장음표시 사용
131쪽
es Heurici de Cocceii Commentarius
mana , fimul supponitur. Deum nihil praeo cise voluisse ab hominibus fieri : adeoque
is homines nunquam male agere, quia nulo ius poenae metus a Deo esset, qui ignorat ,, actiones humanas. Unde alibi dixi , interri Atheum. & eum , qui providentiam ne ,, gat, nihil sere interesse; quia a ter existen- ,, tiam Dei, alter vero ejus potentiam n
Partim ratio, partim traditio J,, His enimis duobus argumentis numen aliquod esse , , , evincit A uctor in trac1. de verit. relig. Chro . m. I. b. II. verba ejus haec sunt: ,, Rins aliquas e se, qme esse coeperint. sensu , , ipso, set conste ne omnium constat. De am,, tem res sibi non fuerunt ea a ut esene r, , utins quod uou est. agere uon pot6 nec , , ipsa res esse minit . ansequam esset. Seqttiadi, tire igitur ut adiunde habuerim Di oru diu nem e quod uou tauttim de istis rebus, prae, , es aut eo isticinatu , aut conspeximus. fmis tendum es; sed de iis , uiae Uia or- , , tum habent, donec tandem au aliquam cam, ,sam pervenia nus qua esse numqrtam cae- ,, perit, quaque Id , ut loqui solemus, uou,, contigeuter , sed ueresaxis. me ante ,, quacremnque tandem id, de quo mox age.
ri nuu, id ipsum es , quia Numinis , ant,, Dei voce Agmfuratur.
,. Asterum argumentum , quo probamus , se Numen esse aliquod, sumitur a manise., si duo consensu omnitim gentium , apiari quas ratio, id seni mores non plane em. I incta si ut iudum seruate. Nam ctim, , qua ex luminum arbitratia veniunt, nec , , eadem fui apud Onives , sepe mutem
riatur, neque temp ian vicisssitudine nim tetur , quia ibi etiam Aris eli votatum, , , homini ad resia minime credulo; omnino ,, α am - aliquam dari converit, ριμ se ad Omue genus humanum extenuat: qriae vi acta esse nou potes, quam aris taraculum ,, Dei σψ . aut traiiιtto , qua a primis -- , , mam geueris paΥentim mam iis qu&rum se prim si adminimos , cousaι de quo quae- ,, ritur : An myterim , nulla sane ratio a ,, gnatis poterit idonea , cin primos illas pari rentes σε iamrae casmn aliquod in re nio. menti maximi ad omnes p0hror prodidisse. , Accedit . quod Ilae olim coquitau, sis uuis per repertas orbis partes Deaemus, ubi mi-ου. do , tit diximu asiquid es humanitatis , ., exseris se δε re ustitia r cum apud gentes sti risuia , αιε ι nemo valentes e tum optiu, impidiores alio, quarum nee illas onsuet de -- cipi potuisse . nec hac reperiisse quo alii alios se dec iperem, uiis pacto credibile est. Me es , quod opponas hic quHquaru pari se eos in multis seculis, qui Deum esse amri non crederent, aut non credere si pro se teremur. Nam paucitas ipsa , qoint, ,satim intellectis argumemas reiecia inriser , es eorum Uiuio , flendit, non prove-- mre hoc ex usu recta rationis. qua bomnis niluas comnum3s es; sed arit ex suio u M vrtatis, quali tenebatur qui ui ινι atram, , esse curateuditas; aut ex me ue corrupta , is cita vitiato palato res , non m stim itari sapiami : pr ertim cum V lasoria , istri alia scripta doceam, quo qnisque suit pro- ,, bior, re diligentius is ipse etiyloditam deri Deo notitiam. Atque aure a pravo inge- nio eorum maxime, inurum mteres ne, , quu si Dcω, i. e. humanarum actiouti , , judex , venire hoc a tam recepta inliquia, , tus sententia discusiouem , vel hine an is rei, quod quidquid illi potiuns, Ilae geri se rtim successiouem nosque tino primordio ,s-
, , De atomorum concursatin , Ilae aliud quid. vis; id uou minores , F non majores ha-- here di cultater, Neque eo, quod recepiti H es , niiagis esse σedibile cuivis ad rem meis diocriter astendenti , satis apparet. ut ea se enim obtere ut nonnulli , qnia non esurima se Deum , eo se nec credere s s stitu niueus, se satis videm, quam hoc Id homine mu2- , , suum; qui modo mentem Moere se orsis dat, quam ure ipsam videt. Nec I ω - , ,re Dra naturam mi ro iugenio non posuri vitas, ideo ιalem e se vias urauia negandum, , os. Est enim id iustrioris cujmque pro- prium , ut qua se streriora , atque ex e , s leuit a suus, capere usu po t. Ne Mysiaeri quidem , quia homo sis, capturet muγο-
,, que minu. sciurat, qua ratione homines res,, publicax iuViuriam, ac regant, tisromnis cursu metiantur , mare uavigem. Hasis enim Omnia ipsa tin captum superant. --
,, sese, inferre debet id, a quo superior be-osiis est musisuttu , vim minias sese sup ,,rius, quam irae si hostis ; ideoque ese aii-
,, quam turam . qme rupote excellentior , sui captus modum excediat.
- Sed & universum a Deo regi, idem Gm ti s d. l. I. X. probat, ubi ita dissetit: Dei autem proDidentia regi hoc universum. o lauis VPar ., i quia uisu saltim homines , quin
132쪽
se vice intellectus. euram hahent eorum, qIMeo a se producta sunt stua perfeclio cum pars sis horitatis, a Deo removenda non es seoque nurgis, quod Id ipse id omnis eius , - ε' mmiipotens, ita ut non possis non eo
, , noscere ea , quae Mintur, aut agen sunt.
is eaque is temperare, ac dirigere facillime
Confrnient vero se' a timenta , Ita asiaqM Existentia enim Dei etiam probatur I. ab is ordine , qui in universo conspicitur , &is qui causam intelligentem supponit. E. Abis origine motus, qui primum , & aeternum ,, supponit motorem. 3. Ab effectu, quia se ubi effectus est, ibi etiam causa esse de. A bet; quas rationes alibi exposuimus. Quod autem Deus curam gerat eorum , is quae a se producta sunt, apparet ex ipso, , creationis iacto; omnia enim ita disposuit, , divinus creator , ut omnia omnibus iussi-- ciante alimenta igitur . quie indefinitae crea-o turarum multitudini natura pinigit, ceris tissimum indicium sunt, Deum non salo tem voluisse creare hominem, ac bestias,ia sed & datis vitiae necessariis conservare in se futurum . quae ipsa eli providentia. Et miramia ab omni avo tesata J Ex , , miraculis exi sentia Dei probatur, quiari cum extra naturae ordinem ea fiant, quae- , , dam causa sit necesse est, quae ordinem se naturae infringere possit; eaque est Deus. ,. Sed & providentiam clitanam inde probatis Grotius dict. θθ I. f. 13. quia pleraque ,, miracula in utilitatem hominum fiunt . se adeoque Deum providete voluisse hominiri bu , , exinde constat.
Sequitur jam . ibi Deo, ni opimi, εξ mi
tio te pare; una nobis ese J Hoc quoque sp ciem impietatis in serre u detur , quod Auctor Deum ministrum iaciat alterius causae,
non Auctorem. Nam Deum consequenter saltem acti is socialitati convenientes , vel disconvenientes vetare, aut praαipere, ait, I. I. c. I. F. I . adeoque non quia auctor
eorum est, sed quia actus illi per se , s moto Deo liciti. vel illiciti sunt, d. f. o. Deum igitur subjicit aliae causae, & aD fingit ipsi voluntatem pendentem a Causa exiti inseca, quae foret, etsi ipse non esset, aut ab alio, quam a se ipso. sie a Grotio Societas statuitur causa voluntatis divinae , I M. Lnon voluntas Dei causa societatis : quod serri non potest : Viu. Exerc. nsisam I. MGra. L s Additi . vi Sententia Auctoris haec est : μι vatκ is Peliae etsi ex principiis internis fluat, nuri mirum, ex appetitu societatis rationi comis venienti, etsi subsistere possit etiam si deis tur Deum non esse; tamen ex Dei quoque M voluntate nos obligare, quia ipse sociali- ,, talem in nobis existere voluit. Adv. s. oseq. Deo enim ut opifici, & cui nos , , , nostraque omnia debemus, parendum esse se. Bene hic notat B. Parens, Deum ju- ,, ris naturalis hoc modo causam fieri sit is ordinatam , ct homines obligari, non quia
is Deus jussit, nam abesse Deus potest se sed quia sociales sumus. Sane , insignis
is contradictio videtur, Deum voluisse ueis principia illa interna in nobis essent, is i. e. inum nos sociales , & cum judicio, , recte conformato, creass. : & tamen Deum is abesse posse, quas causa ab effectu sepa-- rari possit. Add. Digeri. Pro . I. f. 49-
, , M. Eo magis ab noc errore cavendumri est, quia Auctor ex eo inlare, juri natu-- tali intrinsecam inesse bonitatem, vel ma-- litiam, atque ideo Deum jus naturae mu-ritare non posse, L. I. c. I. S. Io. ubi ple- is nius hanc rem examinabimus.
- Certum igitur est, quod Deo parendum si si sed parendum ei est ut causae primae,
o non vero ut causae subordinatae. Praecipue eram is se multis modis ξα' optimum , N potintissimum ostendit 3 N
mo dubitat , Deum esse creatorem . stis conserratorem hominum , eumque esse &is optimum, & omnipotentem : adeoque ei se parendum esse. Sed alia quaestio est , ania is sit prima obligationis naturalis causa γ, , hoc ne a Grotius, quia ex ejus hyp thesi eximi talis obligatio, etsi detur Deum is non esse; cum tamen ex eo ipso, quod
A kli Deo & jus, '& putentia in hominem
se competat , necessario sequatur , extra, , Deum nullam esse potentiam, quae hum , , no generi legem dare possiti Ira tit bi obedientibus n. mia reddere maxima , etiam aterna J - Est enim Deus ensis persectissimum : perfectionis autem est , ,, praemIa tribuere meritis, ut cuique sua fieri aestimatio. Quod cum non fiat in hac via , , ta. merito judicium aliquod post hane,, vitam eXpectandum esse, ratio dictitat. Vid. ,, o de ver. Alig. CMi f. L I. f. XXI fes
133쪽
ss Hemis is Coecesi Commensarius
mortalitatem animae ex naturae rationibus,
, , citra revelationem , probari posse , & deis praemiis aeternis naturali lumine constare, , , negat Osiander ad Proteg. Gro t. obf. VII. atque ideo allegat Lutherum au Ecclef. I. c. N. I9.sei. Verum tria Praecipue sunt, quae immortalitatem illam inferunt. I. δε- ,,'tia Dei, entis persectissimi; ea enim ex- , , igit ut bonis bene sit, & malis male: at, quotidiana docet experientia, in hac vita, , bonis saepe male esse, de malis bene ;,, unde necessario concludendum est, tribui, , bona, ct mala in alia vita. 2. Natura animae , quae cum sit res a materia sepa. rata , consistens in facultate intelligendi , , & volendi, per rei naturam corruptioniis non potest esse subjecta, utpote cum deis structio particularum, sola mortalitatis ra-- tio, in facultate cogitandi concipi non ,, possit. 3. Traditio antiquis*na , quae a , primis parentibus ad populos moratioresis pene omnes manavit. Groti de veris. res.
is teri, quam in novo Testamento revela. tum est, non tantum animam non mori, is sed & corpus resuscitari; quae loca com- , , pilaverunt passim auctores , qui de ani , , mae immortalitate scripserunt. Sane, apud , , gentiles quoque resurrectionem corpoliari pro possibili habitam fuisse, certum eli. AD 12. ,, ΤgRTIA iuris universistis species , quari totum humanum genus obligatur, Grotio, , vocatur Ius divinum voluminium : quod is non ex principiis internis, i e. non ex
is affectu sociali , nec ex judicio recte con- formato ad aestimanda utilia, & noxia , , fluit; sed quod Deus ex libera stia Dolin
,, late hominibus dedit. LI. I. c. I. f. II. f. I s. n. I. Proleg. S. II. II. Lib. a. ,, c. q. f. II. n. I.
,. Huius iuris milvorsalis dioiui Auctor tres, , species fingit. I. Im Adamiticum; quo
is etiam resert incestum. Via Dissert. Pro-ooem. III. c. I. Da I. II. Iu Noa L, cum; quo etiam refert esum sanguinis viis is ventis, ibid. c. 1. S. I. a. lil. Legem Eoan. - gelii ι hanc enim l. quaedam vetare, ait,ia quae jure naturae licita sunt: nimirum, uia , , suras immodicas, concubinatum , divor. tium, polygamiam Plurium uxorum. 2.is Eam quoque vetare quaedam , quae lege, , AIosis licita fuere; ubi ad praecedentiari exempla provocat. Sed & 3 eam virtuis tes , lege Mosis prae Ceptas, vel communis is datas , majori gracia exigere. Via. Dici. o meo. Prooem. c. I. Seci. I. ubi exemisis piis hoc systema illustravimus. Grotius existentiam hujus juris his argumentis probat. 1'. Quoties jure divino ob actum aliquem gentes punitos legimus, nec ratio prohibendi naturalis dari poteli; sequi necessario, legem aliquam praecessisse :quae cum naturalis non sit, restare , ut a Deo data sit humano generi. Lib. 2. c. s. S. II n. 2. 2'. M Omnes moratiores gentes ab aliquo actu abstinent, hanc communem existimationem . si a necessario naturae dictato originem non habet, necessario descendere , ait, ex veteri traditione, quae a divino aliquo praecepto manaverit, d. c. s. S. 13. n. r. in Iur.
- Ηoo jus divisum pυditimn tiniversale ex ,, libera voluntate Dei fluere, ait: adeoque ,, in eo a praecelemitus juribus naturae dis se ferre , statuit, quod illud a Deo mutariri possit, haec non pollini. Mu Grat. l. I.
caeterum , tale jus divinum humano,, generi ter datum , ait: i. statim post ho- D minem conditum : a. in reparatione hu- is mani generis post diluvium: 3. in subitiis miori reparatione per Chiilium, i. e. peris legem Evangelii. L. I. c. I. S. I S. N. a. , , Effectus autem illius juris Crotio est , se ut omnes quidem homines inde obligen-
, , tur, Grol. Prol. f. 11. te Ia. I. a. S. D S. II. u. I. l. I. c. I. g I s. n. as sed ex
se jure Adam ilico, & Νoachico tantuna qua- tenus jus illud publicatum est, eisque in- is notuit, L I. I. c. i. S. rς: ex Lege Evano gelii autem tantum in foro poli. Gros. LM a. 2 . s. 4. u. I. iuuci. f. 43. U S. 48. u.
is Hoc systema latius explicavi in Dissis Prooem. III. atque jus divinum positivum is universale .distinctum a jure naturae, non ,, existere , probavi ibid. f. it. seq. simulqueri demonstravi, omnia, quae ad hoc jus reis seruntur, vel plane non esse praecepta ju ,, ris, quae homines inter se obligent, vel, esse ipsa naturae prae epta.
Et hae iam alia juris origo VIJ, , Scit. ex Meo fonte desumta, quod Deo, ut opifici
134쪽
is & cui nos, nostraque omnia debemus , is parendum sit. Vid. f. II. Praeter illam naturalem J,, Sive stricte sic ,, dictam, sive laxiori sensu sumtam; quarum, , illa ex secietatis appetitu, haec ex judicio recte conformato, ad discernendum utilia se ab eis, quae noxia sunt, oritur : & quaeri ex hypothesi Grotii utraque subsistit, etsi is detur Deum non esse. Vid. f. 8. 9. IOVenient ex tibera Dei voluntate J ,, Non ,, alligata ad respeeium secialem , aut auri judicium recte conformatum. Cui nos stis iure debere, intelle lis dicZatJ,, Deus enim creaturam suam ratione praeis ditam certa lege creare potest; & huic., legi creatura parere tenetur. sive illud soriale . Foe cinia laxius ita di ricitur J Utrumque Auctor vocat jus natu- , rae, alterum naturae socialis, alterum n, ri tum humanae. Via. g. 8. ed 9.manquam ex principiis homiram item nHI , Scit tum ex appetits societatis, , tum ex discretione ejus, quod utile, velis noxium est 6 8. 9. Deo taureu adscribi merito pote T. quia ut talia principia in nobis exibierent , voluit dis Ilaec. contradictionem in serre, vidimus.
stim sensu J o Quia scit. Deus subsequenis ter statem probavit jus naturae. At nemori Stoicorum unquam eo sensu ius natu A sumsit. Stoici antecedenter a Jove, tam- quam prima causa, juris originem petenis dam esse, dixerunt: quod plenius Pr
Itiris origi uem nou an de petendam ,
quam ab ipso Jose J is ipsi ereo Gentiles,. agnoverunt, a solo Jove juris originem is petendam esse , non ab aliqua Socialitate, Q d. g. I. nedum ab aliquo judicio recte com , sormato ad discernenda utilia, & noxia. Aci L II.
AUCTOR ait, Deum principia illa , quae hactenus exposuit . legibus suis illustrasse. Verum hae leges solis Iudaeis datae sunt . adeoque pro iure naturae haberi non pos.
Additis. M Auctor non loquitur de decalogo ; huncti enim solis Iudaeis datum esse , ipse sate- ,, tur Lib. I. e. I. g. I 6. Sed loquitur deis legibus divinis , quas Adacio, NoazhO ,
,, & per legem Evangelii declaratas, atque
is ideo universales elle . ait. se caeterum Auctor secundam rationem hici, affert, cur jus natum, sive sociale, sive laxius . etsi ex principiis internis fluat, ,, Deo tamen adscribi possit via. g. pro. quia illud legibus conspicuum fecit, i. e. si illustravit . eoque approbavit. Illa quoque ipsa principia 3 ,, interna scit. , is ex quibus jus natum tum sociale, tum se laxius profluere, dixit, etsi detur Deum, , non esse. 6. it. Deus datis legibus magis conspicua serit l, , Deus legibus Adamo , ct Noae datis non, conspicua fecit principia illa interna, quari lia non agnoscimus; sed ipsa natum jura,
, , quae per rationem humano generi declara- ,, vit, & quae ex libera ejus voluntatu stu. , , uni, verbiS quoque voluit revelare.,, Caeterum modo vidimus, Grotium exiis,, llimare, ter Deum tales leges dedisse , is qu)bus principia illa interna magis con- , , spicua secerit. Add. lib. I. c. I. g. IS. Etiam iis, quibus imbecillior au ratiocia ,, nandum vis animi J ,, Adeoque qui ob rari tionis imbecillitatem ignorare praecepta il-- la naturae possent. Nam iurium naturalium is Doctores multa esse ajunt, quorum ratio
ob humani intelleeius corruptionem reddi,, non possit, adeoque ubi revelatione opus, , fuisse , aiunt; eoque referunt incedit,im , o sodoniram , scortationem εο . Vid. Ludom, , desiit. Ηφ. juri nat. S. Io 3. & in Dubi sis f. ψ. 6. Cons. Sel denum de Iure geno ti una lib. I. e. 9. pag. mo. & casu illas quosdam allegatos supra g. 3. pag. 6. At is nesavimus, adeo obscuratam esse ratio. ,, nem , ut jam non sum ciat juri universa. o li cognoscendo : sane, pugnaret cum ju-o stitia divina , si damnaret, & puniret hO- ,, mines ob violationem juris, quod Bh ue- is sectum rationis cognoscere non possentiis Neque suisse hoc lumen rationis. quo cri. ,, mina allegata prohibuid, nebulosum, &is imbecille , vel inde demonstratur, quia , , apud Omnes gentes , etiam maXime barba o ras, crimina illa pro illicitis, S maxime prohibitis habita suere, quae tamen aliud, o quam rationis lumen , non habuerunt; quin i pie Apostolus ad hoc lumen provo. cat, cum in gentiles invehitur , ct ideo is abominandis his criminibus, atque arietia, , bus a Deo relictos docet, quod Deum , is ejusque voluntatem ex lumine rationis
135쪽
Hem ei de Cocceii Commentarius
se perspectam aspernati suissent. Rom. I. v. ,,9. zo. 2I. 26. N II. Simile est l. Cor. s. o v. i. M. Conf. Τract. meus de princ. iur. in Nai. para. 2. p. Io . fol. 64. seq. Nec non
aem. XII. 6 . Et in dioersa trahentes impetras I, , Volus enim, quos natura hominibus indidit, eos in diversa trahere, i. e. facile in excessumis procedere possunt. Ex hypothesi enim Gr , , tii homo non tantum vim socialem obis tinet, sed & judicium ad aestimanda quae delectant, aut nocent. Hoc judicium ru- , , cte consorinatum tequi tenentur homines; ν, adeo ut si metu, aut voluptatis praesentisse illecebra corrumpi, asst temeraris rapi --,, petu se patiuntur, Contra jus naturae, hu-
, , manae scilicet, agere intelligantur. Vid. Hsupra F. 9., , Quia vero imbecillior ad ratiocinandumis est vis animi, impetras hos, i. e. motus , se quos natura homini indidit, homines sa- cile in diversa trahere posse, Auctor ex- ,, illimat. sui nobis est, qtiiqne aliis consulunt,
xagari vetuit. Mos quippe vehementiores aidit Gin regens J - Exemplis res magis illu- is strabitur. Jure naturae conjunctio maris , , , & sceminae licita est ι idque ex motu ve-- hementissimo, natura utrique sexui indi- to, apparet. Hos autem naturae impetusia Deum datis legibus addictius rexisse , ait, is conjunctionem maris, & foeminae, fine , is ac modo coercendo : i. e. prohibendo, ne quis cum cognatis in inaequali gradux, concumbat. L. z. c. f. I 2. N I 3. Neri cum pluribus sceminis e lungat, & ne
cum concubina liberos procreet. Via. s. l. I. c. a. f. 6. u. . iis L. a. c. s. M F. 9. U. I. Porro , poenas sumere a n
is Cenie , i. e. ipsi tantundem mali infligere, is ac ipse secit, ex naturae impetu deduciti,, At hunc quoque impetum vehementiorem, ,, Deum . legibus Adamo, & Noacho datis is repressisse, statuit. L. i. c. a. F. s. u. 3.
At omnia haec gratis dicuntur. Leges divinae, quatenus morales sunt, non dino serunt a jure naturae r adeoque verum is non est , eas principia illa interna quae non existunt addictius regere;- ipsa enimis ratio naturalis motus, ct impetus naturae, se fine , ac modo satis coerceti Dict. DFert. Prosem. I. b. 46. seq. AUCTOR ait. sacram quoque historianIaffectum illum socialem, seu studium ad communes usus, in nobis excitare , dum nos docet. ab uno stipite nos descendere; unde cognatio constituitur, L Io. F. de Graii. quae iuxta doctrinam Florentini vetat hominem homini insidiari. Sed hoe pertinet ad
confirmandum jus naturae, non ad probandum. Vera ratio iuris naturae. cur fas non
sit hominem homini insidiati , haec est , quod nemo in alterius vitam jus habeat , adeoque nemo alii eam auferre possit : i,
que eo magis verum est , quia inter omnes homines natura quandam cognationem con
stituita ditio. Nos statim probabimus . renue sacram, historiam Ignoscere aliquem ais tum so-
, , cialem neque eum ex cognatione oriri;
se neque Florentinum de hoc assectu socialiis loqui. Sed εα'J , Tettia hic allegatur ratio, curis ius sociale adscribi Deo possit, etsi is eius
is auctor non sit: qnia historia sacra assectum si illum socialem in eo excitat, dum nosis docet. omnes homines ab uno stipite oris tos, adeoque omnes ex eadem familia . , , ct ex eadem domo. eoque cognatos eme. Praeter M. quod is praeceptis consiliit J,, I. Me. Praeter leges, quibus principia illa interini, na conspicua fecit. Vid. g. praeci Ascium ilium socialem πω parum eo ex citat . quod uos docet, ab iisdem primis parentibuι ortos homines omnes J - Imo ex eo , , , quod omnes homines a primis parentibus,, Orti sint, nullus sequitur affectus socialis, i, nullumque studium simul ad communes,, usus vivendi ι inprimis cum auctis per , , tot saecula familiis . iisque per immensa se spatia dispersis, omne cognationis nomenis obsoleverit. Repetenda igitur hic sunt om- , , nia argumenta, quibus societatem unive salem humani generis oppugnavimus. Vid. , Dissert. Prooem. I. per tot.
Ita ut eo quoque se usu recte dici ptisit , quod alio diris Florentinus J Hic probaturus,
vim licere vi renuere , id deducit ex eo , quod natura cognationem inter omnes homines constituerit, adeoque majus nefas sit
136쪽
eos invicem insidiari . qui a communi stirpe nati sunt L 3. F. tuis. id heri Nesas hoc sequitur ex voluntate Dei, qua & jus sui de
fendendi omni animanti datum, & caelescognatorum prae taeteris prohibitae sunt, m-jusque nefas habetur. Hic igitur de societate nihil dicitur: nedum eam esse principium auris naturalis i sed omnia contra. Aditio. se Notanter Grotius ait, alio sensu Florem M tinum Joum dixisse , e rationem intre nos a natura constitutam ese. Nam Floren- ,, tinus non ideo hanc cognationem statuit, se quod nos ab eadem stirpe descendere putet; sed quia , juxta sententiam Stoicorum, ,, univertum , quod exstat, Dra nomine ve- nit; cujus membra , & portiones cum si homines sint, ideo inter eos cognationem, , Stoici Mngunt , indeque prosibitionem, , laedendi inferunt: quie causa cum falsa , , , imo impia lit . conclusio quoque vera eta, , non potest. Vide omnino Dig. pro aem. I. ,, c. 2. seci. I. vera igitur ratio . cur homori insidiari homini non possit, posita est in s is la voluntate Dei, qui jus suum cuique triisse hucre jubet, adeoque non vult ius vitae, , , quod cuique hominum concessit, ab ulla
Inter homilies quas Dii sunt parentes J Uti
Deo debemus cultum quia omnia ab eo habemus : ita parentibus proXimum , quia vitam ab eis habemus. Additis.,, Auctor hic incidenter ex Socialitate r se verentiam liberorum erga parentes demonis strat. Ait enim , omnes homines ab iisdem is primis parentibus Ortos, adeoque cognatos, , , ct socios esse. Inter hos autem socios, -- terum aequales , Obsequium deberi paren. , , t bus , quia hi Dii quidam sunt, dum imb,, tantur Deum vitam nobis dando. At r. , , cum ex ipsa assertione Auctoris appareat,s, cultum parentum oriri ex procreatione libe- rorum. & ex similitudine, quam parenis tes hactenus habent cum summo Creato: e ἔ, facile constat , rationem illam obtinere, is etsi nulla inter homines intercederet socie- , , tas universalis. Adeoque et . causa, & origo,, illius cultus non sequitur ex Socialitate , , , sed ex jure, quod ratione naturali , i. e. voluntate Dei, parentibus in liberos quaesi- tum est. Liberi enim sunt vera portio cor-M poris parentum Omnia a parentibus, ni. δε hil a se habent; praeterea educantur a Pa is rentibus: ob quae beneficia reverentia eis se denegari nequiti Uid. l. a. c. s. g. 1., seq. Hoc jus , parentibus quaesitum, liberi ri eis tribuere tenentur.
neris obsequium debetur J ,, Deo illimitatum se debemus obsequium , quia omnia ab euis habemus : parentibus . conspicuis Diis.,, tantum limitatum . quatenus scilicet ad , , huneficium generationis spectat. Quae off-- cia late exposuimus in Dis n. Prooern. XII.
ttiratis , tum Midie, id proprie Fe dicti,
tum laxioris, demonstravit. dam originem iuris ci ilis ex eodem fonte deducere laborat ; sed admodum infeliciter. Supponit enim I. iuris naturae esse , stare pactis. Quod a. inde probat, quia necessarius erat aliquis se obligandi modus; alius vero modus naturalis fingi non possit. Unde concludit 3. eos , qui in coetum aliquem consensu suo coeunt, eo ipso promittere , se legibus civitatis parituros; adeoque inde obligari. Ubi tot sere vitia. quot verba videntur. Negatur enim I. modum se obligandi inter homines praecise necessarimn esse ; quia si status esset, quo omnis commutatio traditione fieret , non essent paeta . & obligationes , sed modi dominii acquirendi. a. Nec conlutui potest modus se obligandi libera hominum voluntate , nudove eorum consensu, vel pacto ; sed causa quaedam extra hominem esse debet, quae ei necessitatem imponat standi pactis, etsi nolit: ea autem non inventitur in Socialitate. Negatur 3. alium naturalem obligandi modum , praeter voluntatem hominum , fingi non posse; nam contra ab ipsa natura, seu Dei voluntate, emeac1ssima est obligatio , quoties quis jus suum facto al. terius non habet : praeterea vero nulla. 4. Denique negandum est, obligationem natura esse ex pactis nudis, i. e. quae causam obiugationis , seu synallagma non habent. Adde Exercitationem nostram I. au Crol. I. 6 I. Additis.
, Systema Orosi magis conspicuum facie , , mus in s sepDeinde vero J postquam originem iuris
137쪽
ca murici de Cocceii Commentarius
naturae socialis exposuit, iam ex eodem summum Imperium, quam ut a causa tam, , sonte jura quoque civilia deducit. vulgati ducendum sit. Eit illud ipsius Dei via n juris natura se, sare paais J Ve- sarium in terris munus, cui, ut ipsi Deo,
oram hujus obligationis rationem exposui- omnis anima, velit, nolit, subjecta; n
δε mus in libro II. eap. XI. V in Dissert. que id arbitrio, & pactis subjectorum reliis Proaem. XII. f. 893. seq. ctum est. Sed de eo , ct cui hoc ab ipso te-
Necessariuι enim eriat inter homines aliquis rum auctore concessum sit, scit. originaries obligandi moum ; neque vero aditis modiu toti corpori in sua membra , a quo id alii natiaralis fingi potes J,, Utramque alsertionem committi potest suo loco videbimus. Patetri modo negavit B. Parens; & merito. Sane, hinc , quam procul haec a Glotio tradita ab is cum Ameritae gentibus initio, & hodie sint a principio juris naturae, & obligationis ,. quoque cum pluribus commercia, non Vid. Exerc. myisam αι Grol. I. S. . . ., pactis, sed commutationibus fiunt. Additio. Ab hoc ipso fonte iura cimilia fluxerunt I ,, Crotius originem juris civilis ex couis Quomodo p ut qui coetui alicui se aggre- . , ,seu' , seu pacto; obligationem implendεgant, aut homini alii se subjiciunt. tacite M pactum ex iure nat radi s ius naturale auia saltem promisisse intelligantur, se secuturos ,, tem ex humana natura quam obligare . id. quod ille, vel coetus pars constituisseti is dixit, etiam semoto Deo deducit cum Verum id tale est, ut perniciolior error i vero illa humana natura per se nullam vim telligi vix posse videatur. Adeo hac sententia ri obligandi habeat, & semoto Deo jus nam lubrico locatur sancta illa Regum princi- turae concipi non possit; recte B. Parens in pum, ac Reipublicae auctoritas. & sacra is de infert, auctoritatem iuris civilis valde imperii majestas; quin tota plane evanescit, ,, per hanc sententiam labefactari : quia om& deformatur in jus precarium, quod pendet ,, nis obligatio a sola voluntate hominum pe a voluntate, & pacto subditorum, seu singit- ri deret , quae mutari pro lubitu posset, ni lorum , suo facto se coetui aggregantium, , , si causa quaedam ponatur , quae hominibus vel alii subjicientium. Quin vix a pacto ri neceistatem imponat 1landi promissis. Eae pendere eam facit; sed & a pacti fictione. , , autem Lausia non invectat ut in nuttira hu-Quia ait, intelligi debere tacite proin se, is mana , vel seciali, sed in solo Deo. Atquoesecutιcros se quia itu , vel coetus pars maior, , , haec vera ratio cit. cur ius civile obliget constituiset. M etiam in conscientia. Vid. Dus Proetur Nec quicquam omnium probavit, sed om- is XLI. F. . V jω merian controv. l. I. ii nia gratis assumsit , quae ut juris naturalis , , 3. q. 9.ars , aut scientia esset, prius demonstranda
fueranti Nondum probavit, quod, & cur Aggregazeram J - Intelligit hic Auctor
homines natura teneantur stare pactis, & quae ri communitatem Particularem, praeter eam .
sit illa potestas, quae eos vinciat, & adstrin- is quη a natura est. gat, ne a pactis, i. e. voluntate sua, con- Numinibusque J Ut in statu Aristocratico , tra illius naturam , ct libertatem , ct contra , , vel Democratico. Legem 22. vers nemo A. de legat. t. recede- Hi aut exprese promisera/u I , , Qui enim, re possinti certe , mutum illud societatis in cives recipiuntur hodieque , conceptis veria nomen adeo vim eam non habet, ut nihil is bis jurant fidelitatem . & obedientiam.
minus. Taetra promisisse debent Metelligi 3 - uiae
Sed nec probavit, aut in aeternum prob, is qui vult in civitate degere , eius quoquebit, in appetitu societatis esse principium A legibus vult subjici, ex regula : quod qui obligationis naturalis. Et si enim illa sit a na- , , vult antecedens, etiam velle videatur comtura , non tamen est principium juris natu- is sequens. Ne nedum oblicationis naturalis. Quin & uuod ans cinus pars major I ,, Vix enim natura , quae societatem inter homines con- est ut in statu populari omnes consentiant: stituit, instinctum saltem, ac studium . & unde valet, ex ratione quoque naturae appetitum ad societatem dedit, uti inter anu se id, quod pars major constituit. Vid. infra. nrantia alia ; at non necessitatem , seu obli- , , L 2. e. s. L IT.
gationem. Aut hi. quibus delata erat potestas J . . Nam Etsi vero haec omnia quoque probata , ct is caetus ille omne jus suum in illam potest vera essent, tamen longe sublimius Quid est ,, tem transtulit : adeoque singuli ex illius
138쪽
., potestatis statutis obligantur, uti anted obligabantur legibus totius coetus. Λ o S. I S.
NON Carneadi tantimi, sed N aliis I id. supra S. I. Φ, Us. Utilitas itisti prope maser, ses aequi 3 Haec
sunt verba Horatii. L. I. Sas. 3. v. 98. ueu paria esse fere placuit pereata, ωοraut
Atque ipsa usilitas jussi prope mater, Es aequi recit Oeta contra Stoicos, qui omnia delicta paria dicebant, paribusque poenis metiebantur, ait, ei adversari I. sentum, seu rationem, a. mores , 3. utilitatem , iluae causa, seu malet est juris civilis. Quae nihil ad
Si accurare loquamur . verum nou es JReassumit hic Auctor disputationem . quam contra Carneadem instituerat Ibpr. S. 6 , qui in sola utilitate posuit principium Iuris naturalis; & Horatiano illi respondet, utilitatem plane non esse matrem , nec juris naturalis, nec civilis : sed in priori utilitatem saltem accedete , in posteriori tantum occasionem dare. Cum vero & ipse Grotius, s cietatem substituendo, revera nihil aliud i ferat, quam utilitatem, S commoda , quae societas affert; ideo, ne ipsemet facere cum Carneade videatur, in eo maxime laborat, & totus est, ut aliquid fingat, vel excogitet , quod praeter utilitatem venditare
pollit limul esse causam juris. Quidnam id
est sura humaua , inquit, edit maIer ΗΘΥis naturalis , promia μιris civilis. Quae natura Τ Quaeritur, quae lit prima , ct adaequata causa , seu principium , quo hum
ni generis libertas coarctata . & homines in universum obligati , ct austricti sunt ad illa , quae jus naturae praecepit, implenda ' Re. spondet Auctor, Naturas quae, inquam . natura ρ humana , seu nostra. Qua ratione haec legislatrix , hara mater juris naturae illud omni humano generi praescripsisIet Qua vi universos obligavit, &necessitate sic agendi adstrinxit ' Quibus lignis id omnibus mani- sellavit Τ Quibus denique mediis illud exequitur in invitos - Respondet : Nasura humana nos fert, licet nullius rei indigere- ι , semet ad societatem muttiam AP P T E N D A M. En primam , ct adaequatam
causam juris naturalis sanctitani, inviolabilis , & aeterni. Quis illud tulit, .ct nobis praescripsit 8 Natrara nostra , i. e. nos ipsi nobis : si enimalia causa prior elset, haec non esset prima. iidem ergo sumus legislatores , a quibiis lex lata est , ct in quos. Iidem , in quorum v luntate lex est, & qui ejus vinculo adstricti sunt. Cum tamen nemo imperium habeat in seipsum; nemo se sua voluntate ita adstringere queat, ut non contraria voluntate , pati ratione, & potestate inde recedere queat. Qua igitur potestate natura humana , seu totum genus humanum , sua voluntate, sumque voto. jus in se constituit: eadem totum humanum genus , sua pariter voluntate id tollere, & abolere potest. Si dixeris , non polle , danda est alia causa prior, & t to humano genere superior, quae impediat; atque haec causa consistit in sola Creatoris v luntate , cui necessario parendum. Et quis ita inferat: Feremur natura ad societatem appetendam ; ergo societas est verum , ct adaequatum principium juris naturae, & obligationis. Innumera alia sunt, ad quae natura serimur ι innumera ergo essent juris , natum & obligationis principia prima ,& adaequata. in contra ex eo, quod natura serimur ad societatem APPETENDAM, sequitur, a natura nobis appetitum , instinctum . st desiderium societatis inlitum, non necessitatein, & obligationem injunctam. Atque sic Auetor hac quoque ratione suam ipse causam jugulati ult autem adhuc A uctor videri se non cum carneade sentire, ac principium hoc in sola utilitate constituere ; & ideo addit :
uod natura uoytra uos ferret ad societatem . σι nulla re indageremus ι sed frustra. Nam x. & hoc gnatis alsiimit, quid futurum esset. si nulla re indigeremus ; qui status hominum non est. Et a. quaecunque tunc esset natura hum/na, id certe, ad quod appetendum illa homines serret , pariter quoque foret in arbitrio . & potestate humani genetis: aut tum quoque alia causa prior. & superior dandacii et, quae eam impediret. Sed & 3. haec quoque assertio tota falsa est ; nam illud , quod natura iter nos movet ad societatem , est utilitas, vel jucunditas, quam societas
affert. Non enim voluntas natura movetur ,
nisi Ibecie honi, seu ad id , quod bonum ipsi videtur & quo proinde , si abcsset, indigeret. Quod si igitur in societate nihil esset, quod nobis utile, seu gratum, aut jucundum vide
139쪽
videretur, quod alteri par est , & sub eo
continetur. l. 16. S. V quod vi aut clam. ,
voluntas natura ad eam non serretur. Liv ligo vel ex Ethicis constat. Nihil ergo relinquitur in principio societatis, quam ejus utilitas, aut jucunditas quippe quae, ut dictum , alteri par, & sub ea comprehensa est , & quod omnino est in voluntate, &potestate hominum , nec causam obligandi, ct necessitatem adstringendi generis humani habe t. Vid. Exerc. rosmma I. au μοι. f. 6o, 6 I. Additis. o Principia Crotu toto coelo differre a prin-- cipiis Carneadis, demonstravimus lupra ,, S. S. Hic enim nullam inter homines dari , justitiam , ait , sed natura unumquemque ,. ad suas utilitates ferri. Grotius autem Socialitatem supponit , i. e. principia interna ,
is rationi convenientia , quae necessitatem im o ponunt hominibus agendi, vel non agen-
o di , approbante Deo. idque verum esse , - ait, etsi nulla inde utilitas in homines re
eam naturalis iuris mater es ipsa humana
natura I , , Quae enim conveniunt cum appeis titu societatis rationalis, ea humanae n
se tum Congruentia esse, dixit si pra S. se indeque obligari homines , etsi Deus non .ri existeret , S. 1o, N ii: quae ibidem
Otia nos, etiaInsi nulla re indigeremus Ue. Io Quia ex hvpothesi Auctoris natura ipsa nosis ad communem societatem ducit: & motus , illi subsistunt, etsi nulla inde in nos rediit, si det utilitas. Quas infra g. l8. Quae in prae , , cedentibus plenius jam examinata sunt. Civilis vero iuris mater es ipsa ex consensι obligatio I Haec non modo non cohaerent, sed & directo pugnant. Obligatio non est causa juris, sed contra eius effectus: non mater, sed partus. obligatio ex lege est, non lex ex obligatione; hujus mater lex est , non illa legis. Sed & obligationem natura non esse ex nudo consensu , seu pacto, cui causi obligationis non subsit, modo diximus cauia sim autem hanc Bual agma in jiare dici , videmus. Nec aliter verum est quod ait, obligatio rem ex consearsu vitia bisere ex fure uatvrali. Sed & ita loquitur, quasi nulla alia sit
obligatio naturaliter, quam ex consensurquod sane haud levem ignorantiam juris na tura non tantum , sed & iuris communis praese fert, quo aliae sunt certissimae, & indubitatae obligandi causae; cum contra , quod ex consensu esse dicitur , non sit ex consensu per se, sed quatenus causa suhest, ut suo
loco videbimus. Exerc. I. ad Crol. s. 64.
uuis crem ex iure natura vim stiam h beam 3 , , duris enim naturalis est, stare pa- , , ctis : adeoque & stare ei placito , quo civeso ejusdem civitatis consenserunt se civitatisse legibus parituros. Hactenus bene: at si is porro ex Auctore quaeris , unde ius natur si is vim suam habeat ' is respondet, a m is tura humaua , seu ex appetitu societatis. In es autem fallit 3 quia supponit, natu-- raru lammuam obligationem producere , , . etsi detur Deum non esse. Quomodo auisse tem genus humanum obligaretur ex mate-- riali aliquo impetu societatis , si causam is intelligentem . Deum nimirum demis; si , , solum superiorem excludis, qui humano se generi legem dare potest 8 Natura igituris humana sola homines non obligat ad ser-
, Vanda pacta, adeoque nec ad servanda
se jura Livilia. Unde sponte sequitur, Natu se rarn humanam non esse fontem maris clesias. Pot6 natura huius quoque iuris quasi re alia dici 3 se Negari nequit, admodum O
se scura haec esse , nec intelligi posse, nisi is ipsa genealogia iuris civilis , juxta syllema
, Auctoris , exhibeatur. Schema autem hoc
est. HUMANA NATURA, Quae obligationem producit . etiam semoto Deo . Mesque 3n ter est juris naturalis , M proavio iuris civilis. Ius NA TURAEErgo est filia humanae naturae, Se avia juris civilis. CoNfENsus, s EU PACTUM, ET QUAE INDE ORITUR OBLIGATIO, Quae est matre juris civilis. Jus C I v I L E. cuius matre est ipsa eκ eonsensu obligatio ς
avia ius naturae r prosina humana natura.
ri Auctor igitur ait. naturalis iuris matremi, ese ipsa/ιr humanam nattiram. Addit, ex
,, hoc iure vatura quae est fila naturae hu- , , manae vim suam habere obligationem eπ, cm fu : quia is . qui suo consensu seri e tui alicui aggregat. legibus illius coetus A se staturum promittit. Atque hunc consen
140쪽
,, sum, i. e. neptem naturae humunae, esseis originem juris civilis, itatuit indeque, . concludit, jus civile esse proneptem hu-
Ex his apparet, recte monitum fuisse ,, a B Parente omnem obligationis causam hic , , cessare , quia ex hypothesi Auctoris bruma- ua natura prima causa Iuris civilis constuis tuitur: certum autem est, ex ea Obligati is nem non oriri, quia Crotius Deum ex- cludit vel saltem abesse posse existimati,, Viit. Ap. f. II. Homo igitur, qui ex is humana natura non obligatur, nec obli- gabitur ex cousensu . adeoque nec legibus is civitatis parere tenetur. Etsi igitur concedamus, standum esse,. pactis iure naturali: etsi quoque conceda- , , mus , alium modum naturalem se obliga
o di fingi non posse ; admitti tamen non pin, , test quod Grotius statuit, necessitatem il- lam , & modum obligandi , sequi ex humana natura quae , ut dictum est, sup- , Ponit, Deum abesse posse. Adeoque um rum non est, jus civile ex hoe fonte fluere. veram rationem obligationis , quae ex ,, pactis . seu promissis oritur . supra f. 8. , eXposuimus , & plenius explicabimus i r. D lih. a. cap. I 1. Posita autem tali obligatio. ne, verum est quod Auctor ait, eos , quiis civitati se subjiciunt, eo ipso promittere, se quod legibus civitatis parere velint. Obliu,, gantur igitur jure civili ex consensu . atqueri hactenus ex jure naturae. Cons. Diff. Pros .is XII. f. s S. Add. s. t. a. c. q. g. 8.
u. I. S. II. I. 3. c. a. f. a. u. Is z.
o L. I. c. I 3. i. I , V 2. I. I. c. I9. f. 3. π. 3.1, Caeterum , ex nudo quoque pηcto jus, , in alterum transferri, infra L. II. c. XI.,, demonstrabimus, o Sed naturali iure utilitas accedit J Totum
hoc ex praecedentibus corruit; etenim , hac cavillatione , utilitatem iuri natura accedere,
vel juri civili eangm ridisse, neutiquam efficiet , quo minus principium eius perinde, ac Carneadis , sola utilitate penstetur. Quouenim' ris naturalis matrem dixit humanam naturam, jam explosimus. Ea igitur causa sublata , nihil relinquitur, cui accedat utilitas ; sed haec sola causa superest. Iterumque adeo patet, nullum discrimen remanere inter jus naturale, & civile, sed utriusque eausam perinde statui utilitatem. Tam. I. Addit o - Mens Auctoris haec est. Ius naturale, ,, quod in custodia societatis humanae consi-- siit, exstiturum esse , ait, etiam sepositari omni utilitate . quia ipsa natura eo nos, , ducit. Addit autem, motum illuna natuis ratem coniunctum plerumque esse cumri aliqua utilitate, quia ob mutuam indigen- , , tiam eo magis ad Socialitatem rapimur. Equidem . . non dari societatem universa- , . lem inter homines . alibi probavimus; is adeoque frustra quaeri tur . an ex solo motum naturae , au ob utilitatem accedentem . ad se societatem , quae non est, rapiamur. Dixi- mus, fontem juris naturalis esse volunta-
tem , seu iussum Dei jus suum cuique tri-- huendi. Hinc sponte sequitur , jus hocis obtinere, i. e. Deo parendum esse , seposita, , Omni utilitate. Voluit enim Auctor natura nos set singulos infirmos esse J Supra S. 6. demonstravimus.
verum non esse, ex eo, quod natura nos,, infirmos esse voluit , sequi communita-- tem inter omnes homines. Diximus , ad , , supplendam illam infirmitatem sussicere so- cietatem domesticam, seu instinctum illum. quo mas, & foemina seruntur ad conjun-- ctionem . parentes ad educationem prolis , is & similia ad conservationem membrorum is familiae : atque hoc modo satis succurri, , necessitati hominum , etsi nulla societas is cum aliis hominibus existat. Vid. Diff. Prosem. I. f. t. . N 3s. Quod verori Auctor asserit, sociales nos fore etiamsis milla re indigeremus , directo contrariatur ,, naturae societatis. Sane, negari non potest, is sublata indigentia omnem colorem soci talis universalis , solamque , & unicam is ejus rationem apparentem cessare : quisis enim quaeso essectus fictae eiusmodi socie- tatis, seu communitatis esset, seposita se utilitate obam ilia, qtiam diximus . consociasse .antsub ectio J , , Consociatio fit per aggrega-- tionem : subjectio per agnitionem imperii is alieni. Vid. infra S. I s. Utilitatis aficumι causa coepis insilui I Rationem moventem explicat Auctor L. a.
c. II. g. I. u. I. l. I. c. 3. f. I. n. 2.ri se f. 2. l. a. c. zo. f. 8. N. 4 . f. 9.,, N. 4. Prol. 6. xy.
In eo aliquam utilitarem spectare solist, aut Ghem J ., Unde regula . Ialim populi sun