ., is tui bation assigna sunt opera quae illaco ubi 'O gniti, veritas m mente produnt. Q utpote, conscientia hominem peccati non accusans modo sedec con. Incens , sententiae condemnationis adversus ipsum hominem pronuntiatio, legum bonarum latio, publi cae disciplinae custodia , scelerumpunitio bonorum defensio , de justitia per legem legisque opera adipiscenda desperatio,ad liberationem desiderandam liberationemq; qua' rendam compulsio. Haec sane opera signa sunt certim malegi San me te tali hominis habitantis udominantis. Precor hic nequis haereseos codem- t quod hactenus vel non audivit, v non satis consideravit, Non enim
dico, in homine sub lege sive irrege
nitorum ullo bonum habitare dominarii Nam non est idem in mente,&in homine simplieiter dominari. Si enim cognitio ista simpliciter in homine habitaret dominaretur, a quoq; idem ille homo consentanee isti suo cognitioni viveret,carni ret- si stetia repulsa ab eo quod in homine simpliciter primasis potissimas
partes obtineret. Et siquis exacte hanc causae redditionem consideret, de scopo Apostoli accommodet intelligit istam correctionem ieces fariam fuisse, vi orsum allatam, ut, non obstante boni alicuius in mente hominis sub lege existentis inhabitatione , causa propria: adaequata redderetur, cur in isto tali homine peccatorum affectus vigeant, Momisnein concupiscentiam operentUr'
quae haec est , itolin carne istius hominis bonum non habitat, in quasi habitaret bonuinta jam non sciret modo de vellet bonum , sed: ipso opere adimpleret, ait caibus a bono inhabitante domitis Assubactis, legique divinae subjectis. Vnde apposite Thomas in hunc ipsum locum: Et per hoc manifestat ut quod bonum gratia' non habitat in carne, quia si in carne habitaret, sicut se
cultatem volendi bonum per gra tiam habitantem ira mente habeo, ita haberem facultatem perficiendi Per gratiam habitantem in carne. At 'Ambinquiet aliquis, totus homo irregeni tu in Scriptura rara appellatur. Genesi . . coalio is ipsi caro sunt. I Oh. 3. Quod natum est ex carne caro est. Respondeo primo et Hunc loquendi m svi modiun esse metonynii cum , carnem dici pro carnali, consuetudine Hebraeis peculiari, qui abstracta procosicretis usurpant, quod Beha
876쪽
X sol Acosus ARMINIVS in locum Ioh. 3. v. 6. aperie indicat, , dicens: Garo pro carnali ponitur, , ut apud Hebraeos saepe appellativa, pro adjectivis usurpantur L atque, adeo apud Graecos, Latinos , ut, more sex scelus. Secundo dico, etiamsi vox caro in absti acto urgeatur; totum hominem carne dici posse , at non totum hominis. Mense enim cendemnarum peccatum Iustifican Legem non est caro. At illa eadem mens carnalis dici potest aliquomodo , Propterea quod sit in homi-rie caritali quod caro adversus illam pugnans totum hominem uaptivum reddat legi peccati atque had rationesi et 'or ominetur m illo homine. Potest
e bu pro M. vero in argumentum extrui prora a Mia. Confirmanda vera sententia , hoc
pacto In carne hominis retentii habitat rumum ergo homo de quo Apostolus agit non est regenitvi Probo propositionem a proprio effecto Sp.inhabitantis Sp. S. enim carnem crum ei ait cum concupiscenti ipsius, carnem carnisque actiones mortificat, earnem Fbi subigit, tuum carnis peccati enervatrm ista omnia per inhabitationem suam: Ergo in carne hominis rege. niti habitat bonum Assumptio est ipso textu Ergo conclusio inde s
Videamus jam probationem istius, quod in carne istit hamin bonam non habitet. Illa continetur his verbis: Nam melle mihi adest , sed ut
5----m quod borumum est perficiam, an inbellio. Exuemn collatione quaestionis probandae&argumenti ad probandum allati apparet , hisce verbis argumentum contineriri Non exim thvenio horumum perficere, lauri non adsequor ut bonum perficiam quae probatio sumpta est ex effecto ut evim exta habitatione boni
ita ex non inhabitatis tria Virum ear texistit patrationis boni impas,ilit .Ista vero verba, velle quidem mihi adest, adhibentur per collationem diverasorum , quod hic fuit necessariumn quia probatio fuit accommodanda homini de quo agitur. Ita autem accommodatur tam esse quidem agenhamiai subire existenti, at idem homo, propterea quod carnal est sonum perficere non invenit. Vnde apparet illum carnalem esse, inque eius carne boxum non habitareri quod si habitaret in carne ipsi, , tum carnis vires Ac cupiditates inhiberet, ne boni voliti perpetrationem impedire posset. At proponatur tota probatio hoc syllogismo.Qui uelle quidem habet, a boram perficere non invenit, in illi; carnens habita bonam. At homo, de quo Apostolis agit, velle quidem habet, a bonum perficere
stoli, negare non potest qui Logicam vel a limine salutavit , reperpendit accurate versum istum. Pota sim autem ex ista propositione conmcludere propositionem syllogismPaulo ante a me ad sententiae meae stabilimentum allati, nempe in carne hominu regenii habitare bdnum , hoc argumento, quia hamo regenitis invenit perficere bonum. Contraria enim contrariorum est consequentia. Quiod ut planius patere possit, age videamus propositionem istam cum aliis inde pet inversionem deductis. Propositio est : Nemo num persum impotens habet in caraesu bonum inhabitavs Ergo per inversionem Nemp
877쪽
IN Ap. II. A ROM. 8s Ibbituri perficeret impctens: cui aequi- verbis supra expressis. pollet Bucerus in hunc locum fol. 368. ovi hi habens in tarne sua bonum in liminc factum est, ut fecerita David is habitaus est potens perscere bon m coli quod volebat, quod nolabat: ta
uidem potens propterea iso habet be- quod nolebat , non tum quidem . . num inhabitans. Ergo per inversio quando id faciebat, sed quum adhuc inem simplicem in materia necessa- staret consideratio Legis divina , . . tiam reciproca: l quumque ea restituta fuit', quod vo . . Omnis potens perficere bonum , b re Hebat quum jam actu concluderet . . incat e sua borem inhabitans haec est statueret de objecta muliere. Ita Pe . .
sumpto conis iratia petii ita ex bae
maior Hinc subsumo . At caenitus pote perficere enum. Phil . a
Ergo retinitia habet in carne sua bonis in inhalata xs quae fuit Maior syllogismi mei paulo ante adducti. Sed contraria sententiae adserto
Zanclitus de operibus redemptio goaebius. nis lib. I. cap. 3. U. et S. Certe Petria ideo ne avit Christum quia voluit quanquam non pleo voluntate, nec libenter
Quare quum fieri nequeat Ut res videntur sibi ex hac probatione rei cum sit volitionis si alitioni geargumentum deducere posse ad sen i nus, sive unus valendio nolendi mo-tentiae suae conrirmationem , quod j dus, quo visit bonum, L idem an est tale on vult, quo non vult malum, e idem Cui ait Lut libanum ille est regeni tui Atu uuis mini, et velle botivn. Ero hic homo est rege vit malum ulta necesse est hanc phrasin elle bonum: nolle malum duplicem sensum habere di quem expli-
Antequam ad lingulas syllogismi caro conabimur. Volui igitur .a-
istius partes respondeam , tollenda nobis est amphibolia istius phras eos Celle bonum, sive homonymia in voce vcsse. Certum enim est, duplex esse istius volition genti S, quandoquidem de uno eodemque homine hic dicitur , quod circa Unum idemque objectum avum volendo versatur cenat in valendo qua visit illud ; quino in scit nolentos idto enim, nsciit quia non vult, ii Obo
subtiletano iam serva peccati compulsa ad nolemluin. Ruritas circa unum idem a te obj cstum mali in versaturn indri. o lenior Noltudo qua illud naen vult c odit, volendo qua idem facit; N in enim faceret pisi vellet, licet volitant ite impulsa ab inhabitante peccato ad volendum Quod Au i ustinus lib. Retract. I. cap. 13. testatur liuo omnis quia sequitur judicium hominis de re objecta , pro judicii diversitate etiam est diversa. Iudicium autem ratione causae suae est
duplex Aut enim proficiscitii ex mente ratione approbante legem quod bona sit, acu in existimante quod lex prae cribit malum contra quod vetat aut proficiscitur ex sensu est asse ictu e cognitione , ut loquuntur, leni uali, ceu hausta a sensibus, approbante quod ut icta amoentam, C delcchabile est , i cet vetitum, improbante quod noxium , inutile , Scin amoenum est, licet praescripturia. Illud judicium dicitur eneralis ae limationis , hoc pulicatir approbationis seu operationis. Hic olitio alia est ex iudicio aestimauonii I intralis , lia ex judicio particularis approbationi ,
878쪽
atque ita ne litio. Vnde volunta sequens judicium generatu alii matianum ait quod lex prael cribit , a vult quod lex vetat at eadem voluntas
secuta judicium parricidaris approbatienu vult alum delectabile sive utile
quod lex vetat, non vult bovum
molestum noxium quod ex praescribit. Quae distinctio considerata respectu obiecti unius eiusdemque varie considerati , magis illustrabitur. Objectum e C im quo Q voluntati ob jicitur aut hi forma generali aut sub particulari forma con
sideratur. Sic adeste in consideratur in genere aut in particulari. In genere consideratum Condemnatura ratione ut malum: lene vetitum, in particulari approbatur cognitione a sensibus ausa ut delectabile
cum de eadem re agens fol. 166. Duplex autem est in homine voluntas, altera qua consentit Legi, altera, qua
facit nod det enatur. Altera sequitur cognitionem Legis, qua ignoscitur,ova esse astera cognitionem haustam a sensibns, aeque est de rebus praesentibus.
Aliter etiam haec . aio tabliti, distingui possunt. Est volitio valitio
sequens ultimum judicium de objecto facturn est alia non ultimum, sed antecedens judicium sequens. Respectu illius eri Dolitio circa bonum huius respectu volitio circa maluis illi oppositum, contra atque ita de nolitione. Et respectu illius erit valitio, huius respectu erit nolitia circa idem objectum,. contra . Sed malitio nolitio sequentes non ultimum ju- elicium, non tam maliti di nolitio simplicitet, absolute dici possum
quam vertita innode itura sequentes
v gro ultimum judicium simplicitero 'MIN lvs habsolute dicuntur bliti es nolitis
efficax, quam effectus sequitur.Th mas illam dicit non plenam hanc com- litam vos matem in hunc ipsum cum septimi capitis ad Romanos. Consideretur vero hic eadem distii clio ut est de Deo usurpata. Dicitur
enim Deus aliquid velle approbati te tanquam bonum in se aliquid vero urile efficaciter , tanquam simpliciter ad gloriam ipsius faciens. Iam videndum de quo melleo nolle Apostolus agat. Non de volitiove in noulitione particularis approbationis siet general assimatio si non de volitione ela nolitione versantibus circa objectum particulariter ed gessieraliter consideratum: non deis moneo nolitione Rhi,
mam sed antecedens judicium sequente; non de volitione simplici, absoluta conii leta, sed de incompleta, dc quae vel-lti lac potius dici mereatur. Mambonum quod unit ou scit, ct malum quod non vult facit. di vellet bonum a lege praescriptum voluntate approbam tienu paritas laris, sequente ultimum tu duium jam etiam bonum hoc ita volitum faceret i Si eodem modo nollet malam a lege vetitum, jam ab eo apstineret, quod erudite&prolixe a Bucero in hunc locum explicatur.
Nunc venio speciatim ad singulas partes syllogismi, in quo major Propositio mihi duplici nomine reprehendenda videtur tum quia vellebo num de quo hic agitur no est propri
um regem torum, convenat enim etiam
non regenitis opula sub lige existentibus,, omnia in ipsis habentibus, quae Deus per Iegem essicere soletitum quia etiam illo altero sensu u-
minis regenerati definitionem. Non enim talitum vult id quod bonum est homo rege eram , sed etiam facit. Deus
879쪽
Deus enim in illis efficit felle uerficere Phil et di Deus praeparavit bona opera ut in iis ambularent regeniti , seu,
condidit eos ad hova opera Sunt nova
creature donati sunt f de qua est efficax
per charitatem e t tribuitur illis observatio mandatoris r Dei faciunt votis n- talem Domi viri obediunt ex animo ilii forma doctrinae in quam si xt traditi Ovc.
Vnde apparet addendam finis propositioni particulam, tantum, irae
cientiam Prima fronte prodit, hoc pacto tacuisti inbelle bonum adest , is est regenitis. ad assumptionem respondeo
quod inutile proponitur. Non enim haec est integra Apostoli sententia :Velle adest mihi sed pars una sententiae ab altera , sine qua non constat, separata. Est enim amoma hoc uni. eum discretum nempe , velle adest j hi, sed i , ad bonum est perfuere, non in De nio. Ex Scriptura autem mutile
proposita nihil solide concludi potest. Addo quod posterior illa pars omissa in dubio relinquit, de cuius modi malitiavi: nolit idne hic agatur: addita vero plane significet agi de volitione inescaci O generalis Utinationis: at illa, Ut ante dictum , non est propria rigenitorum. Potest autem assumptio simpliciter negara, ut none X tructa ex contextu Apostoli A. postolus enim homini, de quo agit, non attribuit elle bonum nolle
malum, sed facere malum is non facere bonum , quibus attributis descriptionis instar additur, quod nolo , ex quod volo quae descriptio addita est ac commodate statui hominis de quo agit Apostolus, ,sic postulante ratione apodicticae tractationis: statutuenim Apostolo propriami reciprocam causam adserre cur ille homo, de quo agit, bonum perfictu ne i viniat, propterea omnes aliae causa fuerunt se movendae , inter quas etiam
erat nolitio bovi et volitio mali, item divorantia bovi O mali, e re. Sic in altero illo discreto avio male velle iit' mihi, sed bonum piscere non invenio , praecipuum quod homini , de quo agit Apostolus, attribuitur seu quod de illos taedicatur, est, non invenire ut perficiat oram, ad cuius illustratione adferturaliud diversum, velle quidem mihi adest, quod diligenter considerandum est rectum intellectum hujus loci difficillimi inquirenti.
Ex hisce vero patet contrari iam ex
duobus istis versibus concludi posse
hoc pacto: Citi telle quidem adest, at nou persice , -- re, Wiqsse non facit honum nod vult, tum ex P.rae malum vero, quod non vult a cites euio O A' ' e regem tm. Ex descriptione regenerationis martium eius.
At homini isti adest melle at non pers-hre , S idem ille non facit bonum quod vult, sed facit malum quod non vult. Ergo ille homo de quo Apostolui agit
non e regenitiis. Assumptio est in textu Aposto Pr satioli Propositio itaque sola proban MM' Irrida. Testeneratio non tantum mentem 'illuminat, voluntatem consormat, sed taram DC
affectu cohibetis ordinati S membra
externa interna in obsequium legis divinae dirigit Matth. T. EI. non qui voluerit sed qui fecerit voluntatem patris ingreditur in regnum talorum et Ibidem prudens dicitur non qui voluerit, sed qui fecerit sermones Chri Bi.
Vide quae ante dicta in negatione
proposui an syllogismi ad contra
riam sententiam stabiliendam allati. Et, qui volantatem carnis faciunt in desideriis ipsi M. non sunt regeniti.
hic homo facit voluntatem carnis Ereto,ckc. Conveniunt autem illa quam
880쪽
optime homini sub le)e existenti,
velle nempe bovum se nolle mainni, Ut eo semienta legia iis bona sit, sta facere autem bonum jacere main tu, ut caris obiectio. aliis mancipio peccati. At regerat
forte quispiam, inon simpliciter facere bonum huic homini adimitur, sed perficere, id est, rerfecte facere, idque Augustino adstipulant , qui illud
et spm , verbum ita explicat. Res p. ut nihil jam dicam quomodo horum sententia cum Augustiniana conveniat, quod postea videbimus, merum hoc esse effugium. Vox enim Graeca res eo re non significati si cust-cere, sed simpliciter facere, patrar Confectum reddereri ut patet ex verbo
mo quod sequitur , ex ipsa hac
voce vers. I. usurpata , ubi ex ipsorum opinione non potest vox illa significare perfecte facere, nam regeviti, quibus hunc locum intelligunt, malum perfecte non faciunt. Inspiciantur loci Scripturae quibus haec vox usurpatur,o verus sensus illius facile ex usu Scripturae intelligetur. Addo quod isto sensu non magis perficere, id est . persec te facere bonum homini re levito id imi possit, quam velle bonum. Nam regeniti bovum persecte non volunt dum sunt in hac mortali
At vero, inquiet aliquis, melle bo . numn nolle malum , quocunqtae mo-d, sensu sumptum , est bonum aliquod. Et homini irrigetiit nihil prorsus tribui potest, Quod bonum appellari queat, citra gratia ripiritia sau - pisu'. si contumeliam. Respondeo Antea intelleximus quale quantum bouirum hoc sit. At velim mihi probarina hil omnino homini irregenito, a
liscunque ille sit , attribui posse boni Sc raptura meo iudicio hoc nulli bi
aperte dicit, neque puto bona con-
sequentia ex Scii pluris dici posse:
sed contrarium planisti me comprombari potest. Veritas de qua Rom. l. bona est, utpote injustitia contraria. At illa est in hominibus non nullis Benat in
Dimquesuturi seculi boum est, ita men cum hab., m irrere nitu eli in Heb. . . S. Inquimnamenta tradi per agniticvem D Iesu
Christi est se, viam si litiae cognosse bo-nnm est convenit non fitilis. . . Pet. a. a O. 22. Cum gaudio De bum Dei accipere bannm est In vernit non regem tu, Matth. I S. v. EO. Et in Universum dona illa Sp. S. quae ad Ecclesiae aedificationem mulii reprObis tribuuntur bona sunt I Cor. 2..is. agnoscere se precatorem , dolere ob peccata, petere liberationem a peccatis bona sunt, conveniunt nonnullis irrigenitis imo nemo potest re extratio his fieri particeps , nisi haec talia in ipso praecedant. Vnde apparet vere dici non posse , quod hi labui tribui positi irregenitis , qualescunque
illi fuerint. Si quis regerat, non esse salutaria ista bona, neque talia qualia esse debent. F iteor. sed nonnulla ex illis sunt necessi trio salutari bul praecedaneari quinin ipsa certo momento salutaria Neque contri UO Homeribani amittit quod nondum eo venit quo tendere debet. Meti paenae ui. mor servilis , non sunt iste metuc timor qui is in Dei sequirun Ur, interea tamen inter boua conversionem 3 cedentia ab Augustino censentur, di ,--
cente serm iri de verbis Apostoli: Non accepistis Spiratum servitutis iterum intimorem et Quid est iterum Quomodo terrente molestis