M. Tullii, Ciceronis in philosophiam eiusque partes merita

111쪽

λ- CAPUT QUINTUM.

F TIBUS. XXIV.

Ad dijudicanda pecte atque aestimanda Ciceronis in philosophiam ejusque singulas partes merita, inquira mus necesse erit, o quibus sontibus disputationes suas philosophicas hauserit, ut, quantum philosophus mater ab aliis mutuatus fuerit, quantumque ejus ipsi cingenio debeatur, et, quae iis, quae de graecorum Dilasophorum doctrinis tradidit, tribuenda sit fides atque auctoritas, facile perspiciatur. Quod igitin jam supra Verbo

attigimus, id'nutio paullo susius nobis atque accuratius persequendum erit quamquam, quum haec sontium disquisitio miris obstructa sit dissicultatibus, et subtilissimam omnium graecariim disciplinarui cogniti nem requirat, neque arctis quibus haec disputatio circumscripta est finibus contineri possit Vix a me, qui, quum a ceteris rebus satis tenuiter instauctus, tum non ea quae postulatin doctrina munitus, nunc hi, naum an hanc arenam pedem insero, ut totum huno lueum expurgem atque complanem, agitari poterit. Equidem, quantum per Vires meas et per temporis

angustiam licuit, quaedam quasi hujus disquisitionis LRpita, e quibus id, quod ad hujus disputationis finem hyeelat, eo monatrale me Posse puto. deaigilavi I

112쪽

aliquando Vero, beriore doctrinae copia imbutus, si plus mihi concessum erit otia, ad eundem fortasse laborem suscipiendum redibo.

XXV. Maximae in Ciceronis sontibus investigandis oboriuntur dissicultates his potissimum de caussis Acmimum quidem Cicero, quod incredibile ejus exat

studium atque induistria, omnium Paene antiquitatis Philosophorum opera perscrutatus, quae in iis sibi placuerint, libavit et in usum suum convertit. Porro tu in mactando philosophico quodam argumento non unum sequutus est auctorem, sed ex pluribus, qui de eo scripserant, maxime probabilia atque verisimilia decerpsit et in scriptum suum transtulit Horum autem philosophorum monumenta permulis tempori. iniquitate aut prorsus interciderunt, aut corruΡt a

quo mutilata ad nostram aetatem Pervenerunt. Denisse summa nobis objicitur dissicultas eo, quod Cicero sontes, e quibus hausit, haud raro aut latio Teticet, aut obiter tantum indicat, aut ibi tantum auctores appellat, rubi torum sententia sibi videtur

5 es etc. in I, 2. Quid oriam est a Chrysippo Praeter

missum in Stoicis Ioglinus tamen Diogenem, Antipalmain, Μne8archum, Panaetium, multos alios, inprimisque amiliarem nostrum Posidonium.

113쪽

reprehendenda. E quo efficitur, eum etiani in iis plerumquo locis, in quibus auctorum nomen non addidit, allorem et rationem et irationem 'acitum sequu- tum esse ' .

Himum, qua ratione Cicero graecorum philos phorum scriptis usus sit, atque argumenta, ex illis hausta, Pertractaverit, dispiciendum erit atque explanandum. Quodsi Ciceronis opera Philosophica uni-Vrisa accurata lectione lei vestigamus, naiplicem in iis institisse videtur viam. Etenim Ciceronian adhuc adolescentulum, Varia graecorum auctorum scripta in latinum sermonem convertis e veluti Flatonis imaeum et Protagoram, Aenophontis oeconomicum, alia jam supra Vidimus. In iis, quod probe tenendum, non anxie singula graeca Verba sit, raedpaullo liberius ersatus est sententia tamen sententiis semperi reddidit Des duabus Demosthenis et Aeschinis orationibus, quas aliquanto solutius come terat. ipse haec consignavit Vraba Converti enim, inquit, ex Atticis duorum eloquentissimorum 6 CR Lynden de anactio Rhodio pag. 102

7 de optiino genere oratorum. C. V.

114쪽

nobilissimas orationes, inter se contrarias, Aeschinis Demosthenisquis nec converti, ut inte res, sed ut orator, sententiis iisdem, et arm formis, tanquamsginis, Verbis ad nostram consuetudinem amis in quibus non Verbum pro Verbo necesse habui reddere; sed genus omnium orborum Vimque exori. Non enim ea me anniunerare lectori putavi portere, edtanquam VPendere.

XXVII.

Iam vero in aliis philosophicis scriptis hanc sequutus est rationem, ut muri potissimum quem e queretur auctorem ob oculos haheret et ad eum suum imitandi studium componeret, nec tamen eum Cou--

veri et, sed ex ejus sententiis atque decretis tantum delibaret, quantum ad rem a consilium suum maxime sicere videbatur ' . eque ceteros, qui idem argumentum P tractaVerunt, rorsus releacit; sed, quae in singulis rebus ab iis elegantissime erant aptissim que disputata, elegit, quae Vero ab aliis minus recte dicta erant, notavit, et, ubi ille quem sequitur auctorrem non alis accurate ridebatur atque copiose ex inponere, alio in consilium adhibuit scriptores, et quae ab illo praetermissa irant, ex his supplevit. Sed

Mino vocare olet Cicero equo. .

115쪽

probo tenendum est, Ciceronem siis, in quibus graecos auctores sequutus est, suum ipsum adjunxisse judicium quod quidem disertissimis ipse verbis passim profitetur, veluti in initio ossiciorum Sequemur igitur, inquit, hoc quidem tempore, et hac in qua asione potissimum Stoicos, non ut interpretes; sed, ut olemus, e sontibus eorum, judicio arbitrioquo nostro, quantum PQque modo Videbitur, hain emuis. Locus de hac re classicus extat in principio libriptimi de Finibus . et Quod si nos, inquit,

non interpretum fungimur munere sed tuemur ea,

quae dicta sunt ab iis, quos probamus, eisque nostium judicium et nostrum scribendi ordinem adjungimus: quid habent, cur graeca antePonant iis, quae et splendide dicta sint, neque conversa de grascis Quibuscum conseras quae Ox sequuntur verba: Quamquam, inquit, a plane sic exterem latonem aut A stotelem, ut veri init nostri Poeta fabulas imale, credo, mererer de meis civibus, si ad eorumae Cie ossic. I. e. 2. L. Ne II, 17 Panaetius, quem mutitiam in his libris sequutus sum, o interpretatus. Ibid. III, 2. Panaetius, qui siue controversia de Ossiciis accuratissime disputavit, quemque uos eorrectione quadam a hibita, Potissimum sequuti unius CL Lynden de Panaetio

116쪽

cognitionem divina illa ingenia transferrenis sed id nequo seci adhuc, nec mihi tamen, ne faciam, interdictum puto. I eos quidem quosdam, si videbitur, transferam, et mime ab iis, quos modo nominavi, cum inciderit, ut id apte fieri posset ut ab Homero Ennius, Afranius ameriandro solet ). Ceterum in imitandis atque inprimendi graecorum sapientum scriptis tam insigni arte Versatus est, ut sententias illorum atque argumenta Philosophica non anxie corulegisse, sed e suo ipsius ingenio expromsisse videatur. Hanc quam dirimus rationem ingressus est Cicero in libris de inciis, in quibus praeterquam quodis naetium potissimum sequutus est, etiam tum ab aliis Stoicis, tum Vero a latone atque Aristotele, qui quiadem similia PertractaVerant argumenta, haud paucas sententias mutuatus est item in libris de Republica,

de Legibus, in primo et quinto libro de Finibus Bo

norum' et intorum, alii ').3 Huc quoquo pertiue Uin Histonat L prael. Scito enim,

Conserentem auctores me deprehendisse a juratissimis et Proximis veteres transscriptos ad Verbum, neque nominatos aio illa virgiliana virtute, ut Certarεnt; non Cicero-

aiiana simplicitate, qui in libris de ep. Platonis a e mitem Profitetur, tu Consolatione saliae, Crantorem, inquit, aequor: itum Panaetium de ossiciis quae volumina ejus ediscenda, non modo tu manibus quotidie habenda, nosti.' 4 Iu Cousolationis ibro Crauiorem quideati, Academicum, Potissiniuit sequutus est. 3. Plin. Mist. lat. l. c., raed

117쪽

Tertia leuique qua Cicero e graecis philosopliis

disputatiouos suas talisit ratio in est OmΡarata, ut in elaborando philosophico quodam argumerito Ionunum potissimum, quem sequeretur, sibi propono et auctorrem, Sed ex Variis variorum philosophorum qui de eadem re scripserant senrentiis atque decretis, quae sibi maxime probabilia visa erant, eliget et atque ingula quasi membra in corpus quoddam componoet.

Hanc viam inivit in secundo libro dematura DeO- iam, in libro de Senectute et Amicitia, adiimam partem in jusculanis quaestionibus, aliisque libris.

His praemissis, Jam age progrediamur ad rem ipsam, et singula deinceps Ciceronim philosophicae aliorum quoquo doctissimorum hominum scriptis, quaecunque rarit in eam sor1tentiam disputata, in sua scripta transtulit, v ad Attio XII, 21. 22. inustralia sua Praeespia exemplis ex historia romana Petitis, summorum hominiun, qui iidem maximam calamitatem insigati constantia Pertulerant. - Aliqua hujus libri fragmenta nobis serva vit Lactantius Libo primus, qui sub titulo Consolationis in Ciceronis scriptis circumfertur, Purius est,

quod jamdudum observariint . DD. v. iddieton ira o Cicero T. II S. 8 P. 344.

118쪽

scripta persequentes, quibus ii iis sentibus usus sit, et 'ua ratione Os adhibuerit, quantum possumus, evestigemus atque disquiramus. In qua quidem eanimi nostri attenti quum ad ea, quae ipse Cicero vel de industria indicavit, Vel obiter passim notavit, advertenda atque dirigenda erit: tum plurimum sane lucis ad nos redundabit ex accurata aliorum philosophorum qui nobis integri servati sunt comparationet postremo ex Tebu ipsis, quas Cicero pertractavit, multa de earum auctoribus conjiciendo assequi poterimus. Denique minime praetermittendi erunt quinus in philosophia usus est doctores, quibus quidem, uti mox Videbimus, plura scita atque decreta, in nostri philosophi scriptis consignata, adscribenda videntur.

XXX. DE ACADEMICIS LIBRIS.

Ρ- ima in his libris Cicero debere Videtur ore xibus suis, Antiocho atque Philon Ipse de his libris in epistola ad Atticum ' dicit Sunt enim vehementer πιθανὰ antiochia quae diligenter a me inpressa, acumen habent Antiochi, nitorem orationis nostrum; si modo is est aliquis in nobis, et Antiochus etiam, qui nimirum e nova Academia remigravit in veterem, contra Philonem clibrum. Sosum inscriptum, 5 ad Attio XIII, 19.

119쪽

consecit, quem adllibilum a se laudat Cicero ). hilonis quoque duo in hac scriptione commem irantur libri ). In primo libro Varro, Antiochi, quintas Academiae conditoris, partes suscipit, et usque ad caput ΙΙ. Veteris Academiae et Stoicorum rationem exponit Hare omnia Cicero vel ex Antiochi scriptis hausta, vel ab ipso accepta uadere Videtur. Multa autem insunt, quae e Platone desumta videntur. Capite ΙΙΙ. Cicero ab Arcesila incipit et in Carneade desinit quae vel Philonis libris vel auditioni eum debuisse, vix est, quod dubitemus. In libro secundo Lucullus disputationem Antiochi contra Academicos et nilonem, Antiocho acceptam, cingreditur. Quae ex a capite x usque ad X IV Cicero aingulis respondit, haud dubie tantum non omnia mutuatus est a Philone Ceterum exponendis horum librorum sontibus eo brevius defungi mihi licere

putavi, quod in eodem argumento versatus est Huel- semannus, V. Cel. , qui in animadversionibus ad hos

Q Academio. I, 4. l. 13. ubi hic liber innuit ar. - Academ. H. 4. f. 12. ad quem locum recte observat Soereullius pag. 27. ipsam Luculli disputationem ex eo maximam

Partem haustam εse.

120쪽

libi os ubique sere sontes, quos Cicer radiisse videtur,

aperire enisus est.

In Primo libro dematura Deorum, in quo P cur ratio de hoc argumento exponitur, compluribus Epicuri libris usus esse videtur ). Epicurus libros περ φυσεως in ipsit, quos haud dubio inspexit Cicero ' , ore περὶ σιοτητος 'μησιαναξ ), quorum minit Cicero, quum de Epicuro dicit At etiam re sanctitate, de pietate adversus deos libros

scripsit. - Ιn doctrina de anticipatione Epicini )Ψ io πώληφι dicitur, adhibuit Epicuri volumen, inscriptum περὶ κριτηρ. οὐ κωνων ). Saepius ipsius Epicuri verba recitat ). me locus in capite XXI.

M CL . D. I. 18. ibique late P. Diog. Laert Epicuri P. ad Herodot. X. 46. 50. 9 Vide de hujus scripti fragmentis, Me rePertis, uno paucis Perstrinxit reuasrus ad N. D. I. 18. P. M. I V. Diogi Laert. X, 27. ibique Μgnanus. 2 N. D. I, 16. de anticipatione Epicuri, cujus rationis vim

atque utilitatem ex illo coelesti Epicrari de regula et judici volumin accepimus hi Davis et euzer.

P. 4 sqq, Milog. Laert. X, 27. de eodem argumento egit Pisurus etiam in P. ad Herodot. p. Diog. Laert. X, 33. 4 Veluti c. 17. V. Diog. Laert. X, 139. et quae alia Davisius ad Ciceronis docum attulit.