장음표시 사용
171쪽
gulus S Η Ο, cum sit aequalis Angulo ΡΟΗ, sive graduum s , 7 ; erit utiq; minimus Angulus, in quo Radii maxime Refrangibiles possint post binas Reflexiones emergere e guttis ; mare Guttae in linea ΟΗ emittent ad oculum Radios Istos copiosissime ; eoq; pacto Sensui Colorem violaccum saturatissimum illo in loco exhibebunt. Eademq; Argumentandi ratione, Guttae in mediis partibus inter G & Η, Sensui exhibebunt Colores intermedios eo ordine, qui Restangibilitatis suae gradibus respondeat; hoc est, in progressu a G ad H, sive
ab interiori parte Arcus ad exteriorem, Colores hosce ordine exhibebunt, rubcum, aureum, flavum, Viridem, caeruleum, indicum, violaceum. Denique, cum haequatuor lineae Ο Ε, O F, O G, Ο Η, qualibet in parte
Superficierum Conicarum supra memoratarum sitae esse
possint; utique, quod de Guttis & Coloribus in istis lineis dictum est; id de Guttis & Coloribus in omni parte istarum . Superficierum similiter dictum intelligi
Atq; hoc pacto effeti erunt duo Arcus Colorati; interior ac clarior, una Reflexione intra Guttas facta; &exterior ac dilutior, binis Reflexionibus: Etenim Lumen unaquaq; Reflexione fit languidius perpetuo. Porro Arcuum istorum Colores contrario erunt ordine dispositi inter se: Color enim Rubeus utriusq; Arcus, continenserit utrinq; Spatio G F inter duos Arcus interjacenti. Arcus interioris Latitudo EO F, in transversum Coloribus dimensa, erit gradus I, 3'; Exterioris Latitudo G O Η, 3, io ; Arcuumq; inter se distantia G O F, 8, 33 , Maxima nimirum Semidiametro interioris, hoc est, Angulo P Ο existente let, et & minima Semidiametro exterioris Ρ Ο G, 3o, 37 . Hae sunt Mensurae Arcuuin, ita utiq; futurae, si Sol esset unum duntaxat
172쪽
punctum At enim Solis globi latitudine latitudo Aracuum augebitur, eorumq; distantia inter se minuetur, dimidio gradu. Jamq; Latitudo Arcus interioris erita, is ; Latitudo exterioris, 3, o ; Distantia ipsorum inter se, 8, 23 ; Maxima Semidiameter Arcus interioris, a, 17 ; & minima eXterioris, so, a'. Atque
hae quidem revera Arcuum in Caelo reperiuntur Mensurae quam proxime, quando Colores ipsorum clari atq; persecti videntur. Quondam enim, qua tum accideret ut potuerim ratione, dimensus sum maximam semidiametrum Arcus interioris, eamq; comperi graduum circiter a ; Eodemq; tempore Latitudinem Colorum rubet, flavi, & viridis, in eodem Arcu, comperi esse Minutorum 63 vel 6 ; praeter extremum Colorem rubeum evanidum, claritate Nubium circumjacentium obscuratum, in quem tria vel quatuor Minuta amplius annumerari poterunt: Latitudo coloris caerulei erat circiter o Minutorum ampliuS ; praeter Violaceum, qui claritate Nubium circumjectarum ita erat obscuratus, ut ejus latitudinem dimetiri non potuerim : Verum polito quod latitudo caerulei simul M violacet, aequalis sit latitudini rubet, flavi, & viridis simul itidem sumptorum ; erit jam tota hujus Arcus Latitudo, graduum a :, ut supra.
Minimum intervallum, quo Arcus interior exteriorque inter se distarent, erat circiter graduum 8, 3o'. Exterior Arcus latior erat, quam interior; verum adeo eva nidus , praesertim a caerulea sui parte, ut, latitudinem
ejus distincte dimetiri haud potuerim. Alio tempore, cum ambo Arcus distinctiores apparerent, dimensus sum latitudinem Arcus interioris, graduum a , Io : Eratq; latitudo Colorum rubet, flavi, & viridis, in exteriori Arcu ; ad latitudinem eorundem Colorum in interiori;
173쪽
Haec Arcus caelestis phaenomena explicandi ratio confirmatur adhuc amplius Experimento illo notissimo, quod Auto rivi de Domivis Sc Cartesus excogitarunt. Suspensus nempe in Sole globus vitreus aquae plenus, inspiciendus est tali in positu, ut radii a globo ad oculum pervenientes, contineant cum Solis radiis Angulum vel a vel so graduum. Etenim quum iste Angulus erit
factus graduum a vel , Spectator sputa ad O) videbit Colorem rubeum clarum in Ca parte globi, quae erita Sole aversa ; quomodo repraesentatur ad F : Sique iste Angulus paulo minor sectus fuerit, sputa deprimendo globum ad Ε,) videbuntur continuo alii colores, flavus, viridis, & caeruleus ex ordine, in eadem parte globi. Verum quum iste Angulus erit factus graduum circiterso, puta attollendo globum ad G,) videbitur tum co-Ior rubeus in ea parte globi, quae erit Soli obversa ; Siq; Angulus iste adhuc major factus fuerit sputa attollendo globum ad Η,) color ille rubeus convertet se in alios colores, flavum, viridem, A caeruleum ex Ordine. Porrorem eandem expertus sum, intuendo globum immotum, attollendo autem interea vel deprimendo oculum, vel aliter. eum movendo, prout opus erat facto; donec
Angulus ante dictus, justa magnitudine esset consti
Audivi narratum , Lumen Candelae Refractum Prinmate ad Oculum, ita se habere, ut cum Color caetuleus incidat in oculum, Spectator videat tum in Ρri sinater eum ; cumq; rubeus incidat in oculum, tum is cae. ruleum videat. Quod quidem si verum esset; utique Colores in Globo antedicto, & in Arcu caelesti, ordine
contrario, quam experimur, appasere deberent. Verum Errorem hunc inde ortum puto, quod, cum Co
174쪽
discernere quinam Colores in oculum incidant. Etenim Ipse Observavi interdum e contrario, in Solis Lumine a Ρrismate refracto, Spectatorem semper eum G-Iorem in Ρrismate videre, qui incidat in oculum. Idemq; etiam in Lumine Candelae, verum esse comperi. Cum enim Ρrisma lente moveatur e Linea, quae directo a Candela ad oculum ducta sit; color rubeus primum videtur in Ρrismate, deinde caeruleus; ac proinde uterq; tum videtur, cum incidat in oculum: Nam Color rubetis primo super oculum transit, deinde caeruleus. Lumen quod binis Refractionibus sine ulla Reflexione per Guttas pluviae transmittitur, fortissimum videri de-het intervallo circiter 26 graduum a Sole, k languescere gradatim utroque, prout intervallum istud vel augeatur
vel minuatur. Idemq; dictum intelligi debet, de Lumine per Grandinem globosam transmisso. Quod si
Grando, quomodo saepe evenit, compressa sit aliquantum atq; planior facta ; utiq; Lumen transmissiim adeo forte evadere poterit intervallo paulo minus 26 graduum, ut circum Solem aut Lunam Halo sive Coronam essingat: Quae porro Halωs, quoties grando apta sit figura, colorata esse poterit; Tumq; intra rubea erit facta, radiis minimc Refrangibilibus; SP caerulea extra, radiis maxime Refrangibilibus; Ρraesertim si Grandinis particular habeant sorte in Centris suis opacos Nivis globulos, qui Lumen intra Heso intercipientes, quomodo HugeniMobservavit, ) essicere possint ut interior ipsius pars distinctius, quam alioqui futurum esset, definita fit. Etenim hujusmodi Grandinis particulae, quamVis globosa
tamen terminando Lumen inclusa lua nive, exhibere poterunt Halo rubeam intra, & Coloris expertem extra; atq; etiam obscuriorem, intra rubeam sui partem, quam
extra a uti plerunq; fieri solet. Etenim ex radiis qui T a proxime
175쪽
proxime nivem praeterseruntur , rubet refringentur minime ; adeoq; ad Oculum in lineis directissimis per
Lumen, quod e pluviae gutta post duas Refractiones& tres plures,e Reflexiones egreditur, vix satis sorte est ad Arcum essiciendum, qui sub Senium cadat. At in glaciei particulis illis cylindraceis, quarum ope Hugenim rationem Parbeliorum explicat, poterit sortasse Sensupercipi. PROP. X. ΡROB. V. Ex proprietatibus Luminis supra expostis, explicare Colorum in Corporibres Naturalibus permanentium Rationem. Isti Colores hinc oriuntur, quod a certis Corporibus Naturalibus certa Radiorum genera reflectuntur reliquis omnibus copiosius, & ab aliis alia. Minium reflectit radios minime Refrangibiles, sive Rubeos, copiosissime ;atque inde Rubrum videtur. Violae reflectunt radios maxime Refrangibiles copiosius; indeq; suum habent Colorem : Et similiter caetera Corpora omnia. Omne Corvus reflectit Radios, qui sunt suo ipsius Colore, copiosius quam reliquos ; & Colorem suum inde trahit, quod Radii isti in Reflexo Lumine praevaleant ac domu
Etenim si in Luminibus Homogeneis, qualia per Problema in Quarta Propositione primae Partis hujus Libri expolitum obtineri poterunt, collocentur Corpora diversorum Colorum ; invenies, sicuti Ipse Expertus sum, omne Corpus in eo semper Lumine, quod fit suo, ipsius
176쪽
ipsius Colore, clarissimum & luminosissimum videri. Ciunabaris in Lumine Rubeo Homogeneo, maxime rescplendet; in Lumine Viridi, manifesto fit minus splendens; in Caeruleo, etiam adhuc minus. Indicum in Lumine violaceo-caerulo, sulgentissimum est; Fulgor autem iste, prout id inde pedetentim per Lumen Virideia Flavum transvehatur ad Rubeum, minuit se gradatim. Porrum Lucem viridem prasinam praecipue, deinde autem caeruleam quoq; flavam, ex quibus Viridis componitur, sortius rellectit quam Colores reliquos rubeum& violaceum. Et similiter caetera Corpora omnia. Verum quo hujusmodi Experimenta evidentiora fiant, talia Corpora oportebit adhiberi, quae sint Coloribus
clarissimis & splendentissimis; Atq; etiam Bina hujusmodi corpora inter se comparari oportebit. Exempli gratia ; Si Cinnabaris & caretideum Cyprium sive ultra- marinum, vel alius quivis Color caeruleus floridus &largus, in Lumine Rubeo Homogeneo simul conserantur ;utiq; utrumq; videbitur rubeum ; At Cinnabaris quidem Colore rubeo videbitur Claro, Largo Splendentissimo ;caeruleum Θprium autem, rubeo nubilo, susco & perobscuro: Sin haec eadem Corpora deinceps in Lumine Caeruleo Homogeneo simul conserantur ; utiq; utrumque videbitur jam caeruleum; At caeruleum Curium quidem Colore caeruleo videbitur Claro, Largo lendentissimo , cinnabaris autem, caeruleo languido, fusco & perobscuro. Quo quidem Experimento clarissime, line omni dubitatione, evincitur; lumen rubeum multo. utiq; copiosius a Cinnabari reflecti, quam a caeruleo Cyprio lumen caeruleum multo copiosius a curetideo Cyprio, quam a Cinnabari. Idem autem Experimentum. non fine optato eventu capi poterit etiam in Minia ScIndico, vel binis aliis quibusvis Corporibus coloratis ; fi
177쪽
modo illud, quam non ex aequo Forte vel Languidum sit utriusque naturale Lumen atq; Color, rationis ha
beatur. Porro autem, ut Corporum naturalium Colorum ra
tio ex hisce Experimentis evidens est atq; manifesta ; ita uberius insuper confirmatur, adeo ut res nullam amplius dubitationem habeat,) ex duobus primis Experimentis primae Partis hujus Libri; quibus quidem Experimentis probavimus in istiusmodi Corporibus, Lumina reflexa quae Coloribus inter se differunt, ea itidem Refrangibilitatis gradibus differre inter se. Etenim inde mani festum est, alia corpora radios magis refrangibiles, alia minus refrangibiles, reflectere copiosius. Atq; hanc quidem esse non veram solummodo, sed &solam quoq; horum Colorum rationem, adhuc amplius inde apparere poterit, quod Color Luminis Homogenei non ponit Corporum naturalium ResseXione ullo modo immutari. Etenim si Corpora naturalia nequeunt Reflexione sua Colorem ullius generis Radiorum ne quidem quicquam omnino immutare; utiq; ea corpora non possunt ulla alia de causa apparere colorata, quam quia radios illos reflectant, qui vel natura eo sint Colore quem Ipsa exhibent, vel qui aliqua sui permixtione eum conficere de
Verum in hujusmodi Experimentis capiendis, cavendum est diligenter, ne Lumen non sit satis persecte Ηο-mogoneum. Si enim Corpora illuminaveris Coloribus vulgaribus Ρrismate exhibitis ; videbuntur ea jam neq;1uo ipsorum Colore, qualem interdiu & in aprico exhibent ; neq; Colore qui est Luminis jam sibi immisit; sed Colorem aliquem reserent inter utrumq; medium ; uti ipse experiundo comperi. Exempli gratia; Minium
178쪽
Lumine Viridi Ordinario Prismatibus exhibito illuminatum, neq; rubeum videbitur neq; viride; sed aureum aut flavum, vel Coloris alicujus inter flavum & viridem medii, pro eo ut Viride Lumen, quo id illuminatum sit, magis fuerit minusve Compositum. Etenim ex una parte; quoniam Minium, quum illuminatum fit Lumine Atho
in quo omnia radiorum genera ex aequo commixta sunt, Rubeum videtur ; in Viridi autem Lumine omnia radiorum genera non sunt ex aequo commixta; utiq; radii
flavi, virides, & caerulei, qui in illo Viridi Lumine jam
super Minium Incidente insunt nimia portione, essicere debebunt ut iidem Radii in Restexo etiam Lumine adeo praevaleant, ut id, cum rubeum esse deberet, jam colorem ipsorum subviridem trahat: Ex altera autem parte quoniam Minium radios rubeos reliquis cmnibus copiosius, pro ratione Numeri ipsorum in Lumine incident reflectit; & deinceps aureos atq; flavos ;*utiq; iisti dii in Lumine Reflexo majorem jam proportionem ad totum illud Lumen habebunt, quam habuerant ad Lumen Viride Incidens ; ac proinde essicient ut .Lumen illud Re-
flexum, eum Viride esse de ret, iam Colorem ipsorum subrubrum trahat. Atq; hoc Didem pacto minium neq; rubeum videbitur, neq; viride ; sed colare aliquo
In Liquoribus ita coloratis, ut tamen sint pellucidi, observandum est Colorem unaxum crassitudine ipsorum variari solere Exempli gratia ; Liquor rubeus in Vitro Conico inter Lucem & Oculum collocatus, prope a fundo, ubi tenuior est, colore flavo videtur pallido ac diluto; muta superius autem, ubi crassior est, colo rem aureum induit; qua pane adhuc crassior est, rube-um; qua deniq; cramimus est, Morem rubeum saturum atque pressum. Etenim caelitimandum est, istiu tria
179쪽
di Liquorem intercipere radios indicos & violaceos facillime ; caeruleos, dissicilius ; virides, adhuc dissicilius; rubeos, omnium dissicillime: Quod si igitur Crassitudo
Liquoris ea sit duntaxat, qua Radiorum violaceorum indicorumq; satis multi intercipiantur, nec tamen de reliquorum numero multum diminuatur ; tum utique ex reliquis istis Der Prop. 6. bHis Partio colorem componi debere pallidum flavescentem : Verum si Liquoris Crassitudo tanta sit facta, ut caeruleorum quoq; radiorum plurimos intercipiat, etiam x viridium nonnullos ; tum utique ex reliquis colorem componi debere aureum :Cumq; porro Liquor iste eo crassitudinis excreverit, ut etiam maximam partem radiorum viridium intercipiat, flavorum quoq; aliquammultos; tum utiq; ex reliquis oriri oportere Colorem rubescentem; Qui deniq; color
rubeus, pro eo ut radii flavi atq; aurei augendo adhuc Liquorem in crassitudinem) magis magisq; intercipiantur, largior perpetuo saturatiorq; fieri debeat; donec pauci admodum radiorum, praeter rubeos solos, demum transmitti possint. Atq; hujus quidem generis est Experimentum, quod mihi nuper retulit D. Halleius; qui cum, die quodam insolato, in Mare se ad ingentem usq; aquarum altitudinem in Vase ad Urinandum comparato submersimet, observavit superiorem partem Manus suae, cui Sol per aquas superiores ad altitudinem multarum orgyiarum incumbentes, perq; parvam fenestram vitream in Vase infixam, directo tum collucebat, colore roseo sibi visam esse; aquam autem infra se, & inferiorem Manus suae partem, illustratam Lumine ab aqua inseriori Reflexo, virides esse visas. Etenim hinc colligi potest, aquam marinam reflectere radios violaceos & caeruleos facillime, rubeos autem liberrime & copiosissime ad ingentem usqalti
180쪽
altitudinem transmittere. Nam hoc quidem pacto Di-
rectum Solis Lumen, In Ingenti utiq; aquarum altitu-cline, propter radioS rubeos numero praevalentes, rubeum videri oportebit; & quo major fuerit aquarum altitudo eo largior ac saturior color iste rubeus esse debebit Re- flexi autem inseriae radii caerulei, virides, & flavi copiosius multo quam rubet; etiam in ca aquarum altitudine, quo radii violacei vix penetrant omnino ; colorem viridem exhibeant necesse est.
Jam si duo Liquores, coloribus largis saturali 1que puta rubeo & caeruleo, ea quantitate in crassitudinem' qua Colores ipsorum justam saturitatem habeant, in '1piciantur; quamvis uterq; eorum satis translucidus sit
scorsum, tamen ambo non erunt conjunctim translucidi 'Si enim pei unum horum Liquorum radii rubet soli transmittantur, & caerulei soli per alterum ; utiq; per utrumq; transmitti poterunt plane nulli. Hoc Casu &fortuito expertus est D. Eookius in Cuneis vitreis, li-'quoribus rubeo & caeruleo plenis ; magnamq; ei admirationem movit improvisus & inopinatus rei eventus cujus quippe causa tum prorsus incognita csset; Quo equidem magis Experimento Rus fidem habeo, quam-'vis Ipse id non iteraverim : Verum quicunq; hujus rei experimentum iterum capere velit; ei diligentissime illud in primis erit agendum, ut Liquores sint Coloribus honis admodum & saturatis. Existimandum est autem, dum Corpora fiunt colorata, Reflectendo aut Transmittendo hoc vel illud genus Radiorum copiosius quam caeteros; utiq; intercipere ea& restinguere intra se Radios illos quos neq; Reflectunt neq; Transmittunt. Etenim si Aurum in bracteas tenu-1ssimas ductum, collocetur inter Oculum Sc Lucem ;lux per id caerulea videbitur, vel viridis: Quare Aurum