장음표시 사용
321쪽
Cultrum ; discernere poteram super Acie ejus, lineam
quandam Luminosam : Ιdq; non modo cum oculus meus in eadem situs esset linea cum ipsis radiationibus illis ; verum etiam cum extra lineam istam positus esset, sive ad mucronem cultri, sive ad manubrium versus. Videbatur linea illa Luminosa, contigua esse Aciei Cultri ; angustiorq; erat, quam Lumen fimbriae interioris ;& angustissima quidem tum est visa, cum Oculus meusa directo Lumine longissime distaret; ideoq; transire videbatur inter lumen fimbriae illius interioris, ac aciem ipsam cultri ; quaeq; ejus pars proxime Aciem transiret, eam esse maxime infleXam , quanquam non quidem
Collocavi alium Cultrum prope priorem, ita ut Acies ipsorum parallelae essent inter te, & invicem obversae ;radiusq; luminis incideret in ambos simul cultros, ejusq; pars aliqua inter Acies ipsorum transmitteretur. Cumq;Αcies ipsorum distarent jam inter se circiter - parte Unciae ; Radius inter Acies transmissus dilpertivit se medium in binas partes, umbramq; reliquit binis istis sui partibus interjacentem. Umbra illa adeo nigra erat &tenebrosa, ut Lumen id omne prorsus, quod inter Cultros transiret, inflexum videretur, & vel in hanc vel in illam partem detortum. Et prout Cultri ad se invi cem propius admoverentur ; ita Umbra illa latior erat facta, radiatione'; antedictae contrahebant sese in brevitatem ab interioribus suis extremitatibus propius umbram ; donec, cum Cultri tandem se inter se contingerent, Lumen totum penitus evanesceret in Umbram.
322쪽
Atq; hinc quidem id colligo ; utiq; Luminis illud,
quod est minus inflexum, proficiscitur'; ad interiores radiationum extremitates, transire videlicet praeter Cultrorum Acies majulculo interjecto intervallo; idq; intervallum scilicet, tum quum Umbra inter binas illas radiationes apparere incipit, esse circiter A partem Unciae: Quod autem Luminis transit propius & propius Acios Cultrorum ; id utiq; magis adhuc magisq; esse inflexum, proficisciq; ad eas videlicet radiationum partes, quae sint a directo Lumine longius longiusq; remotae ; uuippe, quando Cultri ad se invicem propius
admoveantur usque dum contingant plane inter se, eae semper radiationum partes evanescunt postremae, quae fuerint a directo Lumine maxime remotae.
In Quinta observatione, Fimbriae non apparebant; sed, propter nimiam Foraminis in Fenestra latitudinem,
adeo latae erant factae, ut sibi invicem intermiscerentur, adeoq; in unum coirent continuum Lumen in principio radiationum. Verum in Sexta observatione, prout Cultri ad 1 e mutuo admoverentur propius, paulo antequam Umbra inter binas radiationeS appareret, cerni carptae sunt Fimbriae ab interioribus extremitatibus radiationum ex utraq; parte directi Luminis; tres videlicet ex una parte, factae ab acie unius cultri ; & tres ex altera parte, factae ab acie alterius cultri. Distinctissimae tum erant, cum Cultri a Foramine in Fenestra maximo distarent intervallo; quanto angustius factum esset id foramen, tanto adhuc distinetiores videbantur istae Fimbriae; adeo ut, ultra ternas supra memoratas, cernere nonnunquam potuerim languidum
323쪽
aliquod indicium etiam quartae. Porro, pro eo ac Cultri propius ad se invicem admoverentur; ita Fimbriae distinctiores perpetuo ampliore'; evadebant, usquedum evanescerent. Prima omnium evanescebat fimbria exterior , deinde media, postremo interior. Cumq; omnes porro evanuissent; lineaq; luminosia intermedia, valde lata esset facta, extendens sese utroq: in radiationes illas in Quinta 1upra observatione memoratas ; Carpit deinceps apparere Umbra antedicta in medio hujus lineae, eamq; mediam divisit in hinas lineas luminosas, ipsaq; augebatur porro usque, donec totum Lumen evanesceret. Utiq; tanta erat haec Fimbriarum amplificatio, ut radii qui ad Fimbriam interiorem proficiscuntur, viderentur amplius viginti partibus Magis esse inflexi tum, quum illa prope esset ut evanesceret, quam quum Cultrorum alter esset sub
Atq; ex hac quidem Sc superiore Observationibus inter se collatis, id colligo : utiq; Lumen primae Fimbriae transiisse praeter Cultri Aciem, interjecto intervallo majore quam partis Unciae; lumenq; secundae Fimbriae transiisse majore intervallo interjecto, quam secerat lumen primae; lumenq; tertiae,majori adhuc intervallo quam lumen secundae; lumen autem Radiationum illarum in Quinta & Sexta Observationibus descriptarum, transiisse propius Cultrorum Acies, quam fecerat ulla Fimbri
admodum exactae atq; rectae essent datae; mucroneiq; ipsorum ita in Tabulam infixissem, ut Acies eorum Messent invicem obversae, Sc concurrentes prope a Mu-N n a - cronibus
324쪽
cronibus Angulum rectilineum continerent inter se ;Manubria eorum deinceps , interposita Picis massula, interjunxi ; ne posset Angulus iste torquendo variari Distantia Acierum Cultrorum inter se, intervallo quatuor Unciarum a puncto Angulato ubi Acies istae concurrebant, erat . Unciae; ideoq; Angulus, quem Acies
inter se concurrenteS continerent, erat circiter graduS I,
34. . Cultros hoc modo conjunctos, collocavi in radio Solis immisso in Cubiculum meum tenebricolum perfora incia a parte Unciae latum ; collocabam autem eos ita, ut intervallo decem vel quindecim Pedum ab isto soramine distarent: Jamq; Excipiens id Lumen, quod inter Acies Cultrorum trant mitteretur, valde oblique super Normam albam ac laevem, intervallo Semunciae vel Unciae a Cultris; vidi ibi fimbrias, quas effecerunthinae Cultrorum Acies, porrectas secundum eXtremas cultrorum umbras, in lineis ad umbrarum istarum extremitates parallelis, nec quicquam quod quidem Sensu percipi posset in se in latitudinem laxantes, donec concurrerent tandem in Angulis qui essent aequales Angulo isti quem continorent inter se binae cultrorum Acies; ubi autem ita concurrebant Sc coibant, ibi sine decus. sando penitus terminabantur. Verum si Norma jam multo majori intervallo a Cultris distaret; fimbriae exinde latiores fiebant aliquanto, prout ad se invicem propius accedebant ; cumq; coirent, decussabantur deinceps, multoque quam antea fiebant usq; la
Unde id colligo; utiq; distantias, quibus fimbriae praeter Cultrorum Acies transeunt, non augeri vel immutari appropinquatione mutua Cultrorum inter 1e ; verum Angulos quidem, in quibus Radii ibi inflectuntur, inuitum augeri ista Cultrorum appropinquatione;
325쪽
Cultrumq; qui sit propior alicui radio, eum quidem
determinare quam in partem inflectendus sit ille dius ; cultrum autem alterum, ei inflerionem istam ad
Cum Radii inciderent valde oblique super Normam, intervallo Unciae a Cultris; Linea obscura inter primam & secundam Fimbriam Umbrae Cultri unius, Llinea obscura inter primam & secundam Fimbriam Umbrae Cultri alterius, concurrebant inter se, intervallo: Unciae ab extremo illo Lumine quod inter Cultros in
Acierum suarum concursu transmittebatur. Ideoq; dillantia Acierum Cultrorum inter se, qua parte hae lineae obicurae concurrebant, erat pars Unciae. Nam ut quatuor Unciae, ad I partem Unciae: ita est quaevis longitudo Acierum Cultrorum, a puncto concurius sui dimensa; ad distantiam Acierum illarum inter se, qua parte eae interjecto longitudinis illius intervallo a puncto concursus distant .' nimirum ita eli pars Unciae, ad partem Unciae. Itaq; Lineae illae oblcurae supra memoratae, concurrunt in medio ejus Luminis, quod inter Cultrorum Acies transmittitur qua parte eae distant
inter se partem Uncite: Parsq; dimidia ejus Luminis transit praeter Aciem Cultri unius, intervallo non majorei:, partis Unciae ; incideniq; in Chartam, exhibet ibi fimbrias Umbrae Cultri istius: Pars autem altera dimi dia ejus Luminis, transit praeter Aciem Cultri alterius, intervallo itidem non majori ,l, partis Unciae; incidensq; in Chartam, exhibet ibi fimbrias Umbrae Cultri alterius. Verum ii Charta illa, qua radii excipiantur, dis et a Cestris intervallo maJori quam I
326쪽
partis Unciae; utiq; lineae obscurae supra memoratae, concurrent jam inter se majori intervallo, quam Ipartis Unciae, ab extremo illo Lumine quod inter Cultros in Acierum suarum concursu transmittitur; ideoq; lumen quod incidit in Chartam qua parte Lineae istae obscurae concurrunt inter se, transmittitur jam ipsum quidem inter Cultros qua parte Acies ipsorum distant inter se amplius Δ parte unciar. Etenim alio quodam tempore, cum iidem bini Cultri collocati essent intervallo octo Pedum ac quinq; Unciarum a parvo foramine in Fenestra, quod Acicula
ut supra) feceram; Lumen quod incidebat in Chartam qua parte Lineae obscurae supra memoratae concurrebant inter se, transmillam erat tunc inter Cultros
qua parte Acies ipsorum distarent inter se intervallis in sequenti Tabula expressis, quum nimirum Charta a Cultris distaret intervallis in eadem itidem Tabula adscriptiS. Distantiae
327쪽
Di fauti e Charι aea Ciatris, mensura Unciaria expressae. Di saηtiar Acιerum Cultrorum inter se, partisus Unciae millesimis expressae.
Atq; hinc quidem id colligo; Lumen, quod Fimbrias exhibet luper Charta, non utiq; idem esse Lumen in omnibus distantiis Chartae a Cultris; sed quum Charta propius ad Cultros admota sit, tum utiq; fim-hrias oriri ex radiis qui & propius praeter Acies Cultrorum seruntur, & Ιnnectuntur Magis, quam quum Charta majori interjecto intervallo a Cultris di
o B S. X. Quum Cultrorum Umbrarum Fimbriae inciderent ad perpendiculum super Chartam magno intervallo ob-3ectam ; videbantur ear Hyperbolarum forma ac specie, mensurasq; habebant illas quae sequuntur. Sint CA &CB, lineae super Chartam ductae, Cultrorum F aciebus parallelae, & inter quas Lumen omne inter Cul- tros transmissum incideret utiq; , si id inter Cultrorum Acies plane sine Inflectendo foret transmissum r
328쪽
Sitq; DE, linea recta per punctuin C ducta; qua ScAnguli ACD, BC Ε, inter 1e fiant aequales; & Lumen id omne, quod incidit in Chartam a Puncto ubi Cultrorum Acies concurrunt, terminetur : Ρorro, sinte i s, s k t, 8 g t v, tres lineae hyberbolicae, repraesentantes Terminum Umbrae Cultri unius, lineam obscuram inter Fimbrias primam & secundam istius Umbrae,& lineam obscuram inter Fimbrias secundam et tertiam ejusdem Umbrae: & Μ i p, ν ά q, & et i r, aliae tres lineae hyberbolicae , repraetentantes Terminum Umbrae Cultri alterius, lineam obscuram inter Fimbrias primam & secundam Umbrae istius, & lineam obscuram inter Fimbrias secundam &. tertiam ejusdem Umbrae. Finge tres hasce Hyperbolas, fimiles & aequales esse tribus prioribus, easq; in transversum secare in punctisi, k, & ι; Umbrasq; Cultrorum terminari, & a primis fimbriis luminosis distingui, per lineas eis & κ i p ;
usq; eo donec fimbriae illae inter se concurrant, & sese mutuo in transversum secent; tumq; deinde liueas istas Fimbriis ipsis incurrere, & tanquam totidem lineas tenebrosas secare eas in obliquum, Terminantes deinceps primas luminosas fimbrias ab interiore sui parte,
easq; diltinguentes ab alio quodam lumine, quod incipit porro apparere in i, illuminatq; totum spatium triangulum i p D E s, definitum lineis illis obscuris &linea recta DE. Jam quidem harum Hyperbolarum Asymptotos una, est linea ipsa DE; alterae autem earundein Asymptoti, parallelae sunt lincis C A & CB. Sit igitur r υ linea ducta ubivis super Chartam, parallela Asymptoto DE; secetq; haec linea lineas rectasA C in m & B C in η, & lineas sex Hyperbolicas obscura. in punctis p, ii, r, - φ, u: Jamq; dimetiendo distantias p s, 3 t, r ν; indeq; colligendo Longitudines Or
329쪽
dinatarum np, nq, n r, Vel m s, m x, m v ; idq; in diversis distantiis lineae ro ab Asymptoto D E; utiq; invenire poteris quot libuerit puncta harum Hyperbolarum; indeq; intelligere, lineas hasce curvas, esse utiq; Hyperbolas, parum admodum distantes ab Hyperbolis conicis : Item dimetiendo lineas C i, C k, C ι; invenire
poteris alia harum curvarum puncta.
Exempli gratia : Cum Cultri distarent a Foramine in Fenestra, decem pedibus ; chartaq; a Cultris, pedibus novem; Angulusq; quem continebant inter se Cultrorum Acies, cui nimirum aequalis eli Angulus A C B, subtenderetur Chorda quae estet ad Semidiametrum ut I ad 3a ;lineaq; r υ distaret ab Asymptoto D E, Uncia dimidiata :Di mensus sum lineas p rv; inveniq; eas, O'33,o'6s,o'98 partes Unciae comparate; Addendoq; ad earum dimidias lineam i m n, quae hic erat da pars Unciae, siveo'oo 78 ;) Summae erant O'l8a8, o'3328, o .978 Unciae. Di mensus sum quoq; distantias Fimbriarum, quae porrigebant se inter p i & s r, ur Sc 3 v, 8c proxime ultra r & υ; qua parte nimirum Lumen ipsarum cujus'; clarissimum erat; Inveniq; eas o's, U8, &i'17 Unciaia
Cum sol in Cubiculum meum tenebricosum colluc rei per parvum rotundum foramen, quod in lamina plumbea seceram tenui Acicula, ut supra ; collocavi ad id foramen Prisma, quo Lumen refringeretur, depin geretq; super opposito Pariete Imaginem coloratam talem, qualem in tertio Experimento primae Partis primi Libri descripsimus. Tumq; Inveni umbras corporum
330쪽
omnium in lumine illo colorato inter Ρrisma & Parietem collocatorum, Fimbrias sibi habere ejus 1olummodo Coloris, qui esset Luminis in ista corpora eo tempore proj ccti. In Lumine rubeo saturo, Fimbriae hae erant ex toto rubeae; niliis quicquam habentes, quod quidem Sensu percipi posset, coloris caerulei aut violacet. Con
tra, in Lumine caeruleo saturo, erant Caedem eX toto
caeruleae ; nihil tibi habentes, quod quidem Sensu percipi posset, coloris rubet vel flavi. Similiter, in viridi
Lumine, erant eaedem ex toto VirideS; eXcepto quod
paululum tum in eis inesset coloris flavi ac caerulei, qui nimirum colores in viridi Prismatis Lumine erant adhuc aliqua portione admixti. Porro, Comparans inter se Fimbrias in Luminibus diversorurn Colorum exlii bitas ,.Observavi eas, quae essent in Lumine rubeo exhibitae, omnium esse maximaS ; quae in Lumine violaceo, minimas ; quaeq; in Lumine viridi, magnitudine intermedias. Etenim, cum Fimbrias, quae capilli humani Umbrae adhaererent, dimetirer in transversum Umbrae, intervallo sex Unciarum a Capillo ; distantia inter partem mediam sive luminosiissimam primae sive in terioris Fimbriae ex una parte Umbrae, & partem eandem Fimbriae consimilis ei ex opposito respondentis ex altera parte Umbrae, erat, in Lumine quidem rubeo laturo, pars Unciae; in Lumine autem violaceo saaturo, Item similis distantia inter medias sive luminosissimas partes secundarum Fimbriarum, ex utraq; parte Umbrae, erat, in Lumine quidem rubeo saturo, ; in Violaceo autem, a pars Unciae. Atq; hae quidem Diltantiae Fimbriarum inter se, eandem plane proportionem retinebant in omnibus distantiis a Caa