장음표시 사용
161쪽
Lequalior ubique fiat circulatio, et tales tragediae, quantum possibile, euitentur. Hirudinum applicatio repetita, ad tempora, maxime in Hemicrania, vel si Clauus dolorosus adest, in ipso loco dolente, et securior est, et aeque valens; nec non scarificatio, in temporibus,.in vertice, et in scapulis. Nec negligenda sunt purgantia per epicrasn instituta, et rediluuia ante noctem, post quae immediate largae victiones pedum instituendae sunt.' Spinae dorsi frictio saepe repetita, multum etiam valet. f. XXIX. ando cephalalsia non a pertinaci inserctu san guinis, in vasis capitis, et speciatim cerebri, depe det, sed leuior est, extensione, e. g. meningum, illi mederi interdum licet per conseruum, neruos venis i triculi demulcendo. Potus Thee viridis, cum guttis aliquot Spir. salis ammon. saepius cephalalgiam sopivit, quae non in Ventricul, causam suam h buit : probat hoc praeterea Obs. 88. Vol. I. Ephem. 'Nat. Cur. de vetula haemorrhasiis narium adsueta, quae potu Cossee matutino cephalalgiam suam curauit, absque venaesectionis auxilio. Tentanda it que sunt talia sopientia, et quidem sub vehiculo potus calidi aquosi, e. g. castoreum, galbanum, cam-phosa, nec non alia, sale narcotico miti praedita, et parca dosi: non enim nisi ex narcotico empyreumate potui Costee inςst virtus sepiendi: Iungune quidam ipsum optum votatilibus quibusdam, sed, seo praegnantia causae cephalalgiae, cautius cum ullo mereandum: Qui segnities communiter his passionibus se iungit, ideo laxantia', mannata, rha. barbarina etc. iisterpositis clysinatibus, conueniunt.
Quoad prognosin, sciendum, cephalalgias et hemi-
162쪽
16a CAp. n. . DE MORBIs SENILI Bus, eranias idiopaticas indomitas, principium neruorum diutino decubitu humprum premendo, vel extrau fationem sanguinis vel lymphae, inducendo, saepi Ge apoplexiarum causas fieri. . f. XXX. FHaemorrhagia narium praesupponit sanguinis a
cumulationem in Vasis capitis, per membranam pituitosam exitum quaerentibus. Haeret sanguis.s nilis, magna ex parte elasticitate sua priuatus, nunc in capite, nunc in thoracis, nunc in abdominis vusceribus t hinc est, quod senes saepius, successive,
variis haemorrhagiis narium, pectoris, vesicae et anifiant obnoxii. Non dissuadeo autem, in hoc passu, nempe in haemorrhagiis, cautam venaesectionem, multo minus scarificationes: interim opii usui prouido, et aluum efficaciter subducentibus hic plus tri-
'buo. Potio, mannata cum cremore tartari, pulpatamarindorum, rhabarbarum, cum nitro largiter sociatum, hic locum habere debent. In victu valet, acidorum usus, et gelatinae variae. Stercus suillum recens pro, Odoramento. ii Vesicatoria, vel sortiter rubefacientia, applicentur manuum carpis et poplitibus. Totum corpus fricetur linteis calidis, vi r sorbeatur sanguis ad extremitates et peripheriam. Mira certe res est, etiam in senibus, sanguinis ad exitum' quaerendum commoti, siens translatio ad
caput. Verula grandaeva, floridae faciei, haemo rhoides saepe per annum habebat fluentes, et quia dem per triduum ; biduo autem ante illarum fi Tum, narium haemorrhagia leuio anincedebat, hae morrhoidum fluxu apparente cessatis. Ephem. Nata Cur. D. III, A. IX. Obs I recensent de octogenario, cuius hacmorrhagia narium non cohibita fuit,
163쪽
hist a nione viceris cruris exsiccati. Euporistomvulgi est non reprobandum testes inuoluere linteisi frigida sola vel aceto mixta, madidis. ' g. XXXI.
Vertigo a meningum pressione aut commori'tione, in cerebrum et neruos opticos redundante equam saepe stagnans in capite sanguis efficit, uti iain capitis inclinatione experimur. Est assectus senticus, saepe Apoplexiam praecedens, inprimis, aeoniuncti sunt conatus vomendi, ex eadem comm tione derivandi: vomitus enim eX commotione ce
rebri oriri notissimum est, ex casibus concussionia terebri, fi vi externa. Hic neruorum eonsensus viam monstrat, qua vertigini occurratur. vertigiani obnoxii senes etiam a commotione capitis peetussim male habent e quin saepe pileus oneri ipsis est, et motus ad vertiginem creans, quia eranium, sub hac aetate, elastica resistentia, ut plurimum in reto Et his faeile apparet ratio mortis subitaneae,
quae sequitur concussionem capitis, a lapsu, in illud. iidam sibi vertiginem inducebat, spinam dorsico
tra murum premendo. Dicta haec commotio meningum ad spasmos est reserenda. laterim meninriges atonia quadam affici posse ad vertiginis generationem non dubitandum. Differentiam iudico caripiendam ex mora vertiginis: diutius morabitur, tamulque periculosior, et apoplexiae propior erit, quaa ex atonia exsurgit; quae autem spasmum pro causi habet, citius transibit. Prioribus commendo salia volatilia, ut vocant, macra, aromatica tonica, cinisnamomum, calam. aromat. et quas iam antiquitas vertiginosis dicauit, cubebas, imo camphoram, negnon vini spiritum his aromatibus imbutum: poste
164쪽
rioribus crocum, castoreum, theriacam. Vtrique speciei frictiones spinae dorsi, et extremorum sunt necessariae: vertici et nuchae olea destili. galb. La . . uand. maior. mentitae, succini etc. Qui vertigine, ' matutina, a somno, vexantur, illi antequam lectum deserunt, guttulam unam vel alteram olei destili., menthae, foeniculi, vel etiam terebinth. unicam in faecharo sumant. Aura temperate fri da conuo. nit sub capitis tamen sussiciente coc rtione.
' Non negandum, sanguinis stagnationes in vasis intestinorum haemorrhoidalibus facere saepissime ad' vertigines: hinc sexagenaria quaedam, cum ha morrhoidum fluxum, cui adsuetam habebat nat iam, sentiebar morantem, vexabatur Vertigine, non '. aliter quam illa, cuius sub haemorrhagia narium, memionem feci, cui, hic instans fluxus, haemorrha- piam narium creauit. Septuagenarius quidam, robustus, floridus, vertiginem saepius, septem, vel octo hirudinibus, ad anum applicatis, fugabat. Afficiun- . tur etiam interdum senes vertigine ex affecto venistriculo, et ita per consensum. Quidam de vertigi- he, cum Rigidis maculis, ante oculos stipatis, a pastu, ex repletione conqueruntur, ut decumbere necesse habeant. Vir annorum τ9, vegetus, et cibis durioribus huc usque assuetus, habitus corporis stria e immi, vertiginem sentiebat a repletione ciborum, quam vomitus mox luebat: idque ipsi certissim4 ab esu cancrorum, duriuscule cociorum contingobat. Alius ex potu Cossee, 'licet adsueto, tandem 3,-σertiginem incurrebat, ut ipsi valedicere cogeretur.
165쪽
. f. XXXIV. Interim non sunt adeo familiares hae, per conis sensum, vertigines senibus, nec adeo periculosae, quam illae idiopathicae, cerebri et meningum a. stione ortae: In primo capite, sub titulo animi Passaonum, allegaui breuiter effectum iracundiae fil- mestum in octogenaria ; sed hic ob circumstantias huius loci illum repetere necesse est, addendo hanc, ibi omissam circumstantiam, et symtoma, quod mox post: iracundiam vertigine corriperetur, comitant, bus tremoribus: quibus debilitas tanta successit, ut per diem ultra horulam extra lectum esse nequiret, Comite anormia: praeterea binis ante mortem septimanis homines ad lectum sedentes duplices vidit . g. XIX.) pulsus erat plenus, tardus et rarus, somnus multus, et mox mors placidissima. Apparet ex hoc
phoenomeno circa visum, quantum noxae tulerint cerebrum et nerui optici, ex ista animi commoti ne, si insequente meningum assectiope nunc spasmo, nunc atonia.
s. XXXIV. sQuando vertigini obnoxii senes detentionem humorum circa caput, e. gr. ex coryza sentiunt, tunc maius animaduertunt periculum a somno euigilan- tes, et extra lectum actiones animales recapientes.
Nerui, qui sub inno primario actionibus vitalibus inseruierunt, ad motus animales simhi et semel rodigi non possunt, quin saepe, quae inerat illis leuis somnisera atonia in totalem abeat, et apoplexiam, senibus a somno familiarem, formet. Non enim adeo ad subitam obedientiam reducuntur nerui se- - νnum, a λmno, quam illi puerorum, qui a lecto su gentes vertigine quidem tentantur, sed illam mox' . . L 3. 3-.
166쪽
sugant, et superant. Non solum pueris haec veri est familiaris, sed noui virum fere quadragen ' rium, qui quoties matulam, extra lectum, compr hendere tentat, in terram prolabitur: reddito autem lpedibus tono, surgit, et libere vesicam exonerat. . adeo cum sentiunt senes vertiginosi tales circa e Puzstagnati ines, et eius extraordinariam incalescere. etiam, et simul somnia molesta, tunc vel oriluuiis stupidulis, aquosis vel vinosis, vel odoramentis paul Ium aeticis, vel lauatione faciei strigidiuscula, ad ' i / . Enalepsin neruorum, se leuent. Omnia sub contia arua Hui, si opus est, modesta subductione, nisi m. stans apoplexia essicacius reserandam esse iubeat. g. XXXV. Syncope et L othymia sunt affectus senum gradu, disseientes, periculi tamen praesentanei. . Generis neruosi affectum esse quis dubitet primario tamen viscerum nobilissimorum, cerebri et cordis. Rela- Nantur nempe subito et grauiter nerui horum vise rum in syncope, remanente raro; in senibus, pauxil- llo virtutis stlasticae, ad recapessendum tonum vit Iem, pulsu cordis cum respiratione demper eum scente, et facie mortis formam monstrante. In ly-
. . Pothymia autem tanto gradu non fit neruorum x laxatio, nec pulsus plane deficit, nec omnis respix tio, et si deficiunt, communiter citius recurrunt. Cerebri et cordis neruis adscripsimus hunc asseetum, let certe nunc huius, nune illius magis pati obse uamus. Cerebrum patitur, si oculi, mox ante i
gruentem. affectum caligant, si aures tinniunt, et si i . supinus decubitus molestus est, uti de his hystericae l'. . loquuntur ef queruntur: porro, quando odore cum
iusdam rei aduerso oriuntur, ves ex adspectis rebus
167쪽
Causa proxima magis in obscuro haeret. Quae in brutis arte saetae sunt syncopes lethales, illam in
distentione vasorum maiorum venosorum, et ipsius icordis consistere docent: vena iugularis et cruralis canum insufflata canes subito necauit. Cons. Eph.
Nat. Curo D. II. A. V. et VII. Obsis 3 et I 32. ΗΑ ng Rus in scholio spiarii sui duo allegat experimenta, quibus vena iugularis, sortiter inflata, mortem subito induxit: corda illorum valde inflata fuerunt, et exiguum spumosi sanguinis exhibuerunt, cumque ante illorum disse monem, vulnere solum pertus derentur, statim collapsa sunt. Haec exporimenta facilem reddunt syncopes et lypothymiae bpathologiam, et docent, illarum causam communia ter esse subitaneum desectum sanguinis in vasis maioribus, et in ipso corde; unde ex residuo, per pro- .prium intestinum calorem, vaporosa illorum in
f. XXXVII. Saepissime nandaevi mox ab ambulatione, symcope moriuntur Dabo casum, cum subiuncto vise et reperto: Reperiebatur ante multos anno , ad viam, vetula quaedam mortua, quae ante pauca temporis minuta, aestiuo tempore, ex itinere pede stri lassa ibi venerat, et in terra quietem quaesita .rat. Rogabatur a me, t. t. ciuitatis PhyMo, a sente Collega, ut de cadauere medico-legaliter renuntiarem. Cum in ape to cadauere viscera omnia. reper rentur sana, vasa autem maiora venosa es ar aeriosa, una cum corde, tota essent a sanguine V
168쪽
I6s Cap.. II. DE MORs Is εEN LI sus, eua, syncope sie dicta, hysteriea illam mortuam esse renuntiabam, licet distensionem cordis et vasorum, ob praeterlapsam moram, non inuenirem: solus enim desectus sanguinis, in minimis Vasculis viseetum et peripheriae retenti, ad cordis motum autem necessarii, vapor02 solum humore, vasa maiora et cor distendente, ad syncopen cst. Hoc modo 'erum ex graui haemorrhagia, et ex nimio sidore, in debilibus oriuntur lypothymiae,quia ex his circulatio, sanguinem ad cor deserens, impeditur, dum i terim vaporosum quid vasa maiora distendit. Quid iam magis naturalis sequelae, quam systematis ne uosi contingens subita, uniuersalis, resolutio, cum Cor non habet, quod tradet cerebro sanguinis i yicet mors per cordis insissiationem ad speciem suffoca-' tionis reduei possit. Illa consueta, in typothymia, Dellis per adspersionem aquae stigidae in faciem, vel per sortem compr pnem digiti minoris, vel per intrusionem salis in os,' facta reuocatio, neruos reuocari per haec indicat. Quando autem, lypothymia insurgente, illa per haustum frigidae repellia' tur, vapores, loco sanguinis suiscientis, in vasis dominari, in aperto est. Hinc a calido potu commu- niter lypothymiae fouentur. Supra allegata vetula ex itinere pedes bi a syncope correpta fuit ;corripiuntur autem ab illa etiam, qui, ambulando, . paruam viam emensi sunt, respiratione aucta, lassa
facti sunt. f. XXXVIII. Relaxationem magnam sub lipothymiis fieri animadvertimus in puerperis debilibus, quae, si non, sub
profluuio lochiorum excessivo statim a partu mO rem subitane m subeunt, listhaliter vulneratorum
169쪽
instar, certe diu ab illis anguntur, et debilitatemccii poris, Visus imminutam aciem, nebulas, etc. ad menses aliquot patiuntur. Facit autem ad lipoth 'miarum inuitationem multum, retentio spiritus, respirationis inhibitio. In pensitationem hinc vocandus status grauidarum plethoricus, sub quo vasa
omnia, et cerebri, et cordis maiora, ipsumque cor inecessario distenduntur, consequenter etiam cordis nerui, et . totius systematis neruosi origo, cerebrum. Accedit iam necessaria ad partus nisus promouendos sp:ritus retentio, sub qua motus pulmonum inhibetur,. hoc inhibito, autem progressus sanguinis commodus per cor moram' nectit; sanguis autem copiosius accumulatus distendit cor et eius neruos,
quae distensio equidem, sub mora, ex copia sanguianis non pemitiosa est, quia et nerui a copia finguianis fouentur, et animantur: dum autem per partum topia sanguinis celerrime subtrahitur, nerui debiliatatem, a subtracto' subito sanguine acquisitam, li-pothymiis produnt, sub quibus cor, ob subito en tam neruorum debilitatem tremulat, et obscure v cillat, quia per factam haemorrhagiam, vix aliquid sanguinis cordis thalamos intrat. Remanet autem saepe illa neruorum cordis debilitas per aliquot tempus, unde redeuntium lipothymiarum fundamentum
Prodit vero haec allegata causa se clarissime, quando ita afleetae seminae se pro lubitu in latus
alterum vertere nequeunt; mouere enim se no x
possunt, nisi spiritum inhibendo; simulae autem itile inhibetur, progressus sanguinis e corde irinibetur, cor denu' distenditur, tinniuntque aures eerebruin
170쪽
i . I O CAP. II. DE MORBIs SENILIllus, in consensum rapi, et adesse lipothymiam deninuciantes ; et licet interdum tanta non adsit debilitas,
ut sub illo motu , lipothymiae insultus, in lectu,
experiantur, tamen illos saepissime, quando ad autium exonerandam extra lectum sunt, dum alui exonerationem, spiritum comprimendo, promouente, recidivant tunc insultus lipothymici, toti sopiti crediti, et aegrae docentur aluum, in lecto exonerare, tuncque solo tinnitu aurium, sub nisibus exoner tionis, terrenturi . g. AL. Certe, haec eadem est causa mortis subitaneae quorundam senum, de alui segnitie, et aurium timnitu ante querulorum, quos in loco exonerationis alui mortuos repertos fuisse, aliquando audias; imo iuniorum, morbo quodam chronico, inprimis drope, ubi communiter sanguinis desectus adest, imborantium : tales aegri debiles, ast ab agonibus mortis, pro apparentia, multum remoti, quando se
ad somnum in alterum latus vertunt, vix ac ne ViX
quidem, in illo decumbentes. ex 'facta spiritus sub
motu inhibitione, subito ex hirant: retentio enim spiritus, ad motum necessaria, motum cordis a neruis laborantibus iam debilem, totum supprimit. Haec etiam vera est causa mortis subitaneae scorbutico rum, 'sub motu corporis, inprimis gestatorio, spiria tum plus comprimente, morientium: Cuius phoe-
nomeni, qui de scorbulo scripsere, mentionem fa-eiunt. Ex his interiectis causam syncopes in seniabus inuenire difficile non erit. Retrogrediamur ad formam internam senum, quam in primo Cap. dedimus r . inuenimus senum corda ampla, distenta, accida, auriculas extensas. Genus neruosum illis