장음표시 사용
211쪽
hus nuIlam in partem mouetur. Eaq; ei demum naturalis est sedes, cum ad sui similem penetrauit: in quo nulla re egens aletur &sustentabitur ijsdem rebus, quibus astra sustentantur 5 aluntur. Cuinc corporis f cibus inflammari soleamus ad omnes sere cupiditet x , oci magis incendi quod his aemulemur qui ea hahent quae nos habere cupimus, prose is tunc erimus beati, cum corporibus retultis dic cupiditatume aemuidtionum erimus expertes. Quod* nunc facimus, culinati curis sumus, ut spectare aliquid uelimus &uis xk:id multo tum faciemus liberius,totosci nos in con templandis rebus perspiciendis ponemus. proptereed quod&natura inest mentibus nostris, insatiabilis quaedam cupiditas ueri uisendi:& orae ipsς locorum illQrum, qud peruenerimus, quo faciliorem nobis co gnitionem rerum coelestium , eo maiorem cognoscendi cupiditatem dabunt. Haec enim pulchritudo etiam in terris patriam illam, B auitam ut ait Theophra
stus,philosophiam cognitionis cupiditate incensam
excitauit praecipue uero fi uentur ea, qui tum etiam cum has terras incolentes circunfusi erant caligine, tamen acie mentis dispicere cupiebant. Etenim si nunc
Rliquid assequi se putant, qui ostium Ponti uiderunt, eas angustias per quas penetrauit,ea quae est nomia
Quia Argivi in ea desedit uiri
Vecti petebant pellem inauratam arietis. Authii qui Oceani fieta illa uiderunt,
Europam Libyam rapax ubi diuidit unda:
quod tandem spectaculum fore putamus, cum tot m terram contueti licebit, eius tum situm, serina,Mrcumscriptionem, tum &habitabiles regidnes, & 3 rursum
212쪽
. IOAcΗ. CAMER IN TV sc VLAN. I. rursum omni cultu propter uim stigoris aut caloris uacantes Nos enim ne nuc quidem oculis cernimus ea, quae videmus neque est ullus sensus in corpore.
Sed ut non solum Physici docent, uerumetiam Medici, tu ista aperta Sopatefacta uiderunt, uis quasi usdam sunt ad oculos, ad naris, ad aures,a sede animi perforate. Itaque saepe aut cogitatione, aut aliqua ui morbi impediti,apertis atque integrisic oculis ocauribus,nec videmus nec audimus: ut facile intelligi pol sit, animum uiderect audire: non eas partes, quae quasi senestrae sunt animi, quibus tamen sentire nihil
queat mens, nisi id agat Scastit. Quid c quod eadem
mente res dissimillimas compraehendimus,ut colore, saporem, calorem, Odore, senu quae nunqua quin pnuncijs antimus cognosceret,nisi ad eum omnia rese rentur, 3 is omnium iudex solus esset. Atque ea prolatum multo puriora oc dilucidiora cernentur, cinnquo natura fert,liber animus peruenerit. Nam nunc quidem, quanquam soramina illa quae patent ad ani mum a corpore callidisi artificio natura fabricata est, qtamen terrenis concretisc corporibus sunt intersepta quodammodo .Cum autenihil erit prster animum,
nulla res obieeta impediet, quominus percipiat quale quicque sit. Quamuis copiose hscdiceremus,si res postularet, quam multa, quam uaria,quanta speeiacula animus in locis coelestibus esset habiturus.
Hoc loco fur icto lectionisitium ego susicipiens Primum hunc uorem exerrum numero,qu. Interiectionesdicuntur, intelligendum gnificati in busere applausus,quasi benevola re ut,
213쪽
deco MMENTARIORVM LIB. IL Diam Diui Ab.fecundo: uberem macte uirtute spe si pro mea patria haec
virtu staret Sequuntur rationes immorta uatis an or iam , quae tam
ipsae quamuis hoc usit durum,ac propter autoris excellinitum incredibile noncsscsmaeposunt. Cum enim abducat animum edam mortui tute Dama corporibus,c plane corpus esse negct, cum omnia corpora insibus subiectata interitui obi xtusint,incιdutenrere Clacrino ter in Stoica hoc lacob tenuamquim mox resilit,nunc plane luctur. Atque hoc pacto long m quidem: rtasse plurimorumsaeculorum vitam imitamonstrari posit impiternos coc non pol it.Numer mundum ipsum . milibus ductito quumentis,Stoici interiturum aliquando,d scientcm c quasi fortum e necta,collegerunt. Hoc enim Stoicum cirἰ s,Animam spe incinna aca conqμod quidem no solum corporeum hunc taplane compositum escit Con' positorum uicina Solutioncm aliquando titurum, uxor est ex uidcnti imis, ni Platonica uincutiat;quis impedire patratur iudiciu suu Elemm ta certe primu se corpora,uel nuturus quasdam,quibus hic univcrsi mine siciscitustinctus ignorat Aristotclica doctrina tradisum se. Non aut m terra tantum atque aquae σ/cbulosi ueris, e tangi manibus bolcant,plitandum corpus: sed etiam=Lblimia sura ac sincera illa utque coel lia corpora, flendis nihilominus corpora spe Vcrium chis quid disseratia inliciamus. Cum praefrtim hinc,ut de certis ac demonstratis,non dubijs,neqli ambiguis e quibM ue Acadcinico quodam more in tranque partcm disti turipsit cuilum immortalis a rimae Grae 4 Pidem uox ire Q, .fgnis ut plane quod σω- , Lutimidum rcddι- e re puncti iacmine. Mathematicis corpilis minimum G diuisonis Isictioni s cxpcra hoc umn ea rationc constituti:ccespes,utuba quo mlhematica corpora. Complexu uuic coeli di x t,amb:morbis,qua tot 0i iam Graecla linea circuli, dercciae lineae incentru in πρ quakssiunt. Facile igitur esculuis etiam 4 - . cognitu od hoc loco dicitur. Si in centrum αιm, hoc est modium punctuam circuli, undecunc fura Wrv d icidat pondus rutura ua repredita inter distris nec spe st, ita af pcr contrum linea transii Uaducatur, dis ocres cir uim ,πrcston ecns ad perpendiculum ponderis decidentis, excipere illud sudaequaltaqηPlos,m pol it Simpi re quicquid ua Iuliaresumma petit, doccntro in
214쪽
ro, haec leuitatis inatura sit me quod ponderum quasi ictibus cedens in caima loca quietoriam ni propria tenere prolabeatur, superior quae a pone deribus rcum fini capcssere inuaderesoleat. Si sit numerus animus,niugis etiam 4 et sic,quam igneus aut a limulis magisque,si ii a natura
perennis motionis. De hac quidcm dubium non est,propter puritate,C quas aetheriam diuinitatem uum. Sed ne meri quae tanta uis uerit Defentcntia omnino hoc Pγthagoreorum dictum existimis, qui numeros per omnia ire ac penetrare dixcre, de quori potestate ac efficientia admirabilisubtilitate disseruere Dicaearchus autem Siculus uit Mamertinui, auditor smiliter Aristotelis, ut Aristoxenus cohercet butis audacium cicero, ingerentis in se in tructitionem rerum alienarum,ut u prouerbiali Aristophanico,
o lutinam nimc quoqueferet: set minor confusio interris vinctum autem animum ex animae,uel ut alibi inuenioscriptum uere tenui Chardo' re solis temperato cum dicit Mustes ignitum uerem, debententia Stolao quos hoc laco interpretari uidetur sed de ab uia siderum cum magna quaestiosit, plaerique tamen ueterum credidere,humore muris se sumin illa nutriri. Idemscripsit cicero ex Ckanthis sententia, insecundo libro de Natura Deorum cum sol incus sit, Oceanich utitur humoribus,quia nullus ignis ne pastu aliquo posit permanere. Et huc opinione ducti ueteres ube roiecere viesiolis quae adusta ora Uyci, Oceanium, dirimentem bilitabiles ad Aquilane σAustrum. Nunc deinceps excurrit in iucundum quo con templationcmani, ni ipsim uitae,quam degat in summa filicitate liberam terrent corporis quincustodia perindeatque iam obtinueriter uiuere post mort ,σ uigere entire, esse in coelo Atque tum cognitioncm plurimum voluptatis habituram,argumentatur de his angustis terrenis peregrinari
num hilorijs. Angustiae autem Pontifuces olorier Propolidos accipie'
tirarem. Negat essesensium incorpore, id est corporis.Animus est enim qui sentit Unde est ires uolunt dictis,quase .quia illis scit u quasi ' sos incidentis ad unimum deportentur noscitanda. ius autem dicit,qui uni
Husa ne multis ad hunc modum breuiter percurses, tum relituorum ita secuta est lectio.
Quae quidem cogitans, soleo saepe mirari nonnulatorum insolentiam Philosophorum, qui naturς cogni
215쪽
COMMENTARIORVM LIB. it i tionem admirantur, eiust inuentori S principi gra tias exultantes agunt,eumi uenerantur ut Deum. ID beratos enim se per eum dicunt grauis . dominis, ter rores piterno,&diurno ac noetiirno metu. Quo terrore quo metu quoest anus tam delira, qtis timeat
ista, quae uos, uidelicet si physica non didicissetis, timeretistAcherontia templa alta, Orci pallida, leti obnubila tenebris loca Non pudet Philosephum in eo gloriari,quod haec non timeat, dc quod falsa esse cogno- uerit. Ex quo intelligi potest, quam acuti natura sint, qui haec sine doctrina credituri fuerint praeclari auic nescio quid adepti sunt qui didicerunt, se intempus mortis uenisset,lotos esse perituros quod ut ita sit ni hi enim pugno quid habet ista res aut laetabile, aut
gloriosum: Nec tamen mihi sane quicquam occumiit, cur non Pythagorae sit&Platonis uera sententia. Vt enim ratione nullam Plato asserret, Uide quid ho mini tribuam: ipsa autoritate me frangeret. tot autem rationes attulit,ut uelle caeteris, sibi certe persuasisse ui deatur. Sed plurimi contra nituntur, animost quasi capite damnatos morte multant. neque aliud est qui quam,cur incredibilis his animorum uideatur aeternix s,nisi quod nequeunt qualis animus sit uacans cor PQre intelligere,&cogitatione compr hendere.Quasi uero intelligant, qualis sit in ipso corpore, quae con sermatio,quae magnitudo, qui locus:ut si iam possent
in homine uno cerni omnia, quae nunc tecta sunt, ca sexus ne in conspectum uideatur animus: an tanta sit eius tenuitas,ut fugiat aciem. Haec reputent isti,quai negant animum sine corpore se intelligere posse uidebunt, quc in ipso corpore intelligant. Mihi quidemn turam animi intuenti, multo dissicilior occurriti A gitatio,
216쪽
gitatio, multoc obscurior, qualis animus in corpori sit tanquam alienae domi, quam qualis cum exierit, rein liberum coctum quasi in domum suam uenerit. Si enim quod nunquam uidimus, id quale sit intelligere non possismus, certe re Deum ipsum, oc diuinum animum, corpore liberum, cogitatione compleciti no possumus.Dicaearchus quidem oc Aristoxenus , quia difficilis erat animi quid aut qualis esset intelligentia,nullum omnino animum esse dixerunt. Est illud quidem
uel maxumim, animo ipso animum uidere,&nimii iis hanc habet uim praeceptum Apollinis, quo monet,ut se quisque noscat. Non enim credo id praecipit,ut mehra nostra,aut staturam, figuram ue noscamus. cinnos corpora sumus: neque ego tibi liri dicens, corpori tuo dico, sed animo. Cum igitur NOS E T dicit,
hoc dicit, nosce animum tuum. Nam corpus quidem quasi uas est animi, aut aliquod receptaculum Abnimo tuo quicquid agitur, hoc agitur a te . Hunc igi
tu nosse, nisi diuinum esset, non esset hoc acrior sinu
iusdam animi pi sceptum, sic ut tributum Deo sit, hoc est seipsum posse cognoscere. Sed si qualis sit animus ipse animus nesciat,di queis,ne esse quidem se sciet. ne moueri quidem se Ex quo ratio nata est Platonis, quae a Socrate est in Phedro explicata, a me autem posita est in sexto libro de Republica.Quod semper mouetur, id aeternum est: quod autem motum asteriali
cui, quodlipsem agitatur aliunde, quando finem hahet motus , uiuendi quoque finem habeat necesse est. Solum igitur quod seipsum mouet, lilia nunquam deseritura se, nuquam nemorieri quidem desinit Qtiin 'etiam caeteris quae mouentur, hic fons , hoc principio
est mouendi Principii autem nulla est origo nam Principio
217쪽
co MMENTARIORVM LIB. r. is principio oriuntur omnia: ipsum autem nulIa ex relia nasci potest nec enim esset id principium, quod gigneretur aliunde. Quod si nunquam oritur, ne occidit quidem unquam. nam principium extinctu, nec ipsum ab alio renascetur, nec a se aliud creabit: siqui dem necesse est a principio oriri omnia. Ita fit,utino tu principium ex eo sit, quod ipsum a se mouetur. Id
Rutem nec nasci potest, nec mori. Vel concidat omne coelum,omniscinatura consistat necesse est, nec uim
o ullam nanciscatur, qua primo impulsu moueatur. Cum pateat igitur aeternum id esse, quod seipsum moueat, quis est qui hanc naturam animis esse tributam neget Inanimum est enim omne quod pulsu agit
tu externo:quod autem est inanimatum, id motu cietur interiore,&suo. nalis est natura animi, at vis.
Quae si est una ex omnibus, quae se ipsam semper moueat, ne nata certe est,&aeterna in Licet concurrat
plebei omnes Philosophi sic enim ij, qui a Platone et Socrater, ab ea familia dissident, appellandi uiden
tur: non modo nihil unquam tam cleganter explic bunt, sed ne hoc quidem ipsiim, b subtiliter concla sum sit intelligent. Sentit igitur animus se moueri: Cum sentit, illud una sentit, se ui sua no aliena mou ri: nec accidere posse, ut ipse unquam a se deseratur. LX quo efficitur aeternitas.nisi quid habes ad hieci A. Ego uero facile sum passiis, ne in mentem quidem aliquid contra uenire:ita isti faveo sententiae.
Posthaec,cum puero silentium nutu per ci: idem Jim,sTIBA- .RVS inquit,ouod tum Atticus utre dicere in adnaeduini stipuere lenten-
i . Neque tumen ausim dicem alis Actum se resibi uri sati firma illi quaeaad uimus me parum a me intellectu unt.Sed lud tu tando IJ h linquam.idomicilocet,quoddadsi periucti omnia,q aede immortalitate
218쪽
animoram concluduntur,1stud iudicium illorum inorum reuocentur,illa' via uideri atque incerta. Ac nunc quidem mcrito diridet Epicureos,qui morte animorum ut ipsi crederent pcrlecta, faeuritatem reperisses putarent. Vt enim certe hoc maxime istos non curasse credam:s, quid post mortem accideret:hoc ne tium urbitrabimur potuisse coniciniacre, nihil omnino post mortem accidere ulli posse Non hoc doctrinae sapienti cuiusdam ac stulticiae fuerit. Et tamen ipse Cicero eodem deuoluitur,cum qui tomesse istam uulis piter ium,qua post muti uitae studinur,vcmbolomni
no ad nos en mero: qucmadmodum,ut idcinsupra dixit Attico, ne illud quidcm rempus quod lucrit antequam n ccremur. At antequam quisnoccre
turine se quidemsi sciuit necficii t. Nunc qui co crimul bye, extinctio
nem C rc lactioncmud nihilum perhorrificimus. Dolci, curendum uita Crlacta omiti rationc praestur liolem tueri quam illis tenebris obrui atqx in obit,statuimus. Sed dimi is Epicureis,ad argumenta immortalitatis animo rum accedit,quaesiunt praecipue Platoni a De Epicureis autem sciendum,notin hac tantum pari cilicii nuniuersum gloriatos de perspectione scrini tione naturae qua fieret,ne quid ulla re quae accidcre homini possct lcnqui
tore Dc, utura torreretur ut ait Lucretius, Qv m nec ima dcum ncc ulmina,nec minitanti Murmure compi sit coelum C quae fcquuntur. Quodsequitur, incredibilem uideri aeternitatcmanimorum, quia nequca
inlius intelligere qualis animus At,vacans corpore: id profectis uerum. Et omnes de animo cogitationes,quibus tunicii quiduis infimari uidetur postse,non peruenient unquam si),ut complectuntur animam solum separa tam a corpores quidem ut natura aliqua illius π quod uerbum inscho
lis nunc est tritum esentia constituatur.'gcre quidcm licet aliquid, et qVssiludere bellulis sic itenti Prem dico ipsam non posse constitui, ne cogitatione quidcm, ubi sit, quid sit,quid agat corporis expers animus. Hac ipsi par te passi in sic recurres, inuoluitur dis implicitur. Quyd cogitationes hac
in re,quarum maxima est libertas,impediuntur: quo magis=crmones, qu
bus sepsim quod optime cogitatum est loqui non possumus cscere in de
monstrationibus eius quod cogitatione nondumst comprehensum, necessc est Nam quod dici diuersum bi uideret natura animi intuenti eruit alii 'sae sitae ciccro noster. Quam enim naturum habet antinus, i efectionis uitae sienseam,rationiss uirium necautem quomodo exercebit infe ipsie abs s e corpore aut quomodo corpus aliena est irin mi, qui annexa ag glutinatum b
219쪽
COMMENTARIORVn LIM L 13 glatinatamq; habet illam habitutioncm multo insic rabiliorem, quam sit non dico i conchγlto tosta sed accus illius imbibitus a luna Propterea,quod insepe dico,dscedamus mi STIBARE, nonsiolum a nobis edetium ii lcrum tantae tam admirabilis apicntia , cum huiusnodi res, romotae a captu ingeni human in quaestioncm uenerint. Iubes igitur,inquit sic, nos stult*ccre quam icilis tua disciplina est Quinificilis si nescio,inqua, hoc stultescere C ab cere in maximis rebin omni θcm haemana sapientiae Nesboc nunc agimusscd ubi hum pedem inueteram harum σι inuentis,nihil cerno firmum atq; stabile. tus er illud Socraticum pari o simplex od callidum est,quod ait non se Atticum corpus stdncs animi est. Nam homo certe nes nanimale,ncs corporis est expers equitur ergo, ut compositum quiddam ex utros esseβtea nur. Hunc autem sintcntiam
Ra i σανrομ, cum alibi commentando enarrauit Cicero, tum in quadam ad
Fratrem epistola luculentu breuitate, in primo libro de Legibus perq m copiosic: quem locum,cum uoles,licci assumas. Dictum illud tantistoer Acteres ut ad Apollinem autorem retulerint Plato scribit hoGejalteram μηA; λαρ, eos qui una aetate uixerint Sapientcssi tem,communiter inuen In Prolat i quasi primitias quasdam sapientiae suae consecrasse Deo, a curasse in ora. Pclphico templo perscribi Sequitur Platonica argiamentati,conclusa acu mi me , quam Cicero transtulit suo more de Graecosententia exprcssa , non qntissim incratis uerbis Perscribam autem tibi in hac chartus uidetur,Grae- rba, quae propter mirificam quandum estgantium, e conclusionis il-ti s ut ita dicum,calliditatem, iam pridem memoriae mandaui Erit mihi gratum,inquit: π asscruabitior inlcralius tuo haec a nobis charta. lim gitur perscriptu haec illi recitaui. πὰ τί ψυχ αθανατορ . τὸ γα αεικινθαρ , αθάν θν. δ αλλο κινοῶ , μι υωαλ κιν; νον , τρῶλαν Ri νοσξωρ, πωλο di. μονον δ.τω τρίχινο- , ατὸ,' IVOMπιν ἐρωτο , οποβ νγει ινρυcidue . αλλα oci dis
220쪽
uetiit mihi non admodum graecae linguegnaro, haec tamen mirum in modubella uidentur esse. Sta illud quale inquam,quod Cicero ait:Nec enim es fetid principium, quodgigneretur aliunde Plato uero, Ma α' ἔκ τον αἴλη γ D ,α-- Ιαρλα- ,inquit,diceretur uerit me enim coloruamaeuitas,ta strinae qguedam uenustas delectat: consensione partium in trest,inconcinnitate,non laboro. Videamus igitur,num reddita sit mrtentia Platonica a cicerone.uerba enim scinthi rcfert. Negat Plato ussum rem aliunde oriri posse,quam ex principio. Sed iam pro ino ex sie oriri r quit Ergo si principium nascatur aliud quamae principionustatur, quod qipsum cst,oporici. Quod saliunde inutum, principium iam non erit quippe ex quo oriantur omnia,Cr quod inu maliunde nastino posit. Perqui inquit ille,acute haec conclusurattentionem quidem boriam lectio singularcimpo stulat. Viditer hoc in cicero, inqs avi, qui negat subii tutem huius conclusorus a uulgo Pbilosopborum intelligi.cuisane cr-ussct
tiamur, neq; in haec Platonina inquiramus licuerius scdnuno placet pa gamus. Tum igitur lectionem ita puer contexuit.
Quid ista tandem rium leuiora censes,quae decla rant inesse animis hominum,diuina quaedam 'quae si cernerem quemadmodum nasci possent, etiam quemadmodum interirent uiderem. Nam sanguinem, Wlem, pituitam, Osis,neruos,uenas,omnem denicvis
hrorum & totius corporis figuram uideor posse dice re,unde concreta ct quo modo facta sint per animum ipsum,