장음표시 사용
561쪽
usque retro trahunt; quorum rationibus anno demum trigesimo tertio prima stipendia fecit, vel, si annum 695eligas pro natatilio, nulli ante octavum et vigesimum annum interfuit expeditioni: quin adeo, ut haec evincas, opus erit, ut nulla certa si de confirmatam suppositionem sequaris, nempe interfuisse Nostrum jam Actiacae pugnae, ut Volunt quidam; cui, si minus intersuit, non ante annum trigesimum et sex lum stipendia meruit prima. Idem obtinet, licet minus absurde, si Τibullum an . 7oo vel 7o5 cum Αyrmanno procreare velis.
Domitii Marsi epitaphium Τibulli quoque interpretum rationibus aliquid turbationis adtulit:
vi Te quoque Virgilio eomiieiti, noli aequa, Tibulle, is Mors ID ΕΝ Μ eampos misit ad Elysios. v
Juvenem ' quomodo iurenem, quem annis onerarunt, auSus est Domitius Marsus hoc loco diceret Ad Servii ergo Τullii leges confugiunt, e quibus iuniores appellabantur, qui annum aetatis XLVI nondum excesserant. Num etiam puellis in amatore deligendo hae politica divisione utendum erat Z ut ego opinor, ne poetis quidem. Horatius nobis in promptuerit. Hic aperte testatur aeternas naturae leges etiam Romae praeeipuum obtinuisse locum, utpote qui ipse de se dicat. Od. II, IV, II :
. . . . . Fuge suspicari Cuius Oetavum trepidavit aetas Claudere lustrum.
Vulgari sermonis usu iuuenes dicebantur, qui reverajuveneS: non eodem modo loquitur poeta, quo magistratus, qui ad arma capessenda provocat. . Neque concesserim Domitium Marsum id simpliciter eo indicasse, Τibullum tempore, quo nondum exspectari potve it, ereptum esse; quod, si Di lirco by Corale
562쪽
illi in animo fuisset, facile potuisset exprimere. Iupenem dicit Nostrum; et Hieron mus Alexandrinus interpretatur,
α oliis adolescens. n Contra Heynius Sallustium memorat, qui C. Caesarem triginta sex annos natum , quum summi pontificatus apicem peteret adolescentem vocare non du
bitavit. Sed quid ad rem p Ιdem secit, quod in dies adhuc
vidimus : nam simul ac quemdam comperimus munus sibi vindicantem quod provectioris aetatis plerumque viris tribuitur, eadem sere locutione utimur, adolescentemque eumdem declaramus, quem sortasse ut seniorem irrideremus, si amori indulgeret, more juvenum : nam illius respectu tantum adolescens est, quod adhuc immaturus petit ac ambit, quodque plerumque senioribus tantum , vel lege, vel consuetudine conceditur. Multum autem abest, ut iurenis vulgari sermonis usu idem dicatur, vel etiam adolescens. Restat adhuc, ut de alio reseram argumento, quod Spolin. suppeditat, nempe re quod Tibullus e Dougae ratione an-n num aetatis agens XLV obi isset; quae quidem aetas pron vectior videtur, quam ut Τibullus irgilio, LI annosn nato, itaque sex tantum modo annorum spatio seniori,n non inqua morte juvenis additus comes diei potuisset. Huic tamen interpretationi non nimium tribuam fidei, quippe quae etiam aliorsum trahi possit. In hac disquisitione, argumentis ex Carmine IV, I, Sumptis omnino abstinui, utpote quod a tenebrione quodam prinsectum sit. Sibi habeat ille versum 189, lib. IV, carni. I:
a Niane desiderium superest; nam cura novatur. N
.. Cui fuerant flavἱ a iantes ordine sulci: .
Suaque saeiat argumenta inde nata, quae Tibullum jam
563쪽
urbis conditae anno 7I3 adullum esse volunt. Perspicua sunt quae docuimus, nitunturque ita validis rationi hus , ut etiamnum iterare assertionem ausim , quae Tibulluman. 7 o nascentem nobis ostendit. Caeterum equestri ordine ortus est, sed parentes ignorantur; ignoratur quoque praenomen, neque de patria satis constat. Sed ut merito notat Bachius, conjicere licet eum rure primam pueritiam exegisse, ex Eleg. X, lib. I, I 5 :
vi Soli patrii servate Lares; aluistis et iidemii Cursarem vestros quum tener ante pedes. .
Et si, ut aiunt, opes pro parte, Principis gratia, recuperavit, non multum a vero recedere videntur, qui eum locum poetae pro natali assignant, ubi Latinorum olim oppidum, Pedum nomine exstitit, medium inter Τibur et Praeneste. Nam Horatius Epist. lib. I, IV, 2:
α Quid nune te dieam neere in regione Pedana p .
Sed hoc mera conjectura est, non satis firma ratione sulta, quae tamen non parum verisimilitudinis inde lucratur, quod sub snem vitae, paternas sedes adhuc possidebat Tibullus, ut ex elegia de Nemeseos avaritia patet: u Sedes iubeat si vendere a Ias. ii Poeta, cujus opes imminutae erant, non plura videtur retinuisse praedia; et si illud in regione Pedana habuerit; si avitae sedes dominum nondum mutarint, lubenter dixerim Albium nostrum ex hac Latino
rum prisca regione oriundum esse.
S. II. De puellis quas amatat Poeta. Si quae supra diximus placuerint, duo erunt omnino, quae manifesto e si bulli carminibus eminere dicentur : nempe illi tunc natalem celebratum fuisse primum, quum cecidit sato Diuiliaco by Corale
564쪽
Consul uterque stari; et hoc insuper, interfuisse poetam nostrum bello Aquitanico; deinde Messalae ad aliam expeditionem accinctum, et comitem morbo oppressum, Corcyrae remansisse. erum multa sunt praeterea quae facile aliunde haurire possis: et te iam monuimus id successu maxime
prospero ab illustri Spolinio sactum esse ; qui eruditus vir nihil non secit, ut nostri poetae vitam per varias rationes 'illustraret , diligenter ea ina legendo, atque inter se componendo. Non tamen in omnibus eatndem sententiam amplexi sequimur; quae res, ut jam dixi, me impulit, ut novam disserendi viam ingrederer. At nunc jam in eo sumus, ut indagemus quot puellas amaverit Τibullus, quae et quales fuerint, quo ordine et quo tempore eas amore prosecutus sit; nam in hoe quoque dissentiunt editores. Quatuor omnino in carminibus comparent: Delia,' quae in libro primo celebratur; Nemesis, cujus est secundus; Neaera, quae tertium habet; denique Sulpicia, quae, una cum Cerintho, minora carmina libri quarti et secundam libri secundi Elegiam tenet. Horatius insuper de GlJeera quadam meminit, lib. I. Od. x XXIII:
α Albi, ne doleas plias n mἰo, memoris Immitis Glyeerae : neu miserabiles. Deeantes elegos. N
Hinc sequitur, ut Albio nostro quinque etiam puellas largiri possis. Nos vero sententiam, quam in argumentis declaravimus, demonstratione censemus sulciendam : dicimus nempe , Τibullo duas omnino fuisse puellas; Neaeramque et Glyceram nihil esse aliud quam licta nomina
illius, quae Delia in primo libro vocatur. Quod ad Sulpi-
565쪽
eiani attinet, jam dudum apud omnes constat eam non a Tibullo, sed ab ejus quodam amico adamatam fuisse, ita ut poeta carmina ad hunc ignem celebrandum suppeditaverit.
Plerumque argumentis ab illustri Spolinio prolatis utar, licet in ordinandis elegiis multum ab eo recedam; praeivit enim ille meam sententiam. Non tamen dixerim Τibullum, per omnem Vitae cursum, duabus tantum puellis usum esse : ipse obloqueretur, Eleg. Ι, V , 39;
Ex quo patet indulsisse interdum variis voluptatibus poetam nostrum. Id solum assero, nullas amore prosecutum esse praeter Deliam et Nemesin; nullasque alias carminibus celebrasse. Id etiam contendo, fictilia suisse et haec nomina, quibus addas Phrynen ; cui appellationi manifesto sublatet Nemesis, in eadem elegia decantata.
Nunc anquiramus, quaenam fuerit Delia illa, quae Τibulli prior fuit puella, et de qua Ovidius, Amor. III, IX, 53 :
Hoc enim loco manifeste patet hanc Deliam ordine temporis ante Nemesin, neque eamdem cum illa suisse, ut quidam interpretes, magnam animi levitatem professi, voluerant.
Legimus, Am. III, Eleg, IX, 53:
. Cumque tuis sua iunxerant Nemesisque, priorque i. Oseula: nee solos destituere rogos. is Delia di,eedens : Felieius, inquit, amata is Sum tibi : vix;sti, dum tuus ignis eram. is cui Νεmesis, Quid ais' i bἰ sint mea damna dolori yis Me tenuit moriens desieiente manu. MEt paulo supra , vs. loc. cit. 3I , idem Ovidius cecinerat:
566쪽
- s e Nemesi longum , sie Delia nomen habebunt:
Μ Λltera, eura reeens ; altera, primus amor. N
Ita nihil superest dubii Τibullo duas praecipue dilectas fuisse,
quarum prior Delia, altera vero Nemesis. Reliquas autem vel minoris secit, vel saltem iisdem, Deliae nempe vel Nemesi, alia nomina tribuit. Deliae ipsum nomen fictilium suisse claris verbis nos edocet Apuleius : ait enim ; u Eadem opera accusent C
n tullum, quod Lesbiam pro Clodia nominarit; et Pron pertium, quod Cynthiam dieat, Hostiam dissimulet; et is Τibullum, quod ei sit Planis in animo, Delia inversu. nPlania itaque verum Deliae nomen erat; sed in hoc quoque multum variant libri et interpretes, ut jam ad lib. I, El. I, vs. 57 notavimus. Apud Hieronymum Alexandrinum in edit. Huschkii legimus: uΤibullus, qui ad Deliam elegiacon metro scripsit. Sic enim, quae nomine vero Plautia voean retur, hoc isto sieto nomine, ac non suo appellavit. nSpolin. existimat errori typographoriun deberi, quod apud Brouch husium exscriptum est, Plantiam legi in codice Fulvii Ursini, tegie Scipione Gentit L Idem Spsin.
notat: u Neque lamen negligendum est Planciae nomenn placuisse Petro Crinilo, lib. III, de Poet. latin. Prae-n lerea vero Casaubonus, p. I 33, conjicit Flaviam eamn appellatam fuisse , quod a Colvio probatum est, uti re-n fert Brouchkusius, et ab Elmenti oratio editum, p. 279. M Idem Colvius Planeam suspicatus est, quod nomeun Αγmi anno placuisse H uius perhibet. n Haee praefatus, declarat Spolin. se in vulgata Planis lectione acquiescere, donec e novis codicum copiis aliud nomen magis fuerit comprobatum. Nos idem facimus eum Prieaeo et Brouckhu-Disii od by Corale
567쪽
ΕΤ CARMINIBUS. Gysio. Godices Rom. et Flor. etiam conspirant. Sed quod, mea sententia, litem omnino dirimit, Lapides a librariorum errore immunes, sirmis ac aeternis literis, Planiae nomen servant, ut mere Romanum : quae causa suit cur exclamaret Brouckhusius : u Esto igitur Plania nomenn Romanum: sed sic ut Deliae datum fuerit, vel a domina,n vel a patrono : erat enim libertinae conditionis. is Nos vero videamus quomodo hanc in genuinum statum revo care possimus, triste Brouckhusii judicium erigientes, aliorumque, qui, non pauci numero , puellam ab ingenuitate arcent. Omnes in hoc ante ivit Τumebus, Advers. I, XX lX, c. 3I, p. 1Ο74: α Honestae et ingenuae matronaen vittatae et stolatae erant : non item libertinae, ut hinc Μ suspicer amicam Τibulli libertinam esse. Nam in liberis tinis non vindicabantur Veneris furta, ac ex eo ordine
Quod vero Τumebus suspicatus erat, alii pro certo edixere, ut Heynius, Praefat. pag. 64, in Obs. pag. ISO;Wundet lich. pag. 81; Bachius. pag. 35 et 72; Η. Vossius, pag. ΙΟ. Solus, quod sciam, Ayrmannus ante Spolinium Deliae partes suscepit. Ηeynius Ayrmannum consulare noluil, remque verbis nimium superbis consecit, temere
contra id pugnante AP anno. Quibus argumentis usus sit AIrmann. prorsus ignoro; nam, licet nihil non secerim, ut opusculum quod an . I7 I9, Wittembergae, de Vita Τibulli edidit, mihi inspicere liceret, tamen illud non assecutus sum. Nullus enim bibliopola mandata mea de hac re perscere potuit, etsi maximam adhiberet diligentiam . Comperio nunc, ex ipsis Spolinii verbis, eum non felicius in hac re versatum fuisse, quippe qui dicat: u Quum vero
568쪽
OSO DE TIBULLI VITA is neque ex ipso auctoris libello, quem nondum vidimus,
n neque ex alio quoquam ejus argumenta cognoverimus,n nova iam sunt nobis quaerenda. n
Tibullus ipse adeundus est: nam nituntur plerumque interpretes loco qui apud eum lib. I, Eleg. VI, vs. 67,
ω Sἰl modo easta doee, quamvis non vitis i gatosis Impediat erines, nee stola longa pedes. .
Nunc alios quosdam Ovidii versus inducamus , ut inde illius formulae sensum et nexum explicemus. Ait, Art. Αm. I, vs. 3I :
ω Hle proeul villae tenues, insigne pudoris ;ω Quaeque tegis medios, instita longa. pedes l. Nos Venerem tutam , concessaque furta cauemul, is Inque meo nullum earvi ne crimen eriti is
Idem . Trist. lib. II, Eleg. Unic. vs. 245 ad Augustum :
. Neve quibus seribam possis dubitare t libellis . Quatuor hos versus e tribus unus ii et is rite procul, et u
.ia Eequid ab hae omnes rigide submovimus arte. . Quas stola contingi vἰitaque sumta vetat tu At matrona potest, ete . N
Spolin. tertium adhuc locum laudat, depromptum ex Epist. ex Ponto, lib. III, ep. III, vs. 49, ubi, ad Amorem
ri Seis tamen ,. Noti me legitimos soli eitasse toros.
569쪽
. Seripsimus hare istis quarum nee υἰita pudieosis Contingit erines, nee stola longa pedes.. Die, preeor, ecquando didieisii sallere nuptas' i,
Nullus sanus insciari poterit apud Ovidium istis verbis designari matronas pudicas et honestas; an etiam apud Τibullum ' Primum, ipsa si conseras loca, non tanta in te dicedit similitudo, ut necessario dicas Τibulli distichon Ovidio, quum haec scriberet, ob oculos suisse. Spolin. cui hanc
observationem acceptam resero , addit utrique eamdem vestitus speciem indicandam suisse, ita ut villam et si tam losam nominare debuerit uterque, aeque ac erines et
pedes. Caeterum , nulla similitudo adest. Sequitur Τibullidistichon aliorsum sacile trahi posse. Spolin. opinatur de
Vestalibus agi, quae, aeque ac matronae, stolis ac vitiis in
signes . Deliae opponi possunt hoc loco, ubi de pudicitia
et castitate maxime sermo est : itidem secit Bauer, qui existimat poetam monere ut amica se caste gerat, licet Vestalibus non sit adnumeranda. Quis enim, dummodo mentis compos sit, puellae suae statum libertinum objiciat. Sic locum interpretatur : Fac modo, cara mater, ut si ian minus peccet, quamvis non nimis pudica sit; atque ut is minus saltem aliorum amore captetur, etiamsi castosn matronae pudicae, virginisve Iesialis mores non imiten tur. n Parum apte, opinor, dicer t: u Doceas siliam pu-n dicam esse, et minus Peccare, quamquam libertina sit, net nescio an parum conveniret, ac deceret ipsum, ut nobiliore loco natum, sacta ejus rei mentio. Mireris enim poetam, qui amicam et dilectissimam amicae matrem admoneat humilioris sortis, et inferioris loci quo sint natae. Alia insuper attulit Spolin. eaque adhuc maioris mo-
570쪽
menti. Locum ipsum transeribam, ne sorte reserendo
vi Neque vero illud animadvertisse videntur interpretes, is Tibullum de praesenti suturaque puellae vita loqui, quamis vis non inua ligatos imperius crines , nee stola longan pedes dicentem. Si ista quam inesse volunt, horumn verborum inesset vis ac significatio, potuisset Tibullusis antea, quum illa adhuc puella esset, hoc dicere ; saltemn per verborum significationem hoc liceret. Eo autemn tempore, quo dixit, ne haec quidem illam explicationem is admittit, alioquin diceret etiamnum eam libertinam n esse, atque illa sorte et conditione uti. Non potuit au-n tem hoc dicere, quum illa jam esset uxor disitis λά,
n manusque gemmis stynoque haberet ornatas, id est an-n nulis qui sculpta imagine et gemmis essent conspicui. n Inde minus etiam quam antea convenire videtur ista , explicatio : canam esse doceas, quamtas non sit honestan matrona, sed Ebertina Si fuit libertinae originis,n saltem ex hoc loco id doceri nequit, quod etiam Τurn nebus probe sensisse videtur, quippe qui se suspicariis tantum declaraverit. Quod si quis ex illis manuum o ,, namentis aliisque rebus colligat Deliam, neque condi-n tionis libertinae suisse illo tempore, neque omnino ori-Μ ginis ; is alteram illarum explicationum e qua Τibullus
M Optasse putatur, ut mater castam esse doceat, quamvisn est alium virginum pudicitiam non imitetur, praeseratn necesse est alteri quae haec est: doceas modo castam esse, ,, etsi nunquam castissimarum matronarum mores liabin lumque velit imitari. nHaee Spolinius, quibus addam Neaerae res easdem esse, Dissili do by Go l