Anticopernicus catholicus, seu De terræ statione, et de solis motu, contra systema Copernicanum, catholicæ assertiones. Auctore Giorgio Polacco Veneto

91쪽

catholicus. 73ques iam non perfusa, terrore , ma perches attribuito non

a malitia, mala manu ambitione da deitafedeprodotia date in tua difes re si maniormente aggravato , mentre dicem risi in esse, che detra opinione e contraria alti Sacrascrit tura baimndimeno ardito di ratiam di fenderia e persuaderi probabile net Uragati licent, a te artificiosamente, e calida-

mente estiua , non hauendo notificato it precetto chelaueui. Eparendo anes, ne non haueuidelia istieramentela merita circa a tua intentione,giudicassim esset necessario veni contro

di te a rigoroso effame, ne quale peneta per pregiuditio iacuno

desie cos da te confessate, controdite deitte comedi opta in ca labareta tua intentione)resspondesti tolicamente Per tanto si , ω maturamente consideratii meritidique tua causa, conte seuritie tue confessioni, escuse, e quanto di agiones doue-ua edere , e considerare flam venuti contra di te agi rasicritata di nitiva sentenda. Inuocato dunque ilSantissimo Nomedi Nostro ignor iesis Christo is delia sua Gloriosi navia re sempre Verginem ria, per questa nostra diffinitiva senteis, qualsederi pro tribu

nati Co et , e parere de Reuerendi Masri Sacra The logia, motior defvna, e 'altra legrae nosyri consultori pros riamo inquest cristinetia causea, e cause mertenti uanti di noti, ait Magnifico Cario Sinceri est una, ederastrale ue Dottor , Procuratore cale di questo Santon fici permna partes e te Galile Galileiaeo, quapresente procesto, e confesso comes radae ultra. Diciamo prononciam , sententiamo, e dichiaram , che tu Galile udet toperiscose dedone inprocesso, date confessate, comesopra, i sei res a quest Santo Officio Wbementemem te se petio ae heresia, cloea' have credulo e tenui doti, inafaiasa e contraria ade Sacre, e Diuine Scristare cheii Solesia centro

92쪽

74 Antico micus delia terra e be non si uouid Oriente ad Occidente. E che,ia terra si uoua, e non si centro de Mondo eche si ossa tene re edifendere per probabile na opinione duo esset stata di chiarata . nita per contraria alia Sacras stura e configuen temente se incors in tuti se censure, pene da Sacri canoni, attre Constitutioni generali , ω particoiari, contra simili delim quenti imposse, epromulgate Dalis qualisiamo, contenti, Gein soluto, pur be prima conivorsincero . Feri non sint,auanti in no abiuri, maledichi, detes li uritti errori. heresie equatauqur altro errore , ω heresia contraria riga Cattolica, ω Apostolica Romana Chima, ne modo, beta, it ara dato. Et accioche quem tuo graue,eperniciose errore, e transi essi ne non resti deitutio impunito, esipiis cauto negauuenire , essemplo ago cias sten: in dasimili debiti ordiniamo, cheperpublico Editiosita prohibito illi ori Dialethidi Galileo

Galiles.

T condaniam altarcere formale di questis inficio per tempo ad arbitrio nostro, e per penitenta salutari, imponiamo, coper tre anni a menire , dic, et ii tunsettimana x situ Sata

m Penitentiali

Ri eruando trifaculta di moderare, mutare, o leuar in tut-to. in parte te sudette pene , e peniteu . cos dictamo, prononclamo sententiamo, dichiaramo, or n

Ita pronunciamus nos Cardinales infrascripti. F. Cardinalis de Asculo. G. Cardinalis Bentivolus. Fr Cardinalis de Cremona. R. Antonius Cardinalis S. Honuphiij.

93쪽

Catholicus 7sB Cardinalis Gypsius.

F.cardinalis erospitis Cardinalis Ginetius

I Galile Galilei figli dei princenat Galilei da Florent

des et mi Hannino. constituito personalmente ingluditio, in no i auanti di et i Eminentissimi , e Reuerendissimi Signori Cardinali in utra a Chrsiana Republica contro heretica prauita Generali Inquisitori,bauendo auanti gli occhi mie Γ Ω-croseant Euangeli, quali occo con e proprie mani bituro che sempreho credulo , credo adesse , e consaluto ditio credero per ἴ'au- uenire , tutio quelis, be tiene, predica, g insigna a Santici tolici, Apostolica Romana Chima Maperche da quesio S. sicio per bauer i do 'pod'esrmistat conprecet to das se ogi ridicamente intimato che omninamente doues Asclareti falsa opinione , Cia ilSolesia centro de Mondo immobile. e che laterra non m centro e besi muoui e se nonpotes tenere, femdere , ne insignare in uulpiu lia modo , ne in oce , ne inscriGroia ferta falsarittriui, duo Pessimi stat norificato, beta

deita Attrina e contraria alia Sacra fer et, , ,ho ueritio, e dato

adesa e n libro ne quale tratio Uesse dotirisagia anna ta, γ' apporto raboni dimolia e cacia afauora ess,sen apportar astun olutioNe so sato iudicato mehementem ente se petio d'heresia, cloe .d'haue tenuim e credulo , he i Sole sia centro dei Mondo, immobile, ecbela terra nonsia centro, s

94쪽

6 Anticvernicus, ne, mente uni quEunque altro errore ,setta contraria alga, sudetta Santa Chima iuro che per auuenire, non diro maipii , ne asteriro in voce , o in Aristo cose tali , per se quali si possibauer dimesimi sospitiione; ma se conoscero alcuno heretico, Ocbesias peti d heresia se denontiar a questi Santo Officio iter alginquisitore , ordinario de Logo , oue me trouerLGiuro anco, e prometto ae de ire speruare intieramente , tutu is penitente, che miseno state , o mi aranno da ques, mi Officio imposse. Et contrauenendo io adalcuna delis et te misprome se protesie, o giuramenti cilchelio non multa mis topongo a tuti is penes e castiges che sono da Sacri Canoni , ω attre Constitutioni Generali , particolari contro si mili delim quenti imposte, promulgat s Cosi Disi'aiuli , qus smisanti Euangelii che occo conde proprie mani. Io Galileo Galilei furaritto h abiurato, iurato, e promes P. e miseno obligato comesura, ae in sede de mero di propria miamano ho sotioseritiola prcsente Cedola dimia abiuratione recitata di paroti in parola in Roma ne Conuento delia Minerua quest Ziza Giugno I gy.

I Galiles Galile bo abiurato come di sepra di mano pro

Cariri

95쪽

OVod verbis expressit opere adimpleuit Galilaeus vir magis hac abiuratione, quam sua eruditione laudandus,&commendandus Ipse enim loquedo in quodam suo . scrip. della tenue luce, cheneldisco Lunare si scorge, mentre cles ella non e molio lontana alia sua Congiuntione col Sole,della quale apparente luce riseriscela causia alibssesso de aggi solarinella superficie de globo terrestre, sic asterit, tra- montato chesia it Sole, edesii rimanere per buono spatio di tempola superficie delia terra assai chiara, mercedet crepuscolo, cio e moliopi che quando e illustrata alia Luna plena, it che manifestamente sit 1cOrge da veder no,qualsiiuogitono minuccie in terra molio pii, distin tamente in viri de crepusculo, che non si scorgano, passato emo,nebi illuminatione della Luna. Isquale effetio anco apertamente sit conserma, perche se hauessimo in terra qualche corpo oscuro, come peresseinpio una Colonna, o la nostra persona medesima,ta illuminatione cella Luna plena non sera far Ombra in terra ad essio corpo tenebroso, sin che i lume della Luna gli prevaglia, segno euidente,questo des' Ia Luna egere a quello da principio, e per asstat spatio di tepo inseriore.

IMitatus est in hoc Galilςus Doctorem eximium Ecclesiarum D. Augustinum in libro tractationi , quos ut scriberet iam septuaginta duo annos natus, rogauit populum ut sibi liceret ad legere fractium in Episcopatui sicuti secit administrando futurum enim dixit,Vt hoc

otium haberet magnum negotium releueridis nimirum, atque emen clandis suis scriptis, Ut purgata posteritati relinqueret. Exemplum

item sequutus est Aeneae Siliij, qui postea Pius Pontis. ax. huius nominis secundus, qui in Bulla Retractationis, damnauit, prohibuit quaedam sua opuscula in adolescentia edita, Vt etiam, quae in minor bus tempore ConciliiBasileensis ignoranter,contra Ecclesiam Dei secerat, ad imitationem S Augustini,ea reuocans, &retractans,suaden que illis nullam prςstandam es e fidem.

REstat igitur probatum undique Systema opernicanum eme falsum in Catholicae Fidei contrarium Attamen repetenda, vimbiungenda nonnulla ad euertendam magis Copernicanorum opinionem, & ad demostrandum, quam cui damnata sui ab Eminentis simin

96쪽

78 Anticvernicus

fimorum Cardinalium Congregatione Dicamus igitur, quod sit de Fide, Solem se mouere: quidem circulariter, haberi Io . In sol contra Gabaon ne mouearis , O steterunt Sol, Luna in medio Coeli, O non fuit antea clpontea tam longa dies,obediente Deo voci hominis quae dicta supponunt Solem moueri, idque a prima institutione creationis. Et datae 3ου. Ecce ego reuerti faciam umbram linearum, per quas descenderat in horologi haa in Sole retrorsum decem lineis. Nunc locum de Solis cursu, retrocession intelligi a SS. PP. Vt ceteros taceam,longe certius est , Quam quod probatione indigeat. Sed de his duobus portentis nos supra fuse egimus.

ASSERTIO XXVII.

Solem autem moueri omnium SS.PP. interpretum est communis sententia, ut prolo MNesib. per tot. cap. 8. quod vero Chri ou in Psal 9. dicat. In centrostans Sol medius dies dicitur, loquitur de Sole in culmine, seu in vertice existente, in quo, quia propter summam altitudinem nabnus est adsensium perceptibilis motus, stare quodammodo videtur. Vocatur autem hec altitudo ab Astronomis inter alia centrum, respectu Hemispherij, in quo cum Sol existit, medius dies emcitur, sic dic, iura os M. Sol stetiste in medio Coeli,idest sub meridiem medioque cacumine Coeli, ut explicat Sedul. Auctor mirabit. S.S apud S. August. ait,

Iosue Principem Sole posito in medio die prccepisse ne se moueret.

HAbetur etiam Solem absolute moueri ex Ecclesiarie cap. I. Oritur Sol occidit, ut supra vidimus, sicut etiam ex Ecclesiastico cap. 3. Soliua peritu anni vitans in exitu,νas admirabile, opus ea celsit, in meridiano excurrit terram , ct in conspectu ardoris eius quis poterit sustineres Quo loco,in exortus Solis,&progressus ad medium Coeli manifeste significatur,&paulo infra magnus Dolninus qui ei it illum in sermonsus crus feninauit iter. Vbi velocitas cursus, qua in creatione prςditu est, e Xprimitur. Idem probari potest ex 3 Esdre capit. .. Iagnain terra, excedum est ortum, O velox cursus Solis C.onuertit in Druus Coeuma in loci in suum unica die Om hiber Vna cum .eiusdem Esdrae,& si exti a seriem librorum Canonicorum,quos Concilium Tridentinum suscipiendos decreuit, se ponatur omnino tamen,Vt ait Ieschior cap. 9 magnam auctoritatem habet, terque supra Scriptura non Canonicas, nec semel a SS. Patribu citantur. Immo in quibusdam Biblijs latinis,lam manu scrip. quaia impressis immediate post reliquos libros reperiuntur, quamquam hodie seposite ad 1inem librorum Canonicorum eodem volumine continentur. In re

tamen nostra ψ majorem habere debet hic locu auctoritatem,quod,

iani

fata

97쪽

r2 inpi insinuat, haec sententia desumptast ex cap. I. Ecclesiaste allegato, secundum quam aliorum etiam argumentis Solem circulari motu serri amrmat.

AN postea sit de fide terram esse centrum uniuersi, Melchior capcto.

tandem sic concludit, cum de fide sit Solem circulari motu serri, hinc inferri probabilius es etiam esse de fide totum Coelum eoderin motu moveri, atque adeo sphqricam habere figuram. Cum prςterea de fide sit terram esse in infimo loco, certoque colligatur ex Scriptura, C lum circa terram moueri motus autem circularis requirat aliquod immobile , circa quod seratur, hoc immobile de fide sit terram esse, quam sicut de fide est esse in infimo loco, ita cunctis Patrum sententiis de fide probabilius est escte in medio uniuersi constitutam, atque adeo punctinxi vicem habere. His positis probabilius etiam est de fide esse, quod terra sit centrum uniuersi . Nec obitat quod orbis Solis sit ec- Centricus, quando terra in ratione centri, non consideratur rationes' Orbis partialis, sed respectu totalis, qui toti Mundo concentricus est, ita ut venis motus Solis semper reseratur ad centrum uniuersi , ex quo etiam nobis consideratur,4 si medius, apparens motus principaliter spectet ad punctum eccentrici, cui insidet angulus eiusdem motyis, ut angulus veri motus super centro Mundi.

O pacto postea sint de fide propositiones hactenus amrmatae,

Prima propositio: Terra in aeternum stat ut opponitur motui locali secundum totum, est de fide,non directe,vel primario, sed indirecte,& secundario,immediate tamen Primum patet, quia terram in aeternum stare modo dicto, nec principaliter proponitur ad credendui in

tamquam sundamentum fidei Christianae, nec de se est necessarium ad beatitudinem obtinendam itamquam articulus fidei. Secundum patet, quia ex opposito eius sequitur aliquid contrarium fidei, falsa nimiiun in esse loca Scripturae, ex quibus id manifeste deducitur,4 plura alia, quae ista his sunt connexa . Tertium patet, quia est aperta testificatio Diuina illa simplex, & eiusdem rationisin omnibus propositi6nibus vi si fortasEla: quoad nos non sit sussicienter applicata, quod est per accidens. Est eri r terea immediata, quia non continetur in alia propositione reuela- . in ta nec tamquam pars in toto neq; tamquam effectus in causa, nec clς-

niq; formaliter tamquam inibomnino eadem aut quouis alio modo.

98쪽

8 Anticopernicus ,

SEcunda propositio Cςlum esse sursiim ,&terram deorsum est, fide directe,& primatio, & partim mediate. Primum patet, quia continetur in his propositionibus, quibus Christus significatur descendisse in terram ad hominum salutem procurandam in ea peracta ad Celos ascendisse qui est articulus Fidei necessario sub his terminis credendus ad beatitudinem obtinendam. Et eo semel negato, non solum plura destruentur in Scriptura quocumque modo contenta, sed quae tamquam articuli Fidei, atque ideo necessaria ad salutem siue explicite credendo proponuntur. Secundum patet,quia Coelum esse sursum , terram deorsum passim diserte,& clare,immodium susticienti applicatione proponitur,quod est esse in se, immediate reuelatum Deinde continetur in his propositionibus,quae sunt articuli fidei, vel tamquam in re omnino eadem, vel tamquam pars in toto potentiali Uere enim si Christus ascendit ad Coelum, ascendit etiam sursum iuxta illud ad Colos . . Duae sursim sunt qitiente, νbi Chri lus en in dextera Paris,dquod est esse mediate reuelatum.

DEWcronom. . Scito ergo hodiequod Dominus ipse sit in Coelo sursum , inSterca deorsum. non sit altus . Prouerb. 2 3. Coelum sursuiu, e terra deorsum cor Regis inscrutabile . Tyalm Ioa Secundum altitrudinem Cal a teri a corroborauit misericordiam suam. Qui modus loquendi eam inter Celum terrana nota distantiam, ut ςlum sit in sumo loco, terra in imo-Let'Ocliptum ignificatur. Hier. 31. Si meras,rari eo ruut Cis fur Am , conuestigari fundamenta terrae deorsum. Sed consulto omittimus quampla, rima alia, plurimorum Patrum in re indubitata sententias.

FT postea si terra in Orbe magno voluitur super Venerem, Mercu

Ilum,&Solem, numquam recte dicetur eam esse deorsum respectiICoei totius Vt argumentari liceat ab altitudine Coeli ad humilita .

tem terrae, lemadmodum fit in locis allegatis vlonge enim inferiores crunt enus, Mercurius,& ad huc longius distabit corpus solis, a quo proinde sumi debebat comparatio illa relativa per particulas sursum redeorsum. Nec dici potest fieri comparationem , habita rationa inter Coelum supremum,' terram,tametsi non insimo loco situm eodem enim modo soterat sumi comparatio a Coelo stellato respectu Empy

ret,

ini sua a ici a

99쪽

licae

rei aut respectu cuiusuis Planeis, longe sub Cςlo stellato positi, quod tamen nullibi est factum in Scriptura , sed senaper adhibita simplex relatio inter Coelum, terram, tamquam summe inter se distantia, iuxta supremum,&infimum.

FX his obiter inserri licet quam contrarium sit Sacre scripture S stema illud uniuersi,quo terram in C lo supra Venerem, Solem vero in imo centri instar sui auctores locant. Ex eo enim necessario consequitur, non Verificari secundum propriam locutionem quae de Christo in Symbolo dicuntur, primum scilicet descendisse ad inferos, dein de ascendisse ad Cςlos. Qui enim alioqui hic potest esse figuratus sensus, te ibis expressis,& secundum communem,& Catholicum sum acceptis contrarius Quod enim defensores eius systematis hec quoque, sicut pleraque alia, secundum apparentiam dicta velint, tam prope est ad veritatem, quam hoc dicendi modo facile totum Symbolum euertunt, ut iam aditum aperiant reuocandae heresi Valentilitanς, plu-ya ibi narrari,quae secundum apparentiam,vi phantastice non vera sint sacta. An vero in articulis Fidei condendis, ad salutem cognitu per necessarijs,eiusmodi figuris est utendum ut nesciamus quae credamus,& longe aliter,immo re ipsa contrario modo se habeant illa,ac credendo nobis persuademus, eoque pacto ab aeterna veritate ludificemur 3 Ceterum si haec, huiusmodi secundum apparentiam ad sensum sunt dicta, licebit ratione recta utentibus veritatem, ut se habet apprehendere, secundum eam veras propositiones formare, imo interpretis munere Sacram scriptairam ad verum, proprium sensum reducere.

ASSERTIO XXXV.

ITaque cum dicitur Ioan a Iesus eleuatissursum oculis, dicam, Iesus depressis, vel demissis, deorsum oculis, est Act.la. t ibo prodigia in Coelo deorsum, signa in terra sursum. Et ad Coloss . qua de Isti sunt quae, ite, υbi Christus en in dextera Patris, quae deorsum, sint sapite, non quae superiei ram,idest,quae sunt surstina . Denique illud Christi, ad scribas. Phariseos . Ioan 8. Nos de deorsum enis ego desupernissum.vos demsendo hoc estis,e o non sum de hoc mundo. Licebit ita reducere ad veritatem. Vos de iudisum estis, ego de infernis sum . Vos de mundo hoc estisi intellige Gmundo iuxta Systema Ptolom i ego non sum de hoc mundo, iuxtSystema Pythagoricum . Apage has nugas. hqreses.

100쪽

Anticopernicus

Solem autem moueri, siue absolute, siue circumlatione, est deside indirecte,& secundario sed immediate. Primum patet,quia non est Iarticulus fidei, sed ex opposito sequitur, aliquid contra Fidem, non solum quia ex eo, quod aperte dicatur in multis locis Solem moueri , id negare esset arguere Scripturam falsitatis, verum etiam , quia inpleri inlque de prouidentia Dei non recte sentiendi crearetur periculum , nec sulabsolute dici posset ad Rom. I. Inuisibilia Dei a Creatura mimdesperia qrtis a pacta sunt , intelle Ia conjici, cmpit amarisque citis Nirtutem, ac Dimitatevo styQ iae si exilla Creatura verificantur, maxime ex conssideratione Solis, idque manifesto patet , ne dum ex varijs dictis Sacrς scripturae cito I. Eccles. 43. sed etiam ex Sanctis Patribus, larijs antiquorum Philoso abi phorum lumine naturς inditis Opinionibus. Secundum patet. Primur a d ie multis, apertis Sacra scripturae locutionibus , uti vidimus, ut nulla Hexplicatione egeant. Deinde ex ipsa materia, cine, propter ques Sol creatus est, se se primo cum talibus qualitatibus institutuS. De cenique, quia Solem moueri, secundum se est reuelatum, non quate unus virtualiter, vel formaliter, vel quocumque alio modo continetur tilia alia proposition immediate, irimario reuelata,vt ea ratione me diate reuelatam dici queat. H

QVod postea terra sit centrum Mundi quemadmodum dictum est lprobabilius est esse de Fide. Etit de fide indirecte,& mediate. Pri

nihilo, necesse remotissimam a Celo contra pleraque loca Scrip Iture quemadmodum esse solet centrum a partibus Sphere extremis, vel circuli peripheria Pr terea aliquod aliud corpus immobile consti getuendum erit in medio niuersi, quod iuxta presentem ordinem abs 2 que preiudicio fidei fieri vix potest prefertim si corpus Solis consti 'matur Oc centri, vel quodcumque aliud corpus,quod supra, vel cir cum,& iuxta terram mouetur, aut quouis modo agitatur. Secundum patet,quia terram esse centrum,niuersi continetur in propositionibus nScripture ccisiast. et q. 43. Ex quibus elicitur, ςlum Spherice esse si ngure,qualis competebat corpori perlactissimo, ad motum instituto,