장음표시 사용
231쪽
DE ATHEISMO ARISTOTELI s. diri
τες ει ναι σοφοὶ, ἐμωρα σαν, hisque verbis significat, quod summo elati spiritu sibi ipsis videantur sapientes ac grauissimi sapientiae doctores; re ipsa autem in Miltitiam sint deducti. ent haec scripsit PAvLLus ad romanos, qui omnem litterarum sapientiaequo vindicabant sibi gloriam, qui principes gentium eultissimarum habebantur, quiue graecorum doctrinas de rebus diuinis emendasse, liberali mente sibi persuadebant. g. VIII. In tam crassis igitur erro tibus in
rebus, quae mentis tantum agitationem ac con templationem spectant, quamnam lucem in doctrinis morum , quaeue ad Vitam bene Conformandam valere debent, Praeferre PO-
tuerunt veteres philosophi Z quantam sane speciem pulcritudinis prae se habent illorum Praecepta, tanta omnino eorum adparebit deformitas, si in interiorem illorum indo- Iem , quam Veluti conclusiones ex principiis suis deductae habent, penetramus, id quod
per exemplorum Vim corroborare volumus. sic P YTHAGORAs & PLATO vltimum hominis finem esse ὀμοίωσιν του Θῶ Amicitudinem dei docuerunt, ad quam perueniendi medium praeter Cognitionem sui ipsius esset purgatio, quam sequi deberet μος, seu a scensus vel arcta cum deo coniunctio, cuius rei testimonia a scriptoribus, qui modo generatim , modo speciatim historiam philosophicam illustrarunt, collecta fuerunt copiose equo autem fundamento nitatur haec doctrina, ostendamus. scilicet primum communis Veterum fuit opinio, quod anima nostra, aut potius mens pars sit diuinae naturae, cui praeter
232쪽
alios PYTHAGORAs & PLATO imprimis sele addixerunt. ad illum quod adtinet, testatur THEODOR E T Vs, Α apud Pythagoram
& Platonem intellectum nihil aliud fuisse, quam diuinam partem, quod etiam ex defini- . tione, quam dedit de deo, patet, veluti uni
mo per uniuer In rerum naturam commeantes intento : ex quo etiam animatium omnium vitia capiatur, teste MINvCIO FELICE, quae cle Pythagorae sententia depro inta lunt ex C IC ERONE , i adde CLEMENTEM AD-xandrinum, ' THoΜ.sTΑ Ν L E I V M PETR. DAN. HvETIVM. si quod autem etiam PLA-
To huius fuerit opinionis, animam humanam ex animo diuino & per omnem rerum naturam dissulo else tractam, ea satis confirmant, quae hac de re legimus apud ipsum P L A TO
sic posita animae humanae diuina indole, porro descensum quemdam illius e coelo in terram
statuebant, cuius modum rationemqUe commemorat MACROBIVs: δ' secundum hos emgo, quorum sectae amicior es ratio, animae bea- , tae ab omni cuiuscumque contagione corporis I herae caelum psis ent. quae vero appetentiam, corporis s hujus, quam in terris vitam voca
mus, ab ilia specula altissima perpetua tace
233쪽
despiciens desiderio latenti cogitauerit, e pondere ipso terrenae cogitationis pauliatim tu inferiora delabituri neciubito hae perfecta iu- corporalitate luteum corpus inducitur; sieae sen- per tacita detrimenta s longiore impliacis s absolutissimae puritatis recusum tu quaedam siderei corporis incrementa turgesin in
singulis enim Iphaeris, quae coelo subiectae iuvi,
aetherea obuolutione vesitur , viper eas gradatim Focietati talus indumenti tosei concilietur. ideo totidem mortibus, quot sphaeras tran sit,
ad hanc peruenit, quae in terris vita vocitatur. quae anima e caelo in terram delapsa, ex sententia Pythagorae & Platonis cum corpore coniungitur, hacque coniunctione, quum eX materia omne gignatur malum, contrahit sibi prauam ac corruptam indolem, quae est tertia doctrina, cuius in quaestionis nostrae gratiam habenda est ratio. etenim Veteres pagani, quum inscitia primae mali originis laborarent, ac motuum corporis vim, cui anima ViX poterat resistere, sentirent, in eam ingresti sunt sententiam, fundamentum omnis mali positum esse in corpore ac materia, adeoque Co ἶus, veluti carcerem, Vbi anima poenas det, abendum existimarunt. Pythagorae hanc sententiam diserte tribuit ivsΥvs LIPsIVs ad E v s E B I v M prouocans, qui hanc Pythargorae reserat doctrinam : principiorum alterum esse unionem, id es deum bonum, ait
rum insinitum s binionem, id e s daemonem smalum, circa quem materialis multituis es; quod & satis notum est de Platone, quamuiSminime sit auctor huius opinionis, Ut putat
234쪽
Platonem principio, quod qualitates, quae gignuntur, ut subiectum sistinet, materiam nunc zocant, excogitato, multis magnisque philo phos libera sse di cultatibus; siquidem illam Platone multo antiquiorem esse constat, cuius momenti testimonia studiose collegit PE
g. VIIII. Quam opinionem de animae natura, descensu atque eX coniunctione Cum cor. Pore contracta prauitate quum mentibus suis comprehendissent Pythagoras & Plato, ανοχν illius, seu adsensum, quo e vinculis Corporis tanquam eX carcere evolaret, seque iterum cum deo, unde ipsius natura esset desumta, Coniungeῆet, promouere omni studio annisi sunt. qua sententia explicari debet illorum ομοίωσις τοῦ Θεοῦ, quam ultimum finem esse h minis dixerunt, qua in re consentiebant Pythagoras & Plato, quod testatur sTOBAEVs
Σωκράτης, Πλατων ταυτα τω Πυγαγορα, τελος ἐμοίωσιν Θεω ε,ναι λεγουσι, Socrates s Plato,
quemadmodum 'thagoras, finem dixerunt dei militudinem, nisi quod Plato facultati ad hanc dei similitudinem perueniendi, his verbis: κατοι το δυνατον οἰνγρωστω posterit limites, Vide Io. SCHEFFER v M. ' duplici autem ratione hunc animae adscensum fieri posse, existimabant. primum quando anima re ipsa luatur a vinculo corporis, & ad diuinam dei sedem transferatur; deinde si in corpore quidem veluti carcere , in quem fuerit Coniecta, adhuc degat,sed omnem adhibeat operam, Ut
235쪽
Iiberata a labe corporis, ad pristinam liberi tem puritatemque, ac denique ad unionem cum deo possit peruenire. cuius posterioris adsconsus iterum duplex erat via: altera phialosophica; altera vero theurgica. quod adibilosophicam pertinet, commendauit Pythogoras Moάρσεως studium. quae Cum cognitio no1ui ipsius & conuersione in seipsum εἰς- sαυτο, faciliorem Δοδον προς τον Θεον essiceret, confer HIEROCLEM & BvDDE v M. R Plato autem aeque ac Pythagoras inter media finem illum attingendi retulit puritatis studium. ut anima seiungeret se a corpore eiusque in
quinam nlis, 3 hinc & philosophiam dixit
μελετρο Θανάτου, meditationem mortis. ad viam theurgicam vero necessaria erant varia purgationis externae genera, modo per aerem, modo per aquam, minio per ignem, in quorum usu multi celebres fuerunt ritus, id quod pluribus in suit I O LO M EI E R VS. 'g. X. Si quis singulari amoris adsediu erga philosophiam Pythagorae & Platonis esset Occupatus , facile occasionem doctrinas illas cum christiana disciplina coeatendendi captare Posiset. 1ane vi P AVLLVS την άπόλειν τῶ πα- λψῆ άνΘρωπου hominibus Christianae religionis necessariam esse dicit; ita HI E R OC L E s βa sapientiae cultoribus postulat τὴν των υλα μολυσμεων ἀποεGν Utque A VCTOR epistolae ad Hebraeos conscriptae 7 μετάνοιαν αἰπο νεκρῶν ουγων Commendat; ita Hi EROCLEs 3 confirmat, illos, qui societatem cum deo adpe-
236쪽
inagorae & Platonis cum sacris scripturis, si ista veluti conclusiones tantum, & ipsorum verba consideramus; tanta sane est dissimilitudo intuitu principiorum, quibus illa nituntur. Omnia enim plena sunt errorum, quorum hoc in momento grauissimus est, quod anima ho- minum parsiit naturae diuinae cuiusmodi doctrinam adfirmare ac profiteri, plane ab omni ratione, ne de diuina dicamus reuelatione, alienum est. de cetero sententia haec, quae omnes fere philosophos oppleuerat, alios eos que plures peperit errores, & fundamentum fuit multarum doctrinarum, quae videntur elegantissimae ac praestantissimae, re ipsa autem 1unt absurdae atque impiae. quam in rem, si dissertationis rationi estet consentaneum, Vbes rius adhuc exempla e Stoicorum praecipue
-philosophia deprompta proferre possem ; sed
sufficiat, breuibus ea, quae antiquis philosophiae magistris de immortalitate animae placent, attingere. ita praedicatur in illis rei huius cognitio, atque argumentorum, quibus veritas haec de immortali animae nostrae indole innixa, vim per illorum testimonia adhuc augeri ac corroborari poste multi sibi persuadent; cuiusmodi collegit HART SCHMIDI, Vs 3 & PETR. D AN i EL HvETIVS ' Verum
237쪽
omnes illi, qui originem animae ex diuina natura derivabant eamque iterum in hanc reuersuram contendebant, minime adfirmarunt, illam esse immortalem, id est propriam subsi- stendi vim retinere, sed potius non polle destrui, quae di1crepantia satis est insignis. h. XI. Ex his a nobis satis superque dictis, quod ratio humana dignitatem ac maiestatem veritatum, quae sacris litteris insunt, non semper capere possit; quodue veteres Dhilolhphilum eii , quod natura ipsis fuerat dilargita, tenebris adfectuum atque errorum Obscurauerint maxime esticitur conClusio, inane esse studium, illorum doctrinas cum sacris scripturis contendenssi. equidem, si dono rationis adeo dato legitimo modo usi milient, nee prauis animi adfectibus tam maximum reliquissent locum, facile has falsas opiniones ac turbulentos errQres vitare, etiam sibi eripere potuissent; sed quid mirum, quod in tanto prauarum cupiditatum studio, ratio ipsorum circumfuse fuerit tenebris Θ quapropter etiam apostolus PAVLLvs adfirmat, quod comruptio mentis, libido quippe adfectuum hunc opinionum morbum, hanc intellectus aegrotationem effecerit, quando dicit:. τον παλωον ανΘρωπον τον *Θρι o μενον κατα τας laribυ- ας
τῆς απατμς, quod pluribus eXemPlo graecorum philosophorum clarissime demonstrat
ci posse videmus, quod veteres philosophi ex
paganorum ortline multa ope traditionis cognouerint,Vt adeo institurum, quo illorum do-
238쪽
trinarum cum sacris tabulis conuenientia Ostendatur, non plane sit Contemnendum. nec negamus, quod pagani hominis peregrinationes , si non in ipsam Iudaeorum prouinciam, ad Aegyptios tamen fecerint, quorum sacerdotes memoriam legum ac consuetudinum Iudaeorum tenebant, id quod de THALETE Milesio, PLATONE & E v RIPIDE Confirmat DIOGENEI LA E RTIvs, & pluribus aliis DIODo Rus Sicutas; quibus rationibus &haeca multis additur, quod Ptolomaei magnum librorum numerum ex omnium gentium librariis thesim ris conquisium comportare Pro-Curauerint, eoque ipso graecis .aliisque gentibus sacros Ebraeorum libros euoluendi suppeditaverint occasionem, prout quoque eX Plurium opinione auspiciis Ptolomaei Philadelphi conuersio sacrarum litterarum in gentium linguam sit facta, ut de aliis argumentis in PraesenS taceamus, quae a nauigatione Ophiritica Salomonis iussu facta, eiusdem cum gentium, minis connubio, reginae Aethiopicae ad eundem accessis & aliunde petuntur. hinc M DTIVs P ANSA dicit: ebraica aemulantesplerique multa suis in scriptis inferuerunt ,pau-cu mutatis. erant enim vesteste Eusebio, ante Ptolemaeum diuinae scripturae in graecam timguam traduct multa Theopompus, multa Theodotus tragoediarum scriptor, multa Eur fides , Sophocles, Phocyti es, Diphiluae, Menam
Aer re ceteri ab eis furati ount, ita ut inte-
stras chartas, columnas integras, vel ab eis cammine redditas, vel rhetorico fuco exornatas
239쪽
opud isios legerim a prouerbiis sapientia Salomonis desis; tra et confer GOTHO FH. V Ο-c SERO DI . sed tamen oracula diuina, de quae de illis ad ipsorum notitiam pervenerunt,
sentes non solum minus recte intellexisse , 1 ed fabulis aliisque a sacra veritate aberrantibus opinionibus corrupisse, quem fugit Z quinimmo philosophi iudaicarum rerum vel parum vel minime erant studios, iisque multa
exprobrabant vitia. post natum quidem generis humani seruatorem, quum temporis Complementum aduenisset, quo mundi salus ubique terrarum illustraretur, omnium gentium homines in ciuitatein adscripti, cuiustum pomoeria satis fuerant angusta, ctiam ad
illos fama & doctrina euangelii peruenit; sed hanc iplam doctrinam euangelii siue Christi crucifixi , hoc est gentibus, quae Iudaeis
OPPOnuntur, Praecipue autem illorum plii losophis μω ν esse, PAVLLVS pronuntiat,
quippe qui sibi persuaserunt, doctrinam illam de iustitia dei demonstratam in Christo crucifiXo alienam esse a perceptionibus rationis, id quod colligere possumus ex illis, quae Commemorat L VCAs. 3 equidem interdum philosophi de hominum miseria grauiter sunt conquesti ; intimam tamen naturae humanae prauitatem minus perspectam habuerunt, persuasione corrupta occupati, inesse mortalibus facultatem bene Viuendi, ac propriis viribus ad virtutis regulas 1ese consormandi: quaPropter COTTA apud CICERONEM cicit: atque hoc quidem omnes mortalessic ba
240쪽
hent, externas commoditates, vineta , segetes,
oliveta, ubertatem frugum s fructuum; omnem denique commoditatem prosperitatemque vitae
a diisse habere: virtutem autem nemo Umquam acceptam deo retulit. nimirum recte: propter virtutem enim iure laudiamur,rin virtute recte gloriamur, quod non contingeret, si id δε-
num a deo, non a nobis haberemus; hinc& Ao-RA T I V s: det vitam, det opes, ae suum mihi animum ipse parabo. g. XII. Ita demonstrauimus, quantum sit discrimen inter paganorum ac diuinorum scriptorum doctrinas, quarum Conueni entia frustra ac sine caussa ostendatur.prout autem multi ad huiusmodi negotium impulsu corrupti adfectus rapti fuerunt; ita de vera Conciliandi via duplici ratione deflexerunt. primum enim sententias veterum philosophorum iuxta ipsarurn principia, unde deductae sunt, minus eXaminarunt, & sensu, quem ipsa verba prodiderunt, adquiescentes, plane alia animo conceperunt, quam quae ipse auctor quidem sensit. non lassicit, philosophorum concluso - .nes, ouae interdum singularem veritatis, pulcritudinis atque elegantiae speciem prae se ha- . bent, praeceptis diuinioris doctrinae similes Pronunciare, nulla nexus, quo cum principiis 1uis & inter se cohaereant, habita ratione. deinde non obseruarunt; philosophos pro diuer-ss sectis usos esse iisdem saepe vocibus, iis autem diuersas proposui sic opiniones, adeoque existimarunt, plures sens in similia, quamuis nihil simile cogitauerint. qua in re multi inte pretes scripturae sacrae grauiter sunt lapsi, qui