장음표시 사용
131쪽
mus. Cum autem in illis talis obseruatio, circi. habitus mediocritatem, nullatenus detur, nec nobis licitum erit talem fingere, et historiae fidem poscetare. Iudicatu interimi facillimum est, illos media , hab1tus, medio regimine ubique cauto et prouida sos fisisse, S. Ct., Peruenimus tandem ad illos, qui vitae regisneri. regulas et cautelas ad longam vitam nilexerunt, et hamen longaevi fatii sunt. Absonum, et rei naturutae contrarium esse videtur, illud negligentia, ima opera contranitente assequi, cuius plurimi multo la bore participes sieri nequeunt ue sanitatem et vitam, res adeo fragiles, pessimdare, et tamen illis fiui ire seros annos. Interim experientia illud docet. Pro babunt hoc, qui longaevi facti sint milites: quis enim nescit vitae illorum regimen irregularissmum premuntur mox inopia victus, imo fame et siti, rent rebus, quibus negatis natura dolet, uti id e primit HORATIus: mox abundant victu, cibis pol que ail intemperantiam usque: corporis labores, absque interpolata requie, itinera, sub aere maximo iniurioso, patiuntur, et emetiuntur, et quae sunt alia grauia vitae incommoda, quibus plurimi se cumbunt; dantur interim, qui, perpessis his omniabus, felicite emergunt, et longaevi fiunt. Vt exemplis probetur vitae negle Eo, cum inseeuta nihil tanus longaeuitate, prodeat iterum miles ille ros annorum, cuius sub titulo sotinae senum internaos upra mentionem fecimus t procidentia ani, et uri nae incontinentia, quibus laborauit, de exitiosis eius laboribus docebunt, et militare vitae genus, quod
132쪽
vitae genus eleemosynare, quo se postea sustent uit, aeque irregulare, quoad diaetam sine dubio fuit, quia nullas, ex rebus non naturalibus, admittit cautelas. An spiritu vini usus sit, non refertur, fa- . tuitas autem eius fiaspicionem quandam de abum dante eius usu praebet; qui enim ostiatim eleemo synas petunt, aliquibus vicibus, per diem, illo donari possimi. Potuit autem etiam ex senectute in hanc cerebri labem ruere, Vti id exempla demonis strint.
Verum enim vero, non. inter huius sertis homi nes solum dantur, qui ex necessitate, neglecto vitae regimine, in langaeuitatem senescunt;' dantur meia Itoris sortis homines, qui gulae intemperantiam viis rae, et longaevitati praeserunt, et tarnen ita, posthaiabli,s his . bonis, praeter intentionem illis mauntur. Novi enim virum, qui vitae commodis sessicienter beatus factus erat, quibus temperanter, et decentetvsurpatis, firmistimum, quo Creator ipsum donausiat, corporis habitum, procerum, licet non quatruitum, in viridem longaeuitatem conseruasset, nisi ad di lutum omnibus regulis vitae regimen, ad quod etiam militare, quod gerebat, ossicium occasionem iraebebat, mrior ipsi propendisset amor, quam ad sanitatem et longaeuitatem, idque tanto propensius, cum robor perenne corporis, ex malo regimine nori'aabefactari sentiret. Inter reliquos enim errores p sui spiritus frumenti se tradebat, destruebat auterri huius abusu sensim, sensimque, non solum, ventric .li facultatem appetenai, et cibos diserendi, adeo ut eandem grandaevus fastus, nil nisi panem et pulmen-
qua edari serre posset, sed et sanguinis calor et
133쪽
elater, ita inde diminuebatur, ut sustentandis fibris
corporis impar fieret. Pabulum itaque vitae et sanguinis, unice ex spiritu frumenti haurire necesse habebat, adeo, ut ultimis circiter Is Vitae annis, quia us numerum centenarium complebat, praeter panem et tenuissimam cereuisiam, qua siccitatem se rium interdum leniebat, non nisi, ex spiritu frumen-:i, cuius ad sex sere libras, quotidie non serbebat, ed potabat, exsahgue et aridum suum corpus viisilum seruabat. Ex mala itaque consuetudine, non autem ex naturae instinctu, hoc pabulum ipsi neceL. arium redditum erat, quod, si anno aetatis octog
1mo sorsan ipsi substractum fuisset, haec substrae iopsum Vix per quinque annos adhuc superstitem esse tuisset: nota enim sunt exempla, quod, si substr iitur talibus, spiritui vini vel frumenti diu assu
is, ahoc vitae lampadis oleum, mox grauiter a r ent, ςt i moriantur. Vires ad equitandum ipsi ad innos nonagint/ restiterant, reliquos autem pedes
:t quiete transigebat. Quid Z si hic fortunatae sitae onstitutionis indignus, vitae prodigus, solirietati.
bisset amans, annon Caartanum annis tandeba su 1erasset y Huic vitae et longaevitatis incurio lon raevo, addam alium magnae opulentiae virum seo
tuagenarium, regiminis spirituosi amantissimum. Ibesior licet, vithe lampadem ad tot annos lucidani eruare, absque spiritu frumenti, vel nolebat, vel Ion poterat: consueuerat illum, ad grandaevitatis nitium, frigidum, pro more, potare, sed nunc indeiqn satis calefieri septiebat interiora corporis etiam:uinem, ideo illum calefactum bibebat, ad tres cir- iter libras per diem. Verum nec haec methodus ira quatuor annos suffciebat, quum frigidae mom i
134쪽
suum, praescindebatur. f. i CIII. . Mutuemur recentissimum parallelum, priora s Peram, exemplum ex nouelli publicis, anni l7s9.
Mens Ianuar. Februar. Obiisse, in illis dicitur, in Gallia, in Gasconiae paso de la Barthe de Rumiere,' in Dioecesi Comminges, Chirurgum, nomia Dς Espagno, centum duodecim annorum, langa Num, quotidie ebrium, qui officio suo ad ultimum vitae diem praefuit; nunquam antea aegrotans, s nus absque usu venaesectionis et medicinae. Non odditur, ex quo potus genere sibi ebrietatem compa-Tauerit: cum autem faciliori opera ex seiritu vini, quam e* vino producitur temulentia, ex illo creditur hanc sibi comparasse. Recordor, ante plures
annos, me legisse libellum, e omium ebrietatis dictum, gallice conscriptum, sub titulo: M Eloge dei' 'resse, in quo, quantum memini, res, ab ebriis Praeclare gestae, recensebantur. verum, quantum 'pondus cumulatarum laudium ebrietati deberetur, si ad . vitam longam nos duceret, et officiis smul cum debita prudentia vacare sineret; de quo quiadem iuste dubitandum. Doletndum sane, quod dein . lsecerit tandem, anno Ilamo, lampas vitae hoc nutrimento frui; vel quod, pro hypothesi, bic vir spuritiam frumenti mitiorem non baberit. Interim hi casus duorum longaeuorum ebriorum,quorum alter duodecim annis priorem iam superauit, spem faciunt posteris de prouectiore quadam longaeuitate,' ex spiritu.vini vel frumenti quaesita, in subiee is ma- limo robore natura don tis; a sanae mentis homia
135쪽
f. CIV. . Sat testimonii dedisse puto, his casibus, de iis,
quibus firmiter sunt structa corporis organa, et sana guinis massa debite et intime est mixta, et qui sub enormi vitae negligentia grandaevitatem et longaeuitatem nihilominus acquirunt. De usu potuum spirituosorum hoc selum addere placet, quod obia seruatio docuerit, illos, qui Oritu vini abutuntur, facilius et citius in corporis varias aegritudines, anOrexiam, tussim, phthisin, etc. labi, quam qui spiritu frumenti abutuntur; ratio secile inueniri poterit, considerando, spiritum vini facilius in stomacho et sanguine extricare, quod a vino possidet acidi, et olei magis subtiliter urentis, quam spiritum frume ti, cuius particulae magis pingpes a frumento eum
huntur, quae sanguinem minus exagitant, nee in Gbras corporis adeo . impetuose agunt. Potus certe spirit si abusus omnis noxius est sanitati et vitae. licet longaeuus noster centenarius, Ultimis annis, vitae suae filum unice ex spiritu frumenti nexerit. Flebile reuera adiumentum, ipsi oeconomiae anima li repugnans, nee, nisi violenter corporis organa in actionibus sitis conseruans, magnetismi et machinarum instar, vi impetuosa, ad motum actarum ; haeciaque omnia cum hominis eo certiore interitu, et cum
interiectis multis molestiis, quicquid praecedens f.
in contrarium dixerit. S. CV. Modestus, e contra,eius usias corpori senili innoxius est,quod ventriculi segnem liquorem gastricum animet, et cum cibis super ingestis confermentet, et .smul potui, quem senes.ex naturae instini tu amant.
quo sanguis fiuidior per iustara vehatur, se societ,
136쪽
CAP. I. REcENsIONEM MIsTORIcAM iet quodammodo suam naturam communicet. I xerim et illo carere posse credimus, et videmus ἔ ut enim grandaevus ille, quem antea narraui frigidam brassicam muriaticam, etc. edisse, a potu spirituoso abstinebat; nec Lappo ille centenarius, ob egenam patriae frugalitatem, illo usus est, nec nouit sorsipiritum frumenti; ut adeo appareat, virtutem: ad longaeuitatem saepesin longaevis vigere absque spuritas eiusmodi adnuniculo. i
Inter plebeios et vilioris conditionis homines reis periri plures longaevos, supra monui, ex quo suspiacio nasci posset non incongrua, hoc ideo conting : re, quod sint pictet.multo numero plures prae m .lioris conditionis hominibus. Verum, licet hoc ita certe plebeiorum victus simplicitas, vestitus lotas, labores, animus sua sorte contentus, patiens t Ieratae per interualla iniuriae sunt, quae connatum corporis robur firmant, fibras corporis indurant, et sanguinis circulum nunc peripheriam corporis pen trare, nune ex illa recedere faciunt, absque debitae transpirationis dispendioὰ multo minus aliarum e Metionum ad sanitatem et vitam necessariarum. Talia sint, quae in plebe plures longaeum numera. . axe faciunt, et non simpliciter maior numerus. T le vitae regimen certe ditioribus delicatulis non at ridet, licet magis inhient longaevitati, ob vitae commoda, quibus plus fruuntur, quam plebeii, qui ab 'que curis eo directis, imo sub ipsa vitae negligentia ' :longaevi fiunt. opulentis itaque mice conseribu tur Gerocomicorum volumina, his, quid edant, bu λbant, quo in loco haestent, eo neniatur, his, quia
137쪽
Setim, quid horarie agant, praecepta dat RΑΝ-
g. CVII. 'Restant adhue quaedam circa usum spiritus vini monere praetergressa. Primo, quod senes, nisi sibi circa illum caueant, non solum facilius, quam tu. uenes ιnebrientur, sed et magis proni ad studium ebrietatis prolabantur: heruorum enim systemati et principio blanda illa oscillatio, quam spiritus vini, exagitando spirituosum illud neruorum, in ventriculi neruis excitat, facilius cerebro communicatur, ob eorundem neruorum cum cerebro acquisitam soli- .ditatem, et ex hac ad oscillationis maiorem aptitur pdinem, suam mox remissio illa placida systematis neruorum ad somnum insequitur. Inuitantur autem senes ad studium ebrietatis, communiter vigili rum et morositatis senilis causa, quae duo incommoda somno placido, omnium curarum et molestiarum sepulchro, saepius sepelire student. . Insequii 'hinc mala consuetudo potu tali saepius utendi, , et ebrietatem amandi. Exoritur autem secundo, ex habitu tali inebriativo, aliud calamitosum interdum, 'reuera in senibus ebriis saepius, quam in iuuenibus ebriis obseruabile, nempe autocheiria. Non adeo infrequentes sunt isti casus, inprimis, si a yitae molestiis variis simul vexentur, et sint natura rixosi et impatientes, tunc absque rei examine, et ex mentis .
inebriatae impotentia, suspendio, alioue spontaneo modo, vitam finiunt. ' g. CVIII. Incidit sub ipsa clausula huius capitis avnorum ricorum recordatio, quorum in senectutis pulustratione latuitan foret non me usse, uti, de
138쪽
138 CAP. II. DE MORBIs SENILIBO, illis multum disserere, inutile. Resormitantur hἰ- anni a multis senibus, licet illos omnis m lignitatis et periculi inanes esse, quam saepissime, innumeris exemplis obseruauerint, et quod, qui mortui sunt in
climactericis senes, casu, et ex natura sui corporis Obierint, non ex natura' numeri climacterici anni, Deile iudicare potuerint. Duos magnos numerant' in senio annos climactericos se idabiles, primum, qui componitur ex concursit septenarii, nonarii numeri, nempe annum aetatis sexagesimum tertium t. secundum, qui ex numero dupliciter nonario exsur .git, et annos octoginta et unum componit. In n merorum certa dispositione, et concursu aliquid vaticinii, et sentici latere, sunt quidem, qui credunt, Mystici: pro mea autem sententia illis nihil tribuo.
g. L .Fpsam senectutem morbum esse, commune est dis eterium Late autem ita sumtum esse morbi vocabulum mox apparet, et sic per illud indicari vires vitae deficientes, eiusque paulo molestiorem, quam in annis praegressis oeconomiam. Nos, rhetoricam seponentes, Veros senum affectus perspiciemus, ' qui nempe stactam ex senio vitae oeconomiam magis , frangere solent, et vel viscerum, vel sanguinis speciali labe eius plenarium interitum minantur. Exatiterint licit, et existant adhuc hodie grandaevi, ima longa
139쪽
Iongaevi, viribus animi, et corporis valentes; ait men computum eum illis faciendo, quibus haec deficit felicitas, illorum vix perexiguus comparandus exsurget numerus. Docςt abundo illa in praefatione allegata solennis senum autocheiria, quantis in commodis sene stus communiter prematur. Raris .
. simi sues illi senes, qRibus non concusserit aetas, secundum Senecam, mentem, et sui aedificii putriadas partes. Gaudeant illi, quibus haec salua in se. 'ris annis mansere. Certo omnes adminimum sentiunt desectum pristini vigoris ad motum, et ad re spirationem.
Consideranda autem venit et hic, illa nostra senii in tria stadia facta diuisio. Certe numerus morborum in primo senii studio, et in initio secundi, grand aeuitatis nempe, maior se sistet, quam in reliquis grandaevitatis annis, et in longaeuitate, tertio se. iiii stadio. Dantur senes, qui ante primi senii stadium, et in ipso hoc stadio, haemorrhoidibus fluentibus, calculo et podagra laborarunt, ab his malis autem pa tim mediciua, rertim bono regimine, et
absque medicinae concursu leuati, grandaevitatis stadium, absque his incommodis, et optime valentes absoluerunt, non Aio beneficio, quam ex parcitate et minore copia humorum, et primariorum corporis colatoriorum superstite immunitate. g. III. 'Morbos senum enumerando, ordinem a nobilita./ te partium capiemus. Pςrtractabimus nempe, pri. mo morbos capitis, secundo thoracis, tertio infimi ventris, et vltimo morbos artuum et superficiei eo
loris, non multum do Patholosia ampla, pro eui.
140쪽
IU CAP. II. DE MORBIs SENILIBO,
tanda pr*lixitqte, tanto magis autem de Therapia concisa morborum tractandorum solliciti. . f. IV. . Ad morbos capitis recensendi veniunt primo, viaria fessuum externorum, Visus et auditus. Molesti . simi hi sunt affectus seniles, primario ille, qui afficit visum; animum enim perpetuo moerore lacerat, vitam autem nec frangit directe, nec destruit, quaniramen alio morbo finiri optant senes, ut moeroris, quem ex visu imminuto , vel deperdito perpetuosauriunt, optatus fiat finis. f. V. Producimus ex affectibus visus, primo eius priua tionem totalem, tam ex gutta serena, quam extaracta. 1 Prior non adeo familiaris est senibus, quam
posterior; si accidit tamen prior, sponte sua, nec violentia vel casu id quod tamen semel accidisse in
viro obseruaui) prodromus communiter est apoplmatiae in senibus. Non immorabimus eius retensioni xvlteriori, et hoc tanto minus, cum in tali casu unice de auertenda apoplexia omnis sellicitudo versabitur, deque hac sub pertractatione Apoplexiae si '
. Agemus itaque solum de visu, per cataractam perdito, nec hic excurrendo in campum pathologicuin cataractae, nec in distensus Auctbrum circa eius na- ' turam, vel differentias ; multo minus in doctrinam - de modo cataractam deponendi, ne rebus sat cognitis paginas repleamus. Id unice hic monstremus, quibus sensbus communiter accidit cataracta, et quid in eura, per varia medicamenta, sperandum. i g. VII.