장음표시 사용
351쪽
Mediorum fluidorum Den stas proportione respondet Re spenice ipsorum quamproxime. Qui Liquores parum inter se differunt Debitaιe; ut Aqua, Spiritus Vini, Spiritus relinae Terebinthinae, oleum calidum,& similia ; iidem etiam parum inter se differunt Vi resflente. Aqua tredecim vel quatuordecim partibus levior est, quam Argentum vivum; & consequenter νῖvel i* partibus rarior : Et ejusdem Vis quidem resistens,
tanto vel circitcr tanto minor est quam Argenti vivi; uti in Pendi ii, quidem experiendo comperi. Aer apertus, quem spiritu ducimus, octingentis vel nongentis partibus levior est quam Aqua ; & consequenter totidem partibus rarior: Et ejusdem Vis quidem resflens, eadem vel sere eadem proportione minor est quam Aquae; uti in Pendulis similiter experiendo comperi. Porro in tenuiori Aere, Vis res flens usq; diminuitur ;donec tandem, rarescente ulterius Aere, minor ea
facta fit quam quae sensu omnino percipi queat. Nam Ρlumulis in aperto Aere cadentibus, multum quidem resistitur: At eaedem in Vitro alto, e quo Aer quam poterat maxime exhaustuS fuerit, pari celeritate, ac Plumbum ipsum vel Aurum, cadere cernuntur. Unde viis
detur sane R Mentia usq; diminui, qua proportione Deusius ipsa diminuitur Fluidi. Neq; enim ullis Εου-
perimentis comperio, corpora quae moventur in Argen to vivo, Aqua, vel Aere, aliam sibi ullam offendere Resistentiam sensibilem, praeter eam quae ex illorum ipso. rum Fluidorum lensibilium 'Den state Sc Tenacitate oritur : Quam tamen aliain aliquam Resistentiam omnio OG fendere deberent, si occultos Fluidorum istorum meatus, Sc quidem alia etiam Spatia omnia, pervaderet aliud adhuc subtilius Fluidum, quod Sc ipsum Vim aliquam resistendi
352쪽
sistendi haberet. Jam, si Resistentia in Vase, e quo
Aeris quam poterat plurimum exhaustum fuerat, contum duntaxat partibus minor esset, quam in aperto
Aere; utiq; illa ipsa circiter decies centenis millibus partium minor seret, quam resistentia Argenti vivi. Atqui Resistentia in isti usinodi Vase evacuato, multo quam dictum est minor esse videtur ; multoq; etiam adhuc minor incVestibus 1 patiis, intervallo ducentorum vel trecentorum milliarium in altitudinem, vel adhuc longius a Terra. Ostendit enim D. Boylius, Aerem invasis vitreis amplius decies millies solito rariorem fieri
posse. Spatia autem caelestia multo magis vacua iunt
Aere, quam ullum spatium quod nos quidem hic possimus evacuasse. Etenim, cum Aer compressus sit Atmosphaerae incumbentis pondere ; Densitas autem Aeris, proportionalis sit Vi eum comprimenti; Sequitur utique, posito calculo, Aerem, intervallo circiter sep- te1n milliarium a Terra in altitudinem, quadruplo rariorem esse, quam in superficie Terrae; intervallo quatuordecim milliarium, decies & lexies rariorem quam insuperficie Terrae; intervallo milliarium a I, 28, vel 33, circiter 6 , a 36, vel Ioa partibus rariorem esse, comparate; ia intervallo milliarium 7o, I O, vel
Calor multum iacit ad fluiditatem, diminuendo tenacitatem corporum. Fluida reddit multa corpora, quae
alioqui fluida non sunt; augetq; fluiditatem liquorum tenacium, ut olei, Balsami, Mellis; eorumque vim
resistentem eo pacto imminuit. At Aquae vim resistentem non multum imminuit; quod utique facere deberet, siquidem Aquae Resistentiae pars aliqua notatu digna oriretur ex Attritu vel Tenacitate partium suarum. Quare
353쪽
Quare Aquae Vis resistens oritur praecipue ex ἰ i inerιiae materiae suae. Et consequenter, si Spatia caelestia aeque densa essent, ac Aqua ; haberent utiq; Vim resistendi non multo minorem, quam Aqua : Si aeque densa essent, ac Argentum vivum; vim resistendi haberent non inulto minorem, quam Argentum vivum : Si perfecte planeq; densa essent, sive Materiae plena, sine ullo omnino spatio vacuo ; quantumvis licet huida & subtilis esset ea materia; vim resistendi tamen haberent majorem, quam Argentum vivum. Globus plane solidus, in istiusmodi Medio, amitteret amplius dimidiam Motus sui partem, interea dum spatium ternas sui diametros longum percurreret. Et globus non plane solidus , qualia sunt Planetarum corpora, in citius sisteretur Quo itaq; locus sit diuturnis Sc regularibus Planetarum Cometarumq; Motibus, omnino necesse est ut spatia caelestia omni materia sint vacua ; nisi forte excipiendi erunt tenuissimi aliqui vapores, exhalationes, vel emu- via, quae oriantur eX Atmolphaeris Terrae, Planetarum& Cometarum. Materia illa ficta & commentitia, qua cani sint repleti, nullo modo utilis est ad explicandae phaenomena Naturae; quando Planetarum quidem Sc Cometarum Motus, ope Gravitatis, melius explicantur sine illa ; gravitasq; per illam nondum fuit explicata. Nihil aliud facere posset istiusmodi materia, nisi ut magnorum illorum corporum Motus interturbaret Scretardaret, essiceretq; ut Naturae ordo languesceret Et, in occultis corporum meatibus, nihil aliud quam sisteret partium suarum Motus vibrantes, in quibus calor ipsorum & vis omnis actuosa consistit. Porro, ut ad nullam rem utilis est istiusmodi materia ; e contrario autem impediret operationes Naturae, languidio eiq;
354쪽
eas redderet; ita nulla firma ratio est, qΠae nos adducat ut esse omnino aliquam credamus ; ideoq; penitus rejicienda et t. Quod si illa rejecta erit ; rejicientur sit nul Hypotheses eae, quibus Lumen in Prestu vel Motu per istiusmodi Medium propagato consistere fingitur. Istiusmodi autem Medium ut rejiciamus, Auctores nobis sunt antiquissimi illi Sc celeberrimi Graeciae Phaeniaciaeq; Philosophi ; qui Principia Philosophicae suae, Spatium inane, Atomos, & Gravitatem Atomorum posuerunt; Tacite attribuentes Vi in Gravitatis, alii alicui Causae a Materia diversae. Cujus quidem Cus .e Physici Recentiores, in rebus Naturae speculandis, nullam rationem habuerunt; hypothesium commenta confinoentes quibus Phaenomena omnia sine ejusdem ore explicarent q& contemplationem ejus, in Metaphsu am rejicientes: Cum, e contrario, Philosophiae naturalis id revera praecipuum sit & Ossicium & Finis, ut ab Effectis ratiocinatione progrediamur ad Causas, donec ad ipsam demum Causam primam Perveniamus; nec Mundi Me-cbauismum solummodo eXplicemus , Verum etiam
insuper & praecipue ut halce & hujusmodi Uuaestiones tandem expediamus; aeuidnam ius in Spatiis Materia Oacuis ' Sc Unde est quod Sol es planetae ad se invicem gravitent, sine Materia interjecta' qui fit ut Natura nibit Agat frui ira ' Sc Unde orta est eximia ilia Mundi univers Species es Pulcbritudo ' Quem iis siuem facti Junt Cometae ' Sc Unde es quod Cometae in Orsilus
valde admodum Eccentricis undιq; ὶ qua3uaversum se, antur in omnes c ι partes ; cum Planetarum cursus sttinus omnium, unar; Di ectrone in Orsisuae concentν cis ferantur eodem omnes' Et βώdnum est quod impedit, quo-mihus Sol f Sel e sαe in se mutuo irruant ' qui
355쪽
st, ut Corpora Animalium tam exquista sint Arte atq; Consilio fabricata' es quos ad fnes conformatae sunt alversae ipsorum Partes ' merine potuit, ut oculus Me scientia optices fuerit constructus ' aut Auris, e Intelligentia Sonorum' βui si, ut Motus Corporis obsequantur Imperio Voluntatis Res Unde est Infinctus ilis quem vocant, in Animalibus' -- non Sesorium Animalium, es locus cui Subsantia sentiens ades, es in quem sensibiles rerum species per nervos B cerebrum deferuntiar, ut ibi praebentes a praesente sentiri possint
Atq; his quidem rite expeditis, Annon ex pbaenomen conflat, esse Entem Incorporeum, Viventem, Intelligentem, Omnipraesentem, qui in Spatio tonito, tanquam Sensorio suo, res h με intime cernat, penitusq; perspiciat, totasq; intra se prae sens praetentes complectatur; quarum quidem rerum Id quod in nobis sentit is cogitat, Imagines tantum ad se per organa Senbuum delatas, in Sensoriolo buo percipit es contuetur 'Utiq; si verus omnis in hac Philosophia factus progressus, non quidem statim nos ducit ad Caulae primae cognitionem; at certe propius propiusq; nos ad eam perpetuo adducit, eaque re permagni elt aestimandus. καθι. sti. Annon Radii Luminis exigua sunt Corispuscula, e corporibus lucentibus emisia, & refracta Attractionibus quibusdam, quibus Lumen & Corporae in se mutuoAgunt λ Etenim istiusmodi corpuscula per Media uniformia transmitti debebunt in lineis rediis, fine inflectendo in Umbram; mo utiq; modo transmittuntur Radii Luminis. Ρoterunt quoq; diversas habere proprietates, istasq; proprietates inter transeundum per diaversa Media immutabiles confervare: Quae & ipsa itidem radiorum Luminis est: Natura. Corpora pellucidae Agunt in Radios Luminis, per intervallum aliquod interjectum; quum eos restingunt, reflectunt, & inflectunt: Radiim. vicissim corporum istorum particulas, per interjectum
356쪽
aliquod intervallum, agitant, ad ea calefacienda : Atq; haec quidem Actio & Reactio, quae est per intervallum
aliquod interjectum, ad vim Attrahentem valde admodum videtur similitudine accedere. Si Refractio essiciatur Attractione Radiorum; consequens erit, ut Sinus Incidentiae debeant ad Sinus Refractionis in data esse proportione ; sicuti in Principiis nostris Philosopbtio ostentum est
Atq; haec quidem regula, experientia comprobatur. Radii Luminis inter tranteundum e Vitro in Vacuum, inste-ctuntur ad Vitrum verius; &, si nimium oblique in Vacuum incidant, revertuntur in vitrum, & ex toto reflectuntur: Atq; hujus quidem Reflexionis causa attribui
non potest Resistentiae vacui, sed omnino Vi alicui in Vitro, quae Radios jam in vacuum exeuntes retrahat & re
ducat. Etenim, si posterior Vitri 1 uperficies, Aqua, vel oleo limpido, vel Melle liquido & pellucido, vel Solutione Argenti vivi madefiat; jam radii, qui alioqui refle- terciatur, transibunt in illum Liquorem; Ex quo apparet,
Radios non ante reflecti, quam ad postremam ipsam Vitri superficiem pervenerint, perq; eam exire inc; piant. Si ex ea egredientes, incidant jam in Liquorum aliquem praedictorum ; utique progredi, qua coeperint, pergunt; quia Vitri Attractio paribus sere virium momentis e contraria parte aequatur, A ne effectum suum obtineat impeditur, Attractione liquoris sibi adhaerentis : Sin autem radii e posteriore illa stiperficie egredientes, incidant in Spatium Vacitum, quod, cum Vim Attrahentem nullam habeat, Vitri Attractionem aequiparare & irritam reddere
non possit; jam Vitri Attractio eos vel detorquendo refringit, vel reducendo reflectit. Atq; hoc quidem adhuc clarius apparere poterit, committendo inter se hina Prismata Vitrea, vel bina Vitra Telescopiorum praelongorum Objectiva, quorum quidem alterum planum
357쪽
sit,alterum autem aliquantulum convexum; ea li ita comprimendo, ut nec plane se inter se contingant, nec nimio
tamen intervallo distent : Jam enim id Luminis, quod in Vitri prioris superficiem posteriorem incidat, qua parte Vitra ista inter se intervallo non amplius ὀpartis Unciae distent, transmittetur per superficiem illam, perq; Aerem vel Vacuum Vitris interjectum,
in vitrum secundum ingredietur; quomodo cX potitum est in Obbersationisum i μμ & SV Primae, Partis Ll-s, i Secundi: Sin autem Vitrum secundum lubmoveatur; jam id Luminis, quod e secunda superficie primi
vitri egreditur in Aerem vel Vacuum vitris interjectum, non utiq; illac progredietur,verum revertetur in vitrum primum, & reflectetur : Ex quo apparet, radios vi aliqua, quae insit in primo vitro, retrahi; quippe cum nihil sit aliud, quod essicero possit, ut ii revertantur. Ρorro, ad Colorum varietatem omnem, diveridiq; Re frangitalitatis gradus producendos, nihil aliud opus est, quam ut Radii Luminis sint Corpulcula diversis magni tudinibus; quorum quidem ea, quae sint minima, colorem constituant Violaceum, utiq; tenebricosissimum R. languidissimum colorum; eademq; omnium facillime,1uperficierum refringentium actione, de via recta detor queantur: reliqua autem, ut eorum quodq; in magnitudinem excedit, ita colores exhibeant fortiores & clariores, utiq; caeruleum; viridem, flavum, & rubeum; itemq; cadem proportione dissicilius usq; dissicilius de via detorqueantur. Ad hsec, quo radii Luminis alternas habeant facilioris Reflexionis x facilioris Transmissus vices, nihil aliud opus est, quam ut ii exigua sint corpuscula, quae vel Attractione tua, vel alia aliqua
358쪽
Vi, Vibrationes quasdam in corporibus illis, in quar Agunt, excitent; quae quidem Vibrationes, radiis celeriores existentes, praevertant eos luccessive & ita agitent, ut velocitatem ipibrum augeant imminuantq; alternis, adeoq; t Sces illas in ipsis generent. Deniq;lausitata illa GJ alii Issanaicor Refractio, valde admodum verisimile est,ut essiciatur Vialiqua Attrahente,quae insiit in certis Lateribus tum radiorum Luminis tum particularum Crystalli. Nana, li non Virtus aliqua sice Vis istius inodi, in alteris inesset Lateribus particularum ob stulti, in alteris non item ; quae quidem Vis, radios detorqueret flecteret ad partes Refractionis inusitatae; utiq; fieri non posset, ut radii qui in Cryliallum ad perpendiculum incidant, eo Versus, potiuS quam aliorium, tum in ingressu tum in egressu tuo ita refringerentur, ut ad perpendiculum itidem emergerent per contrarium jam Situm Plagae inusitatae Refractionis in Superficie iecunda ; crystallo nimirum usq; in radios agente, poli. quam ii per illam trant in iis, jamjam in Aerem, vel, si placet, in Vacuum emergunt. Et, quoniam Crystallus, illa vi sua, non agit in radios, nisi tum cum &. Radiorum latera inusitatae Refractionis altera ad Plagam istam crystalli sint conversa ; apparet in Radiorum quoq; Lateribus illis inesse vim sive virtutem aliquam, quae correspondeat vi isti quae est in Crystallo, eo fere modo quo binorum Magnetum poli tibi invicem respondent. Quae quidem Magnetum virtus, sicut augeri & imminui potest, nec nisi in solis Magnetibus atq; in Ferro invenitur ; ita vis haec refringendi radios ad perpendiculum incidentes, major est in Crystallo Issandica, in Crystallo de rupe minor, necdum in alii S corporibus observata est ulla. Non hoc ita intelligi velim, ut hanc virtutem
359쪽
Magneticam esse assirmare videar. Videtur ea diversi esse generis. Hoc tantum assii mare velim; utique, quaecunq; demum ea vis sit, vix concipi postis qui fieri queat ut radii Luminis, nisi sint illi exigua corpuscula, vim aliquam habeant in binis Laterum tuorum permanentem, quae eadem in alteris eorum Lateribus eodem
tempore non insit; idq; nulla habita ratione, quo positu ipsi respiciant spatium live Medium per quod transmit
.Qu. 2 2. An non Corpora crassa & Lumen in se mutuo converti & transmutari possunt Θ & Annon fieri potest, ut Corpora vim suam actuosam accipiant a particulis Luminis, quae in eis componendis insunt 3 Etenim corpora omnia fixa, quum sint calefacta, Lumen emittunt tamdiu, dum latis calida permanent; Et Lumen vicissim immittit se & inhaeret in corporibus, quoties radii ejus in particulas ipsorum impingunt; quomodo tu praest expositum. Nullum Corpus, quoi sciam, minus aptum est ad lucendum, quam Aqua : Attamen Aqua distillationibus repetitis convertit se in Terram fixam ;uti eXperiendo comperit D. Boylius; Jamq; Terra illa,
idonei caloris patiens facta, Lucem seque, ac alia corpora, calcfaciendo emittit. Ut Corpora transmutentur in Dumen, &. Lumen in Corpora, valde admodum congruens est Naturae ordini & rationi, quae in istiusmodi Conversionibus quasi delectari videtur. Aqua, quae est Sal admodum fluidus, volatilis & saporis cxpers, calore convertitur in Vaporem, qui est genus quoddam Aeris ;frigore autem in glaciem, quae est Lapis durus, pellucidus, fragilis, & ad liquandum aptus: Atq; hic quidem lapis, revertitur in Aquam calore ; vapor autem, frigore. Terra, calore fit ignis; & frigore, revertitur
360쪽
in Tcrram. Corpora densa, set mentescendo rarefiunt in varia genera Acris; Sc Aer iste sermentatione, non nunquam ctiam line formentatione, revertitur in Corpora densu. Argentum vivum speciem habet Sc formam,
interdum Metalli fluidi, interdum Metalli duri Sc fragilis ; interdum Salis pellucidi A rodentis, quem Suh- limatum appellant; interdum Terrae pellucidar,volatilis,
albae A iapore carentis, quam Mercurium dulcem vocant ; interdum Terrae rubrae, opacae Sc Volatilis, quam
Cinnabarin appellant ; interdum Praecipitati rubri, vel albi , Sc interdum Salis fluidi: Distillando, convertit se in Vaporem : Agitatum in Vacuo, lucet instar ignis :Et, post has omnes transmutationes, revertitur iterum in Argentum vivUID.Ova ex corporibUS minoribus, quam
ut Sentu percipi queant, explicant se paulatim in magnitudinem, Sc in Animalia convertuntur: Gyrini, in Ranas; Vermiculi,in Muscas. Aves omnes, Bestiae,Ρisces, Insecta, Arbores, Sc universum Herbarum genUS, cum singulis tuis inter se valde divertis partibus, accrescunt ex Aqua Sc Tincturis aquosis Sc Salibus: Eademq; omnia putrescendo, revertuntur in HumoreS aquosos.
Porro, Aqua in aperto Aere aliquot dies exposita, Tincturam inducit, quae t instar Tincturae Hordei macerati Sc incocti,) progrediente tempore, Sedimentum liabet Sc Spiritum; ante putrescendum autem, alimentum praniat tum Animalibus tum Plantis. Inter has autem tot tamq; varias mirasq; transmutationes, quidni Lumen similiter vertat Natura in Corpora, Sc Corpora in Lumen ξJam quidem eorum corporum, quae sunt ejusdem generis 3c virtutis, quanto est quodq; minutius, tanto fortiorem habet, pro ratione magnitudinis suae, Vim