Io. Georgii Walchii ... Parerga academica ex historiarum atque antiquitatum monimentis collecta

571쪽

sa6 DE PROGRESSU AC FATII LOGICAE.

regimus dialecticus; altera ex fallacibus adiapellata b histicus, ea de caussa ut demonstratio intelligatur persectius. posterioribus analyti- eis topici, libri iubiiciantur, quibus de syllogismo dialectico: & istis libri elenchorum,quia bus de 1ophistico disseratur: Conser P E T R V M

ΕΕivs praeter alios diuersa est sententia, quando dicit: omnium interpretum consensu primum categoriae locum Occupant, neque ae hilo, reliquos etiam fecundum genuinam Ariasotelis methodum in sitos esse; & prouocat ad ipsius Aristotelis testimonia, qui initio analyticorum priorum 3 scribat: de Duvimo

QMdum, antequam ad demonstrationem accedamus, quoniam magis generatis ollogismi ratio em item de elenchis sophisticis: st de L ogismo,qui addocendum vavat s rimos an is, iam dictum es in anal ieis. de dialectia eis vero s iis, sua a facienaeum tentamen θ ctant, in proxime praecedente Iibro; ad atonia sicum itaque genus atque erificum nobis iam erit accedendam. sed ex testimoniis hisee tantum sequitur, Ut Aristoteles prius scripserie analytica priora, quam Posteriora; quodue Iibris ταπικων subiecerit illos de elenchis: s phisticis,id quod genuinum ab Aristotele conis stitutum Ordinem Omnium librorum organi nondum probat. quid multa 8 nemo Pot rit firmis rationibus confirmare quod Avistoteli fuerit in animo, integrum logicae opus eo ordine, quem ipsa argumenta huius disciplinae naturali nexu inter te cohaerentia postulant,

572쪽

DE PROGREssu AC PATII LOGICAE conscribere. tertium Obseruamus, quod facile in dubitationem deduci possimus num ge nuini Aristotelis libri a in nos sint propagati, praecipue si duriora fata, quae isti subierunt,

diligenter expendamus mente. nam Aristoteles apparatum librorum, quem conparauerat sibi, etiam illorum, quos suo ingenio eXCluserat suaque manu eXarauerat, Theophrasto reliquit, a quo posthac thesaurus hic per uenit ad Neleum, Aristotelis discipulum, qui hanc bibliothecam, Alexandriam transferen- clam vendidit Ptolemaeo Ρhiladelpho, consem nato sibi exemplo quodam illorum librorum. quorum auctor erat Aristoteles. hos trans misit posteris suis, hominibus litterarum cognitione haud ornatis. qui quum sensissene Attalicorum regum studia, bibliothecam Ρe gami amplissimam struendi, istos in fossa quaciam Occultauerunt; tandem vero tineis & situ corruptos Apelliconid eio magno pretio vendiderunt. erat autem Apellicon librorum magis cupidus, quam sapientiae. itaque quum exempla noua horum librorum describenda curaret, nec ipse philosophiae esset peritus; factum est, ut prodirent isti corrupti atque Vi- Qtiorum pleni. quo defuncto Sylla Athenis Potitus, illos Romam transtulit,ubi eorum co-Pia Tyrannioni grammatico, qui Aristotelis erat studioliis, facta, a quo nactus est illos Andronicus Rhodius, ac primus in publicam lucem emittendos curauit, quae fata sTRABO α PLvTARCHvs prodiderunt memoriae.

573쪽

hinc PETRvs RAMVs y dicit: de peripat licis pbis ophis iam e Laertio nibu habemus, immode iam multis artis Iogicae peripateticis monimentis nibis habemus. praeter Porpbrium

πρptendecim libros Aristotelis, si tamen fuis

Arisotelis. nec enim suminis litius aurei in tot libris vlla gutta cernitur; nec vetus iue si gulorum Iibrorum4titulus lae numerus a Gemtio propostus praesenti titula numeroquP conu nit, vi ex comparatione potes intestigi. N e Strabone s Plutarcho planum es, eos Acuti r liquos eiusdem philosophi libros vatis corruptos s deprauatos esse. quod ad interpretes Aristotelis, eosque Veteres graecos adtinet, illorum mentionem facit PHILIPPVs LA BEvs; ' prout quoque indices interpretum deprehendimus in editionibus graecolatinis Aristotelis, praecipue Eu Valgiana; PossΕvD

uis haud accurate nec distincte sint conscripti, quorum principes & nos paullo post Comm morabimus. Optima editio organi est graec latina, quae eX IVLII PACII a Beriga rece sone cum ipsius versione & scholiis prodiit Francofurti apud haeredes A. wecheli anno a MDXCVio. 8 ad quam Ornandam usus est quinque codicibus Palatinis, Vide I O. A OBERTUM FABRlCIVM. 7 organo huic Pra mittitur PORPHYRII isagoge in Categorias.

574쪽

9. VIII. Quod si ex veritate de meritis philosophi huius in artem ac disciplinam rationalem velimus iudicare, omnia prauorum adsectuum studia, siue sint amoris, siue odii,

remouere debemus, ut neque nimis Priectare, neque abiecte de eo sentiamus. quod ut fa- Ciamus, necesse est, Aristotelis logicam duplici ratione considerare, partim ratione aetatis Vetustioris, partim recentioris , qua disciplina haec purgata. culta ac prout ipsius indoli consentaneum est, proposita. si respiciamus tempora antiquiora, atque Aristotelem cum aliis

philosophis, qui tempestate illa artem hanc

tradiderunt,uelimus comparare,magna Omnino in doctrinam hanc merita contulit. ante eum cultus artis huius haud nitidus aut elefans fuit, siquidem ea. quae philosophi schoae Eleaticae proposuerunt, breuia erant prae-CePta, minus inter se cohaerentia; nec Platotai feliciori successu, tam singulari studio

Opus hoc adgrediebatur, quam Aristoteles. etenim primus logices συμμα molitus est eamque redegit in formam artis, etiam plurima scripsit inter antiquos philosophos, quae ad rationalem hanc disciplinam pertinent, prout magis elucerent ipsius merita, si quaecunque Composuit, adhuc 1eruata essent. deprehendimus ubique vestigia grauioris iudicandi facultatis, qua Aristoteles valuit maxime, atque obieritamus, quod ipse instituerit meditationes , haud tantum in magistrorum praece- Ptis adquiescens, ac quod omnino admiratio ne dignum censemus per temporis illius rationem , non solum de meliore ac pulcriore

Iogicae cultura fuerit sollicitus; sed alias quo-

575쪽

33o DE PROGRESSU AC FATIS LOGICAE.

que philosophiae partes explanauerit, cogitationesque luas aci certum ordinem adcommodauerit. multi quidem ipsum iis de ca sis reprehendunt, quod secutus sit in organo genus scribendi obscurius; quam censuram autem leuiorem esse arbitramur, si expendamus, quod in multis argumentis atque eXem plis habenda fuerit ratio graecae linguae: Confer GEORGIUM PASCHIVM. post Aristotelem usque ad felicem illam aetatem, qua lii terae philosophicae meliorem induebant faciem, illo nemo fuit luperior, siquidem omnem logicae doctrinam ex ipsius monimentis hauriebant; quid quod interdum ea, quae magister hic tradiderat, corrumpebant, ac disputationibus inutilibus efficiebant, ut haec Aristotelica ars multum de dignitate sua amitteret. cuiusmodi duriore 1 brae ista nobilissena disciplina adflicta fuit tempore scholasticorum, qui meliorem philosophiae viam si sent ingressi, etiam bonis litteris maiora itini lissent incrementa, si genuinum ac purum Aristotelis fontem vidi flent eumque fuissent sectati. sic philosophus hic summus logicae mavisiste rextitit, si merita eius certo temporis 1 patio determinamus. β IIII. At vero tantum abest, ut operi huic satisfecerit, atque isti expoliendo supremam addiderit limam; ut multa adhuc recentioribus philosophis emendanda atque augenda reliquerit, id quod generatim indica-himus. etenim Obseruamus primum, quod maxime necessaria atque utilia momenta, sine quibus genuina ars logicae haud consistere

Potest,

576쪽

DE PROGRESSU AC FATII LOGICAE.

potest, minus attigerit atque eXplanauerit,

quo spectat i) quod metaphysica ratione logicam scripserit, id est subsidia ratiocinandi nimis generalia dederit, id quod vitium commune est Peripateticis. quo specialiores regulae disciplinarum esse possunt, eo maiorem adferunt utilitatem.

πι tradidit quidem modum quemdam, Verum & falsum diiudicandi; sed quomodo veritas possit inueniri, id minus attigit. logica igitur ipsius est analytica, minus autem synthetica . uti philosophi dicunt. syllogismum enim haud usurpauit veluti medium inueniendi verum;

sed diiudicando illud. 3) praetermisit praestantissimam doctrinam

de vera indole deque variis speciebus probabilitatis . nam quamuis libris το- κων argumentum hoc explicandum sibi proposuerit: misere tamen illud tradidit.

existimat quippe, quod probabilitas posita sit in opinione aliorum, quae tamen in ipsa re quaerenda est, adeoque istam confundit cum fuco oratorio, cumque eo,

quod fieri potest. doctrinam de definitione ac diuisione

non ea ratione, prout decebat, proposuit nec ostendit fundamenta artis, qua definitiones ac diuisiones, quibus inter alia nititur demonstratio, sint struendae. s) copiose disserit de syllogismo; alios autem modos, qui varii adhuc sunt, conclusiones ex principiis deducendi, ac Ll a serm

577쪽

s32 DE PROGRESSU AC FATIs LOGIC AE.

Certo verum inueniendi minus obseruauit.

secundum generatim obseruamus, quod multa admiserit inutilia, quae cum bona logica nullum habent commercium, nec merentur Praecepta, quo pertinet doctrina de fallacibus argumentationibus; de praedicamentis, quae ad haec minus accurate in suos ordines distributa sunt; de propositionibus, quum istas veluti grammaticus proposuit, nec Verum ostendit fundamentum affirmationis ac ne gationis. quod in indole idearum siue notionum mentis quaerere debemus. ac quam multa ipsius disciplina de definitione ac demonstratione continet, quae ad nullum ivsum possunt transferri ps. X. Sed dimittamus ARIsTOTELEM. discipuli ipsius numero tam multi, fama adeo illustres fuerunt, ut NICANDE R Alexander

integrum librum περι των Amsελους μψψων memoriae eorum consecrauerit , cujus copia si adhuc nobis esset, sine dubio accuratius Peripateticos possemus recensere. de cetero hoc in negotio diligentiam suam probarunt I O. I Ο Ν s Ius,3 FRANLISCVs P ATRICIVS, TH MAs s T AN LEIus, 3 dc inprimis Io. ALBERTUS F ABRICI vs. ' primus ex illis Commemoratur THEOPHRAsΥus, qui addiderit doctrinam de syllogismis hypotheticis, teste BOETHIO nam quinin categoricorum

Bllogismorum amplissime notitiam percepisses, de Opotheticis DPogyinissepe quaerebas, in

578쪽

quibus ab Arisotele nihil es conscriptum.

Theophrastus vero omnis doctrinae capax rerum tantum jummas exequitur. AMMONIVS tradit, quod discipuli Aristotelis EvDEMus, PHANIAS, & H h. OPHRASTVS aemulatione praeceptoris scri pserint categorias, & cle interpretatione & analyticam: confer GER H.

g. XI. Conuertamus nos ad sectam Stoicam, Cuius auctor eXtitit Z E N o Cittieius, in qua logicae studia floruerunt maXime. arbitrahantur Moici, sine hac arte neminem es e 1apientem , teste LAERΥio qui & alio loco 3 dicit: υ. Τοιῆτοι is Τοῖς λογικοῖς οι ΣΤοῖκοι,

σοφον, ac huiusmodi sunt in logicis Stoici, ostmaxime asserant diaucticum Dium e se sapi

entem; quamuis& dicerent, solum Poetam, Oratorem, iurisconsultum esse sapientem: confer IVS TvM LIPsi v M. ' Stoici posuerunt etiam dialecticam inter virtutes, Ut est apud CICERONEM, PLUTARCHVM, 6 STΟ-BAEUM: 7 quin etiam dialectici sunt vocati , quam adpellationem ab Euclideis acceperunt, quare eos ad disserentiam Stoicorum veteres dialecticos sFNEcA 8 videtur adpella

N o, qui hanc scholam condidit, multos libros reliquit, etiam nonnullos argumenti logici, quibus iudice LAERTio, ' ita disseruit, ut

579쪽

nemo post eum Stoicorum. successor ipsius in porticu Atheniensi erat CLEANTES, ma- sister Chrysippi, qui argutis disputationibus indulsit,ut eX s E N E C A atque aliis patet, Vnde spin, Cleanthis s contorta Chrisippi coniun

anthi, cuius acumen non satis admirati sunt, unde nonnulli dixerunt, Deos ipsos si dialectica uterentur, Vsuros haud alia esse, quam Chrysippea. atqui apud veteres auctores traditur princeps huius scholae. CICERO: Chosippum, qui fulcire putatur porticum Stoicorum; a GELLIO si dicitur Stoicae princeps philosophiae; ab ATHENAEO 7 τῆς Σῖρας ηγη-Mων, Ut de aliis taceamus. quod ad ipsius dialecticam adtinet, testatur LAERT ius, 3 quod conscripserit dialectica volumina C C C X I, quo

in numero a Veritate aberrauit BARTHOLOMAEUS RECΚERMANN, ' dum existimat

Chrysippum scripsisse libros logicos CCCLXXI, quo errore etiam REI MANNus forsan AECI ERMANNVM secutus sese implicuit. ipsa philosophi huius dialectica composita erat ad faciendas fallacias ac fraudes, nihilque Continebat. quod vim quamdam ad veritatem Cognoscendam haberet, ut paullo post demonstrauimus. quapropter iam Veteres, quo rum mens ab huiusmodi nugis abhorrebat, de

580쪽

eo senseru.t sinistre: qud quod IvPITER apud Luci ANUM tyl gismo, Chrysidipi pronuntiat este frigidos. Chrysippi audiator fuit Dio GENEs Babylonius, qui & ipse extitit dialecticus, item ipsius discipulus ΑΝ-

s IvM δ. sed tamen quamuis Stoici summa studia, summamque gloriam in dialecticae cuia tura nos uerint; nihilominus fuerunt, qui a tem nanc nulla cultura dignam esse. arbitrati sutat. sic ARIsTO Chius, Zenonis Citiei discipulus, philosophiam ac logicam e philos phorum scholis eiiciebat, censens, physiacam esse supra nos; logicam vero ad nos nihil pertinere. dialecticas argumentationes dicebat similes esse aranearum teliS, quae

quamuis videantur prae se ferre emolume tum quoddam; reipsa tamen omni careantvtilitate, vide DIOGENEM LAERTIUM, 3 sTOBAEUM. ' sic quoque celeberrimi Stoici sENECA, EPICTETVS, M. ANT

NINVs imperator haud singularo pretium statuerunt dialecticae, quod autem inprimis . de dialectica stoica intelligenduin est. 9 XII. Videamus nunc breuiter de praecipuis momentis dialecticae stoicae, in quibus exponendis diligenter versati sunt pΕΤ Rus

. Stoici existimabant, logicam partem esse Philosophiae, peculiarem a reliquis distinctam, qua lententia discrepabant a Peripateriticis, qui censebant , logicam esse instramen-