장음표시 사용
621쪽
unde plerumque Detius πεώι Ιων πεντε ψανῶν, de quinque vocλ , siue de quinque praericabilibus, uniuem tibus uti dicuntur in scholis. existimant igitur Porphyrium primum esse auctorem horum praedicabilium, qua in opinione versatur Ri DLRICUS RE IMMAN-N vs, 1ed nullo fundamento haec sententiai nititur. nam bene obseruat LUDO v I cvs VI v Es, quod ab Aristotele haec praedicabilia iam tradita sint in topicis. ceterum Pori phyrius scripsit quoque in Ari otelis cateBo- νι- expositionem per interrogarionem π re Donsonem, quae edita est; item eommentario--m an categorras libros octo a Gedacium,quos ςommemorat s/MPLICIUS; BOETHIO auriem memoriam debemus expositionis libri A mrotelis de interpretatione; commentariorum in Theophrasti librum is a motione α mTatione: confer LUCAM HOLSTE NIVM
clesiae uociores. quos dicunt patres, veluti cultores logicae sipeciatim nominanta ac primum quidem AVGVsTINVM, qui non solum ii Dros ad dialecticam spectantes scripserit; χd& Cresconium grammaticum logicae hostem,& academicos confutauerit. hinc B A R T H Ovi LOMAE Vs ΚEcΚERMANN s dicit: is ut omnium post apostolorum tempora theologorum praestantissimus habetur, ita logicus etiam nemo enim unquam magnus theologus, cui logica
622쪽
non est magna) fuit praestans profecto re eri
cesiens. vix XX. annorum iuuenis Aristotelis categorias exposuit publice, nec unquam tota
suavita logicam desiit magni facere. hinc sta multa logica praecepta invergit, passim logicam laudibus depraedicat Iummis. cui adiungunt HIERONYMvM, qui hanc disciplinam quoque magnis adficiat laudibus, ac de se ipse testetur, quod fuerit philos has, rhetor, Zialecticus, ebraus,graecus, latinus, trilinguis: 3 se& tradit, se vertisse latine commenta-xios ALEXANDRI Aphrodisiensis in scripta logica Aristotelis, cuius verba adfert etiam Rupi NVs contra Hieronymum disputans tfrusra ergo Alexandri verti commentarios, ne quidquam me doctus magiser per ζεισαγωγ ν duxit in logieam. idem RusINus: sic tibi Alexandri tui commentarii profuere, sic Porporii ισαγωγη φ at vero si monimenta horum
ecclesiae doctorum aliorumque euoluamus diligenter, animum aduertentes ad eorum rationem tractandi proponendique materias; aliquid probandi, essiciendi conclusiones, errores consutaudi , quae omnia sine ope logicae haud accurate fieri possunt; obseruabimus sane, artis cogitandi studia a d illos non adeo floruisse, quos maiori cura declamandi facultatem interdum sectatos esse, constat. ex quiatius emcimus conclusionem. haec Christian Tum 1acrorumque coetuum capita litteras I gicae aut plane non coluisse, aut quod maiorem prae se habet Veritatem, a magistris eius modi dialecticae praecepta hausisse, quae nullam
623쪽
vim ad cogitationes rite sermandas ac proponendas habuerint. pro qua temporis illius ratione, pro qua logicae fortuna illius aetatis haud mirum est, quod hi doctores non distincte , nec ordinate omnia disposuerint; quod regulas, quibus ratiocinatio nititur, haud sem-Per obseruauerint, ac interdum ieiunas effecerint conclusiones attulerintque rationes. mi-Tum autem est, quod nostra aetate sint, qui suum laudem in eo ponant, ut hisce doctori-hus multa errorum genera exprobrent, discrimen studii logicae illa de nostra aetate menti suae haud proponunt. etenim si viri hi nostro virissent tempore, quo ratio litterarum est e pedita, quoue cogitandi ars praeclare culta acim maius meliusque prouecta, non dubitaremus, quin multo meliora est issent, etiam e xores. quos aduersus genuinae logicae praecep admiserunt, euitassem . illorum quidem in stitutum haud probare possumus, qui nimio erga tales doctores. amore Occupati, illos contra quasvis adcusationes defendere, ac veluti errorum immunes habere sustinent; sed mediam tenere viam, optimum esse existimamus. sic pro veritatis amplificandae tuendaeque dignitate decet, errores modesto obseruare; pro Dona mente autem; quae viris his inerat, illos magis eXcusare, quam perstringere. quod speςiatim ad AvavsΥi Num adtinet, libri
dialecticae, qui ipsi adtribuuntur, haud genium ni sunt latus.
624쪽
TIS LOGICAE GENERATIM PER VARIOS AUCTORES.
Σ Τ N o ΨxαDitendoram semma 6. I. De L. Damasceno, Missi Nesso, Georg. Pacismerio eorumque scriptis logicis *. II. De dialectica Malum 6. III. IIII. Iudaeorum f. V. VI. VIL Scholasticorum f. VIII. VIIII. X. XI. XU. Radimundi Lata f. XIII. XIIII. putauimus igitur de progressia ae fatis la- gicae aetate vetustiori, ita ut historiam hanea tempore platonis usque ad sextum seculum post reparatam generis humani salutem per erimus. qua operis parte ad finem Perdincta, nos conuertamus ad aetatem mediam, qua inprimis doctores illi, quos dicunt schola1hicos, capita sua extollebant, ac fere summam
625쪽
eae scholasticorum adgrediamur, breuiter ea , quae ante illorum aetatem in hac disciplina sine acta, attingere, muneris nostri esse censemus. IO. igitur DAMAsCENus scripsit opus de . Halectica, quo ingenium quidem philolophia Aristotelis excultum demonstrauit; ipsam autem artem nouis bonarum meditationum accessionibus haud iuuit nec amplificauit. inter graecos Aristotelis interpretes locum quoque tenet Mi CHAEL PSELLVS, iunior, dui Vt veterum philosophorum monimenta iligenter euoluit, cuius rei documento sint ipsus liber ἐνε δεε ιις Διωμονων, de operatione daemonum; item expositio in oracula cha Mica; sic operam quoque suam in doctrina--rum Aristotelis cognitione locandamessep
tauit. . CLEO ALLATIVS commemorat
Pselli huius paraphrasin in Aristotelis librum
περὶ ερμ-- , de interpretatione; nec non compendium in quinque voces Po=porii σAristotelis prae ineamenta; introductionem in sex philosophiae modos; Io. ALBERTUS FArB R I C I V s autem, qui hanc diatriben LEON BβALLATH bibliotheca sua graeca recudi cutavit& animaduersionibus illustrduit auxitqne, obseruat adhuc Pselli huius σέ. H. Αμοκώς λογικήν. quam edidit graece & latine ELIAε EUINGERvs, distributam in qui que libros, monens, quod PETRI. HIs PANr
summula ex hoc Ρselli opere fit petita, id quod
MANN3 significauit. addunt quoque GEO GIUM PACHYMERIVM, qui philosophiae
626쪽
.Aristotelis perfecit epitomen, cuius inter alia hoc laudari solet pronunciatum: a δὲν συμβωρηκος ουσίαν ἀπιργαζε u, quod magnam utili- talem pdferre in disputatione de operibus arti
ficiatibus, an sint referenda ad ordines sub an
. - g. III. Quum hac tempestate philosophiae
istudia apud Arabes floruisse videantur, paucis 'qubque attingamus, quae ratio fuerit dialecti Mae in hac gente, quo in momento IO. PETER. v novi Cus 3 nobis clarissimum lumen praefert. scilicet obseruat, quod Arabes colu sint graecam linguam, ac philosophia e Graecia migrauerit in Arabiam; quibus expositis, V inios commemorat dialecticae laude exhelle tres. atqui huc refert principem dialectic
sum, IACOBUM ALCEND1VM , de quo BuLF A R AIIus 6 Iacobus vero medicinae.
- il ophiae, arithmeticae, dialacticae, musicae, geometriae s GDonomiae peritus fuit, ac inplerisque harum scientiarum libros celebres smactatus longos compos vis: nec fuit inter --hamedanos, qui philosiophiae dis aris claruit,
mephilosophus no naretur, prater sum Laco-ium ;i item eo parum inferiorem Rio s T A MN H A n E T ,. scriptorem dialecticae ; M A T ITHAE v M, filium. Yunesi, adpellatum ob -- Mellentem artis hujus scientiam dialecticum; LPHARABIVM, & Vt .de multis aliis tacea-
627쪽
DE PROGRESSU AC FATIS LOGICAE. 369mus, quos recenset, etiam AvICENNAM &ΛvERRHOEM, notissimos scriptores. ille, cuius nomen rectius seribitur AB v ALI ALCHAS IN I BN AIs DALLA IBN SINA, vide NICOLAVM ANTONIVM, credidit, diuinitus ipsi datam fuisse scientiam logicae, si- , quidem apud ABvLFARAIIVM deseipso dicit: deinde per sesquiannum libris legendis sedulo incubui. s quoties aliqua in quaesione perplexus essem, aut merium Blior inserui terminum nou inuenirem; ad temptam me recepi ad omnium creatorem preces supplex esuri, donec aperiretur mihi in eo, , quod abstrusum conditum erat. noctu do imum meam reuersus, Iucerna coram me so ta, legerido scribendo operam dedi; quandocunque inuasit me smnus, aut debilitatem aliquam sensi, acceptum vini poculum hibi, donec ad me redirent vires; deinde ad legendum reuersus sum. quoui me occuparet vetrietillsimus somnus, de ipsis illis quaesionibus somniabam adeo, ut multarum ex ipsis rationes mihi per inomnia nota factae fuerint. . nec ita facere destiti, donec solidam dialectices N phusices cognitionem acquisiuissem: docuius scriptis, in quibus etiam logica est, vide
628쪽
ns DE PROGREISU AC FATIS LOGICAE.
Cordubensis, philosophus & medicus celebris fuit, qui ut Aristoteli maxime erat Consecratus; ita quoque in ipsius scripta logica Composuit eommentarios, in cat orias, de interpretatione, in priora & posteriora analytica, topica, item isagogen Porphyrii; neet non introductionem in logicam Aristotelis, de quo pluribus legere possumus Ni COLAVΜ ΑN
nis ABV ACHMED ALGAZALI, qui scripsit etiam logicam, translatam in linguam ebraeorum, item Aestructionem philosophorum, Cui AVERRHOEs opposuit destructionem des,uctionis, de quo Videas LEONEM AFRICA-NvM Ddopo COCRIVM si aliosque.. g. IIII. Vt autem pateat, quae ratio logiCaefuerit apud Arabes, non ab re erit, breuiter de ipsorum philosophia edisserere generatim. 'erant primum inter Arabes Μuliam med anos' christiani, graecae philosophiae periti, ac quamvis plura essent impedimenta, quo minus &ArabesΜuhammedani scientiae huius &graecae linguae fierent participes; ista tamen sensim aesensim fuerunt remota, ac litterae hae benignius sunt susceptae. id quod inprimis sub AI βω- mone chalipha accidit, qui ipse litteris doctus erat, teste ELMACINO; Ididicerat, inquit, egre te astronomiam Almamon, er ventorum tiones. unde s inter peritos huiusscientiae
629쪽
BE PRO GR Es s V AC F AT i s LOGICAE. s retiam nunc notus es ventus Almamonis; atque
homines graecorum philolbphiae addictos magnis adficiebat beneficiis, uti scribit IO. GR A vrvs: Almamon septimus in Abba aram familia Calis inter maximos priscipes Ob δε-ctrinam re insignem in viros eruditos munini centiam, iure celebrandus. is fuit, qui accre . sitis undique hominibus eruditione istu bibos p . emtis e graecorum bibliothecis libris praestantissimis, eisque in Arabicam linguam traductis,
breui bonas artes apud Arabes. Prius armis mu .gis, quam litteris addictos ad sen=num fastigiumperduxit. cuius auspiciis debemus, quo adhue multi e priscis Graeciae sapientibus, de
quibus iamdiu inter ipsos Graecos conclamatumes, inter Arabes supersint. cleo non magnum- librorum adpargium ex Graecia inprimis colli-Τgendum, & miltos in arabicam linguam trans tferendos curauit. hinc LEO AFRICA Νvs dicit: tunc Manion desiderio immortali de ' derabat inleviore antiquorum scientias, quoniam tunc nutu erat scientia arabice descripta: , adeoque dictus Μ-3on congregauit ingentem numerum doctorum inueresarum linguarum s liinterrogauit auctorκm nomina atque librorum, quae scripta fuerunt in artibus lingua Graeca, Perjica, Chaldaea, atque Aeraptia, adeoque mΗ ta eorum nominata sunt volumina. misit tuno multos ex famisiaribus suis in Sue riam, Armeniam, atque Ae aptum, ut ilios emerent libros,
Ee quibus serpinas infinitas re tulerunt fae conduxerunt. tunc segregati fiunt boni utiles, Ilaut in medicina, in postea, in astron is, in
630쪽
musica, in cosmographia, s chronica descriptis spinuit sitipra traductionem lingua graecae Io lannem, filium Me ab praedictum, quoniam iuilis tempore chrisicolaegraecis sudebant litteris posivit etiam oupra traductionem graecam alios quam plures sub eodem Ioanne, e supra tinguam Persicam Maban, dictumque Meseah, qui traduxerunt librum Galeni in medicina; posquae omnia opera Aristotelis arabice tradux runt, multis etiam aliis magi is auxiliantibus. sic cognoscimus ex hisce verbis, quod in his , libris fuerint quoque opera Aristotelis, quae eum in arabicam linguam sint translata, quod quum acciderit tempore Almamonis, cuius aetas spectat ad annum Christi IIcccxx. Aut cenna vero & Auerrhoes post annum milesimum anato seruatore nostro clari extiterint,
inde quoque colligere possumus; quod his viris gloria translatae graecae philosophiae in arabicum sermonem haud vindicanda sit. a qui hac ratione Arabes addicebant sese philo- ' sophiae Aristotelis, in qua cognoscenda, Explicanda atque illustranda summam colloc hant operam, id quod simul significat nobis, quam coluerint logicam. sequi scilicet praecepta Aristotelis elaborabant, praecipue Auin-cenna & Auerrhoes, qui magnis quidem stu- idiis erga philosophum hunc trahebantur, si .
modo veras Aristotelis sententias adsequi po-.' tuissent. etenim neque rerum philosophiae; neque graecorum linguae cognitionem tenebant , qua inicitia Occupati in interpretationiabus haud felices progressus facere poterant,
quid quod genuinam Aristotelis uoctrinam 'perturbabant maxime. CAELIVS RHODL-