장음표시 사용
281쪽
Quo plausu exceptae fuerint Galli nostri lucubrationes, testantur Carmina Quaerensi, &Taygeti,quae subdimus.
. t. Quaerengit in Mugust. Galium Acad. Oecul. Semideum soboles, gens fortunata, colori cui colitis Disas, ct dulcia oditis arva, uuae Pater effuso percurrit flumine mella,
O manibus iste inura piis , date munera Divis, Agricolae, Cereri spicas, laticemque Lyaeo Purpureum, Da dona Pales, sua serta Napaeae Accipiant v hae calatbis, violasque, rosasque, Sospes ut Adriacis Gallus referatur ab oris, Maxima cura deum Gallus, quem rupe sub alta Olim forentem studio, ct puerilibus annis Agrorum Darios cultus , o sdera coeli Erudiit Pan montivagus , cui Maenala curin , Cui nemora Arcadiae parent. Vos lle reri 11Tbesauris , quos ima tenet per viscera tellus, Spernere divitias Arabum , Driosque liquores Iust, ct insentis opibus ditavit agresteis. Nam docuit quae cura boum , quae pabula laeto Suhficiant pecori , quid prata virentibus herbis
Vestat, o pingui glebas Dreundet arista,
Nec non arboribus quae si natura creandis, nutrie ferant Platani steriles, ba milesque Gensae, Sponte Jua aerias tendunt quae in laminis oras. Tum stiper haec, apibus melior qui cultus habendis, Unde prius liquido manarunt Nectare cellae , Ambrosiaeque dapes hominum venere sub auras. Nil adeo intacttim liquit. Stupuere docentem Disanique senes, ct capripedes Sa risci. Iamque ilium Hesperiae populi venerantur , ct omnis Gens colit , ut prima Superos aetate solebant, Cum patrias nondum victor remeasset ad arceis Libra, ct incurvi juvenis monstrator aratri Chaoniam toto glandem depelleret orbe . o fortianati nimium , quibus otia longa Insontes peperere artes, monitusque verendi, Vor
282쪽
Vos manibuν date thura piis, date munera Dis sinris , in patriam ut liqvidis referatur ab undis Gallus, ct aeterni linquat monimenta laboris
P. Ant. Taneri ad August. Gallum Acad. Oeeia. Galle, decus patriae, Musarum gloria, Galle, Atqtie idem Phoebi delitiae, ct Charitum.
sui scriptis terrae mandas praecepta colendae, suaeque gregi, atque apsibus cura adhibenda doces Tum canis hesperidum felicibus aemissus hortis, Ut tollat virides tria Disa comas Terra Mari potius miscebitur, o mare coelo, suam pereat nomen, Galle diserte , tuum. Ecce tibi chorear ducunt, ridentque Napaeae, Floridaque in pictis munera dant calathis Grataque sollicitus persolvens vota colonus, Primitias ruris donat habere tibi. Pastorum Iue manus magnorum e semine Diuum Iactat, ct Arcadiis iata canit calamis. Parva loquor, te fama sonat, te noscit Eous,
Te Sotha, te Lobitus laudat, ct Hesperius Itaque non in Italia tantum magna fuit operis hujus existimatio ; discimusque ex Hercule Cato, qui Caroli Stephani Agriculturam ex Gallicae Italicam red
didit , Augustini Galli Agriculturam in Gallicum se
monem fuisse conversam , suoque labore Herculem Catum ei nationi vices quodammodo reddere voluisse. Opus suum Augustinus Gallus Emmanueli Sabaudiar Duci dicavit, de ad calcem Epistolae datae an. I 362. memorat Gallus Civem suum Petrum Comitem Advocatum , qui id temporis a Principe illo ad graviora quaeque negotia tum belli , tum pacis adhibebatur. Tandem Lectorem monemus, de praestantissima,
283쪽
& maxime utili Agriculturae disciplina Brixianos ea etiam de causa magnopere meritos fuisse , quod Petri Crescentii Tractatum, adeo multis typograpnicis mei dis vitiatum, ut vix tegi posset, Comes Jo. Franciscus Gambara , studiis omnibus literarum , ac Proinde Agriculturae etiam addietissimus , summa diligentia in otio Prati Alboini expurgaverit, ut fidem facit Augustinus Gallus in lib. seu die 1 '. Praeivit itaque , aut
saltem comitem se addidit Jo. Franci laus noster Francisco Santovino, qui eo ipso tempore in eadem expurgatione operam suam collocavit, quibus, aliisque coronidem imposuit Sebastianus de Rubeis, Academicus. Florentinus , nova edita ejusdem operis emendatione Florentiae an. I 6os. typis Cosmi Iuniae. Ad Saloensem nost tum Poetam rediens , cujus occasione de Augustini Galfi Agricultura sermonem feci, moneo, scriptum ab eo fuisse Poema aliud, cui tiatulus , mrcules Benacensis, quodque Brixienses Vincentii sabii typi an . is s. publicarunt; ad calcem autemPoematis de Hortorum cultura eundem Eclogam , MHendecasyllabon adjecisse XIX. Laurentius Gambara , de quo modo dicendum , Brixianus ille est Uates, quem Poeticam rem aggressi indicavimus a M. Antonio Mureto sat C lebri , eoque sordido dicterio perstrictum perhiberi . Tam gravi injuriae refellendae , ecquisnam erit, qui satis esse non putet Pauli Manutii , eum ipsum Varem eximiis praeconiis exornantis, auctoritatem En
hujus verba in Epistola ad ipsum Laurentium Episto Jar. lib. 4. Palaetis dum eras , babebas in manibus egressium Diqiij so by Coosl
284쪽
1ium illud ' a de novis Insulis a Columbo detectis .
cujus ego cum exordiHm multis praesentibus legissem, admiratus eramitatem , ct elegantiam earminis , exclama- mi , Cedite Romani, in quo adbuc, qui a me disentiret, i neni neminem . Go magis te bortor , quanquam , ut spero, currentem, ut approperes, babearique rationem non expectitionis modo nostra , verum etiam gloriae tuae, cujus bubes a nutura praeclarum heminarium , quod etiam studio excolis , ingenium tuum. Idem in alia ad eundem item lib. 4. Epistolar. de Basilii Zanchii miserabili interitu scripta, hujus amicitiam cum Gambarae,& parem utriusilae in Poetica facultate peritiam in hunc modum extollit: Vixistis una semper eonjuncti J me , alter titteri egregie carus, oe fuit uterque vestrum ad focticum facultatem natina propensus, ac mire factus, ingenio vero ita pares, ut cum nemo tam bonus Poeta sit, quin vobis primas in componendis versibus partes tribuat,
quam confestonem etiam ab invitis exprimit Poematum comparatis ) uter tamen utri praeset, nondum Iutis jud care quis quam possit. Haec, inquam, Pauli Manutii verba, vel lola satis evincunt fallo in vulgus spargi, adeo dii lentaneo ab iisdem judicio Laurentii Gambarae verius a M. Antonio M tiroto notari potuisse . Dum enim Muretum dico , hominem dico tua Scripta , carmina etiam , Pauli Manutii centurae frequenter submi rentem, elegantissimum hujus ingenium , Atticasque prorsus aures semper admirantem , & in Italia longo unum Manutium, qui caeteris omnibus literarum glo- Iia antecelleret, praedicantem . Haec omnia ex Mur
i ad Manutium Epistolis constam , quae proinde de
285쪽
monstrant, M. Antonio Mureto neminem minus id neum fuisse, qui a Manutio dissentiret, utque in probanda Laurentii Gambarae Poesi, qua in re Manutius ipse assirmavit, neminem adhuc invenisse, qui id saceret . Quid Z quod Justus Lipsius, exquisiti utique judicii censor, adeo Laurentium Gambaram ob Poeticae venae felicitatem suspexit, ut rumore de ejus morte in Belgium perlato, actum quodammodo de Italae Poesis gloria censuerit. Ita enim scribit ad Fulvium Ursinum Epistolata lib. 2. Verus ne ad me nuncius accidit , Laurentium Gumbaram obisse Τ Non verus, spero, nee Mufe permittunt. Si tamen es , doleo ς primum utriusque nostrum causa , qui amicum , deinde Italite vestrae, qu.e Poetam amisit, oe amisit eo tempore , quo opus minime foret. Vides enim illa regio vestra , quam nunc
Oc genere ornamenti non abundet . Insuper Lylius Gregorius Gyraldus , etsi in Brixianos Poetas, ut vidimus, non omnino bene animatus, Laurentium Gambaram , cujus Poemata Romae excusa legerat, & numeris poeticis, ac figuris,& varia eruditione insignem haberi, testatur de Poet. nostr. temp. Diat. 2.Laurentii Gambarae carminum ad manus habeo duplicem Editionem Romanam , nimirum an. I 38 I. Man. I nec non Basileensem an. Is 33. per Ioannem Oporinum , in qua Laurentii carmina Basilii Zanchii carminibus subjunguntur, utique ex arcta, quam i ter se colebant, amicitia. Poemata minora Laurentii pleraque omnia sacram tractant materiam ; majora Vero sunt sex , quorum argumenta, Columbu S, Venetiae , Capra rota, Expositi , Gigantomachia , Anguis. Ex Diqitiguo by Gorale
286쪽
Ex Columbo versus complures postea recitabo . Poema, Venetiae, Jo. Francisco Gambarae Cardinali, Bru-nori filio, inscripsit Poeta, atque ita incipit:
suae causa impulerit non nota in regna ferocem Hunnorum regem Sorbiae traducere gente1, . Adventus quorum in Carnos, partemque patentem Italiae, primum Venetae fuit urbis origo, Francisce, expediam . Non hic tia praelia cantu Maeonio vulgata leges , non aurea Phrixi Vellera, sed Veneri primordia prima Senatus. Non mihi Calliopes opus es, nec Apollinis aura, Si vati de more tuo , Francisce , favebis, Et valeant rupes Heliconis, ct unda Aganippes.
Capraresae descriptio ad Alexandrum Farnesium Ckt-dinalem his versibus inchoatur:
Dum nos te canimus , praeclaraque facta ruorum, Et positam Cimini latis in collibus arcem, Farnesiae gentis sidus, columenque, meumque Praesidium, oe semper summis exercite rebus, Maxime Alexander , tu vari asti e eanenti, Hic inter gelidos fontes , platanumque comantem, Gratior aestivos qua temperat aura calores, Et nemorum placidis percurrit flatibus umbras.
Poema, cui titulus , Expositi, ad Antonium Persnottum Cardinalem Gran vellanum, & in Neapolitano
Regno Pro Regem , de Leuce, & Daphnide in Lesbo intula expositis agit. Illud metaphrasin esse Longi Pastoralium de Daphnide , & Chloe , multaque se addi-d ille de tuo, ut imitatorem, non ut interpretem, mΟ-net ipse Gambara in Praefat. ad Lector. quare non erat,
cur Vossus de Historic. Graec. scriberet, Longum in Cambara vix agnosci, huncque propterea meliorem
287쪽
Poetam , quam Graece intelligentiorem . Gigantomachia ad Nicolaum Madrucium desideratur in utraque Editione Romana , & solum comparet in Basileensi. Anguis autem in omnibus illis deest , & seoisim Uenetiis editus fuit, destetque in eo Poeta Io. Francisci Gambarae, & Maphael ejus filii funera. Columbeidis in quatuor libros divisae , quibus argumenta praemittuntur ab Aurelio Urso Romano confecta, initium hujusmodi esti
Perenorte, virum referam, quἰ littora primm Ingentis tetigis Cubae, non cognita nautis Hactensis, oppositumque polum, novaque astra retexit Nuper, oe inventas cancri Jub sidere terras . . Accipe, quae quondam jusvi carmina, ab Afris Cum domitis Caesar dulcem, claramque rediiset Parthenopen victor, qui forti milite densas Tot Tu earum acies validis superaverat armis, -- Et pulsum Regem regnis induxit avitis. Non He te maris immensos invadere fluctus Tentasem ratibus , nec vasto in gurgite vela
Tendere , sed Mellae tenuisem parva fluenta,
me ubi Chinaeas arces, atqtie arma , virosque, Et Mes lator canerem , terramque sese em
Tot frugum, ct ferri venas: urbs condita ab alto Sanguine Cenomanum ducit genus, aspera bello ι uar fuit, ct laetis Italos bucces bus auxit. Te Carolus semper miagno es dignatus honore: Namque ribi curam soli commi erat omnem Regnorum, Imperiique smul, bellique, togaeque Tempore , nunc breviter tibi dicam, quae genitori Mittitit ipse tuo longe admiranda Columbus. Iam caelum , ct terras tenebrosa involuerat umbra Humida nox . pelagique sinus , unoque favebantore omnes, ct erant mensis sublata secundis
288쪽
lroeula iam , solitoque pius de more sacerdosi . Egerat ingentes submitso vertice grates a terno caeli, ct terrae, rerumque parenti. Cum pνsmus Granuela rinquit, nova gloria gentis , Chrisophore, Ausonidum, dic nunc ex ordine portus, Invento a se, dic regna , tuosque labores, Et toties fleant Vates jactare Pelasgi numeros terrae tractus lustrasse, viasque Alcidem, Bacchumque etiam vidisse orientem Auroram toties, bello dum territat Indos. Hae vatum sunt ambages, longeque superses Illorum fama est major, quam vivida virtus, Et totum implerunt variis erroribus orbem. Felix Ausoniae tellur, cui contigit unizotius 'mundi Imperium , nunc quoque felix, suae talem te Iaera tulit sub luminis oras, Cui Deus omnipotens alto dignatus Obmpo est, Tot pelagi monstrare vias, tot regna , tot urbes Egregias, quas minorum non viderat aetas. Per te namque illae Cancri sub sidere gentes Unumque, trinumque Deum quovere, repul Numinibus, veri quae gens ignara colebat: suos omnes nostri liqxere salubribus undis .
Hoc Poema Laurentius, Gambara in Epistola , quae Praemittitur, ad Cardinalem Petrenotium, testatur se scri-hendum suscepisse ipsius Perenotti auctoritate, qui scilicet Neapoli saepe sibi memoraver,t Columbi navigationem , cujus nistoriam Nicolaus ejus pater ab ipi met Columbo acceperit, quum esset Barcinone, & aliquot post annos Carolo V. summa cum ejus voluptate narraverat. Inter Epistolas Bartholomaes Riccii Lugiensis , scilicet in parvo volumine quatuor earundem libros complectente, edito Fertariae an. I s62. una adest,
289쪽
elegans, & faceta, qua Riccius , quod ad septuaginta
jam annos pervenisset, se minime idoneum dicit ad suscipiendam navigationem ad Indos, quo Gambara una cum suis Hemibus illum transvehere cogitabat, ac propterea satis futurum , si ad ignem cum Columbo totum illud iter legendo sibi conficeret. Complura Laurentii Gambarae Poemata Basilius Zanehius indicavit duobus Epigrammatis, quae sequuntur.
Ad Laurentium Gambaram. Laurentἰ, vita ipsa, oculis inibi charior ipsis, Cui farer ipse cborus laurea serta dedit. Nunc tu, sive canii Hrnii pastoris amore1,
Sive tuo Boreat carmine Pion amat, motisenque vagus sequitur per eaerata Triton, Orionque aliis concidit aequoribus,
Sive feros magno ore Ionay is bella GigantehHorridisque ἐnvicto fulmina missa Iove; Linque, precor, glaciale solum, qua turbiduy Isterm ret, ct incanis Barbara rerra iugis. Iam tibi Laarentes concordi numine MNM, Ei obris Vati maxima dona parant. Ad eundem Laurentἰ, pomosa ratis dum Tiburis arva, Scribis Apollinea carmisa digna Idra, , Dum e Is es nautat, Xantini θ trsia fata iDum Mopsum absentem dulcia ad arva vocas, Venator dum lina docet disponere Theron, Sectari oe celeres per juga lova feras, Leucothois divisa Venus dum tamina reddit, Pierias vena divite fandis opes, Dumque Elegis fontem celebrar, quem magnus Iulus Edidit, ct parum surgere justis opus, e ubi laeta rapit somnos Laurentia Leuce, Hic ubi virgineus temperat ora liquor.
290쪽
Et eum priscipibur versaris euhe Lati ἐCarminis, ct dulci pasterii ambrosta, Diam silvas, dum rura legis, dum Maresa bella, Dum Nemesis, ct dum Delia in ore sonat:
Felix, eui vinitaem lauru , myrtoque coronam Pierides texunt, Pieridumque pater
Pariter ita Eclogis, quas praestantissimis Poetis, set licet Pontano , Navagerio , Castalioni Basilius inseri psit , Laurentium eodem honore donaVit; nam quarta Alcon, sive Laurentius Gamθara inlcribitur. Gambarx vicissim & secundam ex suis Eclogis nauti eis Basilici Zanchici inscripsit, & ita Poemate, Caprar la , de eodem hos tabet versus :
e ubi saepe eante eborear, ct gaudia Divum
Zanebiur, aut campos spatiantem narrat ADtΘem, Mirantem caeli tractus, atque aetheris oras, Et mundi veram auctorem, rerumque parentem; Dumque canis, Siculva Sampson percurrit eburno
Pestine fla Irrae , quem cireum amneta pre Exultat , spargitque Deum fragrantibus Berbis , Et vatum chorus assurgit, plauditque canentν
Prius illuss Zanchii Epigrammae profectionem indi
cat Laurentii Gambarae ad gelidas Germania oraS,quam etiam attingit subsequens de eodem M. Antonii Flaminii Hendecasylla n ..
Ad Laurentium Gammarum. Quod numen male amicam, amice care, Hanc mentem tibi misit , ut relicta Roma, frigore saeuiente, adures Ad gentem hoνro- m , trucemque t tu ne, Vates eandide , cui Marone digna Phoebur scribere, donat , merata Ista is Burbaria morareδ' quis jam Mm MNeget