장음표시 사용
181쪽
tem. Raucedo pertinax saepius vitio horum neris. .uorum tribuenda: Vnde etiam ex colica raucedo qualem dant Ephem. N. Cur. Dec. III. A. III. ObsiIl3. nisi neruorum horum enata labe. Non negamus interim, quili et paralysis linguae ex debilitate, pressione, vel alia labe proximorum ramulorum, qui linguam animant, et eius motum ad articulati eridirigunt, oriri possit. Sic sexagenarius quidam, ex autumnali frigida aura autumnali, capiti admissa, prima vice memoriae labem silum sentit, curatam calore, oleis destillatis inunctis, es nitas aromate ambrae, etc. sequente anno, eadem ex causa par lysin linguae incurrit, illaesa memoria: laxantia
aloetico-salina repetita, vina aromatico- amara, unciatim ier in die pota, et etiam pro collutione oris i adhibita, nec non venaesectio in brachio instituta, rem rursus restituunt. Proficua sunt in hoc casa porro, oris et linguae frictio cum cubebis pulueri- satis, et pulu herbae rosmar. nec non oleum anssi, et succini albi in saccharo detentum, uti talibus curata legitur octogenaria in Ephem Nat. C. D. III. A. VII. Obs 93.3 s Colluatur praeterea os vino calido generosis, in quo praedicta simplicia, nec non baccae iuniperi macerata sunt. Vesicae paralysnsenum perlustrabimus, cum de vitiis vesicae et uria. nae incontinentia sermo erit. f. L. istara sis crurum sinitis oritur, tam ex ner er , ratis propria labe, e. g. tenuitate, in senio se magis
manifestante,' etc. vel ex terrore coniuncto; nam
quae sunt in corpore humano partes imperfecta vel debiles, sub animi passione, pNe reliquis, magis afficiuntur: vel vitio neruorum mesenterii, aliarum. M 3 obdo,
182쪽
iabdominis partium, per 'consensum oritur. Sie, quoad prius, vir annorum 6s, habitus stricti, Ven si et Baccho adhuc strenue litans, in crurum paralyticam impotentiam incurrit, cum linguae, ex nat Tae vitio iam balbutientis, leuiore paralys. Adhibebantur supra in casu sexagenarii recensita remedia, spina dorsi autem illinebatur oleo succ. maiora anthos, cum oleo amygdal. temperatis; quae remedia mox sanitatem reddiderunt. Fatendum autem simul, motum solum his partibus fuisse ablatum, non sensum. Quoad 'posterius autem, ex vitio nerinuorum abdominis, hoc non tum apparet ex Par colica nata, sed et hoc recens docuit casus viri annorum 6r, qui sub doloribus vehementibus sini- . litri hypochondrum, cum insequente stranguria, abs- εque omni indicatione ad calculum vel praesente, vel in praeterita aetate, successive in dextri cruris inualescentem paralysin incidebat, cum sensus et motus partis priuatione; sinistrum erus quidem motus desectum mox etiam experiebatur, senses autem perfectus ipsi manebat. Licet hi dolores, non pςrpetui, aliquando recurrerent, tamen cedebant frequenisti usui essentiae pimpin. albae, et laxantibus aloetiacis plenarie. Nihilo minus haec paralysis crurunt obstinata, toti neruoso systemati communicabatur, et quidem primo neruis thoracis; incipiebat enim aeger tussi ferina corripi, et ab illa adeo grauiteratnci ut crcscentibus, cum effuso sidore, ad oculum, debilit tibus, altero die, integris et persectis sensibus, tam externis, quam internis, oculos, propriis manibus, sub ultima respiratione, claudendo, intex proprias et suorum preces, mundo valediceret. Ρraeclaru vitae exitust varia, et mire differsns consti
183쪽
. Paralyses omnes corporis purgationem exigunt repetitam, non tamen 'ex drastaeis, sed ex illis quae fibris magis amicae sunt, et se sanguini insinuant,
uti sunt rhabarbarum, aloes, manna, nec non sei Da etc. Prosunt insus a vinosa ex speciebus aroma- tko-aperitiuis, rosinarino, saluta, rad. Angei. enu- Iae, calami prom. etc. Artus laesi fricentur manu ,- potius calida, quam linteis, ad recipiendos suffitus 3 ex succino, aliisve pro sussitu usualibus speciebus, . 'succedente inuolutione cum linteis sussitu imbutis. . Affi icentur interdum spiritus sormicarum, lumbri- Cor. terrestr. etc. saponati tamen. Spina dorsi, et os sacrum perlinantur oleis destillatis iuniperi, aliisque, mixtis adipi suillae purae potius, quam oleis expressis, vel etiam seponi nigro. . Saepius praete ea, haec olea, sic temperata, adhibeantur, quam som tes illi spiritus abstractitii, nisi sapone saturati sint r Irunt enim valde cutim, poros eo ipso destruunt, et partes inde indurescunt. Vnctuosa autem talia po- iros simul extergunt; id quod apparet, quando a partibus amictis rursus exterguntur, quod sudori largiori dent locum. Proderit etiam vertebris tum baribus emplastrum imponere, cum oleis die is c*ἡ- uenitens. e. g. de Galbano, ete, cruribus autem lasse
applicare minime congruum est, inpiimis, si aliquid
Oeden: atosi adest. Ventres animalium' 'dum a iugulatione adhuc calent, paralytico manus et crura . . roborare 'notum est: cum hi ad manus non fiant,
184쪽
absinthium, tanacetum etc. macerata sunt, aliquid valent: praeualent autem thermae naturales.. ' LII.
Hem lixis. vel Hem legia est dimidii corporis
- solutio, cum sensus et motus desectu: communisλ. .me , 'apoplexia nun subito lethali, Semanet ; Oc Ius lateris relaxati connivet; lingua bal alit, oris la- bia distorquentur, vomituritio adestinb initio, multitum. viscidi ex faucibus simul relaxatis euomens; respiratio communiter impeditior, suspiriis mixta; pulsus durus, celer et frequens; memoria vacillans; excretio et fluxus saliuae in latere relaxato; extremitates artuum relaxatorum, inprimis manus, itit . mescunt, et quod maxime singulare in hemiplectu
sis, etiam . non grauiter assectis, anxietates hyp -chondriacas incurrunt, ad eiulatum usque. Graui
ter assecti crus et brachium sani' lateris perpetuo
Causa hemiplexiae, quae apoplexiae originem non debet, est neruorum dimidii corporis, a materia elastica, tonica priuatio, qua interdum succelIiue priuantur: saepius autem subito, Mi apoplexia, de 'qua mota Hemiplexiam a stranguria vide g. CL. Causa occasionalis varia: ira, terror, frigus, erc. iti. Iam producunt Senex rusticus, ebrius, subfrig re hyemali rigido, corruit in niuem ad Viam, ἴς noctat in hoc loco, alto solamo sepultus: mane euigilans senti illud corporis latus, quod aeris rigori expositum' suis paralyticum. Sola capitis r ' frigeratio, vel reliqui corporis, minus vehemens,' quam thaec, suscit ad hemiplexiam, imo apopleriam illis. qui non frit naturae rusticae..
185쪽
. f. LIV. Qui ex vulnere capitis fiunt hemiplestici, tales ex
corruptione extremitatum neruorum, structuram
suam usque in oppositum latus cerebri intersecantium, sunt, uti illud doctissime PETirus in rarissi mo, ob paucitatem exemplarium impressorum, uti docent Coimment. Acad. Paris. in vita eius) tractatu epi istolari Gallico, Namurci i7O6, edito, cum figuris demonstrauit. Transit haec corruptio, du-- cendit, et retoat totum dimidium oppositum. CNrebelli vero vulnera, vel aliae labes, si hemiplexiam inducunt, haec in ipso eodem contingit latere.
Conuulsiva neruorum conquassatio, stantibus, vel sublatis sensibus, interdum hemiplexiam parit, et quidem in illo latere, in quo oculi cόnniuere inci- . piunt. Ex arthritide fixa, annosa, nec non, ex sappressa excretiqne haemorrhoidali saepe' oriuntur hemiplexiae ; de hac nunc proferam casum, post de illa. Vir 77 annorum, habitus corporis valde ex- succi, ideo, tempore hyemali, hypocausto calidissi
mo utens, iam per Idi annum fluxum haemorrhoiadalem, quem antea per frequentia interualla 'bui dantem habuit, . non experitur. Vertigine iam, et tremore artuum a sex mensibus tentatur, quando iracundia parum mouetur animus. Incidit tandem
in Hemiplexiam dextri lateris. ' Post decubitum vel f septimanarum, sub alta adstrustione, redit fi xus haemorrhoidalis, parce licet; redit successueloquela, anto turbata, distincties, et post usum spiritus sormicarum redit etiam motus brachii iet pedis. Quaerit aeger, haec literis reserens, an Oleo. spicae, in vertice. pro more, ipsi adsueto, uti possit r
186쪽
. 186 CAP. II. DE MORBIs szutLIBO,. quod probatur. Prognosis, bona vel mala, ex aevi' ', vigore, sensuum internorum et externorum statu, ik deglutiendi discultate, ex respiratione, nec non a i
pulsus conditione est haurienda. '
In cura Hemiplexiae prima quaestio est, in quo icorporis latere vena sit secandaὶ sunt enim qui non nisi in latere sano venaesectionem admittunt, quod altera pars corporis omni Vigore iam priuata sit. Experientia autem edocuit, et itabiliuit, in utroque latere venas aperiri posse, Vtrumque, eum in finem, quo stagnatio, et lentior circuitus sanguinis in lateare affecto, ob relaxationem neruorum natus, mute-'tur in melius. Approbat id venaesectio raninarum, de quibus. in utroque latere secandis, nulli dubita- . mus. In latere sano eadςm subtractio sanguinis, iillud in motum reuoluit, quod in latere affecto statagnat. Repetita itaque fiat sectio in plethoricis, et huic ventilationi adsuetis, robustis: quibus vero ex praegressis morbis, vel alia ex causa vires vitae fra- . ct e, in iis rarior fiat venaesectio. Bene enim notandae sunt morborum circumstantiae, ut mςdelabiste applicetur. Instruit de hoc casus sequens: sexagenarius, ab annis octo, circiter, iam hemiplericticus, memoria inde adeo priuatus, Ut, cum e. 8. pecuniam, vel aliud quodvis numerare incipit, vix' ad octauum ni merum perueniat, prioris numeri obliuiscens: orthostadius iam per aliquot annos erat, simulque maniam morbidi lateris habebat ela. ' xatam, liuidam, tu dam, et frigidam. Suadetuu
ipsi a Chirurgo ven/electio in brachio relaxato, spe restitutionis manus in saltim meliorem; paret ae- sex, sed in sequuntur mox fortes insultus apoplecti- i
187쪽
ei, et omnia in peius relabuntu . Vir it interim perbiennium adhuc, quo elapso, ad plures abiit. D cemur forsan hoc casu, venam non secandam esse in brachio affecto, diu iam paralytico, manu simul existente liuida, frigida. Hinc aliquando seni, cui post vertiginem, et illa adhuc leuiter durante, brachium sinistrum paralyticum factum erat, manu si- , mul existente tumida, lividaqtie, et cui, cum in scapula sinistra, ob cόmitem ibi dolorem, sibi scarificari secerat, nullus sanguis educi poterat, venaesectionem in illo brachio, quam intendebat, dissuasi, eumdem metuens casum. In principio enim in affecto
latere educendus sanguis, dum adhue neruorum vigor non totus sublatus, et dum sanguinis circulus non valde diminutus est. - .
Vasa, quae communiter peritinduntur, sunt Venae brachii et pedum, et sublinguales, nec potuit
multorum practicorum, ex experientia nata, persuaso ad venarum iugularium, et arteriarum tempora-
ilium sectionem, pro communi usu, inualescere. Ut autem harum sectionum fructus appareat, ent casum sequentem, supra promissum: sexagenarius, robustus, plethoricus, per multos annos podagricus et chiragricus, tandem hemiplexia tentatur: leuatur malum, una et altera vice, quasi sponte, utpote hactenus leue, et mediocre. Redit tamen cum aliquali sensuum stupore apoplectico, non autem diutino, adeo, ut edicere possit, artus ipsi valde tendi, et hinc dolere: ' ingrauescit autem, Uno et altero die post, hemiplexia dextri' lateris, cum linguae halbutie. Secatur mox vena brachii sinistri: continuat autem
non solum halbuties, sed insequitur etiam aphonia
188쪽
388 CAP. II. DE MORBII SENILI sus, Spiritus C. C. cum. oleis quibusdam destillatis muxtus, et pluma cele sub lingua reconditus, loquelam
. per aliquot horas reuocat, quae vesicatorio in nu-cha ante locato reuocari non poterat. Aeger dereliquo se mentis compotem esse, nictu capitis, ad interrogata cungru', monstrat. Suasi venae iugularis et arteriae temporalis incisionem, sed frustra: metus de nouitate, vel infructuose, vel male cessura, consilii executionem differebat: tentatur. potius auxilium varium, ex clysteribus, aliisue acribus irritantibus sumtum. . Tandem tertio die, cum pulsus existeret febrilis, celer et frequens. ex arteria temporali dextri, circiter decem unciae mittuntur, 'et ecce t post hoxam articulate loquitur. Durat haeci loquendi potentia per quatuor horas; postea' autem, respiratio, quae aegro, dum de reliquo bene Valebat, non admodum commoda erat, fit magis stertens; ideo elapsis ab arterio tomia horis duodecim, vena iugularis dextra secatur, et sanguinis di citet octo eliciuntur, quo facta non olum ille oppletivus sterior minuitur, sed elapsa vix hora, ae-ser exacte rursus loquitur, cum minore tamen du- 'i ratione; nam aphonia, cum pectoris oppletiuo paralytico steriore, post horam redit; et licet aliqualis mentis potentia, et auditus die quarto adhuc per- 'staret, visus tamen emori incipit, et aeger die quit,to, post pulsissim debilem, Vndulantem e vita emigrar. g. LVIII. Educto, ex hemiplectico sanguine, clystereς iniicendi iunt, ex speciebus carminatiuis cum cereuisia,' et vino leuiori parati, vel cum aqua ex oxymelle . scillitico, duo vel tres, horae spatio: eodem tempo-
.re, si deglutiendi aliqualis adest potentia, per Os pu
189쪽
gantia dentur, primas vias sortiter abstergentia, nec sanguinem valde commouentia, e. g. salis Ebsham uncia una et semis; vel troch. alliandal gr. v. vII. cum tard. vi triol. prius deglutitis, superbibendo - lutum sal Ebshamense. His effectum suum pra stantibus; diebus insequentibus, Vomitus excitetur, vel ex rad. Ipecac. sola, vel cum tartato emet. vel
infuso Card. B. vel alio quovis, quod sussicit, pluriabus iam vomiturientibus aegris, ut viscidum fauciabus inhaerens, et in ipsa arteria aspera collectum, foras protrudatur; ipsaque per vomitum faeta systematis nerubsi concussio illud erigat; in quem finem, et cubebarum puluis, vel aliud simile, pro sternutatorio naribus insuffandum. Hemiple sti- eum unice vomitoriis sere restitutum, lege in Actis
Academ. Suecicae, Vol. I. 36. LIX. - Vesica tόrium nuchae imponatur, et vertici; nisi animus sit tentare, quid serrum intense calidum valeat ad tonum meningum restituendum. Totum eorpus fricetur linteis calidis, vel ipsis manibus, ut , 'excitentur nerui. sanguidi, et peripheria fiat magis perspirabilis, us colluatur mediante syringa, vino , calido, anthosato, iuniperino, anisator sub axilla lateris assecti, gossypium, oleo succini, et axung. castorei imbutum locetur: de die Ess. ligni sessifras, , tinctura antimonii acris, liqv. C. succin. sal vol. oleos. Sylv. et spiritus Begoard. Bussi dentur. : Si autem aestus.sanguinis adest, his sepositis: conchae
praepar. eX vino rhenano eXhibeantur, cui vehiculo, aqua temperato, guttulae quaedam spiritus salis ammon. vrinosi instillentur. Versus noctem The tiacae Androm. dosis, aetati et viribus congrua ex-
190쪽
hibeatur, tam ad transpirationem augendam , quam ad placidum somnum quo durante, sub placido sanguinis motu intestino, neruorum systema maxime roboratur, et nutritur) conciliandum. f. LX. Apparet hic effectus aliquando luculentur in paralyticis, quando, simulac euigilant, manus pedesque per momentum temporis extendere valent, mox autem harum ex somno acquisitarum virium iacturam; cum moerore, experiuntur. Ex hoc etiam, sine dubio, est quod quidam usum pilularum Wil- degansianarum, ex opio participantium, in paralysi proficuum viderint. Frictionibus supra notatis siccis misceantur vlactuosae ibidem doctae. Fotibus
vix, usus.cedatur, nisi in malo recenti, mediocri, et in habitu corporis stricto : emplastris autem adhuc minus fidatur: obes enim sexagenarii pedi pallido, paralysi, laboranti, cum emplastrum miraculo sum imponeretur, quatridui spatio cutem reddebat phacelatam. '. 3. LXI. PIauriant Hemiplectici aerem serenum, nullis crassis vaporibus, vel capiti aperte obnoxiis rese tum, simulque caueant ab usu nArcoticorum, sensus Obtundentium. En casum nouum. phlegmaticae constitutionis senex, annorum, hemiplexia comripitur forti in latere dexuo: redit post adhibita remedia, usus linguae et pedis paralytici, tandem manus; aliqualiter. Consuetus erat a multis annistabacum fumigare, itaque sanitati in tantum restitii tuS, illum tum igarς tentat. Euacu. ta autem Vix di iiii dia fistula, vertigine et lipothymiis corripitur et