장음표시 사용
881쪽
id est, in rebus euidentibus non amplius est dubitandum.
symbol. X. non nisisedis picturas in atrio tuo suspendito,
h. e. operam dato, Ut accuratas, Veras atque
clistinctas ideas animo complectaris. symbol. XI. in poculi fundo residuum non relinquendum , h. e. scientiae omnesque illarum partes solide sunt pertractandae. symbol. XII. cogita, cibum in matulam nouiniici, i. e. Perpendas, eruditionem veram & quae cum sapientia coniuncta est, mentem non im-PUram requirere, atque hinc non tantum intellectum; sed voluntatem quoque eXPurga re studeas. g. IIII. Adhaec logica tradita est per hierogl bica, id per imagines rerum creatarum modo sculptas, modo pictas sine quadam inscriptione, quibus res, quae in logica eXpOnuntur, per similitudinem quamdam indicarunt. quo reserri potest sΥANIs Laus
obseruarunt. hic praecipuas antiquioris logicae doctrinas per diuersas figuras & imagines turpes, atroces, terribiles, absurdaου, incrediabiles , inauditas, nouad, raras, visu delectabiles, ridiculas, uti ipse praefatione dicit, unicatabula repraesentauit, cuius interpretationem
x Pol h littera lib. II. c. 6. f. 48.
882쪽
fecit libro quatuor plagularum huius inscriptionis: Iogica memorativa, cuius beneficio compendium logica Peripateticae breuissimi temporis natio memoriae mandari potes, Hal. Saxon. Μ DCLIX. Ia. Vt exempla quaedam inde exhibeamus, definitionem logicae his figuris repraesentauit: Aristoteles sedens meditabundus indicat, logicam esse habitum animi, non corporis: clauis, quam dextra sua tenet,sgnificat, logicam non esse scientiam; sed clavem scientiarum: malgetis sinistrae manus, logicam esse habitum instrumentalem; ungulastidis s bifida ineudi imposita notant, logicam verum a falso accurate discernere. atqui hac ratione speciales logicae doctrinas per tales imagines tradit: sic genus inter praedicabilia indicatur per columbam, quia columba sit inter animalia multae generationis; Vniuo a Pinguntur capite humano, e cuius ore Vna cum sono vocis Centaurus emittatur, quia animal dicatur de homine & bruto: quatuor proprii modos per medicum, duos pedes, caput canum& faciem ridentem delineat, ut de aliis taceamus. huic adiungimus THOMAM MVRNE-R V M , cuius chartitudium hac inscriptione in lucem publicam emistum est: chartiluinum Iogicae seu logica poetica via memoratiua R. P. Th. Murner, Argent. orae Minorum opus, quod centum amplius annos in tenebris latuit, erutum is in apertam sectili huius curiosi lucem productum opera, voti 'coniecturis Ioann Ba- Itidens, Parisiis MDCXXIX. conser MATTH.
883쪽
deibergensis, qui anno MDCLXV. edidit theatrum hierogl hicum, quo continetur idea hieroglyphica uniuersae philosophiae, in quinque partes distributae, quarum prima philosophiam uniuersalem; secunda rationalem; temtia naturalem; quarta postologicam & quinta
moralem complectitur. tandem IACOB vs GUILIELMvs FE VER LINV speculiari dissertatione de logica hieroglyphica specimen illius dedit, Lipsae MDCCXII.
g. V. Commemorandae quoque sunt logi- Caeparadigmaticae, quarum scriptores praece Pta exemplis modo ex variis litterarum distiplinis simul; modo ex peculiari quadam do ctrina petitis illustrarunt, ita ut, si posterius genus illarum respiciamus, recensere possimus logicas cuin theologicas, tum iuridicas.
LINus anno MDCCXV. Alidorsit edidit programma de logicis paradigmaticis theolo gicis, iuridicis aliisque, quod quum idem aris gumentum breuiter persequi, nobis sit propoli tum, adiumento fuisse, ingenue profitemur. scriptores logicarum theologicarum sunt
gus Marpurgensis, qui stripsit topica theologica, quae edita sunt post obitum auctoris
cura CHRISTOPHORI FROS CHO VERI.
Witteb. MDLXV.CΑsPAR GLEvIANVs, cui debemus nundamenta diriectica, quae exemplis ex sacra disciplina desumtis illustrauit. I A C O B. RE NEC CIus,' qui scripsi elauem
884쪽
continetur dialectica exemplis sacris ill strata. IO. HENR. ALSTEDIVS, Cuius studio prodiit logica theologica.sALoΜΟN GLASSIVS, qui reliquit Iogicam scram , quae post ipsius fata Cura I o. GOTTFR. OLEARII Philologiae secrete, quam huic summo theologo debemus, accessit. PHIL. ZEI SOL DVS, cuius logica sera nouites menti lucem vidit publicam.
tionem facimus propter institutiones Iogica sacra, quas edidit. RE INH. HENRICVS ROLLI Vs, qui Con, scripsit breuiarium logicae sacrae. IO. ANDR. SCHMID TIVs, cui adtribuitur logica sacra, quae Hetastadii cura CoRN.
mus insitutiones logicae hasta latino-geris
praeter quos adhuc possemus Commemorares ELD ii topica Catainiana; RES LERI examen Iogicae Photinianae & multos alios huiusmodi scriptores; nisi breuitatis studio tener mur, quam iam lubentius sectamur, quum opere hoc clarissimus P EvERLINVs functus fuerit feliciter. quapropter id tantum obse uamus, quod hoc genus scribendi logicam ideo a multis fuerit adhibitum, ut philosophue ac speciatim disciplinae, quae functiones intellectus dirigit, dignitatem ac pretium restituerent ac cultoribus musarum lacrarum demonstrarent, quam utilis ac necessaria ipsis quoque sit
885쪽
sit cultura logicae. nam quum felici tempore ac diuinis auspiciis caelestis doctrina, quae multas sordes contraxerat sibi per summam hominum malitiam, purior redderetur ac philosophia scholastica de dignitatis tuae sede deiiceretur, factum est, ut omnes philosophiae litterae sitam amitterent gratiam. quo nomine de mediis ad conseruandam philosophiae, etiam logicae auctoritatem cogitare coeperunt, ex quibus tale institurum, quo hasce doctrinas ad scripturas sacras adcommodabant, fructuosum esse censebant. g. UI. Eodem instituto nonulli scripserunt Iogicas iuridicas, id est praecepta artis cogitandi ad iurisprudentiam adcommodarunt & exemplis huc 1 pectantibus illustrarunt, quorum
principes commemoramus. sic recensentur NICO LAI EvER HARDI topica iuris, siue loci argumentorum legales, quos nonnulli breuiores ediderunt, & inter hos GEo RG IU S AD A M v s B R v N N E R v s in Biropsi locorum legalium Euerhardi. FRANCISCI HOTOΜ ANNI libri quatuor
dialecticae insitationis, quibus adhuc praeter exempla ex iurisprudentia depromta,
Io. THOMAE FREIGII libri duo de logica
iure-consitorum. MARTINI SCHICRARDI logica ruri dica,
complectens regulas, praecepta & modum argumentandi per inductiones & interpretationes legum. IO. SCHILTERI praxis artis analyticae in iurisprudentia.
886쪽
CHRISTIANI WE ID LINGIi philosophia iuridica, tabulis comprehensa, qua etiam deprehenduntur praecepta logica; vi de aliis taceamus, quos iam Collegerunt
Rus. ' a studio erga PETRI R A M I dialecti- ' cam institutum hoc, quo conscripserunt logicas iuridicas, manasse, non immerito iudicat
quum magnus impetus fieret aduersus R A-MvM, iuri consulti praecipue caussae ipsius favebant, amplectebantur praecepta eius dialecticae, componebant/d illius methodum compendia iuris, defendebant RAMVΜ contra asseelas & sectatores Aristotelis, quod exempla
RENNEM ANNI, TREVTLERI atque ali rum confirmant, atque hac occasione cogitabant de logicis iuridici conscribendis siseis legalibus topicis, uti dicuntur. g. VII. Nunc breuiter eXponamus, quae de adhuc commemoratis modis logicam tradendi, sentiamus. quod ut fiat accuratius, ponimus ante, quod bona tractandi ratio debeat esse consentanea & indoli rerum, quae PrOPO-nuntur, & conditioni auditorum & disce tium, quod Vtrumque essicit, ut ratio haec sit Cum solida, tum facilis, quorum illud respicieres; hoc vero discentes. quod quum ita est, scuti est, non possumus probare rationem lo
gicam tradendi per Bmbesa & hierogl hica,
887쪽
quae ex ipsa horum scriptorum sententia insem vire debent imaginationi & per hanc memoriae, hinc ipse i O. IUSTUS WINCKELΜΑΝ- Nus, cuius tabulam supra commemorauimus, profitetur, 1 e istam composuisse ingratiam Puerorum, quorum memoria ad retinendas dictiones s res per tales imagines repraesentatas praelare a latur; & appellat interpretationem illius tabulae logicam memoratiuam. at vero, si ad genuinae logicae artem spectamus, ista sane non pertinet ad memoriam; sed opus est iudicii, quod bene quoque DANIEL
enim, inquit, iudicii vim potissmum talis diasciplina requira 'Nue ideo a pueris apprehendi fatisposit , eius per phantasum nouis imaginibus impraegnatam turbabuntur circuli. si etiam logica praecipue memoriae subsidio addiscenda esset, quod de scholasticis nugis, quae contine-hant tantum terminOS , certa ratione dicere possiunus; minus tamen adiumenta, quae wINCKELM ANNUS & MVRNE Rus dederunt, debent laudari. haec enim via, aliquid memoriae tradendi, dissicilis est admodum multisque circumsepta incommodis, quippe qua necesse est, primum significationes ima- sinum ac figurarum percipere ac posthac vi imaginationis istas menti repraesentare ac retinere memoria cum ipsas imagines, tum res, quae illis significantur. quibus rationibus ochanc addere positamus, quod imagines, quas exhibuerunt WINCΚELMANNUS&MVR-NER Vs, sint horridae, absurdae, nullam ha-
888쪽
83o DE PROGRESSU AC PATII LOGICAE.
hentes similitudinem cum rebus, quas debent indicare: quapropter MATTHAEUS BER NEGGER Vs de chartitudio MuRNE 1 ita
iudicat: huius farinae videri queat Monachi cuiusdam ordinis minorum Thomae Mumeri Argentoratensis doctoris theologiae chartiladium siriptum annis abhinc centum, re quod excurrit: cuius ope intra spatium unius mensis etiam indoctos ae rudes artis logica admiracutamusque peritos escisse se iactat, visuspicio suboriretur, aliquid magicarum artium intemoenisse. posiicitus etiam es ,se daturum quatuor libros insitutionum Iusinianearum in Hmium chartularum lusoriarum formam reda-sos. quo praeclaro mune man suriinos iuris heauerit, mihi non conuat, in enim vidi. logia cum chartitudium vidi siditatem artis vanis ae detesatus. institutum autem illorum, qui logicas exemplis sacris & iuris illustrarunt,
uti P ET R VS RAΜVS exempla ex scriptis poetarum atque Oratorum adferebat; penitus reiicere nolumus, siquidem exemplis interdum magna vis inesto ad praecepta facilius capienda; si modo propter haec ornamentalogicas haud inscripsissent theologicas & iuria dicas. inscriptiones enim librorum respicere debent rem ipsam principalem, aut simul methodi rationem, quorum neutrum per exempla mutatur. ceterum & hodie multi utuntur
hoc instituto in acaciem iis, quum litterarum studiosis polliceantur, se in recitationibus interpretari velle logicas iuridicos, item theol gicas , eum in finem, Ut iuuenes maiori copia
E O M. II. vi paranda doctrina modis
889쪽
DE PROGRESSU AC FATIS LOGICAE. 83Iconfluant ad audiendas lectiones, id quod sce-pe cum fraude quadam coniunctum esse, cen
g. VIII. Nonnulli instituerunt conciliatio a dines inter diuersos philosophos, etiam inter philosophos & facias scripturas, quod fecerunt in omnibus fere philosophiae partibus, ut paullo post generatim obseruabimus. idem quoque accidit logicae,quum quidam Ramum cum Aristotele & Philippo Melanchthone conciliare elaborauerint, cuiusmodi scriptores 1upra commemorauimus. sic quoque
gicae & politicae in academia Alidorsina profestar quondam clarissimus, edidit logicam veterem s nouam, quae prodiit MDCCIII.,nec tale institutum, talem logicam scribendi modum probare possumus, quoniam multa incommoda ex conciliandi studio oriuntur. nam aliud est, num possimus instituere conciliationes; aliud num istae sententiis auctorum, quae inter se conciliantur, respondeant, quo F posterius plerumque haud respiciunt, praecipue' ruum in talia studia sepe per prauos adsectus
educantur. quo nomine trahunt philosophorum placita in sententias ab ipsorum mente omnino alienas, atque ea, quae sibi contra. di Cunt ac repugnant, quorum omnino aliud debet este falsum; aliud verum, inter se volunt conciliare,quo sit, Vt errores Propagentur, nec nouae veritates possint excogitari.
890쪽
Direndorum summa. f. I. de fortuna pro periori logicae tempore vetustiori. S. II. III. tempore reis centiori, ubi ostenditur, quid ad hane felicitarem Hormatio doctrina sacrae per Lutherum contuis P, .: Ieris. 6. IIII. felicitas logica, quum a nugis scholasicorum fuerit purgata. S. V. illius foms aperpbilosiophiam echcticam. F. H. VII.
Uod non omni tempore eadem fata sue- rint artis logicae, ex dictis colligi potest haud obscure: quam fatorum diuersitatem iam breuiter exponamus, & simul in caussam illius inquiramus. disputabimus igitur de va-r a logicae fortuna, quae fuit modo prosperior, modo aduersa, quod ut fiat distincte atque accurate, necesse est, breuibus interpretari, quid per hanc duplicem fortunam intelligamus. prospera logicae fortuna haud dependet tantum a cultu illius ac magno illorum numero, qui tradunt se eius culturae, ac scripta logica in publicam emittunt lucem, quod si ita es et, ars haec tempore scholasticorum in summum felicitatis fastigium fuisset euecta. quaprIter