장음표시 사용
141쪽
raa Trin. D. Cap. IV. de Actione Mustilirum
Gaditiis a dum est contractionem istam a mutatione fibrarum carnosarum purissimum denenaeontiari a dere; cum in musculi Operatione solus venter, qui ex dictis fibris componitur eon adeoni is globari abbreviarique conspiciatur, longitudine utriusque tendinis quoad senstinc. nionem haud imminuta; qui proinde videtur solum vinculum , quo mediante ipse musculus minciai. aliis partibus alligatur. Unde idcirco, ligatis arteriis, musculorum operationem cessare puto, quia fibrae earneae, desectu materiae sanguineae fiunt omnino flaccidae, ut proinde illarum extremitates per ordinariam , ac naturalem contractionem ad se invicem adduci
Per Me x Per nervos antem spiritus animales a cerebro ad musculos e fluere, omnes pasi v M. admittunt, qui, cum maximae sint acti vitatis , habentur pro praecipua causa efficienti contractionis; materia autem sanguinea tantom, ut aliquid ad eandere . contractionem praerequisitum. Versim de modo,quod dicti spiritus musculum, seu
fibras ejus carnosas contrahunt abbreviantque, maxime controvertitur.
Μulti opinantur se abunde satisfacere dicendo, quod musculus 1 spiritibus infletur, sicuti velum na vis a vento, tantumque in longitudine diminuatur, quantum in longitudine ampliatur: versim si ita seres haberet, musculus per contractionem multo magis, quam passim observamus, expanderetur. Insuper mini md capio quomodo angulosa fibrarum musculosarum structura, ac densissimae fibrillarum membranacearum feries ejus nodi contractioni proportionatae sint. Disistis εὐν Εκistimo autem ego spiritus perficere contractionem musculi duplici ratione rWν Nais videlicet materiam sanguineam diutius in fibrarum cavernulis retinendo , & ipsas momm . fibras inflectendo. Haec, ut ordine dilucidentur, suppono imprimis, spiritus pro musiculorum mn tractione potissimum influere in praefatas fibrillas, sed filamenta membranacea rhabent enim haec magnam affinitatem cum nervis, qui spiritibus pro via regia in serviunt, atque in mole carnea, quae in pluribus musculis valde ampla est, parum admodum efficere. Suppono ulterius eadem filamenta potissimo m connecti eum fibris earnosis eo laco ubi materia sanguinea subit venarum oscula. Ex quo ultimo sequitur, quod spiritus quotiescumque praefata filamenta abundantilis replent eadem risicula coarctando transitum materiae sanguineae impediant,eamque proinde in fibris carnosis
Avulorum Fibrarum carnearum inflexio rursus dupliciter concurrere videtur ad contra-Mη sti . ctionem musculi: primo quatenus anguli, quos Cum fibris tendinosis constituunt, fiunt mimas obtusi, seu magis accedunt ad relios. Sint enim in figura 6. TAR. t .s-brae carneae a. alicuius musculi relaxati; bb hujus capiat,& cauda: si anguli ex fibris a. & b. magis inflectantur,abbreviabitur hoc ipso totus tractus inter musculi extrema bb. accipietque musculus ille longitudinem praecedente minorem. At multo plus ad musculi abbreviationem facit fibrarum corrugatio, seu levis, &frequens inflexio in situm oppositum. Sint enim in figura 7. TAB. I. fibrae carneae a. aliquot ex inferioribus figurae 6.alternatim inflexae in partes oppositas, evidens est extremitates bb. inde multo minus distare, qu1ni indicta figura 6. ade6que totum tractum esse multo breviorem. Idem fiet de reliquis musculi fibris,ac proinde de
At restat. ut ostendam qu1 ratione, & anguli inflectantur, & fibrae carnosae cor. gentur. Cum autem hujus grati1 quondam contemplarer aliquem musculum d crure exemptum,ex iis scilicet,qui ventrem longum ed fibras carneas admodum breves adepti sunt, qualemque Analom.Tab. II. Aga o I 3. eXhibui, videbar clare concipere illum melios iaci liasque abbreviari non posse, qu1m per angulorum
lac vationem, 2 fibrarum corrugationem , haesi tamen omnino dubius quomodo
142쪽
eontingeret dicta incurvatio,cum fibrillae membranaceae,quibus hoc munus ineum here judicabam, ita essent positae, ut per illarum contractionem anguli viderentur fieri magis obtusi: uti etiam apparet in figura 6. ΤΑΒ. I. Si enim fibrillae ee. trahant
angulos quibus affixae sunt, ad se, si fient anguli isti, magis obtusi ,& musculus oblongabitur. Nee vice versa concipere poteram, quod fibrilla: ee. traherent versas superiora; elim ad hoc contraria illarum positio foret magis idonea. Verum haec dimeuitas ν δ Iamihi tandem visa fuit pullulare ex praejudicio, quo apprehendebam dictas fibrillas σπgulorum
per spiritus debere contrahi, sicuti motum musculorum per eorundem inflationem mcu P tis. Laepius explicare audieram, eamque omnino sublatum iri,si loco istius contractionis S ammasumerem protrinonem : sic ut v.g. in dicta figura ε. spiritus in fibrillas te. suppo- σε risi ea nantur influere ab illa regione, ubi ponuntur dictae notae,donec tandem a subsequen- δ' Asir H Rtibus in fibrarum angulos impulsi,eosdem extrorsum cedere cogant. Eadem ratione
facile intelligitur quomodo fibrae earnosae corrigentur, seu leniter in opposita latera inflectantur, supposito, quod spiritus motores alternatim ab hoc, dc illo latere, motum in fibrillas inchoent: prout clarius videre licet in Figura r.ejusdem tabulae
Placet autem prae taeteris haec hypothesis , quia merῆ est de modo abbrevias nis, nullaque praerequirit entia, quorum existentia aliunde non probatur. Imo ipsa εσς ἡπε. fibrarum corragatio in vivorum sectioniblis aliquatenus videtur conspici, & plurimorum musculorum constructio satis indicat illos per angulorum incurvationem abbreviari . Insuper in hac hypothesi nulla reperitur musculorum pars, cui proprium munus non assignatur, quod de omnibus satis constare arbitror ex Anatam.
Insuper in hae hypothesi eum spiritus proprie influant in fibrillas nervos, non
requiritur tanta spirituum abundantia, sicut in ista, quae vult illos influere in fibras carneas. Certὰ non video unde haberetur ea spirituum copia, quae in corpus mulintum exercentibus pro tensione dictarum fibrarum lassiceret. Est etiam rationi magis consentaneum spiritus in motu musculorum agere per Proerusionem , quam per inflationem , tum quia protrudendo vires suas facillias Exerunt, tum quia apud omnes in consessio est spiritus in nervis praetexistentes pro trudi 1 subsequentibus: cur igitur, dum commode fieri potest, totam spirituum op rationem non explicare per protrusionem λUalida musculorum contractio in hac hypothesi non , sola dependet spirituum γεώ vanabundantia ; sed etiam a sorti illorum influxur quo enim validius in fibras earneas da mustus
irruunt, illas eo magis inflectunt , ac corrugant. couractis. Dico musculorum contractio vatida, qualis scilicet hic, & nune in omnium musculorum contractione habetur respectu partis movendae, at insuper robur musculi , dependet a multitudine, & magnitudine fibrarum motricum; prout ostensum est in Anatomia capite paulo superfils citato. Porro validus spirituum influxus, atque in fibras motrices impulsus pro iuncti, ει νε- nibus animalibus potissi meim dependet a magna intens e voluntatis. Undi non- - με nunquam homines ex itinere, aliove gravi labore ita defatigatos, ut dicant se nil posse ultra, videmus prompte resumere vires,ac citato cursu effugere inimicos,quos cervicibus suis imminere apprehendunt.
At fortassis praebui dubitandi causam dicendo, quM in musculi contractione II-quor sanguineus diutius retineatur in fibrarum torosarum cavernulis: cum hac ratione cursus sanguinis videatiu retardandus, ubi tamen experientia docet, eundem Per corporis exercitium reddi celeriorem. Ih. retardabitur quidem ea pars sanguinis, quae continetur in musculis, ejusque gratia tota massa quatenus dictam partem
includit, si musculus diutici eodem modo maneat contractus; secus ino si diveris
143쪽
musculi alternatim, & brevibus intervallis contrahantur, & relaxentur, proni se
sanguἰηir in communibus corporis exercitiis: si quidem qu do venter musculi, tum ob maamotus acce- jorem sanguinis, & spirituum quantitatem, tum ob fibrarum corrugationes conia feratur per globatur, α intumescit etiam comprimuntur vasa sanguinea eidem circumstantia; ialter tam qua pressione sanguis in iis contentus majori impetu propellatur necesse est: cessania Mu ιμω ο te vero prioris musculi actione, sanguis ob minorem reustentiam, rursus abundan- - rarii ticis cedit in vasa ob praeviam compressionem magis inanita, cumque eodem tem- pore ventres aliorum musculorum conglobentur , & intumescant, etiam alia vasa sanguinea, ut prius illa, comprimuntur, moxque liberantur, & sic deinceps, quamdiu dictum exercitium continuatur: illam autem alternatam vasorum compressio. nem, & relaxationem, multum contribuere ad humorum protrusionem manifestum est. Suo sani Cum autem, ut d xl, in ordinariis corporis exercitiis diversi musculi alternatim spiritias in suum pensum solvant, alternatimqne serientur; petes quid fiat de spiritibus in primo e s. ri mulculo existentibus, quando ipse, agente ejus antagonista, cessat ab operatione,& relaxatur Z N. quosdam illorum resilire in ipsas fibras carnosas, aut in vasa vici na, iisque mediantibus rursius coinmisceri massae fanguineae . Alios intrare poros istos; qui eo oris habitum respiciunt, indeque ulterius per cutis spiracula exhalari,
atque deperdi. quae non tantom in alternata antagonistarum contractione,sed etiam in motu. Quo membrum tenetur in eodem statu, locum habent. Existimo tamen
adhue multos retineri in ipsis fibrillis, tam membranaceis , quam nervosis, ut prosequenti musculi actione sint parati. Unde, is aAio Tam gratia horum spirituum remanentium, quam illorum, qui inter musculos,
sequarinta & cerebrum in nervis existunt, contingit, ut nullum tempus observabile inter v promptὸ -- luntatis imperium . & musculi actionem intercedat, quamvis ipse musculus 1 spi-ιμ δώ m. t tuum fonte, cerebro scilicet, sit longe dissitus: etenim iis attentis satis patet ad mustuli contractionem non requiri, ut spiritus o cerebro usque ad iniim musculum statim advolent; sed issicere. ut primi alios vicinos , & hi rursus praecedentes, & si Consequenter, alii alios protrudant; adeo ut eodem momento, quo 1piritus e medulla cerebri ruunt in nervorum orificia, alii ex eorundem nervorum extremitatibus in musculi fibrillas insiliant. Cis L H. . Cum veri, dixerim spiritus exhalari per cutis spiracula , facile intelligitur cur
remis rari diuturnis corporis exercitiis defatigemur, & defatigati per quietem, alimentique, portoreuia potissimeim spirituosi, assumptionem restauremur. sit enim defatigatio per dictum in. exercitium, in quantum major fit spirituum dissipatio,mram eodem tempore ἡmas sa sanguinea pro restauratione possint suppeditari . Cui adde, quod ob continuam agitationem vitietur structura musiculi, quatenus scilicet etiam plus substantiae s Iidae deperditur, quam restitui valet per nutritionem se videns enim est per laborem non tantum lassari corpus , sed etiam emaciari) adeoque spirituum copia ordinaria major requiratur ad susticientem illarum contractionem . Contribuit fortassi setiam deperditio substantiae ligamentorum , dc cartilaginum circa Ossium connexiones,
quae in magnis corporis exercitiis non parum atteruntur, ac Consumuntur. Haec
autem omnia per quietem ,dc alimetiti assumptionem restauratum iri, nulla eget Probatione. : ' imo οἰδὸ Constat quoque experientia,membrum aliquod ν g.brachium citius lassari,si diu λ h - eodem modo teneatur extensum, qu1m si jugiter agitetur . ubi tamen, majori spi- .i riritum influxu opus videtur ad posteriorem actionem, quam ad priorem. Imon tissimum est membrum aliquod quodammodo ad summam lassitudinem sursum porrectum, rursuS notabili tempore sine magna molestia extendi posse deorsum; dc uno brachio lassato, aliud ad extensionem promptum reperiri. Illud autem partim
imputaadum est divturna vasorum compressioni , cujus ratione humores in suo
144쪽
Way. II. Cap. IV. de Actione Musulorum Ibr
trans in impediti, & ab advenientibus protrusi, vim iaciunt in musculorum fibras it 'larum contractioni reluctantes: quod neuticiuam fieri debet, ubi antagonistae alternatim agunt, ex eo, quod vasa tunc statim a compressione liberentur. Deinde hoe partim de tur spirituum deperditioni, de qua ante. : .l Nec refert, quod spiritus adhuc sum ciant alterius brachii extensioni, ejusdemque in partem oppositam reflexioni, quia hoc fit ratione spirituum in parte movenda prae existentium, qui in musculo jam dudum contracto sunt deperditi ; debent
enim ut mox dixi, pro prompta musculi contractione semper esse spiritus in filamentis nervosis, ac membran sis praeexilientes, qui ab aliis advenientibus protruis dantur in ventrem musculi: Unde hisce deficient ibus, advenientes numquam ad musculi contractionem sufficient . Coguntur autem paulatim descere quoties plures ex musculo ejusque nervis recedunt, quam eodem tempore 1 cerebro adve
Insuper certum est quoslibet spiritus tim cerebro non aeque parons esse ad moti nem cujuscumque musculi; sed obviarum continuitatem, alios in hunc, alios in illum musculum facilius irruere. Unde rursus contingere potest, ut spiritibus incerta parte cerebri ob jugem musculi alicujus actionem deficientibus, alii in alia parte pro actione muscuri correspondentis abnudent. . Verum quia iam aliquoties dictum est membra moveri secundum imperium vinluntatis, idemque illud quisque in semetipse observet quotidie; ne Brte aliquis me, di se ipsum fatiget petendo qua ratione voluntas spiritus ad hujus, aut illius contra- is tinctionem determinet: dicoaperte, & ingenue fateor me mn tant uiri dieia mysteria obediunt mnumquam penetrasse, sed, cc omnem spem ea penetrandi jam dudum abjeci fib. I 1nimae ex re primis enim non apparet quomodo anima ullo modo pollit influere incontractim di trononem musculi tamquam vera causa physica, nec ipla percipit se quidquam circa , Dri. motum perficere praeter, velle: unde passim omnes Neoterici mecum conveniunt in eo, quod tota musculorum contra talo procedat ab organis corporeis, & spiritibus; anima vero tantum imperet hic,& nunc agendum esse eoque imperio miritus,aqui I natura semper in motu sunt, confestim ad operationem determinentur: sea quandoquidem spiritus sunt plane eo oret, nulloque intellectu, aut sensu praeditie non video quibus indiciis percipere possint animae imperium. Unde haec spirituma subjectio communiter refertur in solam Dei ordinationem , qua statuit, & tamquam lege sanci vit, ut quotiescumqlae anima vult moveri aliquod membrum, spim ritus statim saltem omnibus rite dispositis) involent in nervos tendentes ad -- sculum, mediante quo dictus motus persei debet. 'Neque ad eam imperii executionem ullatenus opus est, ut anima de spiritibus, aut musculis cogitet, nedum, ut illos directe in hos mittat; nam haud majori per- Non υνυ sectione absolvitur in Μedico, aut Philosopho,quam in Rullico, vel esto quopiam,r υνυr , μ' a. cujus anima ignorat se habere spiritus, aut hoc illud νc speciale organum motus. mma si Undὰ ad spirituum determinationem satis est si anima determinans intendat mo- μ boberatum hujus, aut illius membri; quia hoc ipso, sepositis impedimentis,omnia adsuntὰψινι με quae ad spirituum determinationem, & motum membroxum requiruntur. ἀ Hinc rursus nova emergit dissicultas; nimirum quomodo aliquiiser frequentem χλactionem , aut specialem instructionem discat artem saltandi, aliamve in motus membrorum directione maxime consistentem cum, ut modo dictum est, membra moveantur secundum voluntatem: si ergo quis habeat voluntatem saltandi, cua non semper potest imperare, ut membra ita moveantur, prout ad saltationem re quiritur ' R. quamvis anima hominis, qui artis ignarus est, valeat imperio move di membra, non valet tamen cognitione imperandi, hoc est, nescit quod membrum
pri sis, quod posterius; quod dextrorsum, quod sinistrorsum,& sic dereliquis loci disserentiis torqueri debeat οῦ quam cosnitionem, dum per frequςntem assionem, aut
145쪽
ras Tract. n. Cap.IV. de Actione Musculinum.
peritorum instructionem sibi comparavit, artem saltandi acquisivisse dieitur Non semper tamen artis maxime periti sunt optimi artifices, seu artis execut res; sed saepe ultra cognitionem requiritur aliqua membrorum promptitudo, quae per frequentem actionem acquiri debet: quod adeo in arte mechanica verum est,ut nullum umquam, licet a prosessoribus illius artis optime instructus, bonus mechaia nicus evadat, nisi ,& ipse eandem artem frequenter exercuerit. Verum id ipsum nihil derogat imperio animae, quia potiuS organorum indispositioni, quim spirituum inobedientiae imputandum est . Sic etiam famulus iter faciens noti dicitur inobediens suo Domino, licet, ob viarum dissicultatem, non tam celeriter, ac d
minus vellet, proficiscatur. .
minis που- Λcquiritur autem habitudo,seu facilitas operandi ex parte corporis potissim sim m/mbra tribus modis: mimo, quatenus ob frequentem spirituum fluxum per nervos abra- acquirum duntur particulae in illorum caVitate prominentes, impediturque nova earundem bisum o- aecrescentia; unde viae ad musculum redduntur magis patentes, & aequales ; ac te di. moinde apte, ut spiritus in poster im eas majori copia, ac celeritate pervolent. Secundo , in quantum stanguntur, dissipantur, sejunguntur, aut caltem inflectuntur particulae rigidiores, quae iitae secundum longitudinem fibrarum carnosarum; liquomodo oberant illarum corrugationibus,& angulorum inflexionibus. Tertio, qu i ins extremitates ossium, cum suis velaminibus, & ligamentis percontinuantia concussionem ,& levem attritionem fiunt magis politae, ac Iubricae; dum vero diu quiescunt, saci lealiqua materia nutritiva a particulis advenientibus ultra superficiem exteriorem protruditur, quae inducendo extremitatibus scabritiem,dictas paristes reddit mintis mobiles. Haec tamen nonnisi de moderata abrasione dissipatione,& attritione intelligen-M da sunt: nam si excedant, orietur potius corporis lassitudo, dc ad motum imp
Habent autem haec tria maxime loeum in acquisitione habitus saltandi, curre di, &c. Quibus membra non uniformiter, sed alternatim nunc hac, nunc illac imHectuntur: ubi vero aliquiis diuturnae brachii extensioni assuescit, non videtur inter venire tertium, cum eo in casu non fiat membrorum agitatio , adeoque neque
attritio circa articulationem: sed verisimiliter hic aliquid speciaIe accedit, scilicet quod humores, quorum transitum in tali musculorum actione impediri ante dixi, paulatim divertantur per vias a compressione magis liberas,easque sensim dilatent, ac sibi accommodent, sic ut deinceps minus molestent Partem contractam: prout saepsi videmus quod ligata,obstructa ut abscissa aliau orteria aliae vicinae per sanguinem copiosius irruentem paulatim dilatentur . Interim, quia in tali operatione fit magna inirituum ex iisdem musculi dissipatio, hinc non facile aliquis eam diu
ν --, Huc pertinet, quod labori insuetis, si utantur instrumentis durioribus, cito pu- is stulae, seu vesiculae aquosae excitentur; quod in assuetis numquam,aut saltem rarisia pre I M. m sis continRere observamus. Hujus ratio mihi videtur, quod primi habeant cutim, aeqMisana ae partes subjectas teneriores magisque sensibiles, atque ideo per continuum atta- pq υδ. ctum, re impulsum instrumenti duri fiat magna illarum irritatio, ratione cujus humores serosi copiosilis versus exteriora determinantur, qui cum interim ab instrumento impediti miniis transpirare valeant, facile se insinuant inter cutem, & cutieulam gratia teneritudinis non adeo dissiculter separabiles, ibidemque collecti, &cuticulam elevantes dictas vesiculas constituunt. Quia vero ob eandem irritationem etiam plus materiae alibilis affluit, hine illis, uui sese ejusmodi instrumentis Bequenter exercent, etiam cutis, & cuticula obdurescunt, incrassesciint, di sibi ininvicem firmius connectuntur: unde deinceps, nec ita facile irritantur, nec, licet ir
146쪽
EX iis, quae capite praecedente de motu musculorum dicta sunt, tollatis cum eorum structura , & insertione haud difficulter intelligitur modus, quo plurimorum membrorum extensiones, flexiones, aliaeque commotiones perficiuntur; ut proinde operae pretium non videatur de pluribus illorum singulatim tractare. Sunt interim quidam membrornm motus, qui merentur particularem considerationem, inter quos optimo jure numeratur motus progressi vus, utpote quo partes verssis eandem situs differentiam magis magisque promoveantur, secus, ac fit in o Motu motu v.g brachii; quod vel tenetur in eadem tensione, vel si modo sursum,sequen- gre usti contractione movetur deorsum; si modo antrorsum , deinde retrorsum, dcc. In ν meret progressione vero, pes ad certum locum motus vix retrahitur; sed per novam mu- censi ra sculorum actionem transfertur ulteritis, ut tandem ad locum etiam longissime) dis- νio . situm perveniat.
Musculi,quibus hoc negotium potissime peragitur,sunt eruris, tibiae, & pedis stri- I,
ctὰ dicti: etenim hae tres partes admotiun animalem progressi vum maxime con
Μodus, ut melisis intelligatur , supponamus hominem aliquem iamiam progreG ν surum inniti pedibus non multum disjunctis: hic altero pede maximam corporis o .moIem sustentante i sic enim fit in ordinario progressu) alterum ad spatium rem
tius extendere conabitur, cui conatui correspondet effectus eκ eo, quod per voIunta- 'tem progrediendi, determinentur spiritus ad musiculos, quibus dictae partes antror- 'sum extendantur; quae extensio potissimsim consistit in eo, quod eodem tempore o saltem moraliter in semur magis trahatur antrorsum, quam retrorsum, tibia omni no antrorsum; & pes secundum partem superiorem antrorsum , secundum in serio. rem retrorsum quasi motu tonico. Etenim posita hac simultanea contractione ,
totum compotitum, ab inguineusque ad extremum digitorum inclusivg quod Anatomici simpliciter pedem appellant elevatur, atque ad spatium ab altero pede notabiliter distans extenditur . Verum , quia in dicio composito omnes partes in seriores sunt magis mobiles respectu superiorum, neque ulla musculorum princilia alicui rei extra corpus affixa sunt,hinc pes ita elevatus non potest proprie,& pere deorsum trahi , terramque attingere nisi sered eum recessu ad Iocum ante habitum. adeoque sine fructu ; ideo in auxilium vocandi sunt musculi alterius pedis illi stilicet qui . seriantibus illorum antagonistis, pedem leniter trahant versos post tiora; quo facto, reliquum corpus, quod ab hoc pede sustentari dixi , necessario inisclinat antrorsum , eo modo quo bacuIus erectus, cujus inferior parstrahitur versus orientem cadit versus occidentem; atqne hac declinatione eorpus incumbit pedipri os moto, eumque ratione gravitatis deprimit,sicut interea actione musculoriun, qui dictum pedem ante extendebant, jam multum remissa, agant simuI a Ii quate nus illi, qui pedem flectunt, atque ita maxima corporis pars cum eodem pede sit qna si in aequi Iibrio, seu in linea directionis, mox alter pes, Prout ante prior, extenditur, atque elevatur οῦ & sicaltematim uterque pes suum Ivit pentum quamdici homo fidem est de aliis animalibus persectis in progressu perseverat. Illis insuper , qui Iatis passibus incedunt finemque itineris tantum prae oeu IIs habent , etiam caput , dorsum, dc lumbi per speciales musculos antrorsum flectuntur, ut tanto iacuivi truncus corpori i edeta catenium procumbat; quibussi
147쪽
vero, & gravItas Incessus cordi est, iis ista musculorum pedis operatione.ut anthdescripsi, hic motus absol vitur. Pragro in Motus progressivus potissimum eo tendit, ut homo abselvat sua negotia, adeoque
reum natu- illius usus pro majori parte moralis est .' attamen quatenus cursum sanguinis acceram non ierat, mrosque cutis aperiendo transpirationem promovet, etiam pro varia inten- naturalis. tione, ae duratione prodest, Vel obest ianitati, eoque titulo 1 Medicis inter res non naturales numeratur.
mam quam respiratio, ejusque necessitas se adeo sensibus manifestet, ut nihil clarios; manet tamen, tam modus, suo peragitur, quam ratio necessitatis maxime obscura, & intricata. Ut autem omnia, quae circa hanc ,sunctionem difficilia occurrunt, tanto facilius seliciosque enodare valeam , in iis, quae sensu nota sunt exordium ducam eaque more latito, pro fundamentis
Itaque observamus primo respirationem eonstare duobus motibus quasi contrariis, quorum priori, qui vocatur Inspiratio, aer vicinus in pulmones adigitur . altero, qui dicitur Expiratio, ex iisdem expellitur. Ad haec costas in inspiratione extrorium, inexpiratione introrsum agi evidenter percipimus. Insuper mihi certum est abdominis contenta, tempore inspirationis aliquatenus deorsum cedere adeoque thoracis cavitatem non tantum in latitudinem, sed etiam in longitudinem expandi. At quia posterius quibusdam videtur obsturum, imo Claris s. Plempius e trarium asserere non fuit veritus, methodum, qua id ipsum abundd cognoscitur, tibi indicat Anatomia. Tract. III p. IUsecundae editionis. His autem cognitis, satis patet acrem cedere in pulmones quatenus ei lateribus thoracis , & parte anteriori abdominis protruditur. Etenim dum praefatae partes ampliantur, adeoque ad spat Alm, in quo aer praevid existebat, deducuntur, neces se est , ut ipse aer dictum spatium derelinquat, qui cum ob plenitudinem universi, di pressuram adris vieini, aliorumque eorporum incumbentium aliorsum cedere queat, cogitur irruere Per asperam arteriam in Pulmones, locum, qui a lateri-bns thoracis, dcc. deseritur, occupaturus; eodem prorsuS modo, quo aer in ea vitaintem sollis per laterum eκpansionem adigitur. Neque reseri, quod aer non intret proxime liberam thoracis ea vitatem, sicut cavitatem follis; sed mediante pulmone: nam si pulmo cum parte asperat arteriae ex animali exemptus, ita includatur solle, dictaque asperae arteriar pars, ita ada pietur sollis rostro, ut nihil sollem nisi per eandem illam partem intrare queat, aer, dum latera sollis didneuntur; irruet ilianalmonem inclusum, pari modo, quo irrui din
in pulmonem resipirantis. Videri. 8. ΤΑΒ. I. Aer ita in pulmones adactus iterunt terum per Contrariam eompressionem ex iis ejicitur: siquidem cum partes thoracis, & abdominis, quarum actione aer adigitur in pulmones, non maneant expansae, sed rursus ad priorem locum redeant, aer de nuOeedere illarum pressioni, ac pulmones deserere cogitur, repletur locum, equo latera thoracis, ac partes abdominis decedunt. Hunc auris in pulmones impulsum, ex iisq; expulsum impugnat noster Plem ius volebat ille aerem attrahi h pulmonibus) sequenti observatione: ego, inquit, tDora
148쪽
respiso, nullus tamen aer tam intrat thoracem: er quo tune pellitur ἱmpulsus aer empIus Λt pace manium tanti Viri, si vis sit facienda in illo, eodem modo, ipsi non credo, rimns per saltem ego,& omnes, quos super hac re interrogavi, hoc non possumus. experientia. Possumus quidem thoracem dilatare, & constringere non respirando ; sed mo- συππηλdus ejusmodi constrictionis, & dilatationis, ante dicta magis confirmat: etenim eo ipso, quo clausis naribiis , & oris buccisque immotis thoracem dilato, partes abdominis abscendere sentio; dum Vero abdomen deprimere conor, thoracem simul
coarctari adverto; contrarium ac fit dum aeri transtus liber ad Pulmones conceditur: tunc enim tui ante monstra vi in cum thoracis dilatatione descendunt: cum ejus angustatione ascendunt abdominis viscera. Unde cum in Plem plana thoracis dilatatione aer protrusus pulmones intrare nequeat,hinc dia pragmate, & contentis abdomini si ad thoracem ascendentibus, aer iste, qui antea partem cavitatis secum dum longitudinem occupabat, jam magis in longitudinem expand tur, repletque is
locum aratoribus thoracis praevie obsessum ; sicut interim ille , qui a thorace proin truditur , migret in locum. e quo recedunt partes abdominis , eique exterius incumbat.
objicit nobis idem Author experimentum aliud: sis, ait,in ea biculo ex ius omnes agiva plinrimae exactissime arcteque clausae sunt, in eodem tubus fit per parsetem in vicinum p p ri
cubiculum penetrans: per illum tubam aerem trabem semittens libere respirabis: πιεν m. nec tamen,opinor,thorax tuus peliet aerem in cubiculum vicinum, quia nulius datur
aditus. Quod experimentum huc libentius assero,quia de illo aliquoties disputatum . audivi,in eodemq; facille aliqua,quae prςbent erroris occasionem, latere possunt Im- Di Miram primis enim dissici id est, ita obturare omnes rimas,ut nihil omnino e M uno cubiculo
in aliud transferri queat . sufficit enim quaecumque aeris cum aere Communicatio, etiam valde remota, V .g. per tabulatum,aut parietem oppositum mediante aere externo: nam data tali communicatione, poterit aer in primo cubiculo a pectore impulsus,eodem temporis instanti propellere alium vicinum,& hic rursus alium usque ad orificium tubuli in altero cubiculo exi stentis. Insuper i quod bene notandum est ad dictam respirationem non requiritur, ut aliquis aer communis, si ve talis, qualε ad vitae sustentationem inspirare debemus,transeat ex uno cubiculo in aliud sed satisfacere poterit pars aeris subtilior,quam vocant materiam coelestem: ex enim mediante poterit aer communis,seu proprid dictus,protrudi per tubulum,adeoque in pectus illius, qui respirare conatur. Etenim di mille pectus suum dilatat, compri- mendo aerem in eodem cubiculo existentem,exprimit,ae protrudit per rimasporosve parietis, senestrae, &c. quodcumque transire aptum est, quod ulterius protrudit corpus sibi vicinum, & hoc aliud, atque ita corpus orificio tubuli adjacens in iesum tubulum propelletur Non autem illud, quod e priori cubiculum expulsum est. Similiter in expiratione nil nisi materia subtilis primum cubiculum reintrare debebit, licet expirans aerem proprid dictum e pulmonibus ejiceret. Iudico equidem ejusmodi respirationem fore valde laboriosam; quon am multo majorem vim ad pectoris,& abdominis expansionem adhibere oporteret, quam in Iibero aere . Unde si Clarissimus Ple ius energiam ponat in illa particula libere, nego ipsi rursus experimenti successum ; quamvis fatear me illud numquam secisse, se Draut factum vidisse: si quidem istius rei eventum non sola evidens ratio, sed etiam
sequens experimentum me satis docuit. .
Sumpsi vitrum satis amplum, eκ iis, quae ob tolli curvamram Retortae appellantur, ejusque orificium ori inditum labiis comprimendo ab externi aeris accessu V. V. ' defendi, ac deinde praemissa expiratione , elausis naribus inspirare tentavit: in intravit quidem aer thoracem,ast admodum dissici Id, usque adeo,ut aliquando nam idem saepius repetii post magnam Inspirandi conatum , apertis deinde naribVS
nonnullar Vam avris quantitatem, taec illi, quaesiost liberam inspirationem ς8 di
149쪽
solet, ullatenus comparandam,expirare Potuerim. In ipsa quoque inspiratIone , quamvis maxime laboriosa, thoracem , & abdomen sele minas, quim in vulgari inspiratione expandere, appositis digitis,animadverti; non Obstante,quod lagena multo plus isortassis septuplum in aeris contineret, quam mei pulmones maximi expanu admittere potuisset; ac post sinSulas inspirationes , ne vites mihi, aut tartigenae deficerent, os meum ab illius orificio removerem.
Hanc autem insipirandi difficultatem non alia de causa contigisse video, qu nia quia aer e lagena non ingrediebatur pulmones,nisi ab organis respirationis median te materia interjacente protrusus, & quia ob vitri interpositionem dicta protrusio fieri non poterat, nisi h nateria subtili per poros vitri sortiter adacta. Λpparet autem similis ratio pro exeerimento Plem plano de homine respirante per tubulum I licet in hoc propter majorem aeris abnndantiam respiratio possit diutius continuari, Si fortassis obpororum multitudinem plus materiae subtilis pari conatu protrudi: sed hoc posterius dependet 1 magis, aut minus exacte eorum
D.Ioannes Μυοπ Doctor Londinensis in tractatu suo de respiratione quem ego in multis admodum ingenios ἡ, & docte conscriptum iudico ὶ hanc meam , dccommunem modernorum ae protrusione auris sententiam etiam concutit: eredendum est, inquit, propulsionem istiusmodi in aere, utpote corpore fluido, es facile mobili, locum non babere. Quod mihi valde paradoxum est: quia, & ratione,& experientia notissimum est,corpus fluidum magisque mobile facilius propelli,quam solidum,ac magis fixum eoque cedere,ubi minor datur resistentia, Sc numquid id ipsum indicat nomen λ Facile mobile dicitur illud quod facile movetur, adeoque,quod facile propellitur.
Verum,pergit ille,boe experimento sequenti Harius evincitur: nempe Deponamur vitri satIs ampli collum tenui ori cuivis inditum esse; deinde naribus strictim oris clusis aer e vitro dicto exhauriatur,oe in pulmones attrabatur; quod quide fieri contingit si pectore dilatato inspiratio instituatur. Enimverὸ in hoc casu protrum aerisa ιborace usque ad pulmones, ob vitri istius interpositionem eontinuari nequaquam potest. At enim, inquies , subtiliorem quandam materiam vitrum istoc permeare, ετ in thoracem pνotrudi, atque eam in respirationis fomitem cedere. At vero fi ita res haberet, qui ergo fiat, ut animalculum quo is in vitrostrictim obturato inclusum brevi exviret particulae respirationi idoneae vitrum iliud etiamnupertranseunt. Patet autem solutio ex ratiocinio de mea eκperientia paulo ante allegata: quia , ut patet eκ dictis, non debet materia subtilis vitrum permeans Cedere in respirationis
fomitem; sed aer ori, & naribus proximus . Et quis est, qui admittens dictam aeris propulsationem, non intelligat qui homo collotenus in aqua,possit dilatando pectus propellere aquam, sic tamen: ut non haec, sed aer, ori,&naribus adjacens propellatur in asperam arteriam ' Pariter si proxime a pectore propellatur materia subtilior, non haec, sed aer partibus illis adiacens cedit in respirationis semitem .
Apposite hic occurrit certum experimentum anatomicum, quod aliquando eum in finem institui, ut Μedicinae Studiosis evidentius de monitrarem, quid in cane vegeto efficeret utriusque lateris apertio notabilis . Facto vulnere, ut apertura maneret patens,utrimque immisi canaliculam,cujus cavitas digito continendo ser/sulficiebat cum limbo latiori, ne thoracem nimis intraret; quo facto, thorax mulisto magis,qu1m ante dilatari visus est, multoque magis discendere di aphragma, dccum illorum restitu one inultum auris e thorace per tubulos impetuose erumpere . Verim dictus thoracis, ac diaphragmatis motus intra admodum breve tempus laninguere coepit, unaque cum vita parare discessiim: at clauso utroque soramine, animal, alioquin in ultimo mortis articulo constitututa , subito revixit, ac paulatim
vigorcra recuperavit. Aperti rur Iutubuli , id a quod antς evenit: atque it s
150쪽
mune aperiendo , nunc claudendo tubulorum orificia; quoties Itbnit, animal modo ruasi vitam amittere , modo recuperare laci, semperque apertionem tubulorum , eeuta fuit vehementissi ma Pectoris, ac diaphragmatis agitatio , aerisque per foramina eruptio.
Hoe experimentum protrusionem aeris a thorace, partibusque abdominis egre- applieat gi/confirmat: etenim, quod hic, cum majori pectoris expansione aer pulmonum experimo vesiculas, licet illaesas, haud subeat,non alia rationa accidere concipimus,nisi quod tum. propulsus idem aer thoracis ea vitatem iacilius intret per tubulos, quam per asperam arteriam; quia scilicet via per illos admodum brevis,ac recta est per hanc longa, & ambagiosa. Quod vero dicto experimento motus thoracis , & diaphragmatis apertis tubulis intendatur , inde provenit, quod canis sentiens se respiratione destitui, adhibeat, majorem respirandi conatum, spiritusque magis ad musculos respiratorios determinet .
Notandum . quod perBratio tantum altero latere respiratio adhue maneat sussi- fer raciens ad vitam sustentandam; idque deo, quia mediastinum thoracis cavitatem secundum longitudinem dirimens impedit, quominus aer ab illaeso latere propulsus ' 'alia via, quam per pulmones ad cavitatem correspondentem pervenit. D Haee de aeris in pulmones ingressu, &egressu dicta cui vis sufficere arbitror I superest, ut in ipsum motum thoracis, re di aphragmatis inquiramus. Primo ita ue . quod thoraeis dilatationem attinet, apud omnes in consesso est,id munus potissimum incumbere musculis inter-costalibus; sed com quaevis propria musculorum actio in eo constat, quod extremitates quantum est ex vi contractio-α Inls ad se invicem accedant, aut saltem una ad alteram , prima fronte non apparent hic aliquid posse praestare dicti musculi, nisi quod costas sursum, aut deorsum trahendo thoracem breviorem, aut longiorem reddant. Versim rem penitds inspicienti, & arcuatam costarum figuram, earumque inarticulationem considerant manisellium est eostas attolli non posse,nisi simul recedant extrorsum,atque ita thom racem amplificent: etenim eum extrema costarum in vertebris,& sterno tum cartilaginibus annectantur , ut facile quidem moveri, vix tamen notabiliter ascendere queant, impossibile est, quin costae scandendo sursum etiam alia tenus invertantur, cedantque extrorsum , atque ita spatium inter duo thoracis latera extendatur, di amplietur: veluti dum arcus ita e plano attollitur, ut ejus extremitates maneant e .
eidem insistentes: tunc enim notabile spatium inter planum, & arcum intercedit: ut patet in Figura '. atque eadem erit ratio si, dictum planum erigatur, atque ab utraque parte sit talis arcus: quo enim duo illi arcus magis demittuntur,eo spatium intercedens sit mineis: sed eo majus, quo illi magis eriguntur. Atque eadem est ratio de costis utriusque lateris. Λd intelligendum, qu1 ratione inspiranti dilatetur thorax , plurimem consere cognitio istorum mustulorum, quos appellavi sipra-eostales, quippe qui costas non solum directes sursum ac tantem per consequens extrorsum; sed eos directe, & sur-
Ad thoracis dilatationem, multom quoque contribuit musculus subctav Ius, qui cum supremo supra-costali primam costam attollit. Concurrit verisimiliter ser- B se ratus posticus superior ; &, secundum aliquos serratus anticus inserior, qui ta- subrioli. men mihi videtur annumerandus musculis scapulae. Vide anatomiam loco mox cι-
Fit igitur thoracis dilatatio, aerisque in pulmones propulsio hoc modo: Μustu
Ius lubetavius attollit costam primam a parte superiori numerando, atque eodem tempore inter-costalis primus tollit costam secundam secundus tertiam,& sic consequenter reliqui musculi inrer- stales attollunt reliquaa costas. Eodem quoque R a Lem.