장음표시 사용
571쪽
quam Deliae, ut infra ostendemus, unde sequitur Neaeram, si ingenua fuit, Deliae quoque genuinum Stalum Servare.
At de Neaera nihil dubii adesse manifestum est ipsis Τibulli
versibus. Verum enimvero ad Deliam revertendum est. Hare in
Tibulli Elegiis libri primi , I, II, III, V, VI, Comparet; et lubenter crediderim decimam ejusdem libri huc referri
pariter, ac tertium decimum quarti libri carmen : optime enim hoc modo cum poetae vita conciliantur. Scimus ex
Ovidii Am. lib. III, El. I x, Deliam Τibulli primum suissse
amorem. Adamavit eam itaque juvenili aetate florens , ut ait Spohn. Quod ad me attinet, opinor illum anno aetatis sere decimo septimo, vel decimo octavo, e Gallia reversum, amore in Deliam captum fuisse. Sed jam novum instabat iter novusque belli labor. Messala qui vix Gallos subegerat, Adigyptios nunc aggressurus, et Italia cum classe prosecturus , Τibullum etiam comitem ac clientem sibi sumserat. At ille, amori deditus, bellicas nunc artes detestatus, tunc carm. X, lib. I, ratione temporis primum, exclamatione vehementissima et animi maxima perturbatione edidit:
. Quis fuit horrendos primos qtii protulit enses '. Quam serus , et vere ferietis ille sulti is
Τibullus ille, qui nuper bellator, Gallos devicerat, nunc, puellam in deliciis habens , id tantum curat ut se illius amori servet incolumem, ibid.
v None ad bella trahor, et iam quis forsitan hostia
. . Haesura in nostro tela gerit latere. M
Deliae nomen, licet in hac Elegia non occurrat manifesto,
in id tempus incidit, quo Τibullus illam deperiit. Nam
572쪽
duabus tantum expeditionibus intersuit, Gallicae nempe et AEgyptiacae; neque huic ad silem usque, utpote qui valetudine impeditus, Corcyrae remanserit. Ipse ait I, III, 3:
vi Ne tenet ignotis aegrum Phaeaeia terris. .
Utram nunc eligas expeditionem de qua imminente taliaeaneret ille, in Deliae amorem incidat necesse est; nam fuit baee poetae primus amor, euius illecebris, post susceptam iterum militiam, adhuc tenebatur. Nam ipse, I, III, 9 :
α Delia non usquam est quae me quam mitieret urbe.. Dieitur ante omnes consuluisse deos. M.
In Eleg. X, lib. I, de qua hic agimus , iter illi iam ob
oculos versabatur, et hunc novam expeditionem detestabatur, non animi prava ac imbelli indole; sortiter enim sese gesserat in Gallia; sed vinculis mutui amoris a caede et praeliis avocari videbatur etsi in Elegia de puella tacet. II inc sequitur decimam Elegiam ordine primam esse, et ad Platitam, vel potius ob Planiam, scriptam fuisse, quae jam in animo erat, nondum in versu, ut Apuleii verbis utar. Proficiscitur tamen Τibullus, et, morbo OppreSSUS, tertiam libri primi Elegiam scribit: nunc primum Deliae nomen comparet, et sic tum quidem. Ex ipsis quas memorat
rebus cognoscimus poetae amorem prospere Successi SSe,
antequam Roma discederet. Ibi nempe, 23 sqq.
α Quid itia nune Is s mihi, Delia y quid mihi prosunt,
. Illa tua toties aera repulsa manu p, γε Quidve, pie dum saera col s, pureque lavariis Te , memini, et puro secubuisse toto p is
Inter aegritudinis sollicitudines nihil antiquius habet, quam ut, mOX resectus, Romam repetat. Ibid. 89:
a Tune veniam subito, nee quisquam nuntiet ante: is Sed υἱdear caelo missus adesse tibi.
573쪽
ET CARMINIBUS.' 455 Et bello redux composuit, mea sententia , illud carmen quod nunc in fronte libri legitur I, I, : in hoc quoque bellum abominatur; vs. 57 :
vi Non ego laudari euro, mea Delia: torum. Dummodo sim, quaeso, segnis inersque voeer. M
Ad idem tempus carmen XIII libri quarti reserendum; idem ruris amor , idem eminet gloriae eonteintus; ibi scilicet, VS. 7 sq. z
. . procul absit gloria vulgi, η Qui sapit, in taeito gaudeat ille sinu. .
ω Sie ego secretis poti m bene vivere silvis. .
Haec sunt carmina, quae Τibullus tunc cecinit , quum maxima felicitate uteretur, atque puella sine aemulo frueretur eaque adhuc innupta et virgine, ut e lota Elegiarum ratione intelligitur. Delia etiam in Elegia secunda , in quinta et in sexta nominatur; sed modo longe diverso : Τibullus ipse testatur suisse eam alius cujuspiam uxorem,
ωNee tamen hiate eredet coniux tuus ......
. Illa tithil poterit de nobἰs exedere cuiquam, is Non ,ib; , si in molli viderit ipse toro. n
usdem libri, Eleg. VI, vs. 8 :
α Sie etIam de me pernegat usque viro. N
vi Νon ego te laesi prudens ..... N
is Quid toneta tibi eoniuge opus. . . . N
In quinta Elegia ejusdem libri, vs. 48, imprecatur Lenae, cui
574쪽
esse vellet, ne malum de puella rumorem reciperent.
Qui fit tamen ut puella illa quae nuper omnis Τibullo
adhaerebat, subito alterius uxor memoretur, nulla in te
posita transitione, nullis querimoniis a poeta editisῖ Qui si ut illa nihil curet, nisi ut more libidinoso novum decipiat maritum Z Evanuit ne ille exquisiius amor' an ille qui amicam puro ac flagrante deperibat igne, tam subita
mutatione, ea tantum pro pellice usus est; neque alienas nuptias deflevit, antequam perficerentur' Hoc ut conee serim, nullo modo adduci possum. Spolinium audiamus
u Quae ad virginem seripta sunt, omnia dulce, suave et M mite produnt ingenium, amorem produnt sagrantissin muni, talemque cujus causa poeta gloriam et honoresn posset aspernari Nihil in iis lasciviae, nihil in-n temperatae libidinis; plura autem tenerrimi sensus in- , dicia deprehenduntur. Agrorum solitudinem vitaeque is rusticae umbram, cuius laudibus referta sunt omnia,n sibi quam maxime exoptat, in qua cum Plania selix et v beatus vivere possit. Illam vero puellam in hisce caris minibus celebrat, non tanquam primam modo , sed M unam, quam amet, quam possit amare, et ad mortem v v Sque amaturus sit. Iti reliquis autem, quae ad nuptam n data sunt, lene illud et suave ingenium , tranquillum,n mite et sedatum dicendi genus, vitae rusticae desideriumn prope nusquam conspicitur, nisi quando ad priorum, temporum memoriam relabi tur, ut lib. I, El. V, 9-36; II, v 67 - 8or Sed florens, pictum et expolitum genus ora-Diuili od by Coos e
575쪽
n tionis surtivos et illicitos amores adumbrat , elatum et is irascentem ostendit. Variis animi affectibus agitatus , , interminas et preces modo incitatius, modo lenius Pla-M niam permovere studet, ut maritum fallat. Ubique non B solum hilare, sed leve etiam vivendi genus et sentiendi, , petulans adeo et lascivum seuendi potius quam amandi Μ studiosum, potest animadverti. Quid multa' illic amav Μ rat, hic coneupiscit; quae quomodo disserant conspi
Tanta rerum .commutatio non aliter seri potuit . quam si concedas medium praeterlapsum fuisse tempus satis longum , quod etiam Spobn. declararit : u Nuin probabilen putarunt Τibullum, qui tanto desiderio tantaque ve-n hementia Planiam amabat, ne versiculum quidem se-n cisse, ut maerorem ex infelicissimo amore conceptumn declararet 'Ferreus suisset Τibullus, planeque a se deis fecisset, si Planiam flectere ac permovere, si ad pristin nam benevolentiam, amicitiam, sdem eam revocare nen tentare quidem voluisset. Potuisse enim Τibullum saceren ista omnia, nemo sanus negabit; ac si Verbis opus esset,n ne ad carmina libri tertii provocem, Horatius testaretur M periisse multa carmina quibus Neaeram celebravit; alian quibus perfidiam Gl3 cerae deseverit, nonuulli sumserunt.
n De carminibus quibus Planiam, omnium maxime aman tam, sibi ereptam deplorarit, nemo monuit. γλHuic lacunae ut medeamur, ad Neaeram transeamus. Interpretes sese in explicando nomine exercuerunt. Vulpiushoe a Graecis verbis γεος et αρω derivat; Vossius in prae- satione putat apud Virgilium, Eclog. III, M. 3, et Horat. Epod. XV, vs. II, eo servas aut libertas Graecae originis Diqitigod by Corale
576쪽
indicari. Bachius autem praefat. XXXVIII annotavIt, Neaerae nomen iam apud antiquissimos in usu fuisse ; et eo usus est Homerus, Od7ss. lib. XII, vs. I 33:
Inter primarias Lemni mulieres numeratur Nerem, Valerio Flacco, lib. II, vers. I I ; cuius Neaerae faciem induerat Fama, ab irata , enere missa , ut Lemniadas ageret insurorem parricidialem. Brouckhusius, hisce exemplis fultus, pronuntiat: u Est enim Neaera nomen proprium, absque M ulla probri aut dedecoris significatione. O Forcellinus in Lexico ait Neaerae nomen Nymphae esse, aut puellae cujus libet. Bachius , quem supra citavimus , ait v. Ad puellas D proprie translatum esse, quae levitatis et perfidiae non mine suspectae haberentur. is Georg. Fabricius id nomen pro quavis intemperante muliere et lasciva poni contendit. Sane Aurelius Prudentius eo sensu illud usurpavit. Alius qui, aeque ac Fabricius, in Prudentium glossas bd tulit, Nemram WEicem vel eoncubinam. Spolin. solus ad hauc diem, scopum attigisse videtur, qui notat ex omnibus poetarum locis nihil amplius posse demonstrari, quam usitatum fuisse iis hoc nomen , quo amatam quampiam puellam indicarent;
eosque haud raro aut fictam aut veram amicam hoc nomine significasse. Sic eo usus esse videtur Horatius, lib. III, Od. XIV, M. II, ut amicam quampiam ad V aret, aut
fingeret saltem se advocare. Eodem modo I irgilius, Eclog. IlI , vs. 3, quodvis aliud nomen ponere potuisset.
577쪽
Pergit Spolin. demonstrando, et ait : re Prudentius don Corou. Hynin. X, vs. 239:
44 Fusos rotantem cernimus Tionthium ;Μ Cur, Si Neaerae non fuit ludibrio pis
' Et contra S3mmachum , lib. I, VS. I 39:
- Iane iubet assumtam servens post vina Neaeramis Saetim in dὰlietis sutianiis stare triumphi. .
n Illie Omphalen Herculis, hie Ariadnen Bachi innuens.
M Quum amicam et amatam puellam omnino potuisset in-M dicare, certo quodam nomine usus est, quod in indiri candis eiusmodi puellis praecipue usitatum esse cogno-o verat. Simili modo inter nostrates dicere posset aliquis, alius cujuspiam amorem commemorans : hanc ille de- M periit Lauram, hanc iste Caeciliam, et, si quod praeterea
D nomen celebratum est a claris poetis, aut suos aut aliOD rum amores Canentibus.
M Inde patet poetas hoc nomine tum quoque uti po-n tuisse , quum amicam indicare vellent quae minusn esset fida; ita Horatius, Epod. x V, id adhibuisse viden tur, non quod levis ejusmodi puella significaretur, sed n quod hoc nomine eam appellare mallet quam Chloes .n vel alio quopiam. DAbsint itaque quae IIeynius inter somnia de origine Graeca narravit, peregrinam propriis sumptibus Rotnam adducens cui postea justis nuptiis cum equite Romano interdicit; ipse tamen satetur Neaeram non humili loco natam esse.
Bachius hane juvenilibus Τibulli annis insignem fuisse vult, invito Ovidio, qui Deliam priore loco nominat. Ayr-
578쪽
έ6o , DE TIBULLI VITA mannus Neaeram cum Nemesi confundit, etsi omnia quaecumque scimus, contra faciant, et Deliam potius requirant. Primum, ut videtur, nata erat Neaera illa in domo liberali, non humili loco; parentes habuerat divites atque honestos. Legimus enim lib. III, Eleg. IV, vs. 92:
α Sed etilia , et duris non habitanda domus. v
Idem colligit Vossius e sumptuoso apparatu quo Poetasunus sunm ali illa ornari vult : iubet ut ossa lacte spa gant Neaera et mater; III, II, 23 :
Post haee earbaseis humorem tollere velis, . ARDe in marmorea ponere siem domo. - Illue, quas mittit dives Panchaia merces, is Eoique Arabes, pinguis et Ass3ria. Et nostri memores lacrymae sundantur eodem. v
De parentibus autem Deliae legimus, lib. III, IV, vs. 93 :
M Et longe ante alias omnes mitissima mater, M isque pater, quo non alter amabilior is
Alio in loco se a Neaerae matre mortuum lugeri vult, III,
is Et seat ante meum moesta Neaera rogum . . Sed veniat carae matrἰs comitata dolore,n Moereat haee genero, moereat illa viro. N
Nunc tu, amice lector, in memoriam revoca quae de Deliae matre cecinit Τibullus, libro primo, El. VI, vs. 5, ubi pariter ejus benevolentem in se animum laudat, quamvis infidae puellae succensens :
. . . . . Sed tua maleris Me movet, atque iras aurea vincit anus. .
579쪽
ω iva dira mihi, duleis anus : proprios ego letum. Sit modo sis, annos contribuisse velim. Λ
α Te semper, natamque tuam, te propter, amabo. . Quidquid agat, sanguis est tamen illa tuus. M
Fuit, ut videtur, mater Deliae aΤibulli partibus, sub ipsum mutui amoris initium. Nam, Corcyrae valetudini obnoxius, et de reditu cogitans, exclamat I, III, 84 :
vi Assideat eustos sedula semper anus. N
Quina deo, illa iam nupta, nihilominus Τibulli ignem fo
vebat mater, tempus et occasionem significans, ut uterque
surtivo amore frui posset; lib. I, Eleg. VI, vs. 59 :
ω Baee mihi te addueit tenebris, multoque timore. Coniung t nostras elam taeiturna manus; v Ilaee foribusque manet Doetu me asso, proeulque is Cognoscit strepitus, me veniente, pedum. MAt in Neaerae matre eadem benevolentia erga Tibullum, unde necessario statuamus, et Deliae id est, Planiae , et fictae illi Neaerae, matrem suisse pariter nostro poetae saventem, pariterque miti indole praeditam. Videamus nunc an Neaerae res ita comparatae Sint, ut Si illas inter Deliae priores et posteriores interponas, cohaerentem inde narratiunculam efficere possis. In prioribus enim amatorem vidimus eumque flagrantissimum et simul beatissimum; nullus adest rivalis, puella tota ejus est qui tam servido et puro animi assectu amat. In posterioribus, lascivia et effrenata cupido quidquid delicatius erat in amore sustulerunt. Non seri potuit quin aliquid medium in te veniret, et quum semel agnoscamus sic tum esse Neaerae Duiliam by Cooste
580쪽
nomen, superest ut indagemus cujus modi fuerit amor in puellam sub hoe nomine latentem. Facile legendo certioressimus, poetam nusquam ardentius amasse : molles preces et blandas querelas adhibet i sponsam ereptam deplorat; hilaritas hinc prorsus exsulat; anxius amator et maestus, aerumnarum finem non nisi in in Orte sperat; denique su seria et compotationes miscet . Varie jactatus , quasi in poeulis solatium invenire posset. remulus enim, ut apparet, apud Neaeram potiore loco erat. Spolin. qua sagacitate est. ex ipsis Elegiis haec expiseatus est de Neaera: re Poetan illam sibi caram conisem exoptat, lib. III. El. III, prae- γγ cipue vero, vs. 32; illius conjugium sibi et ab Apollineri promissum dicit Εjusd. lib. Εl. IV, vs. 79 et ab ipsa γ, puella, quam sibi nuptam dicit loco citato, v. 6o, fidemn vero datam non servare, ibid. vs, si I, sed alius viri uxo-n rem esse malle. ibid. 58, queritur. Praeterea quam certois sperare potuerit fore ut illam in matrimonium ducat, , patet ex Lib. III, Eleg. I, vs. 2o. Illa mihi reserat Ann minor, an toto periore deciderim : atque ibid. vs. 23 , et M Eleg. II, Vs. 14, quibus, propter certissimam conjugiin spem et exspectationem se maritum, puellam Vero, quamn alibi nuptam dixit coniugem appellat, et uxorem sibi er
η ptam Εleg. II, vs. 4 et 3o ). Unde hoc quoque patet
ri alii cuipiam illam nupsisse. DNonne sunt ista Τibulli carmina de quibus interpretes, inter quos eminet IIeynius, somniant quum ad lib. IlI El. IV, vs. 56, Carminibus celebrata tuis, formosa Neaera, subjiciant interiisse multa ' At quaenam quaeso, periere. si Delia celebrata tu primo libro, nunc Neaera, novo et pariter scio
nomine nuncupatur. Nimium mihi sensum verbi cel rare Diqiti do by Gorale