장음표시 사용
331쪽
pillo, sine ulla variatione quae quidem Sensu percipi
Itaq; Radii, ex quibus Fimbriae istae compositae erant
in Lumine rubeo, transibant praeter Capillum majori interjecto intervallo, quam ii, ex quibus similes compositae erant Fimbriae in Lumine violaceo. Quare Capillus, in Fimbriis istis consermandis, Agebat similiter
in Lumen rubeum, sive Radios minime refrangibiles majori interjecto intervallo ; ac in Lumen violaceum, sive radios maxime refrangibiles, minori interjecto intervallo : Suaq; ista videlicet Actione, digerebat Lumen rubeum in Fimbrias ampliores, violaceum in parviores, radio'; coloribus intermediis in Fimbrias magnitudinibus comparate intermediis; Nihil interim omnino immutato Luminis ullum genus Colore. Quum igitur Capillus in prima ac secunda harum Observationum, collocatus esset in Radio Albo Luminis Solaris ; umbramq; projiceret, ternis Luminis colorati limbis fimbriatam; utiq; Colores isti non oriebantur ex novis ullis modificationibus, quas Capillus scilicet radiis Luminis impresserit; sed ex variis duntaxat Inflexionibus, quibus radii diversorum generum a se invicem separarentur; qui quidem radii ante se-
Parandum, composuerant, permixtione colorum suorum
omnium inter se, Radium Album Luminis Solaris; Verum quandocunq; sint a se invicem 1eparati, constituunt Lumina diversis illis coloribus, quibus ii exhibendis singuli Natura apti sunt facti. In hac undecima Observatione, ubi Colores jam erant ante a se invicem separati, quam Lumen praeter Capillum transiret; radii minime refrangibiles, qui, quandocunq; sint a reliquis separati, colorem rubeum exhibent, Ιnflectebantur majori jam intervallo distantes a Capillo; O o a adeo
332쪽
adeo ut ii ternas fimbrias rubeas exhiberent, majori intervallo distantes a media parte Umbrae Capilli: Radii autem maxime Refrangibiles, qui, quandocunq; sint a reliquis separati, colorem violaceum exhibent, Inflecte-hantur minori jam intervallo distantes a Capillo ; adeo
ut hi ternas fimbrias violaceas exhiberent, minori intervallo distantes a media parte Umbrae Capilli: Et Radii intermediis Refrangibilitatis gradibus, In flectebantur intermediis jam intervallis distantes a Capillo; adeo ut illi Fimbrias intermediis coloribus exhiberent, intermediis intervallis distantes a media parte umbrae Capilli. In Secunda autem Observatione, ubi Colores univei si permixti sunt inter se in Lumine Albo prope pillum jam transeunte; Colores illi separantur ibidem per varias.Radiorum Inflexiones; Fimbriaeque, quas ii singuli exhibent, apparent simul Omnes , Fim-hris ; interiores, contiguae exilientes inter se, conficiunt unam Fimbriam latam, ex coloribus universis Ordine dispositis constantem ; colore violaceo nimirum
jacente ab interiori parte fimbriae, proxime Vmbram; rubeo ab exteriori parte fimbriae, remotissime ab Umbra ; & caeruleo, viridi, ac flavo, in media parte fimbriae : Item Fimbriae mediae, ex coloribus 1angulis ordine itidem dispositis constantes, & contiguae jacentes inter se, conficiunt similiter aliam Fimbriam latam, ex Coloribus universis compositam : Fimbris'; exteriores denique, ex coloribus lingulis Ordine dii positis constantes, & contiguae jacentes inter te, conficiunt tertiam Fimbriam latam, ex universis itidem coloribus compositam. Hae sunt ternar illae Fimbriae Luminis colorati, quibus in secunda Observatione Corporum omnium Umbrae Terminantur. Cum
333쪽
Cum praemissas observationes sacerem, statuenam mecum plerasq; earum majori cum accuratione iterare, aliasq; aliquas de novo inluper adjicere; quo id nimirum exploratum tandem haberemus, quem in modum& qua ratione Radii Luminis In flectantur inter Traia, seundum prope Corporum omnium Extrema, ad conficiendas Fimbrias illas coloratas cum lineis suis obscuris interjectis. Verum ab hisce studiis Tum forte Avo. catus sum ; & non possum id Nunc in Animum meum inducere, ut ad studia haec intermissa iterum me reseram. Quare, cum hanc Instituti mei partem non absolverim . Concludam, . Proponendo solummodo Quaestiones ali
quas, quibus Alii postea in hac Materia ulterius pro-lequenda dirigi queant. Vuaestio I. Annon Corpora Agunt in Lumen, interjecto aliquo intervallo ; luaq; illa Actione, Radios riminilectu ut Θ Eoq; sortior scaeieru Parabru) est illa Actio, quo id intervallum est Minus p u. a. Annon Radii, qui disserunt inter se Refrangibilitate, iidem Flexibilitate quoq; inter se differunt p& diversis suis singulorum Insterionibus ita porro a 1e
invicem Separantur, ut ordinatim exinde in ternas illas Fimbrias coloratas digerantur, supra memoratas ξ Item, Quemnam in Modum inflectuntur Radii, ad Fimbrias illas consormandas p 'u. 3. Annon Radii Luminis, inter Transeundum prope Corporum Extremitates, Innectuntur saepius ultro citroque, Motu quodam undante ac sinuoso Θ Ternaq; Luminis colorati Fimbriae supra memoratae, ex ternis istiusmodi inflexionibus oriuntur pQι. l. Annon Radii Luminis, qui, in Corpora Incia dentes, Renectuntur vel Restinguntur, In flecti incipiunt
334쪽
antequam ad Corpora ipsa perveniunt ξ Et Reflectuntur, Restinguntur, atq; Inflectuntur, una eademq; Vi, varie
se in variis circumstantiis exerente p.u. 3. An non Corpora ac Lumen Agunt in se mutuo;
Corpora videlicet in Lumen, emittendo id, Reflectendo, Refringendo, & In flectendo ; Lumen autem in Corpora, ad ea calefacienda 1 cilicet, Motumq; vibrantem, in quo Calor consistit, in Partibus ipsorum excitandum pctu. 6. Annon Corpora Nigra Calorem de Lumine ideo facilius, quam Corpora colorata, concipiunt; quia Luminis id, quod in illa Incidit, non Reflectitur extra, 1ed Ingreditur in ipsa corpora, intraq; cia Reflectitur ac Refringitur saepius atq; iterum usq; eo, donec restinguatur penitus & intercidat Θαu. 7. Annon ejus Actionis, quae mutua est inter Lumen & Corpora Sulphuro1a, Vis illa sortior & validior
superius memorata, partim in Caula est, quamobrem Corpora Sulphurosa ignem adeo concipiant facilius, &vehementius Ardeant, quam alia Corpora pG. 8. An non Corpora omnia Fixa, quum sint ultra certum gradum Calefacta, emittunt Lumen & splendent λEaq; Luminis emissio, per Motus Vibrantes partium suarum essicitur pqu. 9. An non ignis, corpus est eousq; calefactum, ut copiosius Lumen emittat ξ Quid enim aliud est Ferrum
Candens, nisi Ignis ξ Quidve aliud est Carbo Candens, nisi
Lignum cousq; calefactum, ut id Lumen emittat pIO. Annon Flamma, vapor est, sumuS, live exhalatio candefacta ; hoc est, calefacta usq; eo, ut Lumen emittat ξ Corpora enim Flammam non concipiunt, nisi si emittant Fumum copiosum; qui porro FumuS, ardet in Flamma. Ignis Fatulas est Vapor sine Calore lucens :Et nonne eadem differentia est, inter ilium Vaporem ia
335쪽
Flammam; ac inter Lignum putridum sine Calore tu cens, & Carbones candentes Θ Inter Distillandum Spiritus calidos, si Caput Alembici submoveatur ; vapor, qui ex Alembico ascendit, ignem concipiet de 'Candela, &in Flammam convertetur ; eaq; Flamma serpet per Vaporem, ab usq; candela ad Alembicum. Aliqua corpora Motu vel Fermentatione calefacta, si utiq; Calor iste sit magnus , Fumum emittunt copiosum ; Siq; corpora ea latis admodum incalescunt, utiq; Fumi isti lucebunt iasese in Flammam convortent. Metalla liquefacta Flammam non concipiunt, inopia Funai copiosi ; Zivetum si excipias, quod Fumum emittit copiosum, eoque
Flammas fundit. Corpora omnia quae Flammam alunt,
ut oleum, Sebum, Cera, Lignum,t Carbones fossiles, Pix, & Sulphur; absumuntur Flamma sua, & in Fumos
candentes abeunt: Qui quidem Fumus, si extinguatur.
Flamma, valde utiq; crassiis fit, Sc sub Aspectum cadit,
Sc nonnunquam etiam late olet; Vcrum in Flamma
amittit is omnem Odorem suum Ardendo ; Et pro hujus quidem Fumi Natura, Flamina ipsa Colores insuper varios trahit ; ut flamma Sulphuris, caeruleum; Cupri, cujus partes Sublimato reseratae fuerint, viridem ; Sebi, flavum; Sc Camphorae, album . Utiq; Fumus, inter
transeundum per Flammam, fieri non potest quin candescat; Sc Fumus candefactus, non potest: non habere Speciem Flammae. Pulvis Tormentarius, quum ignem concipit, abit in Fumum flammantem : Carbo nimirum Sulphur, ignem concipiunt facillime ; nitrumq; accendunt ; Nitriq; Spiritus inde in Vaporem rarefactuS, proruit cum explosione; similiter acAquar Vapor,ex Rolipila. Sulphur quoque, ut est volatile, convertit se itidem in Vaporem; id quod explosionem illam adauget. Adhaec, acidus Sulphuris vapor, sis videlicet, qui jub Campana distiΙ-
336쪽
distillat in oleum Sulphuris, introdans sese in corpus fixum Nitri, Spiritum Nitri etiamnum expedit ac laxat,
ingentemq; excitat sermentationem ; qua porro & Calor augetur, Nitriq; corpus fixum rarefit in Fumum, Explosioq; etiam adhuc vehementior fit atq; acutior. Etenim si Sal Tartari insuper admisceatur Ρulveri Tormentario; eaq; permixtio calefiat gradatim, usque dum ignem concipiat; utiq; Explosio porro adhuc etiam amplius violenta atq; acuta reddetur: Id quod nulla alia sane ex causa oriri potest, quam ex Actione Vaporis pulveris tormentarii in salem Tartari. Explosio itaq; Pulveris tormentarii, oritur ex celeri ac violenta Actione, qua tota Ρermixtio subito & vehementer calefacta, rarefit utique, & convertit se in Fumum sive Vaporem: Qui deniq; Vapor, Actionis istius violentia eodem tempore candefactus, Flammae nimirum speciem exhi-
Ati. II. An non Corpora Magna Calorem suum conservant diutissime, partibus suis se mutuo nimirum calefacientibus ξ & Nonne fieri potest, ut Corpus Magnum, Densum atq; Fixum, quum calefactum si ultra certum gradum, Lumen utiq; emittat adeo copiose, ut Emissione illa ac Reactione Luminis sui, Sc Reflexioni-hus Refractionibusq; radiorum intra occultos sui meatus, incalescat adhuc usq; amplius; caloris nimirum plura
perpetuo momenta ex hisce causis trahem, quam refrigerationis ex aliis causis ; donec ad certum tandem
Caloris gradum perveniat, qualis est Calor Solis ξAnnon Sol & Stellae fixae, ingentes sunt Terrarum Globi, vehementer calidi; quorum utiq; Calor conservatur Corporum ipsbrum Magnitudine, &'mutua Actione ac Reactione quae est inter ipsa & Lumen quod emittunt Sc quorum partes quidem ne in Fumos abeant, fae
337쪽
& quorum partes quidem ne in Fumos abeant, facit non modo sua ipsorum adeo Fixa admodum natura, Verum etiam ingens pondus densitasque Atmosphaerarum sibi circumcirca incumbentium, & ingenti Niluundiq; comprimentium, Sc condensantium Vapores atq; Exhalationes quotquot sese uspiam emiserint pqu. II. Annon Radii Luminis, incidendo in Fundum oculi, excitant Vibrationes quasdam in Tunicas retina; Quae quidem Vibrationes, propagatae inde per solidas Nervorum Opticorum fibras in Cerebrum usque, Sensum ibi Videndi excitent 8 Nam, quandoquidem Corpora Densa conservant Calorem 1uum diutius ; ut quodq; corpus densissimum est, ita Calorem lauru diutissime conservat ; utiq; Vibrationes partium 1 uarum natura lunt durabili, adeoq; propagari possunt in longinqua usq;ipatia per solidas materiae uniformis ac densae fibras, ad transmittendos in Cerebrum videlicet Motus Sensuum omnium organis impressos. Etenim Motus is, qui possit diu in una eademq; parte alicujus corporis se conservare ; poterit itidem in longinquum propagari, ex una parte in aliam; modo id corpus homogendum sit scilicet, ne adeo Motus ille rellectatur sorte, vel refringatur, Vel interrumpatur & perturbetur per inaequalitatem aliquam in Corpore. Ig. An non Radii diversorum generum, Vibrationes excitant diver1a Magnitudine ; quae scilicet Vibrationes, pro sua cujusq; magnitudine, Sensus diversorum excitent Colorum ; simili sere ratione, ac Iibrationes Aeris, pro sua itidem ipsarum diversa Magnitudine, Sensus Sonorum excitant diversorum 8 Et nominatim , annon radii maxime refrangibiles, Vibrationes excitant brevissimas, ad Sensum movendum Coloris
violacet saturi; radii minime refrangibiles, Vibrationes,
338쪽
Iongissimas, ad Sensum coloris rubet saturi ι & radii
generum omnium intermediorum, Vibrationes cossipa, rate intermedias, ad Sensum colorum diversorum intermediorum excitandum pd ι. I . Annon fieri potest, ut Harmonia & Discordia Colorum , oriatur e proportionibus Vibrationum Propagatarum per Nervorum Opticorum fibras in Cere-hrum ; similiter ac Harmonia & Discordia Sonorum, oritur e proportionibus Vibrationum Aeris p Sunt enim
alii Colores Oculis grati, ut Auri A lndici ; alii autem,
minus grati. Qu. Is . An non Imagines rerum objectarum, ambobus oculis visarum, coeunt in unum eo in loco, ubi Nervi Optici, antequam in Cerebrum ingrediantur, conveniunt ac conjunguntur : Fibris nimirum, quae 1unt in
dexteriori parte utriusq; Nervi, coeuntibus illo in loco, S. progredientibus deinceps conjunctim ad Cerebrum per Nervum qui est a dexteriori parte Capitis; Fibrisque, quae sunt in sinisteriori parte utriusq; Nervi, coeuntibus itidem eodem in loco, & progredientibus deinceps conjunctim ad Cerebrum per Nervum qui est a sinisteriori parte Capitis ; Duobus autem Nervis illis posterioribus, in Cerebro demum ita in unum convenientibus, ut Fibrae ipsorum Unam duntaxat ibi Imaginem constituant; Cujus videlicet Imaginis dimidium id, quod sta dexteriori parte Sentorii, veniat a dextra parte amborum oculorum, per dextram partem amborum Nervorum Opticorum, ad locum ubi Nervi illi coeunt, indeq; per Nervum a dexteriori parte Capitis in ip1um Cerebrum; dimidium autem alterum, quod sit a sinisteriori parte Sensorii, veniat similiter a sinistra parte am- horum Oculorum Z Etenim Nervi Optici eorum Animalium, quorum ambo oculi eodem spectant, ut Ho
339쪽
minum, Canum, ovium, Boum, &c, coeunt in unum antequam in Cerebrum ingrediantur; At Norvi Optici illorum Animalium, quorum ambo oculi non 1 pectant eodem, cui Piscium & Chamaeleontis, utique non coeunt in unum; siquidem vera audivi. i 6. Siquis in loco tenebricoso alterutrum Oculi sui Angulum digito comprimat, oculumq; interea in
partem contrariam avertat; videbit is Circulum coloribus variegatum, eorum similibus, qui in Pluma Caudae favoniae aspiciuntur. Annon hi Colores oriuntur ex similibus Motibus excitatis jam digiti pressu in fundo oculi, ac alias Lumine ibi excitari solent ad Sensum Videndi movendum 8 Et quum Aliquis Oculi percussu, Fulgorem quendam quasi Luminis coruscantem sibi videre videtur; annon illiusmodi Motus in Tunica retinatum excitantur illo Percussu p u. I7. An non aliae sunt adhuc Radiorum Luminis Ρroprietates congenitae,praeter eas quae jam ante descriptae
sunt ξ Utiq; aliam congenitam Proprietatem, aperit nobi ς Resi actio Crystalli Isaudia cie; quam quidem primo dclcripsit Era sinua Bartholinus; accuratius autem postea H leutius, in Libro 1uo de Lumine Gallice edito.
Est Crystallus ista, Lapis pellucidus Sc fissilis; aquam,
vel oryliasium de rupe, pelluciditate aequiparans; coloris eXpers ; caloris adeo patiens, ut etiam candefieri pollit, nec tamen in posterum translucere dei nat; & calore vehementissimo in Calcem redigitur, nec tamen liquescit. In Aqua diem unum vel alterum macerata, poli turam suam naturalem amittit. Pantau affricta, attrahit sibi stramenta, & alia corpora levia; instar electri, aut vitri: Et, cum Arua socii, ebullitionem ciet. Videtur esse Lapis ejus generis, quod vulgo falcrim ap-Q. q Pellant. '
340쪽
pellant. Invenitur ea sere specie, quae est Parallelepi. pedi obliqui; lateribus sex parallelogrammis, & octo Angulis solidis. Parallelogrammorum Anguli obtusi, sunt graduum ΙΟΙ, 32'; acuti autem, graduum 78, 8
AAngulorum solidorum duo, sibi invicem ex adverso oppositi, E&C, continentur ternis Angulis obtusis; teliqui autem sex, Angulis obtusis singulis, & binis a. cutis. Findit se facile in Plana, quae sint Laterum cuivis parallela ; in alia autem Ρlana, non item. Findit 1e insuperficiem politam & nitentem, non illam quidem perfecte planam, sed asperam aliquantillum & inaequalem. In terraditur facillime; &, propter nimiam mollitiem, aegre admodum perpolitur. Politur melius luper vitro laevi&. speculari, quam super Metallo: Oportebit autem deinceps oleo vel ovi Albumine defricari, ad raturas implendas