Io. Georgii Walchii ... Parerga academica ex historiarum atque antiquitatum monimentis collecta

811쪽

que aduersus ipsum disputauit. princeps enim ipsi erat propositum, MALEBRANCHII doctrinam de natura re gratia euertere, quae quum & hac sententia de ideis, niteretur, istam consulare necesse habebat. quam ob rem edidit opus des vrves s des fausses tries contrece, g enfeigve rauleur de la recherche de Iaverite, a Cologne ΜDCLXXXIII. quo accusauit MALEBRANCHIVΜ falsarum opinionum & contradictionum atque obseruauit, admittendas esse in deo ideas particulares, si quis

statuat, nos in deo res cum materia coniunctas cognoscere. contra quas adcusationes caussam suam defendit MALERRANCHIVS, ac

scripsit librum huius inscriptionis: response de

Pauleur de la recherche dela verite oti liure de

sententiam, quam de modo cognoscendi se quitur, examinat, & Perceptiones animae nostrae omnino ab ideis res materiae repraesentantibus distinctas esse ostendit, repetitis fere illisl argumentis, quae libro de inquirenda veritatet fuerant exposita. sed quamuis consultius fuisi set, si controuersiam hanc composuissent; iterum tamen in certamen descenderunt. namque anno MDCLXXXIIII. Coloniae prodite

defense de j. Arnauld contre la response ous Ilure des vrayes s fausses Mees, quo libro coni tinetur epistola quaedam ad amicos, qua Μa- ebranchio multa momenta Arnaldus obiicit, ac inprimis ipsius parte quinta responsionem eius examinat accuratius & XXIIII. exemplis probat, Malebranchium dissicultates haud remouere Posse. contra quas easque nouas ad

812쪽

cusationes in lucem prodierunt trois lettres de Pauleur de la recberche de la verite, touebantia defens de ur. Arnauld, Roterodata MDCLXXXV. quarum prima auctor adue sis Arnaldum probare contendit, se in deo fio

malem quamdam extensionem haud quaquam ponere, nec deum adeo facere corporeum; se-Cunda vero & tertia controversiam hanc de ideis haud attingit ac quaedam tantum Vltima de origine certaminis huius commemorat. Praeter ARNALDUM , Cogitationes hasce de origine idearum, quibus MALEBRANCHIVS

sese tradiderat, reiecerunt PETRVs P Ο I R E T , IO. LOCKIVS, 3 IO. CLERICUS, ' IO. GEORGIUS P R I T I V s s aliique. in tanta

sententiarum discrepantia de idearum originexo. CLERiCUs si ignorantiam suam profiteri ingenue, consultum esse censet, quando dicit:

nos hoc in negotio επέχω es naturam inter ea numerare, ad quorum cognitionem aut omnino peruenire non licet, aut adhuc saltem non licuit, tutius censemus. neque hoc mirum videatur, quando ne mentis quidem ipsius natura nobis nota es, qua ignorata, numquam omnes eius os

rationes satis plene noscemus. id quidem 1atis apertum est, quod omnes ideae oriantur a sen- sone, recteque doceant Peripatetici, nihil esse in intellectu, quod non prius fuerit in sensu, id quod AND REAs R V D I G E R 7 ex instituto demonstrauit; modum autem, quo ista origo

c. fiat.

813쪽

DE PROGRESs V AC FATIS LOGICAE.

iat, haud facultas nobis est cognoscendi. tam dem recentiores philosophi doctrinam δε ciatione idearum siue Imaginum accuratius exposue ut, ex quibus Io. LOCKIVs primus istim tradidit atque obseruauit,hanc connexionem fieri vel arbitrio studioque hominum, Vel casu; quem secutus &momentum hoc adhuc uberius illustrauit IO. FRANCISCUS BUD DEV s. 'g. XXI. Veritas, cuius cognitionem propositam sibi habet logica, est vel certa vel proba--bilis, quae utraque duplici ratione cognoicitur Odo inueniendo, modo diiudicando verum&falsum, ad quem duplicem modum necestaria sunt principia & criteria his veritatis speciebus propria. veritatis igitur certaeprincipium eostin eriterium proximum constituunt Eefinitio de diuisio, ex quibus formantur propositiones siue axiomata & ex his conclusiones. quod ad doctrinam de desinitione adtinet, PLATO dialectici munus esse censebat, Vt re de res diuideret & definiret, vide PE TRVM GAssENDUM; 3 ac sTOICI idem quoque argumentum de definitione ac diuisione adtingebant, quorum doctrinas tradit THOMAs

definitione quidem disseruit, ' etiam species eius diuersas posuit; sed ita, ut neque illius

veram indolem, neque genuinum V1um, neque modum definitiones accurate struendi deis monstrauerit. nec poterat non grauissimum hoc logicae momentum lauiore adtingere in-

Bbb a dustria,

814쪽

rues DE PROGRESs V AC FATIS LOGICAE.clustria, quum eiusmodi tantum traderet praecepta, quae ad iudicium de vero&falso; minus vero ad inuentionem Veritatis pertinent: confer P E T R V M GASSENDv M. atqui his

de caussis haud mirum,quod sectatόδὲ Arist telis & scholastici non meliora effecerint, quin etiam studia sua in disputationibus inutilibus, ex quibus genuina ars cogitandi nulla cepit

incrementa, consumserint, ac more suo tradiae derint ieiuna. sic multum sese exercuerunt

in quaestionibus: num doctrina de definitione pertineat ad metaphysicam, an logicam p qumna m res definiantur ξ quaenam sint partes definitionis p num omnis definitio habeat genus quomodo possint definiri substantia & accidentia ξ quaenam sit via compositiva inueniendi definitionem 3 aliisque, quae si perspicue Maccurate expositae fuissent, Omniaque ad veritatis sensum accommodata, Vtilitatem quidem potuissent adferre; sed ab huiusmodi ingeniis quid boni poterat exspectari Z quapropter PEΤRvs RAΜvs saepius & hanc doctrinam

Peripateticorum perstrinXit, nec non recentiores philosophi purgare istam ab omni labe,

quam contraXerat, eaque, quae heic necessaria sunt, meliori studio exponere adlaborarunt. sic obseruarunt, duplicem esse definitionem, alteram nominis; alteram vero rei, in quarum priore explananda etiam Io. CHRISTIANusLANGivs diligens Versatus est; ac tradiderunt, quibus partibus absoluatur definitio, ac quaenam res possint definirip multi existimarunt, quod idea simplex carens partibus haud

815쪽

Hefinitione explicari possit, uti praeter alios

et opposuit: qua de caussa, inquit, neque cum recentioribus quibusdam facim , qui ideas plices minime de tristo lse autumant; Peripateticis tamen in eo cautiores sunt; quod hi ideas simptices cum rebus plicibus confundere via

Hentur ; rectissiti' autem ac solide ANDREAsRVDIGER omnia, quae hei Obseruare decet, breuiter comprehendit, quando dicit: omnia, quae nec infra eruditionem sunt, nec pra ean-

Hem , de tripostini: supra eruditionem si tres infinitae, infra eandem res sensuales s uuia

res. adhaec varias definitionis conditiones Proponunt, Ut sit prima, propria, adaequata, Clara, Vide AUCTOREM artis cogitandi, si

eessaria atque inutilia non solum reliquerunt intacta; sed & ea, quae deberent proponi distincte, perturbarunt. sic germanum desinitionum usum minus significarunt, & omnino 1Ο. LOCKI Us y a Veritate aberrauit, quum definitionis munus in eo posuerit, vi res in-eognitas ante sensiti, iam per sensum cogRO- scamus, siquidem ideo res debemus definire, ut inde capiamus principia, & ex his essiciamus conclusiones. nec ea industria ac fide.

816쪽

qua decet, viam ad definiendi artem ostenderunt, ac sitis habuerunt, praecipere de indole ac quibusdam i proprietatibus definitionis., quae omnia quam impersecta esse, quum obseruauerit AND REAs RV DIGER hana quoque doctrinam emendare, ornare, Pe*lire, nouisque accessionibus non leuioris in,-icrementi augere instituit ac genuina definitio nis fundamenta, id est ideas claras, distinctas atque essentiales rite indicauli; definitionem realem bene diuist in logicam & caussalem; &causalem iterum in physicam, & moralem, α adhuc quinque regulis actionem definiendi, commonstrauit. . ' . ''

' g. XXII. Ad historiam doctrinae de diuisio

vi inprimis pertinet illa controuersa: num posit certus partium numeruε constitui, quem yemper in diuisione sequi debeamus p Cuius - Cisonem dedit illorum sententia, qui omnia ira duo membra diuidenda esse censuerunt hac-oue ratione dichotomiam commendarunt, id quod prae aliis PETRvs RAMVs eiusque sectato res secerunt. ' quae opinio aliis inepta

videbatur, qui iudicarunt, quod legitima divisio certo partium numero haud adstringi possit, sed rei, quae in species & partes debeae diuidi, naturam sequatur, ut pro ista tot partes rotque species sint constituendae, quot ipsa rei

natura constituat, vide CHRISTIANV Μη Eis ivra 3 & CHRIsTIANVM THOM SIVΜ. at vero alii obseruant, dichotomias

817쪽

non ideo laudari, ac si diuisio non possit secundum naturam fieri per plura membra; sed quod in dichotomia secundum quoque ipsam naturam sit omnium versectissima diuidendi ratio, nec ulla detur diuisio, quae distinctionem & oppositionem membrorum clarioremti firmiorem possit praestare: confer DAVID

nulli delectati sunt trichotomia, qua diuisio in tria membra instituitur, quo pertinet praeci-

ctotomia, cuius specimen dedit E RHARD vs WEI GELIV s. nec de variis ipsius diuisionis speciebus philosophis una eademque fuit sententia, quae diuersitas praecipue ex eo nata est, quod diuersa totius diuidendi posuerunt ge-n ra. PERIP&TETICi aliam diuisionem esse nominum; aliam rerum tradunt, & posteriorem iterum in primariam & secunuariam cliuidunt& varia primariae genera constituunt pro diuersis totius sipeciebus, id quod sit vel totum integrale, vel essentiale, vel uniuersale,

-AUCTOR artis cogitandi dicit, duplex esse totum; aliud integrale, cuius diuisionem adpellat partitionem; aliud vero uniuersale, cuius diuisionis quatuor genera ponit, quando

818쪽

genus diuiditur per species; per differentias; terminus communis per accidentia opposita, quorum sit capax; vel secundum subiectorum aut temporis diuersitatem; item quando ac-eidens diuidatur in varia subiecta, quae diuisionis ratio a GoΤΥLIEB. GERI . TITIO dicitur incongrua. s TEPHANUS CHAVVI-Nvs putat. diuisionem ipsam diuidi posse ex parte hominis diuidentis ς eX parte thematis, quod diuidatur, & ex parte modi, quo homo ill e thema id ipsum diuidat; sc quoque

visiones &subdiuisiones diuisionis constituit. at vero plerique scriptorum logicorum Verum S genuinum diuisionis finem naud considera. runt, qui respicere debet, ut inde deducamus Conclusones, hinc quoque haud firmum diuidendi fundamentum posuerunt. nam aliud est: quando diuisio fit consentavra rationi saae PQkm seri re falsi utilis et , aliud veror quando possimus diui re yi quod discrimen quum haud obseruauerint, mirum non est, quod tam multas apud philosophos deprehendamus diuisiones, quae sunt nullius m

menti, nullius Vtilitatis. . I, 9 il

g. XXIII. Conuertamus nos ad doctrinam de variis ratiocinanaei modis, cuius historiam tradamus breuiter. non disserimus de nat rati facultate ratiocinationes essiciendi, qui po quae omnibus inest hominibus; sed de arte Conclusiones ex ante positis propositionibus

deducendi, de qua praeceperunt philosopbiae magistri, quippe quam ab antiqua aetate longe

819쪽

repetere possumus, quamuis saepius per pravos hominum adsectus ad fallacias struendas; minus vero ad veritatis incrementa fuerit amhibita. in schola Eleatica ZENO tradidit ametem consequutionum deducendarum ex qua clam posita propolitione, tostendit PETRvst . GAssENDUs; . & Megarica Evc LIL, Esmethodum, uti dicitur, Θpotheticam introdu xit. scilicet LAERTIVS commemorast, quod aliorum demonstrationes ου κατα, λω- ματα, αλλα τ' ἐπιφοράν, id est por absurda, conclusiones, quas eX aliorum sententiis col- Iegit, confutauerit. quam rationem assi

.DEstus 3 ita explicat: est nimirum methodus hypothetica modus quidam or umentandi, quovis tam aduersarii mpothetis conriusionibὰ continuis impugnare selemus eo Wquo, . dum abfhrda inde mascatur conclusis G qua rei -

.grediendo ad ipsam opothegis dicimus : atqui absurda es vltima couclusio; eryo ubsurda seenultima, ergo antepenultima smporro, ergo tandem absurda es ipse aduersarii oporaesci adhaec EUCLIDES argumentum duchim a comparatione censebat esse minus firmum, sitar ve id a similitudine, siue dissimilitudine sume Uetur. successor Euclidis EUBULI DE s multa: fallaciarum genera, superioribus iam a nobis exposita protulit,iisque Vt Vera argumentatim . num doctrina corrum steretur, essecit. nec non de PLATONE obseruauimus, quod inprimis commendauerit inductionem, , argumentationis speciem, & eXistiinauit, quo Isit

820쪽

Οικρεως Drκφερων, oratio ex veris quibusdam Amile Hi verum proprie coPigens atque ins mens, cuius duas species admisit. altera fuit κατ ἐναντιωσιν, quae fit ex contrario, quum interroganti in omni responsione inferatur contrarium, eXempli gratia: pater meus aut alius

es, quam pater tuus, aut idem. si igitur alius est puter meus, quam pater tuus, quum fit alius patris, non erit pater. si idem es, qui pater meus, idem existens qui pater meus, meus erit Fateri quae inductionis 1pecies non ad veros argumentandi modos; sed ad sophismata pertinet, quare ista usus est P L A T O , quum rixaesierit locus. altera species erat is Τῆς ακολου- ας, ex consequenti, quae iterum duplex fuit,oltera quidem id, quod in parte quaeritur, Per. d. quod estin parte, demonstrat: altera,quod uniuersat aer per id, quod in parte est, probat,

ut habet DIOGENEs LAERTIVS, y qui au- Rem obseruat, prius genus rectius pertinere ad holas rhetorum. ALCiNOvs autem tr

Ait industionem vel a simili ad simile, vel a singulis transire ad uniuersia, qui etiam putat,Ρlatonem syllogismos fecisse iuxta tres figuras ab

Aristotele expositas: confer PETRVΜ GA sENDvM 3 & ΙΟ. FRIDEM ANNUM CHNEIDERvM, ' qui etiam in auctorem huius argumentationis inquirit. atqui hoc. genus ratiocinationum etiam ARISTOTELEs

explanavit, &nouam adhuc speciem addidit, qua conclusio fit ab uno singulari ad uniuersum; ut adeo tres species inductionis sint