장음표시 사용
81쪽
sed caute legendus est Philastrius, nam non est haeresis putare, Stellas esse in Coelo infixas.cum id Philosophi Peripatetici, Astrono mi, atque Scholastici Theologi summo postea consensuanirment.
Coeli nec a se ipsis, seu forma siua intrinseca, nec immediate a solo Deo sed ab intelligenti js, seu Angelis assistentibus mouentur. Ita P erib. 7.P isqvaed. a. lib. 2 in Genes. qi s. 6. Vbi dicit eam sententiam quasi per manus traditam fuisse inter antiquos Philosophos, postea a Theologis receptam, quod in re utrinque evidenti magnum est veritatis argumentum Accedit,quod S. Thom opusc. s. cap. 18. ait, illud Lucae 2 I. mrti tes florum noueb tur de Sanctis Angelis omnes Doctores exponere, nempe Coeli motoribus,ma circa mirum non est , si iDoni. qt . 6 de potentia, art. 3. hanc esse Fidei doctrinam doceat. Ibi enim
de iisdem motoribus Angelis silc habet. Fidei autem sententia est, quod non solum corpora C lestia moueant localiter sed etiam alia corpo
ra Deo ordinante,&permittente S. S. tiau. iterum in . l. I . art. 3.qliaest.2.
idem affirmat,sed aliquanto in censura parcius, tum dicit, hanc positionem agistrorum esse tam in Theologia,quam in Philosophia. quia concors pietati,Fidei,& rationi plurimum esse videtur. Ex quibus manifestum est , ut ait Bubalus in Com.de Angel. quaest. I. dij. a. art. 13. periculose nonnullos scholasticos locutos esse tum ausi sunt astirmare, vel absolute nniac re ipsa Coelum moueti ali pria forma, vel certe tamquam vero similem: Veritatem hanc confitetur pariterNic.de usa exercitationum ib.7. Serm. Debitores sumus, dum dicit est enim oratio omnibus Creaturis potentior. Nam Angeli, seu Intelligentiae mouent orbem,
Solem,' Stellas. sed Otatio potentior,quia impedit motrina, sicut Ora tio Iosue fecit sistere dolem. Et tamennicauctor mordicus tenet det docta ignorantia lib. 2. cap. I a terram in Veritate moueri licet nobis hoc non appareat.
OUod ad vastitatem postea corporum c testium attinet dicendum
eam minime obstar quominus ea corpora ab An esis facit moueri possint; cum enim iuxta Aristotelem,&communem Peripateticonam sententiam no sint corpora grauia, Vel leuia, nullam penitus habent ad circularem motum repugnantiam , vi mille cupio essent maiora. Facillime ergo possunt quolibet Angelo moucri. Quod vero ad velocitatem spectat, cum Angeliseipsos a Coelis ad terram spatio breuitati &quodammodo mPerceptibili mouere Iollant,
82쪽
A uic emicus lacile etiam possunt illi siniti celeritate corpus nulla de parte sibi ipsis resistens mollere. Probatiar, blitulla adest repugnantia, a qualibet viribit etiana nain ima procedit actio. Ased C lum pollea nulla ratione resistat Intelligentiae mouenti, hinc constat, quia non apparet, qua ratione possit corpus resister nisi per grauitatem,Velle ultatem, aut etiam pecimpulsum contrarium sibi impressum corpora autem C lestia non sunt grauitate, aut leuitate prς lita, neque impulsum aliunde habent, quam ab intelligentia ergo ex se non habent, quod resistant virtuti impellenti Angelici alias defatigaretur Intelligentia moriens, qua prom dc non potiretur beatitudine, quae secretis malis Omnibus, bonorum omnium complexio est.
REstat ut demonstremus absurdum esse, Intelligentiam primum Urbem cjrcumuoluentem Deum esse . incongruum enim Omnino videtur uniuersii Principem, atque Rectorem eadem prorsus munera exequi,quae a suis subditis ministrantur; longe ergo persectior, ceminentior Operandi modus illi tribuitur, qui in eo potissimum consibs ere dicitur, quia scilicet intelligentijs,& rebus omnibus mouendi virtutem impertitur. Denique a doctrina Catholica alienum est asserere, quaslibet Intelligentia propriarum conuersionum fines esse . Cum enim a Summo Deo,utabelliciente causa pendeant dicendum necessario est,non propter se ipsas, sed propter Deum, eos Orbes,quibus prς- sunt, cucumuoluere, quandoquidem subditi, atq; ministri omnes suas operationes in finem,ab eorum Principe, Domino intentum dirigoaee conantur. VetereS quidam Peripatetici grauitatem , leuitate Celo detrahentes, aiunt integram Cςlestem Spheramimias musce uri- pulsu loco posse dimoueri.
SEd iam quaerendum est, an supradicta propositio, quae opinatur, de tuetur,terram mobilem esse, caelos vero immobiles sit haeretica maxime post abiurationem sectam Romae a GalilςO. Attamen prius aliquid dicendum de qualitate propositionum. Propositio igitur alia erronea dicitur,d errori proxima, quae directe quidem doctrinae Fidei aduersatur, sed non manifeste, Motorie, quam propositione melius dici haereticam si rit Aegid de Coumcb. Sedi. Sispemat disput. 1 8.uum Iro Alia haeresim sapiens, qua non male definitur esse ea, quae non conti ne proprie errorem in fide. Quare etiam possct dici suspecta de here-
si,qui Proseremem reddit suspectum Auitcmς alia,quae est contra
83쪽
communem Doctorum sententiam sine graui undamento auctorit os,vel rationis. Alia scandalosa, quae in gram materia ad Fidem aut mores pertinente generat andalum,Vel potest esse ruinae causa Alboua denique est haeretica, quae articulum Fidei, siue hic sit manifeste talis,sive non manifeste negat,sive directe contradicit.
Ndagandum est etiam, an possit Ecclesia determinare aliquid mo-α do esse de Fide, quod antea non erat. Et videlut assirmative respondendum,nuia experientia, communis Catholicorum consensus docent, Quaedam esse de Fide post Concilii Generalis definitionem, quae antea non erant, ergo Ecclesia potest emcere, Ut aliquid de nouo inc1piat esse de Fide. Antecedens patet quia ante dissinitionem Concilii Tridentini non erat de Fide iustificationem fieri per infusionem Fide1, Spei, Charitatis, nunc autem, est de Fide. Sess. 6. an.2. Coimmemorat Daves in suadi p. de Stipr. Ruom .Pont.in Eccl. poten p. 3 qu. T. Ulta, quae antea de Fide non erant,& de quibus vltro itroque saltem absque hς- resi sentire licebat, tamquam de Fide in eodem Concilio fuisse detin ta, ut de numero librorum Canonicorum, de Verbis Apostoli; robet amem Dipsum hom Oscile pane illo edat, ea scilicet intelligenda esse deprobatione,quae sit per consessionem Sacramentalem, propterea Sacrae Communioni, pr mittendam esse Sacramentalem mortalium confessionem ex prscepto Diuino, quod tamen ante in Ecclesia e preme, sub peccato ςreseos definitum non fuerat. Sic ergo modo Ecclesia se gessit,Sacrs Scripturae loca, scilicet protrymobilitate terrς,&coelorum immobilitate, quae aliter absque hqresi adhuc a quibubriam intexPinrabantur, sua auctoritate ita confirmando, V2l plius homini Christiano QADuaisc,tralaSrenm minime liceat.
SEd aduertendum, si proprie loqui volumus, Ecclesiam sua dissin, tione non posse emcere, ut aliqua propositio incipiat esse de Fide,
ouae antea non erat. Et Videtur aprata sententia D.Thuy 2. a. q. II .art.
ubi aperte docet, articulos fidei post tempora Apostolorum non crs Him uem ipsius uterpretes communiter sequuntur. Dicamus
Con 'ii dissinitionem,etiam Bisse ante,quamuis id prius non ita clare cor atque ita communiter non diceretur esse de fide.
84쪽
SEd videamus an Ecclesia possit errare in assignandis cen stiris pro
positionum. Et primo notandum nomine censWr In hac materia usu scholasticorum intelligi qualitatem propositionum, verbi gratiae , an sit hςretica,aut erronea, velansit de fide. Constat vero s*pe Summum Pontificem damnare aliquam propositionem, ut hereticam, Vt aut tamquam erroneam, Vel temerariam aliquando declarare propositione est deride Interdum opinionem esse probabilem. Vocamus ergo in quaestionem, an in iij censuras signandi possit Ecclesia erra re. Qu9d ad quaestionem primam spectat, dicendum Pontificem non poste errare in diuinitionibus Fidei. Qusrimus ergo an possit errare assignando alias censuraS.
BAnnes. a. a. II. art a docet esse errorem, vel proximum errori asserere Ecclesiam posse errare in his censuris assignandis. Mihi sane valde certum est ait ut tus Turriamιs in sim Iesectis di putationibus p. I. Prop. 3o Pontificem non poste errare in his censuris. Nam certum est in definiendisidei veritatibus non posse errare, ut dictum est, assignare autem has censuras pertinet ad veritatem Fidei ergo nullo modo admittendum est poste errare. Et explicatur,quia quando declarat aliquam propositionem esie erroneana, plane definitio pertinet ad Fidei veritates proximo; quia propositio erronea est contraria concit btioni deductae euidenter ex principijs Fidei, ergo non posset Pontifex errare in hac censi ira, nisi errans aliquo modo circa Fid veritates. Et idem ludicrum est, si declarat aliquam prOPODitionem es e proximam errori, vel sapientem hqre sim.
DEinde sequitur ipse Turrian. in alijs censuris propositionis, quae non ita proxime Videtur pertinere ad doctrinam Fidei, Ut cum dicitur aliqua propositio temeraria, etiam dicendum est non posme errare Pontificem, quia pertinet ad doctrinam, veritatem rerum Religionis Christianae. Quod si in hoc posset errare, non esctet omnino certa deffinitio circa veritatem Fidei, quia posmet contingere, Ut damnaret aliquam propositionem, ut temetariam, quae magis consentanea principii Fidei esset, qua contraria, quod nullo modo est admittendunt unde existimandum est, errorem es bas Herem hiscensuris posset risi
85쪽
PEculiaris disti ulta potest esse de consura, qua Pontifex iudicat aliquam propositionem esse probabilem,ut obna definiuit Clamensci Mentina unica de Sion prinit in qua approbat, ut probabilem opinionem as erentium in Baptisimo infundi paruulis habitum Virtutum Theolo- gicarum. Dissicultas autem est, an possit Pontiὰ in hoc errare. Existimat ipse Turriantis , Pontificem in hac censura assignanda non posse errare .posset enim hoc vergere in detrimentum Fidei, quia opinionem,quam Pontifex approbat,ut probabilem,vel probabiliorem. tota Ecclesia debet ut talem amplecti & ex illa ad alia discurrerς 'depossset contingere circa res Fidei grauis error.
ALiquando autem Pontifex solum permittit, ut due aliquς opiniones probabiles possint defendi, ita ut possit quilibet unam earum defendere sine censura alterius. quod prudenter fit saepe a Pontifice, tum ad sedandas controuersias, tum Vt successu temporis amplius, Ramplius explicetur veritas, donec Ecclesia aliud decernat.
', 'Valitas igitur propositionis, de qua in prςsetiarum disserimus,potesti dictis cognosci, quae erronea vere dici potest,i resin i, pietas,temeraria, acandalosa,modo vero etiamin haeretici, Ut con-
shaterus xxxQmin Eminentissimorum Cares irinliti in tota Christiana
Republica contra haereticam prauitatem Inquisitorum Ceneralium, a Sancta Sede Apostolica specialiter deputatorum contra Galileum.
HI apponere libet ea,quae a supradicta Sacra Congregatione ad P. Inquisitorem Veneti cum circa abiurationem a Galileo iactam missa, destinata fuerunt. im,
86쪽
Molio Reuerendo maere. Perchedalga congregatione EePIndice si ut se pes it Trattat di Nicolo Copernico de Reuolut Orb. Caelest perche in quesios ostenta, che arteriar si muoui e non is Sole ii is a centro dei Mondo opinione conatraria alia Sacra si lituras Esi statoprohibito da questa Sacra Congregatione det Santo Officio tu anniseno a Galile Galilei di Firm. di tenere, defendere . insignare in qua sit 'Ebim
do in ioce, o in critio a deita opinione s Non eno limedemo Galile ba ardito di comporre in Libro intitolai Galile Galilei linceo e senet palmare a deita prohibitione, ha porto licentia diporto algesta e come baposto se si ponendo ne principio, me
., nec quesio voler traitare hipoteticamente delia deita via mone di vernico, haco tutio iorbenche non nepotesse ratiare in modo alcuno)trat latone inguis tale chesi e res vehemento. mente o petio rhauer enuto tale opinione Oude Inquisito, e caria
cerato in quest Santo Officio persententia di questi eminentis
mi mi ei Signori emto condem aio ad abiurare a deita opinione, e stare nec Carcere formale ad arbitrio deg Eminente loro , fare ait repenitenet alutari, come V. Reuerenu et edera agata legata copia euententia, a stura . he de manda, stificia subi Vicarij, ene babbi notitia Hessit, da tuitioim fessori. Fit via, o di Mate itica , perche pendo Clino in chemorisii e traitat Adetio Galileo, comprendivo lagrauita dessera rore da lui comes o,per uitari insit e conlapena, chccadeud
87쪽
catholicus. 6sNot Gasparo deliitolodi S.Croce in Gierusalemmemor
Fra Felice Centino detritoto dis. Anastasia detiod'Ascoli. tudo deliitolo di S. Maria dei Popolo Benti togito. Fra Desiderio Sca iaderti toto di San Caelo detio di Cr
Fra Antonio Barberino detio dis Onositio. Laudiuio Zacchia detritoto di S. Pietro in incola detio di
S. Sisto. Berlitigero destitolo diri Agostino Gessi. Fabricio destitolo di S. LorenZo in pane e perna. Verospi , chlamato Prete. Francesto di S. Lorengo in Damaso Barberino, e Martio di S. Maria nuoua Ginetti Diaconi. per limisericordia di Diodella S. R E Cardinali in tutata a Republica Christiana contra rheretica prauita Inaquisitori Generali della S. Sede Apostolica specialme te deputati. E OV eho tu Galile figliolo et M V cenet Galilei Florentino decreta tua d'annino hosti denonciam del. 613. in questos Officii, bc tenesi come vera a falsa dourina da misi si insignata, cheli Sole sta centro delMondo. ω immobile , e be la terrasi muoua anco dimoto diurno Chesauem ulcuni disces o liba quali insignaui a me esima dot trina Che circa 'i esse te neu corri 'ondent con astunt Mathematici di Germania Che Diaueui dato ali ampe astune lettere intitolate dede mucchi Sotiri, nelle qualis' legauit essedottrina, come era. Et chel assobiettioni, che alle molle timentuano sat te tolle alia Sacra
88쪽
γο Aratico ruisus sensis ejucc es ut fu prcsuetata copia una uer itura solio forma di et ter quales dicetia essere stata Fritia da te ad 9 tale, giata Disic volo, γ' nefas uendo lapi risitione di Co pernico se contengono varie propositioni contro sensi,
auitorita delia Sacra itura. Volen per io questo S. Tribunale prouedere id ordine at anno , che di qui proueniua, stinandaua res en si congre
iuditio desia Santa Fe e. D ordine di Nosero ignore ede si a Eminentissimi ignori Cardinali di questas premi, Z iuer ἀsale Inquisitione urono algi ualificatori Theolog quai catele dis propositioni della sabilita delSole ae det moto delia terr 4
Che ii Solesia Gntro delasson immobile di moto locale e propositione afforda ae falsa in Filosi a , formalmente heretica, per Ust, espressamen e contraria alia Sacra Scrit tura . Che a terra non si centro dei Mondo , ne immobile , ma chemoue etiam ioci moto diurno ae parimentipropositione a sorda e falsa neL Fil sit, e considerata in Theologia , ad minus erro lnea in Fide. aMὶ Dolend per aliora proceder teco consenignita fu decre fiat nellas Congregatione , te uta auanti Nostro ignore a s. md Febra o I 6I 6 Che luminentissimo ignor Cardinale Sella, minio ti ordinasse , che tu oves onninamente lasciarei detra tot trina ricusando tu di io fare, beau Commi iri dei S. Osficio idoues usersatio preceti di lusiiuria deita Mitrina, lue be non potes insignaria adaltri neu seu ferti, ne traitarne , ut qua preccito non acquietaudoti, ouessi essi carcerato, in esse racutione egi isse dccreto torno exuente ne Palatas , alia ipre et demu et to Emmentissimo ignore Cardinale Belia, mi θ' ηiud a serpato das is se ignor Cardiuale benignamente
89쪽
isto, Sammonito e s. alP. Comissario deis. Oscis di quellem fati precetto con Notaro, e Testimonii, se nninamente riues lassiaria detra falsa opinione e se nessauuenire tu non a potessi tenere, ne difendere, ne insignare in qua si modo ix e in more,ne in Aristo. bauendo tu promesso aetaberire fusti
Et acciochesitCliesie a fatuo res perniciose dotirini, non qndus pii. ostre serpendo, in graue regiuditio delia Catholica
merita, si decreto Asia Sacra Congregatione del7 Indice, colqua furono presbiti, libri, che traitano di taliat trina. esse dichiarat ase nninamente contraria alia Sacra e Diuina Scrisiura. Et essendo ultimamente compars qua n libro flam-pato in Florent, Panno prospim passato, la cui inscriti ione mo-
straua be tu ne fossi lautiore, dicendo illisolo, Dialogo di aliis Galilei delia due ma me sistem de Mondo Tolomaiso, e Co- pernicano. Et informata appresso a Sacra Congregatione, se conti ressone divitio libro nigiornopia prendeu pleri ADLs opinione de moto delia terra, estabili i delSole ihil deito Lbro diligentemente considerato, et e trauata apertamente G
med sim libro dises a delia opinione fia dannata, , in socia
i aper tale dichiarata, aueua be tu in deito libro com aridi m
yiri istud di persuadere,cbetulatasti, come indecis es
pressumente probabile. Ilcbe purei errore grauissimo, nonpotendo in modo niano sperprobabile Unopinione dichiarata, desinita per contraria alga Scrittura Diuina.
chepertiou rdine nostro Isi Hamat a questo eis, et quale con tuo iuramento omisatorisonosis illibro come a te composio, e dato alis lampe conse i, b dieci, o dorici anni suo tu circa, dupo essest set uis cotto come prata comm-
90쪽
, Anticvernicus et i a scriuere det to libro Che bierisiii faculta di sis pup-l ,stiraper signis carea quesit, cheti die fero simile secolla, the tu hausi preceti di non tenere is endere , ne insegnare, quas, Elia modo taldottrina. Confessasti parimenti che laseritiora di det to libro e inpiu lubghi distes in afforma , che ii Leitore 'trebbe formar concello , cheo argomentiportatiper a partessa fossiero in alius pro- nonciati , he pii tos per a loro efficacia fosseropotenti a 'ingere , he facili ad sper silolii, suseandoti 'esse incorse in error tanto alieno come dice si delia tua intentione , per haue scritto in Dialogo iter a natura complacenda , he ci cheduno ha elle proprie solistbet AS i et si arsi tu arguto det comune de fhuomini, in trouar anco perte propositioni false ita nosi, ω parenti sorsi di probabilita. Et essendoti pato assignato termine conueniente a farte tueo se , producesti Una ede Acriti ad mano deis Eminentissimo Signor Cardinale Aellarmis da te procurata come dicesii,per defencerti alle calunm de tuoi nemici, da quali ii ventua oppopo, he haueui abiurato, e fossi stat penitentiato a Santo sici cru quia fori si Ae , et o M ou aueu abiurato , ne men eri stato penitentiato λὰ che si era solo sata devinciatat dichiaratione fati ad imostro ignore, publicata alia Santa Congregatione deli Indice nesia quale sit conti ne , he a dot trina Limoto delia terra, e delia flabi ita de Soles a contraria de Sacre Scrit ture, epero non si posse isender , ne tenere che percio non si scendo mentione in deita sed deLle due particole de recello, Cloe, docere, quo mis modo , si de ue credere chene cors di q. o s. anui, ν baues perso orem