장음표시 사용
71쪽
tantum pro sua recreationes, non auderem asserere ibi esse peccatu, salva tamen in hoc meliori sententia , Mopinione, cui me libenter remitto . E contra vero, tripudi re seu sellare , sonares, cauere,&smilia tamquam artes vere liberales, ex naturae sua habitae pro recreatione,& non in alterius seruiti tui, licita sunt Salonius a. a. quas. 64 contris. I. conclus. 3.uhi reser Sylvestrum , Armillam , ac Bonaecinam, AZor Reginalii.
alii. Excusantur tamen a culpa illi, qui aliquod opus ex supradidiis prohibitis emciunt, vel obire viatatem temporis , quod ponitur in illis laciendi uerit hora, sive
hora cum limi dic sive ratione necessitatis inevitabilis, aut publicae, aut privata illius , qui ctum opus efficit. Quod evenit quando nisi dicta opera fiant in die festivo evenire potest damnualiquod notabiles, vel alicui con munitati, vel alicui particulari personae, ut supra . Quamvis in similibus casibus melius sit ad se eximendum a scrupulo totum a Cere cum licentia Superiorum, ad quos pertinet , aut de consilio Confessarii, prout advertit Cajet
SuareZ , Navarr. Clav. Reg. Sor. . Bonac. Layman . Rem excusantur, si opera similia exerceant indictis diebus ex motivo charitatis orga suum proximum δε est quando fiunt in diebus festivis ad evitandas expensas pauperum propter quos fiunt Pita Bonaci.
Tolet. alii. Excusantur deniaque ob dispensationem proprioruEpiscoporum, aut 1Orum Uicariorum in eorum abseuria ex dispensatione aiochorum . etiam superiorum Regularium. Tolet Mastr. Malii. Et hoc su ficiat pro notitia operum prohibitorum in diebus festivis indvertendum tamen, quod in idem peccatum incurrit non istum qui es.sicit opus , verum etiam qui iulud praecipit. Ita Doctores com
Quanania sint opero illa, quae fera debeut in diebus
festivis inopi in diem se itum sanctiis
ficate consistit principaliter in operibus honis, sane tis exercendis viso in antecedenti ubi quomodo peccetur Opora prohibita faciendo necesse modo est examinare quomodo
peccetur contra hoc praeceptum.
operae bona supradicta non facie do. Quod notum fiet habita notuta de Operibus praeceptis in dictis diehuc. Opus igitur, quod unice praecipitur , cst audire SacrosanAum Missae Sacrificium ab illis,qui Sa-ceIdotes, non sunt, cum ad usum
rationis ei venerint in ab iisdem Sacerdotibus, qui in dicta die nollent Missam celebrare, ut habetur de Consecrationeris. I cap. Mise, si Corale
72쪽
III. Praecepi. Decal. Dub. II. r
ias, Sc eadem distinctione cap. m mo primi praecepti , requiritur ad fideles, S cap. Si a uis etiam . satisfaciendum huic taecepto in
Duo requiruntur ad hoc prae eodem sensu Sc modo ibi explica-ceptum adimplendum hoc est to respective tamen Coninch. praesentia moralis,& humana,quae Vrtad.Diana Lessius,Lugoaam requirit non solum praesentiam burrin. Layman, D.Antonin.Du- personae,'rue dicitur phyfica, ve rand Sylvester Medin Enriqueet, Tum etiam debitam advertentia , alii communites.
per quam cognoscat, velit prae Aliud,quod requiritur,est,quod
cepto satisfacere, volens se esse audiatur tota Misiaci quod com- praesentem cum omnimoda atten muniter intelligitur secundumtione possibili illi Sanctissimo Sa probabiliorem sententiam ab ini-crificio. Unde si aliquis Missa tio Epistola usque ad Benedicti
inciperet audire in uigilia . 8cio nem , juxta Cano Bem 47. Coustea dormiret, cognoscendo prius cit Agatensis,in cap. Cam ad ce- propensionem se habere ad dor lebrandas, dist. I. Nota hic tande, Iniendum is dormire vellet non quod quamvis non obligentur. obstante quod posset dormitione laudabile tamen in conveniens impedire , hic talis praecepto non videtur,quod Parochiani assistant satisfaceret in consequenter mor Missae paroehiali Parochiani au- taliter peccaret Oh desectum prae tem dicuntur, qui sub una adem- sentiae non physicae, sed moralis, que Parochia morantur saltum seu attentionis necessariae dum usque dum Parochus notum sece- non possumus attentionem Sacri rit populo totum id, quod notum
ficio habere dormiendo . Item si facere debet. Dixi non obligari, aliquis legeret librum aliquem intelligendo in casu, quod Paro- qui illum prorsus diverteret ab hiani supradicti non satisfecerint attentione supradicta , vel aliua Hecepto, audiendo aliam Missa, Opus simile eXerceret, ut ing. cum aut satisfacere velint: audiendo a- aliis loqui, ludere δε similia, seu iam postea Toletus AZor Regi- applicaretur omnino ad negotia naid Sol. Filuta alii ..cum plena advertentia Notanda Excusantur,' eximuntur ab tamen hic est, quod omnia supra observantia hujus praecepti illi, dicta si non distrahunt. vel a toto qui physice sunt impotentes hoc Sacrosancto Sacrificio, vel a no est , qui ita impediuntur . ut juxtabili illius partu commutate ta humanam, naturalem virtu- Auctores sustinent, quod non im tem,in vim, impossibile sit, quod pediant satisfactionem praecepti ire possin ad Missam audiendam, Et denique eadem attentio, quam ut sunt infirmi, aut carcerati, Ite diximus supra requiri pro recita etiam illi , qui moraliter non pos-tione Osscii Divini in dubio ulti sunt,quamvis physice possint:quod
73쪽
61 III. Praecept Decal mb. II.
evenit in aliquibus, qui ire po duas Missas eodem tempore, esunt, vel quia liberum omnino ha per hoc satisfieri Ecclesia praecep- .hent suum corpus aut saltem ita to, est s3.ex damnatis a Sac Con-
habent illud impeditum, ut pos gregatione die a Martii 679.
fini cum difficultate se moveremi Coninc num 288 qua. 84 art. αhilominus non possunt absque no Nungnius quasi 8 3 art. 6 dab. 2. tabili detrimento, sive spirituali, ad tertium Regina id lik,9.η. 26. sive temporali proprio, aut alte Molphet.rn summa tract.3. U. 7-rius . . . si aliquis, ut eat ad num 35.
Ecclefiam . periculum incurrit Alia opera spiritualia is san-letur ipsius honor: sive aIiquis ad nihilominus ea facere in dietis
Eeclesiam eundo, ut Missam au diebus valde laudabile est in mediat, domi suae relinquat alium , itorium t nam si in omnibus die- qui ob illius absentiam pericu hus faciendae sunt ad iones , tum mile ineat Tolet. 3 fere opera virtutis; multo magis lau- omnes . dabile,& meritorium est illa exer-.Ρro complemento hujus dubri cere in diebus cultui Divino di- advertendum , quod praesens praeis caetis,ut admonet Concilium ri-eeptum non requirri, quod is deminum. ac Sancti Patres,quam-sam celebrans videatur, quia etia obrem oblectationes seu die irarum caeci possit ni illud adimplere. Nec dierum recreationes sunt propriae
etiam quod audiatur, quia etiam orationes misericordiae opera
surdi possunt illi satisfacere Unde Ecclesias, iratoria visitare iavethum illud audire 4ntelligenda, canere, aut cantias Psalmorum, aut sumendum est pro assistentia; Hymnorum sacrorum audire . eum simpliciter sufficiat assisten alia similia exercere . tia inuti sentia cum debita a dem est requiri, ut audiatur, seu
ut melius dicam in Missae supra mi antecedentia Praeeemadidis assistentia habeatur, ut jam L pertinent ad culium, amo-
diximus. integre sed ita ut non em erga Deum Dadeoque dicun- satisfiat cum assistentia ad duas tur Praecepta primae Tabula: Alifimedias duorum celebrantisi, quo sequentia, quia proximum respirum uni tantiam ad primam par ciunt, dicuntur secundaraabula tem in alii assistentia tantum ha Praecepta, ita communiter. Quia beatur ad secundam hoc est, post autem proximior, aut nobis proelevationem usque ad finem. Im ximiores post nos ipsos, sunt ge-mo starentia asserens posse audiri nitores nostri; idem primo loco intentione superius explicata ad Sanctum Sacrificiu Verum quia
74쪽
ter dicta praecepta ponitur pra nitorem, non solum per aliquam ceptum honorandi genitores,quod recognitionem illorum, tamquam expressum reperitur in Exodo propriorum Superiorum per eas. Eo his verbis . Hosora patrem aliquem timorem filialem,qui sunt tuum is atrem tuam . hi ac diis interni Animae verum etiaquamvis non sit expressus, neque per reverentiam externaim, quae Praeceptus amor parentum erga fi exprimitur,is verbis, signislios, sed tantum filiorum ergata externis reverentialibus erga su-rentes, nihilominus debet etiam radictos genitores loquendo
intelligi inclusus in ipso dictus a semper cum ipsis. de ipsismor, prout explicant , sustinet veri is reverentibus citem eos fa-
graves Auctores . inter quos D. tutando. illis serviendo, laxem Antoninus pari. z..tie i q. cap. q. cendo erga illos quemlihet actum D.. Bonavent. 3-δs 7- b. lit Obsequi debitum. Ita Navarrus
terati Bonac. alii Pro intes Molphet Sylvester Armill Religentia igitur hujus prccepti sim ginalii Filucci Malii. Hinc est,plieiter sussicieti videre, quid in quod contumeliae, irrisiones, Sctelligatur in filiis pro honorare verba contemptus dic a contra. parentes. Postea vero quid siti personas, quae non sunt genitores Iud ,. quod requiritur ex parte ge saepesaepius non sunt peccatum nitorum erga filios grave, dicta autem contra paren tes a propriis filiis sunt materiae DUBIUM RI MUM. eulpae gravis . Sicuti etiam signa externa facta ab ipsis siliis in con- Omod teneantur fui temptum eorumdem , si non ex e- honorare proprior ius,in ignorantia, aut inadvela genitores ia tentia inculpabili. Hinc oritur,.
quod quaelibet percussio etiam le-TRia requiruntur, prout de vis, immo simplex signum per-
clarati vult Cathechismus cussionis, quod factum contra a- Romanus . pro filiis ad honoran tias personas non esset culpa grado 1 proprio genitores. habe visu habitum a filiis in parentestur etiam ex Dahoma et .a quaest.. gravissima culpa est Nauar.Tam LOI artic. a. haec autem sunt Re burrin. Clavis Reg. Grass. Regi- verentia, Amoris obedientia. naid. Mastri Boo accin.Sc alii passi Quoad primum requisitum , vide sim . Item nolle eos recognoscere licet Reverentiam 'uae requiri ut parentes in eorum necessitatinar non solum ratione hujus prin bus in miseriis eis subveniendo .eepti , verum etiam ex lege natu seu accusare eos apud aliquod raro in hoc illud consistit,quod Tribunal de re gravit praejudi-lia debenti recognoscere suos se ciali, sive civili, sive criminali ex ceptis
75쪽
ceptis tamen casibus haeresis , aliorum honum publicum respicientium, omnia sunt de sui natura culpae gravves.Tolet. lib.s.cap. I. Alex.3. part quaest. N. Quoad secundum, quod est Amori, tenetur filius ita genitores diligere, ut eos non diligendo,sed odio hahendo , odio tamen quod sit materia culpae gravis est peceatum satis gravius illo habito erga aliud objectum . Unde vult Toletus sic citar. cum Navarro, Tamburrin. aliis, quod sit circumstantia necessario in consessione exprimenda . Ubi advertendum est,quod non solum peccetur utra hoc praeceptum per adium internum odii contra parmies, ut
dixi, sed etiam nocendo illis, vel verbii, vel factis, ut dixi quia
sent actus odii externi. Item ratione hujus amoris tenetur quili-het totis uiribus hene facere illis genitoribus in casu necessitatis, etiam spiritualis proeurando V.ς. in casu infirmitatis non solum quod provideantur de viestu, cura pro salute corporis,sed etiam de Sacramentis pro falute Anime, post mortem illorum tenentur filii adimplere legata in curare ut etiam non propria tantum . sed etiam alia eorumdem parentum adimpleantur. suffragare pro ipsorum animabus, quod totum non adimpledo, filii peccant mortaliter Reginald.Navarr. Filucc. Bonac. olet. Tamburrin. alii
passim , ut videre est apud Mailr.
In ordine ad tertium , nempe obedientiam , tenetur filius obedire propriis parentibus in rebus ad honos mores pertinetibus; hoc est in illis rebus, quae si inserventur, prout praecipiuntur ab ipsis, evenire potest bonum notabile spirituale ipfimet filio si vero non
hoc est culpa mortalis . Ut v. g. quando praeeipiunt requentiam
dire praedicationes,pergere ad doctrinam Christianam, ad gymnasium c ex obedientia quorumpendet salus Animae propriae, ex inobedientia facile periculum propria damnationis . Suare Z. Clavis Reg. Navarr. Bonac.Cordub Bussembau, AZor. olet. Malii passim. Item tenetur filius o- hedire illis in eo , quod concernit ad bonum gubernium domum, cconservationem ipsius in re notabilit hoc est in eo ab executione, aut non executione illius proV nire potest, aut damnum, aut utiale diὀtae domui. Non tenetur tamina filius obedire in rebus peccaminosis . Dum in his non est ill rum subditus, cum Deus , cui principaliter obedire tenemur,OP positum praecipiat sicuti nec etiatenetur illis obedire , quando postquam petierit Oh certam convenientiam licentiam ab ipsis Re-litionem ingrediendi, aut uXOresumendi, si sit in statu ea exeque di, hoc est , post quartum cc mum annum in masculis in duodecimum in sceminis , ei negare
76쪽
tu ab ipsis dicta licentia , ut habetur ex Canonibus, nisi in casu quo ab aliqua ex dictis electionibus status posset notabile damnuprovenire dictis genitoribus: v.g. lipe dictam electionem constituerentur in periculo mortis , vel ad
extremam necessitatem deveniret,
ut habet Mons rogalis de quarto Decalogiitaecepto cap. . Est etialia cinctrinam Thoma 2 2 qu. IDI. art. q. advertens ibi Angeli-Cus Doctor , quod potest ingredi filius Religionem etiam in supradictis casibus , quando cognosceretur , quod in aeculo esset periculum sibi proximum vides cul- re gravis inevitabilis extra dictam Religionem; sed quia in hoc requiritur magna circumspectio
in re tolutione , cum tractetur in
hoc de gravi damno genitorum fieri non debet absque prie muroso
quaenam sin obligationes Pare tum erga suos filios.
sub hoc nomine parentum comprehenduntur hic non solum genitores , verum etiam Auus, Bis auus eum aliis ascendentibus, ut
habet Mastrius disput. s quaest.
ut supra art. . Isti ergo tenentur
primo alere filios , aut Nepotes, hoc est providere illis de necessario ad vivendum , quod confistit
nou solum in cibo, sed etiam investimentis habitatione , in omni necessario pro cura , salute recuperanda tempore infirmitatis , totum tamen hoc conformiter ad statum, conditione ipsorum, pro toto illo tempore, in quo non possunt per se ipses provideri de supradicto , ad quod tenentur sub culpa gravi, ita non- η ulli Auctores apud Mastrium t co supradicto Unde peccat mortaliter parentes ex supradictis Auctoribus permittenda filios in casu infirmitatis ire ad Hospitalia , aut alia loca publica destinata pro infirmis , aut ab aliis pro videri qui non sint domestici, seu consanguine absque rationabili
nessitate , aut paupertate , sive ex libera spontanea voluntate eorumdem filiorum . Item quod haheant alimenta extra dictum
casum infirmitatis in aliis locis publicis , aut privatis absque supradicto motivo Ad habendam autem notitiam peculiaris,in distinctae obligationis Patris , matris erga filios assignant Austores hanc disserentiam , quod mater teneatur lactare, cum non possit illa ex justa causa assignare filio nutricem, quq sit sana in persecina in contraveniendo peccat mortaliter . Ita Reginald. Bona c. alii apudLayman lib. s. trues Io puri 3 Cap.s. num. 6. Item secundum leges L siquis a liberis Τ.de liberis agnu edis ad ipsam pertinet cum de illis ussi que
77쪽
que ad annum tantum eorum etatis, qua completa quaelibet obligatio est penes patrem usque ad
mancipationem, hoc vero intelligendum est, quando pater sit facultate prinlitus , perquam possit hoc facere salias obligatio erit matris si habeat ut vidientem sa-
cultatem, aut aliorum consanguineorum res pediive magis , minus conjundiorum in in ahsentia horum tenentur patrini. Hoc autem intelligendum est, non silum
de filiis legitimis, verum etiam de spurii l. si quis liberia si si vel parens st de liberis agnoscendis
Item pater tenetur dotare filias aut ut nuhant, sive ut moniales viant, quamvis dicta filiae hoc facerent contra suam voluntatem
Reginalii lib. a O. nam 39. ψο- Hinc oritur, quod graviter pec-Cent parentes toto studio , diligentia non acquirendo ona quibus possint alere filios δε illis providere juxta proprium statum, conditionem,quod si eorum negligentia ammittantur hona, facultates, per quas diceti silii a Commodati remaneant, multo magis idemetipsi diissipant dicta bona cum praejudicio notabili dictorum filiorum . Item si negant dotem, aut haereditatem filiis aut filiabus absque legitima causa
Quamvis contra eorum voluntatem masculi Religionem ingrederentur, aut ordinibus sacris initiarentur, doemine nuberent,seu moniales fierent. Filluc. Bonaccia
Secundo tenentur 1Eti parentes ipsos instruere, aut instrui curare per alias personas aptas in rebus necessariis ad salutem animae. Unde necessario debent illos doceres, aut ut doceantu curare Orationem dominicalem, Symb lum Apostolorum is praecepta Decalogi in Ecclesiae Sacramenta, & uno verbo totam Doctrina Christianam, aliter graviter peccant . Peccant etiam mortaliter scandaligando illos suo malo e-Xemplo in rebus gravibus tera .non reprehendendo illos, aut puniendo quando illos videntie canteS, aut quod se exponant io
evidens periculum, occasionem culpae praecipue gravis, quod si necessitas sit quando non juVant
verba, adhibeant verberando,quae verbera moderata sint, quia si inst alite excedentia, ut notabiliter offendant, non excusantur a gra-
vilitas culpis . Soti Bonac. ReginaId.' Molphet. Sylvest Mastrius. alii communiter . Tertio tenentur stabilire amiliam, cin aliquo statu col Iocare. ad quem inclinat, non aliter Quamobrem cognoscendo parentes filios inclinare ac statum Roligiosum , matrimonialem, aut liberum,debent juxta eorum desiderium, inclinationem procedere, ion ponere illis obstaculum sub culpa mortali, nisi in casu quo cognoscerent , aut certo
scirent quod in illo statu, ad quem
78쪽
inclinant provenire possit illis aliquod notabile detrimentum , seu sibi metipsis, aut aliis, iraecipue communitati notabile praejudicium. Quamobrem Sacrum Co-ciliumTr Metilinum Ses. 2s.de Re gular rap. 8.determinat,quod neque parentes 'neque alius cujus cumque conditionis, aut status
sit, audeat impedire aliquo modo Virginem mulierem, aut viduam, quae libere velit monialis fieri,aut ex opposito cogat illam , ut monialis fiat, quando ille status non fit illius genio consorinis, quina propriam electionem is spontaneam ejusdem sub poena eXcom-na unicationis.
de genitoribus in ordine ad proprios filios Concilium Coloniense cxtendit ad omnes alios qui hahent superioritatem , an domi Dium, tam in spiritualibus, quam in temporalibus cum eodem sit illorum obligatio erga suos inseri res, subdatos, iubilitorum erga Superiores Dominos magistros. Unde idem peccatum ., quod contrahunt parentes ob incuriamis malitiam in curam hahendo propriae familiae tam in spiritualibus quam in temporalibus contrahunt respective omnes alii. qui habent superioritatem, aut clominium , in habenda supradicta cura de suis subditis , aut se vis in illurn honorem is reverentiam, quam tenentur observare modo superius explicato filii
erga suos genitores , aut paren-
tes debent observare subditi, aut
servi supradicti erga suos Superiores. dominos , prout sustinent communiter cum supradicto Concilio Navarrus, Abellius,TO, let. Bonac Mastrius MDoctores, ae Casu istae communiter.
Hoc totum debet suo modo intelligi de marito erga uxorem, SuXore erga maritum , ita usiter , quod maritus , ut Superior ad mulierem tenetur sub culpa gravi non solum illam alere Scprovidere de omnibus necessariis temporalibus , prout distum fuit supra de parentibus in ordine adflios , sed concedere illi etiam quamlibet commoditatem Oppo
nentes ad salutem Animae,& multo magis eas non impedire illi quando curat eas adimplere. Item non exacerbare illam notabiliter verbis iracundis , aut asperis, neque graviter itam percutere,quod permittitur marito moderate tantum ob correctionem, si necessitas Occurrat, ut V. g. si aliquod illicitum committiret, tollet adimplere illa , viae in conscientia tenetur observare Lare judicate f
derelinquere neq; penitus, neque
per longum tempus absque legitima causa semper approbanda, ut securus sit in conscientia, a suo Parocho aut Patre spirituali, seu
quast. I. art. 2. G alii E contra vero uxor tenetur sub eodem peccato obedire marito in I a omni-
79쪽
omnibus quo offensa Dei non sunt, Sc necessario concernunt ad honum gubernium domus in sa- miliae. Unde peccat graviter, si in Contemptum mariti velit ipsa gu- hernare domum , quando maritus aptus sit ad idem gubernium. Item si nolit sequi maritum quo ad domum cohabitando cum illo,quando velit ipse maritus illam muta- excepto tamen casu , in quo evidenter, aut cum magna probabilitate in dicta mutatione periculum sit propriae infirmitatis,aut mortis , sicuti nec etiam tenetur ad hoc quando in contractu a trimonii convenerint de non facienda simili mutatione , seu qua-do nimis frequens sit in dictam
domum mutando, si tempore, quo illam duxit in uxorem , hoc facere non solebat hoc proveniat ex eo, quod evaserit vagabundus. Τolet. lib. s. cap. 2. cum aliis pluribus
IN antecedenti praecepto Xaminavimus ill ud , quod pertinet ad honorem , qui debetur nostro proximo , modo necesse est examinare illud , quod eidem Proximo est praejudicii, damni ad illud fugiendum, vitandum. Et ut incipiamus a majoribus tractabimus hic de morte violenta aut alio damno notahili facto in propria persona tamquam in pria Ino proximo , aut in aliis percus
sionibus, vulneribus ac similibus. quod praecipue est id,quod proh hetur a Deo cap. zo. Exodi illis verbii, Non occides. Hic igitux prilis tractabimus de homicidio . quomodo prohibitum sit deinde quando sit licitum: denique de re- compensatione damni, quod a supradicta injuria aliis illata possit
I uid seniat a Deo probibitum is hoc pracept . Totum hoc divinitus explicatum fuit a Caelesti Magistro Christo Redemptore in illis ver-
his relatis a S.Μattheo cap. s. su
disi quia dictum es antiquis nota
occides,ego autem dico vobis.stura omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio: qui autem dixerit fratrino, raca, reus erit concilio qui dixerit fatur, reus erit gehennae ignis. Ex quibus intelligi debet in inferri, quod in hoc quinto pricepto non solum prohibetur homicidium, aut damnum, ut supra diximus, factum externae, pere illud exequendo , sed etiam internum, hoc est illud, quod fit intentione , aut desiderio, ut advertit Abellius de quinto Deca logi praecepto feres. q. I Unde noster Divinus Legislator Haebreis dicere voluit vos semper audistis. quod nemo fit occidendus , ex quod dictum usque adhuc creddistis , quod hoc praeceptum tra Corale
80쪽
sgrederetur aliquis solum permior tem opere externo illatam nunc autem quia veni in terram adVo-
his explicandam legem tamquam Verbum in Sapientia aeterni Patris , dico vobis , quod non solum
opere aliquis fit hujus praecepti
transgressor, Verum etiam intentione, aut desiderio deliberato occidendi, aut damnum inserendi modo dicto suo proximo cirruendo graviter contra ipsum sive verbis contumeliosis, seu injuriosis cum praejudicio notabili ejusdem honoris, Tamae, ita expositores
in hoc praecepto non prohibetur absolute necatio hominis , prout
observat D. Thomas I. 2 qu. IOD.
art. 8. Sed occisi injusta, dum dupliciter potest aliquis vita privari, vel quia meretur illa privari ob aliquod grave delictu; cui est debita poena mortis,uel quia cum
aliquis velit ulcisci de injuria sibi
illata, aut ex alio motivo irrationabili illum occidit, ut habent utriusque juris Doctores . Occisio facta hoc secundo modo est homicidium prohibitum hoc praesenti
praecepto quia ea thenus prohibetur, quatenus est contra rationem justitia. Sc solum executum secundo casu, non autem primo est contra dictam rationem, quoniam in hoc secundo aufertur ah homine contra propriam voluntatem
majus bonum , quod habeat, hoc
est vita supra quam jus aliquod
non habet, aut dominium ille ta-
lis, qui illam tollit quamobrem illam tollendo est contra debitum:& consequenter contra Iustitiam, quae sicuti vult unicuique dari, quod illi debetur, ita non vult quod ei tollatur id . quod non debetur tolli, Primo modo non solum non est contra Iustitiam aliquem occideres, sed magis est in favorem ipsius, dum ex delicto commisso jus,in dominium, quod jam habebat delinquens in propriam vitam , translatum fuit ad Principem qui medio suo inistro illam ei tollit. Ita discurrit Angelicus octo ibi supra, cum ipso omnes Doctores Item advertendum est, quod sicuti in hoc praecepto prohibetur homicidium , aut indebita oecisio facta in alia persona distincta ab occisore multo magis prohibetur in propria persona cum non sit nobis proximior nobis ipfisci quamvis nos habeamus jus, dominium vitae nostr nostri corporis nihilominus cum sit dictum dominium impropriu, prout in omnibus dependens a Deo, qui est verus , proprius Dominus ipsius vitae , occidendo aliquis semetipsum , agit contra Iustitia in
sibi tollendo illud idem quod suu
non est, sed Dei. Ouare cum non habeamus nos aliud Jus supra n
stium corpus , quam illud . quod nobis concessit Deus absolutus Dominus ipsius, quod solum consistit in custodia rationabili, discreta , non solum ratione hujus praecepti non possumus nos ipsos