장음표시 사용
531쪽
Apparet tamen innumeris ex locis , praeter Apollinis oracula, alia insuper fuisse. Maerobius, lib. I Satura. cap. 38: u Haec quae deis Apolline diximus, possunt etiam de Libero patre dicta existimari: . nam Aristoteles, qui Theologomena scripsit, Apollinem et Libe- is cum patrem unum eumdemque deum esse quum multis argumentiso asseverat, tum etiam apud Ligyreos ait in Thracia esse adytum Lin hero consecratum, ex quo redduntur oracula. Sed in hoc adyto. vatieinaturi, plurimo mero sumto , uti apud Clarium aqua potata, is essantur oracula. is Brouckhusius inde merito miratur, cur Tibullus ab honore vaticinandi secludat Bacchum, qui certe cum Libero patre unus est. Praeterea oraculum Bacehi in Thracia commemorat Pausanias, lib. IX; nee tamen Bacchum cum Apolline eonfundit. Idem Pausanias in Phoeteis , vide lib. X , refert apud Amphycleam esse adytum , in quo arcana Liuero patri sacra tanti eo dueere certamquamdam semitam; signum vero in conspectu esse nullum. Narrare autem ipsos cives, et futura sibi deo auctore praedici , et contra morbos in promptu esse remedia : quod et in somnis quum ipsi tum finitimi ab eo de morborum medelis moneantur ἔ et sacerdos divino afflatu instinctus de suturis consulentes certiores saeiat. Apud Papinium Meeta est vaticinatrix, lib. IX, Theb. vers. 378 , quam insaniam ne putes esse solemnem baccharum tumultum obstat ipsa vates , vers. 396:
in Eloquar, en urgea, alium tibi, Bacche, furorem
. . . . Sie sata gelatis Vultibus, et Baecho iam demigrante , quievi L .
Neque aliter, opinor, Brouelthusius est qui loquitur intelligi debet Horatius in illa admirabili oda quae est nona decima libri
α Baeehum in remotis earmina rupibua Vidi doeentem; eredite posteri; Nymphasque dueentes, et a res Capripedum Saurorum acutas. NPace illustris Brouehhusii haee aliorsum mihi spectare videntur. Sed, quod ad rem praecipuam attinet, demonstratio absoluta est. Memo-
532쪽
rantur passim vaticinia Baechi, memorantur etiam Kseulapii. Quin- adeo apud ipsum Tibullum Bellona vaticinatur ore sacerdotis, lib. I, Eleg. VI, vers. 4.3 seq.α Sie fieri iubet ipse Deus : sie magna sacerdos Di mihi divino vaticinata sono. N
a. Et eanit eventus , quos Dea magna monet. M
Certo si veteres tam parce deis vaseinandi facultatem impertiti essent, nullam Bellonae tribuissent ; quippe quae Romae peregrina esset, neque primi ordinis. Patet itaque Apollinem non solum fuisse satidicum, sed suit certe veridicus se, ut ait Seneca Agamem. ael. Ιl, vs. 233:α Εssasa ei rea pellicum quanto venit Turba apparatu i sola sed turba eminet Tenetque regem famula veridici Dei. .
Non itaque Tibulli versus ad verbum intelligendi sunt, atque uniee statuendum Apollinem omnia quareumque melius ac certius praescivisse , reliquos vero deos hujus facultatis nonnunquam participes fuisse, neque tamen omni tempore omnes. Venus enim in Mneid. lib. I, 228, et seq. suturi prorsus ignara Iovi supplicat, et apud Valerium Flaccum, lib. VII, Argon. VS. Icto.
in Caucasiis speeulatrix Juno resedit Rupibus, attonitos aEaea in moenia vultus Speque metuque tenens , et induc ignara futuri.
Unde sequitur suisse quosdam deorum, qui, licet primi ordinis ae Ioel, sicultate vaticinandi carerent. Quam rem in praesentia longius prosequi non possumus, ne sorte in immensam molem crescat v lumen. Caeterum peritioribus lis dirimenda praeponitur. At nos de oraculis pauca addamus a Creuiteri eximio opere, et quidem Gallice, ut illico cognoscere possis qualem et quam idoneum interpretem metus sit ille totius Olympi moderator. Ait doctus Guigni t , tom. I, pag. 94 illius optatissimi libri , qui nunc praelo subest:. I. immense etendue des deux demiers o eis que nous avons ,
533쪽
considerer, la divination et les Oractes , nous permet seulementquelques eOurtes remarques, propres a appeter I'attention sur tespoinu les plus importans, et a guider dans leurs recherches ceuxqui uoutioni les approlandir. C' est dans de m8me dessein que nous y ioignons des citations dautant plus nombreuses, que nous Sommes sortes nous -mhmes aehue plus succincta. Nous avons emprunis du latin te nom gεnεrique de disiarii Esse se divise en prophetie et en divination proprement dite ; etidivinason naturelle et divination artifieielle . Sans nous areptet ason origine ni aua epoques distinctes qu on petit reconnalire dans son devel oppement, sans entreprendre d enumhree les inno rabies esphees de divinations qu'on trouve mentionnees dans les autevrs,nous nous contenterons d en citer quelques-unes ; 1' rinterpret tion des songes, nce des id&s dominantes cher ira peuples sauvages ou tartares, sur Ia nature et les destin&s de l'ame humaine ; it saut y rapporter les oraeles rendus en songe et les incubasions 4 ; a' ladivination par se vol et par te chant des olueaux, en qui les anciens reconnaissalent des qualitεs eminentes , furtout dans ceux qui syele- valent te plus haut , ou se precipitalent du ciet vers la terre L Cette observation des olseaux sut d abord tout accidentelle, toule natu relle et mais elisui te on la reduisit en art. ou counali les augures des Etrusques et des Romains . et i 'on sati que la discipline et rusque, en parti ulter , s'etendati a d aul res phenomenes de la terre β oudes eienx; 3' l'observation du eoius des ouages, des eclairs, dutonuerre . des fleuves, des tremblemens de terre, etc. De la naquilla msithorologie des anciens '; οφ la divination par les victimes. ou
6 Le, Libri si oratis , tonitruatis. auguriatis , ete. Cir. I, e. 33. senee. Quaest Nat. II, 34. Cons. Reyn. Nov. comment. Soeiat. Gotting. VII, dis. Belliger Uoelestingen liher Mytholog. p. 28.
534쪽
Pari des haruspiees, auquel se rattache l'observation de la flamme et
535쪽
prophhte ; telles sont, entre mille aut res, quelques-unes des plus seequent SLes oracles les plus rei Ommes eta ent, au rapi Ort d Herodote,
eeux de Dolpties et d Abes en Phocide, de Dodone dans te pays desΤliesprotes , t oracle ae Amphiaraiis et cellii de Trophonius , celui des Branchides fur te territoire de M let , et l'oracle de Iupiter
Ammon dans la Libye Certaines tribus avalent leurs oraeleg particuli prs , la seu pari sori anciens; on trouve ua et la quelquestraces d oracles des moris , egalement d une haute antiquite δ: unoraele potir les songes elati celui de Τrophonius. Il est aussi mention d'un oraele de la Thrace , attribue a Dionysus Baechus ὶ avecmalute allusion aux institutions decorses dia nom d Orphee , et aumand ce iure de la eivilisation des barbares de ees contrees k. Le plus ancien oracle de la Grhee hiati celui de Dodone, donita sonitation remouisit an tems des Polasgos. on attribuait eetis
sondation a dos pretresses ou a des eolombes , et On la rattachait a
d Apollon ; et meme, on appelle en partage avee ce dieu un auire dieu Bacchus ρ. Apparemment ii laut voir dans celle succession de
536쪽
possessevrs , la trace des developpemens et des persectionnemens sveessisi de cetis grande institution, qui, mieux qu'aucun auue dumhme genre , montre quelle influence exeriarent les oracles fur laei vilisation de Ia Greee. Iis furent en grande partie les τε itableg yers de ceste eivilisation ; iis lavoriserent lavi culture; iis adou-
bares habitans du pays, paria voix puissante de la religionL'oracled'Esculape a Epidaure contribua beaucoup aux progres de la m deeine I 'importante politique de quel ques-uns de ces liablis- semens n'est pas molias digne de remarque. L oracle de Delphes , uni aueonseii des Amphictyons, qui sugeait avx Thermopyles, sut onytems te lien commun de la consederation Heli finique. Ce suteneore lui qui determina et condulsit, po ur ainst dire, ita coloniesrecque qui landa Cyrene aux rivages de la Libye δ. Un phenomeneogalement sori remarquabie, c est Ia liaison prolongee des oracles de la Gesce avec ceux des contrees e trangeres , particu thrementavec les oracles des Branchides et d'Ammonium. Au reste les premiers, comme on te volt par I histoire du mi Lydien Cresus, et par nombre δ' exemples sembubles , fitendatent leur influente aveeleur renommέe hien au-dela des limites de la patrie.
Herodot. I, IS9. Pausanias Vlli Achate. II. Pausan. II, Corinth. 36. Herodot. IV , 157.
537쪽
S I. De anno Tibulli namissio.
DE vita optimi hujus scriptoris perpauca ad nos pervenere ; neque tamen haec doctorum iniuriis immunia suere. Domitius Marsus tempus, quo Tibullus obiit, nobis fere indieat in Epigrammate; et nullus, quod sciam, exstitit, qui illud spurium esse contenderet, licet diversi diversas interpretationes proferrent. Quod ad aurium poetae naia litium attinet, ipse nos edocuit, quid de illo statuendum esset; sed interpretes euin loqui nou sinunt, distichonque integrum cultro resecant: quasi sinistra quadam liberalitale tenebrio nescio quis versiculos illos ex Ovidii area hue transtulisset. Cum editoribus igitur interpretibusque certamen nobis ineundum est, quod priusquam aggrediar, non possum mihi temperare quo minus Spolinium, egre
gium ac luculentum auctorem, merita admiratione orna
tum huc inducam. nunc, si de Tibulli vita scriptisque edoceri cupis, lege atque iterum perlege; nullus omnino tanta doctrina tantisque ingenii viribus, rem quae antea in desperatis erat, resecit atque recreavit. Mullum abest, ut me illi aequiparare ausim: et, sateor, diu haesi dubius, utrum egregium Spolinii opus simpliciter transcriberem,
an ΠOVaui poetae conficerem vitam. Sed multa sunt, eadem
que maximi momenti, in quibus ab illustris professoris Diqiti do by Gorale
538쪽
Marte militaturus, meam quoque Sententiam exponerem, novisque argumentis Ostenderem, poetae Romani et initium ei finem faeile constitui posse, dummodo rem quamque eo sensu intelligas qui in promptu est, neque longius inter- prelationes repelas. Spolinius praepostere rem ordinavit, quum prima statim
pagina dixerit : u Quaestio de Albii Τibulli vita adeo sin
is gularis est conditionis, ut ad exiguum earum numerum is pertineat, in quibus totius dispulationis initium ab ean re faciendum est, quam quando illustrant eius modin commentationes, ad finem pervenisse putantur, mortemn dico, tempusque quo Τibullus mortuus est. n Sane si
Spolinius Τibullo quintae Elegiae, lib. III, distichon non abjudicasset, nihil erat cur rem a sue ad initium reduceret. Verum enimvero, quum de hoc ipso disticho internos lis sit, quumque illud Domitii Marsi epigramma, adhuc
in lentatum si miter suo stet luco, nos quoque primum videamus quo tempore interierit poeta, praepOStere rem perficientes ut eo ipso argumentandi facultas oriatur, et ita aperte demonstrare possimus, facile omnia, quaecumque interpretibus sucum secere, cum illa Τibulli ipsius indicatione congruere posse, neque omnino quidquam superesse quod nos impediat, SuspenSosque teneat. Domitius Marsus haec cecinit: ,
vi To quoque Virgilio eo mitem . non aequa, Tibulle , ,, Mors iuvonem eamptis mi it ad Elysio, iis Ne s rei, aut elegis molles qui seret amores,ti Aut eaneret sorti regia bella pede.
Publius Virgilius autem obiit anno V. C. 735, ut in vila
539쪽
illius, auctore Donato, et in Hieronymi chronicis legere est: idque X Kalend. octoliris : vid. nost. Εdit. Virgil. t. VII, p. 28o, 322 et 331. II ine sequitur Τibullum, aut
sub finem ejusdem anni, aut proximo anno, vita sun elum esse : quod tamen aeque ineunte vel exeunte anno accidere
potuit, salva Domitii Marsi fide, qui comitem dixit poetica
sermonis consuetudine, licet integer annus intercesserit. Ut ut est, ipso anno 735 exeunte interierit Τibullus necne, parsi refert; nihilominus omnia ordine constituto procedunt. Petrus Crinitus, Georg. GJraldus, Gerard. Joan. Vossius, Nicol. Heinsitas nobis consentiunt, quum apud ipsum poetam locum esse declarent, qui nos de anno illius natalitio certiores reddat:
ia Natalem nostri primum videre parentes,. Quum eeeidit sato eonsul uterque par . Μ
Αnnus enim quo uterque consul pari sato cecidit, urbis conditae 7 II numeratur : eo Hirtius et Pansa apud Mutinam pro Romanorum salute dimicantes, ambo occisi sunt. Cave, amice lector, ne te Avi mannus insulsisima decipiat coqjectura, textum hunc in modum emendans, vel potius deformans:
.. Quum cessit sato consul uterque pari. M
et rem ad annum 'Ο5 reserens, quo consules Pompeium secuti, Caesare appropinquante, Italiam dereliquere. Nugatoria prorsus est haee interpretatio : Iasum enim non nisi de majore eventu, nunquam de simplici itinere usurpatur. Claudius Marcellus et Cornelius Lentulus vel proposito vel socordia abiere, non fato. Nullus codex Ayrmanno favet, ita ut necessario ad pristinam lectionem rever- ii sed by Corale
540쪽
α Natalem nostri primum videre parentes, is Quom cecidit salo eonsul uterque pari. .
Non in seiari velim quibusdam codicibus inesse Natalem
primo nostrum, vel strimo nostri. Quaeritur tamen cur Brouc-hhusius qui hunc versum in genuinum reduxit statum, edixerit: u Versiculum Nasonianum nobi A obtrusit sinis-n ira liberalitas, nescio quorum tenebrionum. n Quaeritur
cur Spolinius quoque et alii in eamdem iverint sententiam, Ovidiique esse declararint ea, quae imitatione tantum inter suas opes possidet ille; sed antequam ipsam disquisitionem ineamus, transcribendi sunt versus Nasoniani quibus orditur Elegiam x, lib. IV. Τrist. :.. Ille ego qui fuerim tenerorum lusor amorum , , Quem legis, ut noris, aeripe posteritas. ,, Sulmo mihi patria est, gelidIs uberrimus undis, - Nillia qui novies distat ab urbe deeem. - Ed ius hie ego sum , nee non, tit tempora noris, i, Quum eεcidii salo eonsul uterque pari. .
Hic Spolinius ait: u Alterutrum autem poetam, Si ute is que eumdem secit, ab alterutro deprom sisse patet. Quum , Tibullus eo tempore, quo Ovidius illam Elegiam scrimn sit, jamdudiim esset mortuus; restat ut disquiramus, is num Ovidius istum versiculum a Τibullo sit mutuatus. nΡrimo negant interpretes et Spolin. Ovidium unquam ad verbum exscripsisse Tibulli carmina, et Baeh. addit: u Hie M pentameter prorsus immutatus legitur, quamquam OH-Μ dius quotcumque versus Tibullianos secerit suos, aliquan eX parte eos mutavit, ad que suam rationem et ingenium