장음표시 사용
551쪽
jubent, iidem tamen imperant, ut Propertius Τibullo ni rem gerat, iam quam aetate provectiori, teste Ovidio, qui talia nusquam protulit, ut perspicue vides, amice lector. Immo vero Propertium maiorem natu fuisse multis e locis facile evincerem; in praesentia sat erit monere Propertium , in libri tertii Elegia prima sibi Graecae Elegiae Romani deductae gloriam vindicare :
ti Primus ego in redior puro de sonte sacerdos, , Itala per Graios orgia ferre et Oros. .
Quae jactatio, si Tibullus praeivisset eum, quaenam fuisset
quantique nullus est quin videat. Ut paucis superiora repetam , de Propertio et ejus vitares non magis certa est quam de Tibullo, neque versus quos legimus aliquid habent, cur illius vitae cursus Nostrum intra praesinitum tempus cogat : deinde non videmus, cur illi quatuor Ovidii versus ad diem natalem referri debeant, quum aeque tempori, quo quisque poeta vel exstiterit, vel vita cesserit congruere possint. Denique addimus, nulla ratione certa versatos esse interpretes in illis explicandis. Vuod si nostra minus placet, negari non poterit tam impedito, tam obscuro argumento abstinendum eSSe prorSus, praesertim, quum de expungendo Tibulli dis
ii elio agatur. At in ipsa Τibulli Elegia de qua disceptatur, multa Spolinius reprehendit. Primo carpit verba lib. III, Eleg. V, I 6 :
Quasi ambiguitatis aliquid haberent a Tibullo alienae. Ovidius tamen Art. Am. II, 67o :
Jam veniet taetio rurva senecta pede. m
Ut ipse Spolin. loeum citando agnoscit. Confirmat itaque
552쪽
43έ DE TIBULLI VITA hunc versum imitatione sua Ovidius. Quod ille doctus uir
de errarentibus uois, deque stomis modo natis asserit, non re
seram : calculis enim ratiocinari mihi visus est, idque modo minime dilucido. Ut ut est, Ovidius hunc quoque locum comprobavit. Cecinerat Tibullus, III, V, 19:
- Quid halidare iuvat vitem crescentibus uvis, . Et modo nata mala vellere poma manu v
ovidius sic Amor. lib. II, El. XIV, v. 23 :
. Quid plenam statidas vitem eroeentibus civis p. Pomaque erudeli vellis aeerba manu tis Sponte suant matura sua: sine ereseere nata. M
Quum paulo infra Τibullus addat loc. citat. vs. 23 :
. U3aios olim lieeat eognoscere campos, . Quum mea rugosa pallebunt ora senecta, is Et reseram pueris tempora prisca aenea. N
Haec valde Spolinio offensioni sunt : u Quod sic poeta quiis qua aetate esset jam declaraverat eo, quod se post lon-n gam demum annorum seriem senem fore dixerat, quasin id non satis sit, idem accuratius aliis verbis explicat. nQuae sequuntur adhuc morosioris sunt animi; Ovidio, si Spon hium audires, licebat esse loquacissimo, quippe qui ρoueritati scriberet. Τibullus contra re Ad amicos et is familiares scribit, qui profecto norant, quo anno natus is esset. Numina implorat insera, ut parcere velint insontin et aetatem agenti, quae a senili longe distet. Quid pu-n las Z Nonne ineptus suisset, si annum natalem indicasset, is quo nolato Dii luseri quasi dinumerare possent reliquos,n et subducta ratione intelligere eum adhuc iuniorem M esse, quani qui ad ipsos descendere deberet 8 is Di lirco by Corale
553쪽
Ilis sere fretus et aliis ejusdem sarinae argumentis. m rosum ait esse eum, qui nondum Dideat hiare Tibulli esse non posse. Atqui ego morosum eum dico. qui, latibus nugis adductus, locum egregium ac poeticum Nostro abiudicat. Di-judicent caeterum quicumque poetas legere consueverunt. Iam nolavimus Petrum Crinitum, Lilium Gyrat dum Ioan . Vossium nihil hic suspecti habuisse. Hieronymus Alexandrinus, in pervetusta Τibulli vita, eamdem sententiam , quam nos. protulerat: Natus Nero est IIrrito et Punsa consulibus. Nullum ossenderat hic locus, prorsus nullum, donee Jos. Scaliger, Doueta et doctorum sere integer exercitus in illum truci ac minaci vultu, et stricto gladio
irrumperent. Nos vero certamen non recusamus, et, de
letis jam quae ex Ovidii loco hauserant argumentis, consutatisque illis quae contra ipsum Τibulli locum attulerant ad alia majoris momenti progredimur, ad ea nempe quibus contendunt tempora nullo modo conciliari posse, si Τibullo annus 7 ii ad nascendum concedatur. Ait Vulpius : u Vix est ut credere possim Ovidium , , Τibulli memoriae studiosissimum, quum animadvertis-n set se natalem diem vel saltem annum cum illo ha-M bere communem, qua erat praecipue diligentia in rebus,, vel minimis, ejusmodi eventum silentio praetermissurum
is suisse. DHis Spolinius addit : re Profecto probabile videturn Ovidium in reliqua, quae in illo lugubri carmine con-n spicitur, minimarum rerum cura, hanc rem non fuissen omissurum, quippe quae maxime acerba et gravis esset. M Etenim non solum poetae studiorum socio immaturan Tibulli juvenis mors deploranda fuisset, sed aequali,
554쪽
436 DE ΤIBULLI VITAn qui eodem anno, quo ille natus, eumdem aetatis annum
Merito Hemius hoc argumentum pro levissimo habuit, ut sere omnia ejusmodi argumenta a silentio deprompta, ubi memorationis causa nec idonea, nec Decessaria fuit.
Quid autem si, non nisi laesa Tibulliani loci fide. Ovidius se illius aequalem dicere potuerit Z Novam hic ingredior viam,
timideque sententiam enuntiaturus, precor atque iterum precor mihi veniam dent viri docti, a quorum opinione recedere nunc audeo, attentoqueanimo, quae subsequuntur, legant. Ovidius, sine ulla contestatione, anno 7 I natus eSt,
ut ipse distincte pronuntiavit Trist. ΙΝ, x, 5 :
α Editus hie ego sum et nee non , Ut tempora noris, . Quom eeeidit sato eonsul uterque pari. .
Pentametro quidem Τibulli usus est, sed hexametro, et verbis et sensu, longe diverso. Neque te haec, amice lector , mirari par est; in aperto demonstratio. Eritus sum idem ae nasus sum : an etiam illud Tibulli Nesalem nos ni primum videre parentes' Fortiter nego idem significare ρά-mum Natalem et Edilum esse. Quid enim Natalis primus, nisi diei quo superiore anno aliquis natus erat, reditus' μ- falis stliam de ipso die, quo nascimur, uSurpatur sane; Sed, si ρrimum, secundum, decimum, etc., adjicias, nullo modo ad ipsam ortus diem referri poterit: alias Natalis secundus
dies esset, quo iterum nasceremur, et toties nasceremur quoties natalis numerandus esset novus. Quum apud scriptorem legimus. alicui eelebratum esse natalem trigesimum vel quadragesimum , inde merito concludimus, illum tunc fuisse triginta annos vel quadraginta natum, qui tamen
555쪽
unum annum Supra triginta vel quadraginta numeraret.
Ut haec Tibulliani loci interpretatio sana diei posset, ipse Ovidius nobis savet, Beroid. XV , vers. 61 ; quippe qui dixerit :
ω Sex mihi natales ierant, quum ieeta parentis, Ania diem laerimas ossa hibere meas. M
Ubi interpretes, quod sciam, omnes, adscripsere se timum vix annum alligerat, quibus sextus intelligendus suisset, si de die ageretur, quo Sappho nata. Hinc sequitur, parentes Τibulli tune primum vidisse natalem, quum ipse jam annum unum degisset; et hoc in ari. U. C. 7 II incidit; ita ut necessario noster poeta, praecedente anno, id est 7 io, natus fuerit. Quae res, si ita se habet, potuit aeque ineunte ac exeunte an. 7IO nasci poeta; quin adeo talend. April. editus esse videtur, si accurate diei annuum reditum in pentametro notavit, ut, nullo contra faciente, sicile ei integrum
annum aetati annumerandum largiamur.
Nunc intelligis, amice lector, cur non se ejusdem anniae Τibullum esse jactaverit Ovidius, et causam habes, cur se juniorem praedicet alibi. Et si, ut concesserim Vulpio et Spolinio. non probabile est ab illo esse praetermissum se cum Τibullo natalem diem, vel saltem annum, habuisse
communem, seSe tamen, mea interpretatione, Τ ih ulli studiosissimum praebuit: quippe qui, licet integro anno esset minor, nihilominus ad aetatem declarandam eodem usus sit versu; immutatis iantum in priore distichi parte iis quae diversa erant, et sic innuens se, juniorem Τibullo, tune editum esse, quum illius parentes jain primum natalem celebrarent. Ovidius admirationem qua Τibullum prosequebatur manifesto hic professus est, quum, salva rerum fide, nihil
556쪽
solemnius tamen , quo diem insigniret annumve, excogitavit, quam ut modo quocumque se ipse illi comitem daret, illiusque verbis ad accuratiorem notitiam uteretur. Haec sunt, quae me impulerunt, ut Τibulli ann. natalitium 7to
Urb. cond. esse crederem , nullo damno carminum quae nunc exstant, nulloque scalpro in antiquas ac venustas
Poetae elegias adhibito. Quod si sorte nimis audaculus videar, mihique invideant viri docti, quod parvulum illum
annum inde lueratus sim , huic exiguo temporis spatio renuntiare non recuso, remque ad annum 7 II reducam si iubent: neque hoc quidquam in poetae vita erit, quod nos offendere poterit. Consusionem in multis rebus esse aiunt, si vitae cursum
ab anno 7 ii ad 735 vel 736 desinias : ita ut Τibullus,
annos XXIV vel XXV natus, interierit. Janus quidem Douga, Vulpius et V ossius, quibus accedit Spolin. sibi demonstrare videntur Τibullum , si illo anno natus suisset, juvenem quatuordecim , ad summum quindecim annorum , bello Aquitanico strenuum et sortem militem, non sine gloria pugnasse; quippe qui lib. I, El. VII, vs. 9, scripsit ad Messalam :
ω Non sine ine est tibi parius honos : Tarbella Pyreneti Testis. et Oeeani litora Santoniel; is Testis Arae. Bhodatiusque celer, magnusque Garumna.
Quomodo autem puerum quatuordecim annorum eSSe PD-gunt nostrum poetain 'Falsa annorum computatione. Nam, qui natalem paulo ante, secundum aeram , arronis an . U. C.
7 II tribuerant, nunc Catonianam ratiocinandi vi ni ineunt , qua Messalae de Gallia triumphum duobus integris annis citius vero ponant. Qui tamen, si Catonem sequendi eos desiderium teneret, aequa lege Τibulli natales ad annum Dissiligod by Cooste
557쪽
7o9 referre debuissent. Sin vero minus , etiam in hoc loco Varroni illos ad barere par erat, secundum quem notat ipse Heynius; Messala triumphum egit anno I arroniano 727. Hi quoque omnia subvertunt, qui, ut secit AI au-nus, bellum Aquilanicum anno 724 adscribunt, triumphum vero inde secutum tribus annis disserunt. Intercidisse videtur Asiatica expeditio, ut apud ipsum Τibullum videre est, lib. I, Eleg. VII; non ita tamen ut necessario dicas Messalam, antequam in AEgyptum proficisceretur, triumphum nondum egisse. Historiarum scriptores hanc rem in incerto relinquunt; et Τibullus, qui Elegia illa natalem celebrat, de triumpho meminit sortasse jam peracto, Ioeo citat. vs. 5 :
ia te vietriem lauros, Nessala, gerentem. Portabat niveis currus eburnus equἱa. π
Ubi vero ad Cydnum convertitur poeta, et noVas reScommemorat, de triumpho iam silet, qui sorte antea habitus erat. At hunc post Asiaticam expeditionem disseramus et nos; minime tribus opus est annis ; hos quoque interpone : nihilominus nostra ratione Τibullus, sedecim annorum iuvenis, quo tempore aetatis Romani plerumque prima stipendia saetebant, Messalam comitatus est. Quin deo, Septemdecim annos natus, huic bello intersuit erum enimvero aliud admovent eiusdem momenti a guhentum, et Glyceram sibi vadem sumunt, quae abudΗ0r his , lib. I, Od. xxx III, Tibullum domo excludit,
' uod vero similitis est, opinaris Messalam paulo post vietoriam, vel post ut aqua expeditionem triumpha e.
558쪽
tanquam aetate provectiorem, et juniori favet. lieet ille duodecimum ageret annum , adeo ut necessario Glyceras asciis involutum adamaverit puerum. Hanc odam enim ante Actiacam pugnam, quam in an. 723 ineidisse liquet, conditam esse volunt, licet IIeynius ipse notet: u Esse ii tamen hoe argumentum adeo validum non videtur,n quum odas Horatii non secundum tempus, quo quaequem scripta est. collocatas esse constet. n Neque Spolin. multum huic argiamento tribuit. Ego vero suspicor Horatium ea non ante annum 34 cecinisse, tunc praecipue, quum Neaera, quae, mea Sententia, eadem est quae Glueera, saevitiam in Tibullum exerceret suam; et ipsa haec Neaera nulla alia erat quam Delia nupta ut optime subodoratulest Spolin. Infra ostendemus Τibullum ad hoc usque tempus
amore in Deliam arsisse: agebat tunc, nostra sententia, aetatis annum vigesimum quintum, et fieri potuit , nullo sinceri eloquendi generis detrimento, ut iunior, id est, adoleScens Arsa praenituerit fide. non quia iunior, non quia Τibullus provectioris erat aetatis, quod perquam ridiculum esset; sed casu laetum fortasse, ut rivalis nondum idem aetatis ageret, et fortasse contemptui dictum quod Horatius cecinerat. II te . nullus dubito, familiaritate Tibulli usus. saepe saepius adsuerat ejus querimoniis, inter quas certo has etiam proserebat : se indigne ferre . quod adolescens. quod puer sere laeteos, vix pueritiae fines egressus, nunc ipsius puella frueretur, quae lana fide, pristinique amoris oblita. Tibullum iuvenem, ac flore aetatis insignem negligeret. Certo haec interpretatio nihil habet quod grammaticae rationi repugnet. Possis tamen cum Dacerio Statuere aceipiendam esse vocem illam, ita ut iunior dicatur, qui Disitired by Coral
559쪽
ET CARMINIBUS. Giultimo loco sese puellae amori obtulerit, qui Τibullum,
pristinum amatorem, de sede deiecerit. Horatium alio adhuc modo sibi opem laturum vocant, qui Tibullum aliquot annis onerare volunt. Doura omnino
negat illum qui anno 689 natus, si viginti annis major fuisset quam Τibullus, unquam dixisse Epist. I, IV, I :
. Alb , nostrorum sermonum eandide iudex. .
Et Heynius : si Verisimilius itaque est aequalem II oralii ,, Τibullum suisse. Emunctae naris hominem, qualis eratri Horatius, iam octo lustris vivendo exactis, scripta suan accuratissime elucubrata, homini adolescenti, vigintin duobus annis ipso juniori, castiganda committere. jure M ac merito puduisset. n Sed quis unquam castiganda dixit 'De judicio agitur, non de castigatione. Quis unquam Sanus poeta talem judicem recusaret ' quis elegantissimi scrip toris sententiam reiiceret, iuvenilem aetatem causatus, quae tamen aptissima carminibus 8 Denique, quis Horatium cultissimum Romanorum, impediet quominus Τibullo, pariter egregio poetae, meritam tribuat laudem, eamque qua comitate erat, etiam supra veri sines extollat' Perquam absurdae sunt hujusmodi subtilitates, quod Spohuius quoque intelligere videtur. Nihil amplius tamen ei tribui Potest, quam parum probabile esse Horatium amico et familiari atque semonum iudice usum esse, qui circiter unius et viginti annorum spatio junior esset. n Mihi vero secus videtur : exempla non desunt; neque opinor nostris diebus ullum aetate provectiorem poetam illustris Casimirolavi e judicium recusaturum . licet eum pluribus prae-eedat annis.
560쪽
cca DE TIBULLI VI ΤΑΕece jam aliud quidpiani asserentes recurrunt. Nam Ovidius, Trist. Il, vs. 46έ,-Augustum seripsit
M ....... et iam te prineipe notus erat. Μ
Qui seri potest, exclamant, ut poeta anno 7 II natu S, anno V. C. 727 jam nolus esset. Hoc enim Octavianus princeps salutatus. Nonne sibi, praetexta nondum posita, carminibus compositis gloriam quaesivit ' Mira sane consecutio, quae nos in fugam verteret, nisi, ipsa facti mentione foret inanisses tum, Ovidio, aliquid hic proferri,
quod praeter solitum accidisset; aliter non video, cur de haere meminisset, quod certo minus secisset, si Τibullus annum expectasset trigesimum, antequam Musas coleret.
Cui bono, quaeso, voce tum usus est, nisi ut declararet illum, admodum adhuc juvenem, pulchre cecini Sse, atque omnibus admirationi suisse. At annos nunc ipsos numerare libet. Nostra ratione decimum octavum agebat ille; illorum vero ratione, qui 7 ii pro natalitio agnoscunt, decimum septimum. Id aetatis pariter erat magnus Galliarum poeta, miliare, quum jam notus epicum carmen condidit. Idem aetatis sere erat ille, quem paucis abhinc lineolis nominavi, quum sublimibus odarum numeris patriae clades deflevit, nostrosque milites celebravit, qui, licet occisi truci adhuc vultu eum pavorem injiciebant hostibus, ut ne victores quidem illos intueri auderent. De stultissima lectione natus, quam nemo hoc loco defendit, omnino tacendum existimo.
Quaecumque nobis impedimento erant iam longe rem ventur. Restat tamen, ut illos in Sulsitatis arguamus, qui Τibullum jubent aute an. 7II nasci, eumque ad an. 69o Distiir orale
