장음표시 사용
61쪽
Radium istum Luminis, Basi Prilinatis reflexum, quum primo Radiorum maxime Refrangibilium, deinde eorum qui fuerint minus Refrangibiles accessione auctus sit, utiq; Compolitum esse ex Radiis divorse Refrangibilibus. Tale autem omne Reflexum Lumen, quin quidem plane naturae sit ac id quod directo e Sole fluxerat antequam in Basin Ρrismatis incideret, nemo est qui dubitet: Quippe in eo sere omnes conveniunt, Lumen istiusmodi Reflexionibus nullam omnino Modificationum suarum Proprietatumve subire Immutationem.
Refractionum, quae in faciebus prioris Ρrismatis fieri potuissent, nullam hic mentionem habeo ; Quia Radii in priorem faciem ad perpendiculum ingressi, & ad perpendiculum itidem egressi e secunda, non fuerunt Refracti. Cum igitur Solis Lumen Incidens, ejusdem plane generis ejusdemq; naturae sit, ac Lumen e Prismate post Reflexionem Emergens; Lumenq; Εmergens,e radiis diverse Refrangibilibus manifesto coinpositum sit; Utiq;essicitur, ut Lumen Incidens similiter Compositum fuerit. Ha.dii. Ita iratio. In Schemate a I ' ABC est primum
ter se aequales, graduum quadragenum quinum; A, Rectangulus ejusdem Vertex; F M Radius Solis, per foramen F tertia Unciae parte latum, in Cubiculum tenebricosum transmissus ; M, Ρunctum Incidentiae ipsius in Basim Prismatis; M G, Radius minus Refractus; M Η, Radius magis Refractus ; M N, Radius Luminis a Basi Reflexus; V X Y alterum Prisma, quo Lumen inter transeundum Restingitur; N i, Luminis hujusce pars minus Refracta; & N p, ejusdem pars magis Refracta.
Quum primum Prisma ABC convertitur circa Axem suum eam in partem, quam denotat ordo literarum
ABC; Radii M H magis magitq; oblique ex isto Pris
62쪽
mate emergunt, donec, postquam qua potuerint sumina obliquitate emerserunt, Reflectuntur tandem ad N ; indeque ad p pergentes, adjungunt se ad radios N p. Deinde, continuando Prismatis primi Motum, Radii M G itidem Reflectuntur ad N ; & accessionem adserunt ad Radios N t. Quare Lumen M N recipit in sui Compositionem, primo cadios maxime Refrangibiles, deinde eos etiam qui sint minus Refrangibiles. Nihilo tamen minus, postquam ita Compositum sit, adhuc ejusdem plane naturae est ac directa Solis Lux FM; Quippe in qua Reflexio Basis Specularis B C, nullam effecerit mu
Exper. IO. Bina Ρrismata, Forma atq; Magnitudine consimilia, ita colligavi, ut, Axibus Lateribusque inter se ex opposito parallelis, Parallelopipedon conficerent. Id Parallelopipedon, in radio Solis per parvum senestrae operculi foramen in Cubiculum tenebricosum transmita, interjecto aliquo intervallo, ea positione collocaVi, qua Ρrismatum Axes Radiis Incidentibus objecti essent ad perpendiculum ς Radiiq; incidentes in primam faciem unius Prismatis, & transmissi per binas contiguas facies
amborum Ρrismatum, emergerent tandem ex ultima
facie posterioris Prismatis. Haec ultima facies, cum parallela esset primae faciei prioris Prismatis, effecit ut Lumen Emergens atq; Incidens inter se essent parallela. Tum, post bina ista Ρrilinata, tertium collocavi; quo Lumen e prioribus Emergens refringeretur; eaque demum Refractione Colores, uti fieri solet, in opposito Pariete, vel super chartae albae plagula modico ultra id Ρrifina intervallo ad excipiendum Lumen refractuin collocata, depingerentur. His ita dispositis, Parallelopi - pedon lente circa AXem suum convertebam. Cumque contiguae binorum Prismatum facies, radios sibi inciden
63쪽
ies um adeo oblique exciperent, ut Radii isti in totum Reflecti caeperint: Radii, qui in tertio Ρrisinate maxime
Refracti fuerant, chartamq; colore violaceo & caeruleo insecerant; iidem jam omnium primi Reflexione totalie Lumine transmino tollebantur'; dum reliqui adhuc transmitterentur, coloresque, ut antea, Viridem, Flavum, Aureum & Rubeum, in charta depictos exhiberent : Postea autem, continuato binorum Prismatum
inter se colligatorum Motu, reliqui itidem Radii Reflexione totali, pro tua cujusq; Refrangibilitate, ordine tollebantur. Itaq; Lumen, quod e binis Prismatibus emersit, Compositum erat ex Radiis diverse Refrangibilibus: Quippe e quo Radii magis Restangibiles, manentibus adhuc iis qui minus Refrangibiles sint, tolli potuerint. Jam vero id Lumen, cum per parallelas 1olummodo binorum Ρrismatum facies trajectum fuerit; siquam ex unius superficiei Refractione mutationem id subjisse fingas; at illam omnem quaecunq; est impressionem, jam ex contraria alterius superficiei Refractione depoli1- erit oportet; eoq; pacto in pristinum suum statum restitutum esse necesse est ; Huldemq; omnino natura ac antequam in ista Ρrismata incideret, jam es e iacturn. Sequitur igitur, id Lumen, etiam antea, aeque ac post, quam in Prismata incidoret, ex Radiis diverse Restangibilibus Compositum fuisse. Fig. za. Illustratio. In Schemate stas ' ABC & BCD sunt bina Brismata, in Parallelopi pedi formam colligata ; Lateribus BC & C B contiguis ; Lateribus autem A B ix C D inter se parallelis. Et ΗΙ Κ. est Tertium Prisma, quo Solis Lumen in Cubiculum tenebricosum per foramen F immissum, & deinceps per binorum Ρrismatum facies AB, B C, CB CD trajectum, refringitur demum in O ad Chartam albam P T, super qua partim
64쪽
ad majori Ρ Refractione, partim ad T minori Restactione, & partim ad R aliaq; media loca Restactionibus
intermediis sertur. Jam Convertendo Ρarallelopipedon A C B D circa Axem suum eam in partem, quam denotat ordo Literarum A, C, JI, B : eficietur ut quum δε-
dentes satis jam oblique excipiant; evanescant continuo
e Lumine Refracto Ο ΡT, primo Radii maxime Reseae io Ρ, reliquis OR & Ο T adhuc,ut prius, manentibus;)deinde Radii O R reliquiq; mediocriter Refracti, &postremo Radii minime omnium Refracti O T. Etenim cum Facies B C Radios sibi incidentes satis jam oblique excipiat; Radii isti inde ex toto Reflecti incipient ad N; idq; cia Lege, ut Radii maxime Refrangibiles omnium primi in totum Reflectantur, quomodo in Superioriante Experimento expositum est,) & consequenter primi ad Ρ evanescant necesse sit; Reliqui autem, quo ordine in totum reflectuntur ad N, eodem ordine ad R & Tevanescant. Itaq; Radii qui in Ρrisinate O maxime Rcfringuntur, tolli possunt e Lumine MO, dum reliqui adhuc lupersunt: Ac proinde d Lumen ΜΟ, Compositum est ex Radiis diverse Refrangibilibus. Et quoniam Facies A B & CD inter se parallelae sunt; & consequenter aequalibus & contrarias in partes factis Refractionibus suos ipsarum invicem Effectus, quicunq; si fuerint, destruant retexantq; necesse est : utiq; Lumeni Incidens F M necessario ejusdem generis ejusdem; naturae erit, ac Lumen Emergens M O; & proinde ipsum itidem ex Radiis Compositum erit diverse Refrangibilibus. Duo ista Lumina F M & M O, antequam Radii maxime Refrangibiles e Lumine Emergente M Ο 1e-
parentur, tum Colore tum reliquis omnibus, quantum ego quidem observare potuerim, Proprietatibus inter se plane
65쪽
plane conveniunt. Merito igitur ejusdem esse generis ejusdemq; naturae existimentur : & proinde Ambo consimili ratione sunt Composita. Verum simul ac primum Radii maxime Refrangibiles ex toto Reflecti caeperint, eoq; pacto a Lumine Emergente M O separari; Id Lumen continuo Colorem suum immutat; albumq; cum csset, jam dilutius fit primo & subflavum, deinde aureum, postea rubeum saturatius, &postremo penitus evanescit. Nam postquam Radii maxime Refrangibiles, qui Chartam ad Ρ Colore purpureo insecerant, e Lumine Mo totali Reflexione 1ublati sunt; reliqui Colores super charta ad R A T, permixti in Lumine M o, conficiunt jam in isto Radio colorem subflavum. Cum porro Radii caerulei & ex parte etiam virides, qui super
charta inter Ρ & R visi fuerant, sublati sunt; reliqui inter R&T, hoc est, flavi, aurei, rubet, & viridium nonnulli, permixti in Lumine M O, conficiunt jam in
isto Radio Colorem aureum. Cum denique, reliquis omnibus Reflexione e Lumine M o iublatis, radii minime Refrangibiles, qui ad T colore rubeo saturatiori apparuerant, soli supersunt; horum radiorum jam idem plane Color est in Lumine M o, qui suerat eorundem super charta in T : Quippe Refractio Ρrismatis Η Ι Κ id solummodo effecerit, ut Radii diverse Refrangibiles a se invicem separarentur, nequaqUam autem Ut Colores ipsorum ullo modo mutarentur; id quod instauherius comprobabitur. Quibus Omnibus Observationibus tam prima Propositio, quam secunda, confir
Fig. a a. Scholium. Si hoc & superius Experimentum in unum conjungantur, adhibendo quartum Prisma V X Y, quo Radius Reflexus MN refringatur ad t p; clarius adhuc tequetur id, quod erat inserendum. Etenim hoc pacto
66쪽
id Luminis N quod in quarto Prismate plus quam reliquum Lumen refringitur, clarius & . illustrius tum efficietur, cum Lumen o P, quod in tertio Ρrismate Η I K itidem maxime Refractum est, vanescet ad P. Ρostea autem, cum Lumen minus Refractum O T vanes-'cet ad I , Lumen minus Refractum N i similiter auge-hitur ; dum Lumini magis Refracto, quod est ad nulla amplius adseratur accessio. Et sicut Radius trajectus M o, inter vanescendum semper eum Colorem' habet, qui ex Colorum in Chartam Ρ T incidentium permixtione oriri debeat: ita Radius Reflexus M Ν, semper eum Colorem habebit, qui oriri debeat ex illorum Colorum Rermixtione , qui incidant in chartam p r. ' Qualido enim Radii. maxime Refrangibiles e lumine trajecto M O totali Reflexione sublati sunt, indeq; illud Lumen Coloris aurei evadit:. nimia radiorum istorum exinde in Lumine Reflexo Ydmixta proportio espcit, non modo ut Colores villaceus , Indiciis, & Caeruleus, qui sunt ad densiores clariore'; fiant; verum etiam in Radius M N, amisso colore illo 1ubflavo, qui est Solis Luminis color, amorem jari induat ad caeruleum accedentem: Qui tamen idem Radius subflavum suum Colorem iterum recuperet, simul ut reliquum Luminis Transmissi M o T itidem Reflectatur. lQuoniam igitur in hac tanta Experimentorum varietate : Sive Lumen adhibeatur ΚAEqxum idque' vel a Corporibus Νaturalibus, ut in Experimentis primo & secundo ; Vel Specularibus, ut in hbno. Sive Lumen adhibeatur Restae uin ; idq; vel antequam Radii inaequaliter Refracti divergendo a se invicem 1eparentur , amissaq; in qua erant Universi albi u-dine, suum jam Singuli coloretia e hibeans, ut ii, quinto Experimento γ vel postquam a se invicem 1epa-: G rati
67쪽
rati. 1unt sol oratiq; Nid situr, i ut in sexto, septuno, octavo: Sive Lumen a hibeatur Trajectum per Supe ficiei inter se egrallel S, quae suos ipsarum Effectus, quicunq; ii sint, invicem. xςtexant ; ut in Experimento dein cimo: Quouiam , inquam, in hisce omnibus Experia mentis, 1 mr in aluatur Radii, qui in iisdem iliacidentiis super unum idemq; Medium inaequaliter Restingantur ; idq; sine ulla Dississione aut Dilatatione Radiorum finsulorum, ullave Refractionum inaequ/litate tali, quae ponit Caiu accidere; ut in Experimentis quinto sexto probavimus: Et quoniam Radii, qui inter se Re- frangibilitate differunt, iecerni invicem & segregari possunt: idq; vel Refractione, ut in tertio Experimento ;vel Reflexione, ut in decimo; Tuinq; vaxia seorsum Radiorum genera, iisdem positis Incidentiis, inaequaliter Refringuntur ; quiq; ante Separandum plus caeteris Refringebantur Radii, iidem plus etiam postea Restinguntur, ut in sexto & sequentihus Experimentis; Et, si solis Lumen per tria plurave priuinata sibi invicem in transversum posita ex ordine Refringatur, qui radii in Ρrimo Ρrisnate plus quam reli3ui retracti suerint, iidem
tiqi qu/m reliqui a Em refringentur; iut ex quinto Experimento liqhel: Ex hii, inquam, omnibus abunde apparet, Solis 1 smen Heterogeneam esse Radios in miXturam, quorum alii magis. alii minus Restangibiles sit; idq; certa aliqua ac constanti rationec moderat mihi eomprobandum.
PROP. III. THEOR. III. Lumen Solis c Hiat Radii , quι Refexibilitate inter se disserunt: Eι qui Radii magis Refrangibiles sunt, iidem quoq; sunt magis Reflexibiles. Liquet
68쪽
Liquet hoc ex nono decimoq; Experimentis. In nono enim Experimento, cum Prisma circa Axem suum usq; eo conversum esset, donec Radii intra Prisma, qui in transeundo e Ρrismate in Aerem adhuc a Basi ejus Refracti fuissent, jam in istam Basim adeo oblique inciderent, ut in totum inde Reflecti caeperint ; ii radii omnium primi in totum Reflectebantur, qui ante, iisdem positis omnium Incidentiis, maxime fuerant Refracti. Hocq; idem accidit in Reflexione Radiorum g communi hinorum Ρrilinatum Basi, in decimo stipra Experimento
Separare a se invicem Heterogeneos Lunitas compostrRadios.
Radii Heterogenei a se invicem quadautenus separati sunt, Refractione Prismatis in tertio Experimento :i Et in quinto Experimento, auferendo Penumbram .re Η- lineis coloratae imaginis lateribus, ea separatio, in istis ipsis rectilineis Lateribus sive Marginibus Imaginis, pes-fecta fit. Verum in omni parte Im' pis. inter linea latera, innumeri illi Circuli in quinto supra saeperimento delcripti, quorum singuli singulis Radiorum generibus illuminati sunt, se inter se omni ex parte commiscendo ossiciunt, ut Lumeo satis admodum Compositum fit. Quod si jam Circulorum illorum Diametri, Centrorum Situ atq; Intervallis nihil mutatis, diminui possent; Utique Permixtio ipsorum inter se, & conloquenter Radiorum Heterogeneorum mixtura, e simili proportione diminueretur. Sint enim in Schemate
69쪽
quos totidem Radiorum genera ex uno eodemq; Solis globo 'fluentia; ius 1fi Tertio supra Experimento dictum est, singui i singulos illuminant: Ex quibus omnibus, aliisq; innumeris 10 termediis ordine continuo inter duo Rectilinea & Ρarallela . obsongae Solis imaginis Ρ T latera dispositis Circulis,' Imago isti , quomodo in quinto 1bpra Experimento exposuimns, 'Composita est. Sintq;
ordine consimili inter duas parallelas lineas rectas a f g m dispositi similibus Centrorum i suorum intervallis ;limilibusque, ac majores Circuli, Radiorum generibus illuminati: hoc est, fit circulus a g eodem genere radiorum, ac Circulus A G sibi ordine respondens, illuminatus ; item circulus b b eodem senere radiorum, ac Circulus B H; & similiter singuli circuli e i, d k, e t& f m comparate, iisdem generibus radiorum, ac Ci
ΒΗ penitus eoinmixta sint: Et cqnsimilis sere per tota es S cibatis p T Longitudinem invehitur Ρermixtio Radiorum. Atqui in Schemate p i ta circulis minoriabus constante, terni minores circuli a g, b b, c i, terni Sillis majoribus ordine restondentes, non in se invicem diffunduntur; neq; ulla sui parte in se comimixta habent ne bina quidem ex tribus illis radiorum generibus, quibus hi circuli illuminantur, quaeq; in altero Schemate P T inter se omnia penitus intermixta sunt ad ΒΗ. Qui igitur Rem hoc modo consideraverit, is facile intelliget, Radiorum Permixtiςnem eadem proportione ex Circulis majoribus constantexuin, A G. Η Η t ii ii terni istorum Circulo- sicem diffusi permiscentur , ut' ma discliorum' ' Ct rculii isti illuminati sunt, una cum aius innui ieris Radiorum intermediorum generibus. inter se ad QR in medio Circuli
70쪽
diminui, ac Diametros Circulorum. , Si eisdem mahentibus Centrorum intervallis , Diametri Circulorum
tribus tantis minores fiant, quam fuerant antea; Permixtio Radiorum , itidem tribus tantis minor fiet : Si Circulorum diametri, decies tanto minores fiant; utiq; radiorum permixtio itidem decies tanto minor evadet: Et similiter, in alia omni proportione. Hoc est, mixtura Radiorum in majori Schemate P T, ad mixturam eorum in minori p t, eam proportionem habebit, quam habet Latitudo majoris Schematis ad Latitudinem minoris. Etenim Latitudines horum Schematum, sequales sunt Diametris Circulorum. Ex quo facile Consequens est , permixtionem radiorum in refracta imaginep t, ad permixtionem radiorum in directo x integro Solis Lumine, eam proportionem habere, quam habet
Latitudo istius Imaginis ad Differentiam Longitudinis &Latitudinis suae. Quare, ut Radiorum Permixtionem diminuere possimus, diminuendae sunt Diametri Circulorum Η au
tem ita facere poterimus, si Solis Diameter, cui isti Circuli respondent, minor reddi queat; vel quod eodem recidit si Foris inter Prisina & Solem, i magno interjecto intervallo, aliquod opacum Corpus ita sit colloςatum, ut, intercepto reliquo omni Solis Lumine, id dulitaxat Luminis, quod e medio Solis globo fluit, per parvum
rotundum foramen in isto opaco Corpore transmittatur
ad Ρrisma. Etenim hoc pacto, Circuli, A G, B II, caeteriq; eis adjuncti, non 3am amplius toti Solis globo respondebunt; sed ei solummodo ipsius parti, quae e Prismate per id foramen cerni possit ; hoc est, apparenti magnitudini foraminis istius e Prismate spectati . . Verum quo hi Circuli magis distincte isti foramini respondeant, Lentem insupex prope Prisma collocatam. Oportet,