장음표시 사용
591쪽
aro a II Rerum ac docum distinctione, e.
3. de causa peccati artic. 6 ad 6. Recte siquidem
dicitur: si albedo disgregat visum ergo nigredo
congregat: non autem sequitur, si album est visibile iergo nigru est inuisibile,hoc enim conuenit ratione coloris, ut sic; ac prout communis est utrisque Est in hanc sententiam non verum minus, quam pium argumentum S. Bernardi sermone . in Festo omnium Sanctorum Verὸsi miserrimus ille cieti deis Iu es quoniam assectauit e tudinem, nonne consequens en beatos e se, qui tyante in paupertatis humi-ιitatem sese deponunt 3 Et infra Vis obtinere coelum qu d perdidit superbien Angeia, humilitatem amis plectere. s. contrariorum contraria sunt ea suibro. a. de Gen.&Cor capi. o. t. 6. J Verum est eodem sensia quo illud : Causae contraria contrarios habent sectus est enim illius correlativum. Hinc probat Aristoteles loco citato, accesssum recellis solis efficere vicissitudinem generationum corruitionum videmus namque sole accedente ad nostrum Zenith circa aequinoctium vernum omnia reflorescere, plantas, albores, animantes recedente verb circa aequinoctium Autumnale, omnia deflorescere; quae quoniam sibi inuicem contraria sunt, ut inquit Aristoteles ibidem habent causis contrarias, scilicet accessum solis is eiusdem rece
6. Con seruatiuum inius contrarijs fructiuum alterius. J Uerum est eadem restrictione, qua virumque praecedens, nempe in causis particularibus siue proprijs;&per se actatione siti causantibus hae siquidem, quoniam vitales sunt, rationem causandi uniuersalem non habent vim suam ad effectus
contrarios extendere non possitiat, nisi modo contrari , ut unum conseruent, alterum destrinam.
592쪽
Fallit autem in agentibus uniuersalibus, de media secundum diuersa accidentia,&subiectorum distos tiones diuersinode causantibus, qualia sunt Deus. Secundum haec duo effata intelligendum est illud
Titulo de Vide, si placet, D. Thomam I.
a. q. t. a. 3 ad 1. 7. Gytraria contrariis curantur DPronunciatum
Iongo usu experientiaque com nrobatum, traditur a Galeno marte medica. c. 89 di docet, inifestum esse quod omnis cura fiat per contraria, eaque non
:mpliciter in specie sed aequalia ut iii in te'
siora in gradu eo quod actio procedens a contrario minore, vincatur a qualitate opposita. Ita
iuxta illus: In principii , , II '
morbis aliud post et, ut recte nota Cardanus in consilio pro dissicultate spirandi ad Ioantiem Archiepiscopum Seotiae Galeia pronunciato conformiter Aristoteles.s Iedicina niper contraria. Lib. 2. Ethie. c. 3. JIdem clurioribus verbis distili iste proponit Hippocrates libro secundo aptior ax in unc modum Ραμnque mρνι ex repletione fiunt, eos uacuati fanat, O quicunquem euacuatione , altis replGio.
eadem de causa libro septimo phorismo qui ua cet perserendam esse famem eo quod fomes eis G Gggin
593쪽
iro De Rerum ac Pocum distinctione, P c.
cet corpora Ratio est; quia coturariorum effectuum contrariae sunt causae, ut diximus. Hinc etiam asse
runt Medici, aegritudinem pei secte fanari non posse nec cognosci, nisi perfecta sanitatis oppositae cognitio habeatur quia, ut ipsi astirmant Numerus specierum aegritudinis pares cum numer specierum fauitatis Lege, si placet, Timaram in Tabulis, verisbo, Eudem: Notabile est ut umquepronunciatum ab illis,qui in studia litterarum, aut alia etia cuiuscunque genetis exercitia iusto immoderatius incumbunt: Etenim si continuatio pertinax studiorum; tali rum quarumlibet occupationum ingeniis corporibusque perniciem affert; certe moderata intermissio, atque ces alio salutem cincolumitatem conciliat.
Lege, si placet , D. Thomam I. a. q. 87. artic. 6.9. Oaum camino neportet addere. J Aliqui hoc dictum volunt desumptum si , ex illis verbis Psalmis . vers. 22: Mollitifunt fermρ nereius seuper .leum, i Junt iacula; sed dubiu videtur an coniectura vera sit; licet aliquo modo in similem sensum eorqueri possit Significat autem , non adhibenda
esse remedia, quae malum exacerbent potius, quam leniant. In quam sententiam Plato vetat in libro de Legibus, ne pueri annum usque vicesimum vinum bibant: Nam si vinum accedat ad seruorem aera iis, ignem gn suggerete videantur. Eodem 1ensia verum est illud. Io oleo incendium non extinguitur J Fouetes enim potius inalitur contraria contrariis media sunt adhibendaci Cleutra ei ex pecie sua, de de ex propria suarum qualitatum activitate ac virtute flammae contrarium non est sed fomentum illius .alimonia.
594쪽
i . Contrarietas ubi non es, ibi megeneratis cir cor
raptio. Resertur a Simplicio in l. 2. de coelo t. Iria D. Thoma I. p. in 73 a 6 in Coi p. sumiturque, ex . i. Physic,c. s. Ratio est; quia non fit siubstantialis transmutatio rerum naturalium de qua pronunciatu intelligitur nisi per qualitates contraria ς, ut docent Aristoteles dii Thomas loco citato:hae enim sola inter se activae sunt ac passiuae , proinde que l. a. de Gen. Gorr. dicuntur principia forma-lla elementorum . quatenus scilicet illa activa sunt passiua talia namque sunt per prima qualitates, ut docetur ibidem Dixi, quatenus activa S passiua sunt, quoniam prout substantiae sunt formae substantiales sunt principia sormalia elementorum. Vt docetur in et Phylic. Itaque uti in omni operis perse ctione actio requirituri passio sita similiter necessaria est aliqua contrarietas sc&in moralibus, nemo ordinari magnus, ac celebris virtute sua euadit qui non magnassentiat ac superet aduersitates. Et is enim absque certamine non peruenitur ad brauium , nec ante victoriam obtingit triumphus.
De Privatione, depriuatiue Oppositis.
fertur Commentatoreis Metap. t. Om. 37. ab Albe ito inde morte vita Trach. I. c. I. Ratio
pronunciati est quia sicut se res habet adeste taetram ad cognosci atqui esse Privationis nihil est
595쪽
Iros De νιν ac docum di tinctione, νε
aliud, quam carentia habitus oppositi Ergo debet cognoici in ordine ad habitum oppositum Q ab autem Zimara in expositione huius Theorematis, Privationem quando hie notiorem esse docet ipso habitu,&per illam saepe in huius cognitionem veniri, id non nisi improprie, & de cognitione confusa atque impei secta debet intelligi Sumitur autem hoe loco nomen habitus late prout complectitur non qualitates modo prima speciei sed etiam
potentias de naturales alias quascunque formas. Sic verbi causa perlicem cognostuntur tenebrae, coecitas per potentiam visivam, ut ait Ioan Franciscus Mirandulanus.
a. 83ctum est Di, obliqui index L . de Praenotione c. i. J sic etiam docent Theologi mala culpae siue eccata, qu priuationes quaedam sunt a Deo cognosci proxime immediate , intuendo subiectum, cum eius capacitate, de simul intuendo formalem bonitatem ei debitam, qua caret. Dixi proxime quia remote malum cogia' sci potest, per bonitatem obiecti, siue finis, in quem tendere debet. Sic coecitas proxim cognoscitur, ex subiecto&formavisius, qua subiectum destituitur remote eo caloreri lumine , quatenus est obiectum potentii visi uet, est in hanc se tuentiam illud D. Diony- iij cap. 7. de Diuini nom. Deus per semetipsum
tenebrarum acciri visionem, non aliunde videns tenebras quam a lumine. Vide D. Thom. I.p. q. 1
3 prauatio sperse non eas libro primo Physic. cap. octauot septuagesimo quinto. J Id est expropria ratione sermali, .u essentiali, prout distinguitur a suo subiecto, Privatio est purum nihil, nullam habens entitatem realem. Est enim riuatio ex te in recto calenzia entis, id est sormet, per hoc con-
596쪽
ueni cum puta negationes in obliquo tamen con- notat subiectum reale aptum ad recipiendam sormam; ter hoc differt a pura negatione: Haec enim in concreto sumpta, non necessata requirit subiectum aliquod reale, dc aptum recipere formam negationi oppositam sed potestir dicari de non en- te ut Chymaera est non homo item de laiecto inepto, ut, lapis est non homo at vero Privatio in concreto sumpta, non potest praedicari, nisi de subiecto reali, apto ad formam priuationi oppositam, iuxta illud.
. Habitus c priuatiosum circa idem. Sumitur ex libro Categoriatum c. Io. verum est absolute eodem sensu, quo distinctione quarta diximus, contrariorum idem esse subiectum. Hinc pronunciare non licet : Chymaera est coeca lapis est coe-cus , sed solum potest dic animal coecum, quod actu existit,in quod is aptum Videre Lege, si placet, Suarea disp. Metaph. M. F.
s. priuationis, mi priuati , est, nulla es disseremia. Li de Partibus Animalium c. i. J Ratio huius patet per explicationem praecedententi: Quod enim nul iam in se habet entitatem realem, illi non possunt reales esse differentiae. Atque hac de causa Privationes semunt unitatem Ac distinctionem specificam per formas oppositas specie distinctas, quas tollunte si biecto uti verbi causa Privationes morales honestatis, seu malitiae peccatorum differunt specie per honestates oppositas virtutum specie distin istas iniustitia enim specie differt ab intemperantia quia iustitia specie differt a Temperantia. Vide,
si placet, D. Thom. i. a. q. 7ι. a. o. vasqueZ, Bai. neet, talios ibidem. 6. Apriuatione ad habitum non es regressus. Traditur Philosopho, Cap. de Oppositis,&l. 8. Mez.
597쪽
ia o De Rerum ac ocum distinctione, me.
c. . intelligitur autem de regressu naturali formarum natu alium, Ma priuatione sequente habitum non autem antecedente, ac verum est absolute, i. respectu eiusdem numero formae, quae naturaliterre produci nequit, secundo etiam verum est, respe- eiusdem formae in specie, ita tamen, ut intelligatur duntaxat de Privatione, quae priuat potentia vel propinqua operandi, ut cincitas, Vel remota,
ut mors non autem de ea, quae riuat tantum actuali operatione, ut somnus vel formi extrinseca, ut tenebrae, quibus ad priuatur lumine. Ita fere praesens effatum explicat D. Thomas, de Malo'.2.ar ir ad i3 Quia tamen liqc distinctio non omni prorsus dissicultate caret, optimc expeditissima idqtur sententia Lovaniensium, quam tenent etiam Conjmbricenses, in cap. de Oppositis quaest. vnica, art quinto videlicet a Privatione ad habitum
eundem n ero viribus naturae nunquam fieri regressum ad eundem ver,specie tu etiam non fieri. quando posita Privatione, tollantur omnes causae iussicientes ad productionςm habitus. Quando autem eiusmodi causae non tolluntur, dati regressum
d eundem specie habitum nihil prohibet. Alij
alias distinctiones coaceruant, sed quoad modum loqtiendi potius, quam re differunt. 7. Omnia contraraa sunt etiam prinantia. Intellige secundum naturalem,eodem modo, quo distinctione quarta expi catum est,contraria non posse eo se simul in eodem subieisto,& sele inuicem ab illo excludet ita ut ubicumque est alterum contra-mbrum ibi alterius sit priuatio, sumitur ex lib.
Metap. t. 16. ubi Philosophus inquit: Omurseanti arietas habet priuanahem alterius contrarii. Dicuntur etiam omnia contraria ad priuantia reduci , quia temper alterum contrariorum , nimirum quod
598쪽
est perfectius, habet rationem habitus; alterum imperfeci ius, est instar priuationis, ut docet D. Thomas in t i. Meteor lect. 6. Alax.de Ales in .. Metap. t. 28.&alii passim. 8. H latus, priuati unt prima contrarietas. l. o. Metaph. c. 7. J Verum est eodem sensu , quo axioma praecedens, nimirum omnia contraria esse aliquomodo priuatiue opposita, di hanc esse quasi radi-.cem mutuae eorum oppositionis. Duobus autem modis potest intelligi, in contrarietate incliadi priuatiuam oppostionem scilicet,vel quia unum con trarium infert priuationen alterius, vel quia nutriς imperfectum S deficiens respectu alterius Et ideo ac, ill id per modum Privationis comparatur. Vtroque modo verum est pronunciatum. Ita fer Sua e ad locum citatum. 6. In quolibet gerare es tua contrarietas prima. l. I.
Physic. t. o. 46. J Intelligitur iuxta explicatio
nem praecedentis, tecum est tum de generali oppositione differentiarum, quae diuidunt genus sem mum cuiusuis Praesicamenti cita ut una ad alteram
se habeat, quoad praestantiam, velut habitus ad pise
uationem tum ver praecipue de oppositione contradicto ita prima in singulis Praedicamentis: v. c. in tegoria substantiae est haec prima flamma op positio contradictoria substantia, non siibstantia , alias sub se continens , corpus, non corpus; animal, non animal homo non homo; & ita similiter in aliis Categoriis; tum, quia alias se se continent,ut sonstat ex dictis tum quia ceterae ad illam reducun' War, ut qu Aristotelea textu citato.
599쪽
.I. Ontradicentium nutiam es medium Sumitur ex L s. Physic. t. HS.&exl. . Metap. C. F.t. 3. J Vbi inquit Philosophusci contradictiones nihil halere medium, se necessarium use, merum me Falsum dicere de quolibet, Similia habet l. I. Poster. c. t. t. .&alibi Indicatur hoc pronunciato discrimen inter contradictoria alia oppositorum genera, quod haec medium aliquod ab iat, id est,quod dari possit aliquod subiectum, cui neutrum extremorum conueniat illa ver omni prorsias medio vacent. Sic v.c. quidquid est, vel est homo, vel non homo non autem quidquid est, vel est Dominus vel seruus nec item virtute praeditum aut vitio nec rursus videns aut coecum. Nec solum in reliquis oppositorum generibus datur medium, per negationem extremorum , sed etiam perparticipationem: Nam, ut inquit D. Thomas, Oppositorum alia conue- muniin medio eiusdem generis cum ipsis, mel in materia mel insubiecIo mel in bis omnibus. Consule, si
placet, illum opusculo 37. a. Contradictio spugna affirmationis innegationis JRefertur ab Ammonio inci de Interp. q. l. sumiturque ex cap. 6. LI. de Inter p. Vbi Aristoteles inquit, contradictionem esse astirmationem legationem oppositam, qua verum a salso semper diuiditur. Porro ad huiuimodi assirmationis&negatio nis oppositionem conditiones requiti Aristote kal. . Elench, c. L. nempe V stat, pecundum idem
600쪽
similiter, eodem tempor , ad quam zuocatur condi'tio,eodem loco, de quibus vide Pon sec. l. 8. Dial.c. I 2.3. 'nisicio contradictoria est maxima. L Io Metap. p. s. t. I. Ratio est; quia neque in genere, neque in subiectio contradictori opposita coueniunt; cum distent toto genererantis, ut . constat ex dictis, ipsorum definitione. Illa enim dicuntur contradi. cloriar, inter quae comparatione alterius nullum datur medinis cir quorum alterum de quouis siue Ente, siue nonantea Irmari potes, ut homo,non homo, planta
non planta,chymaera non chymaera: Nam quidquid praeterea aliud, modo aliquo esse aut fingi potest,est
homo, aut no homo; planta aut non planta, chymaera, aut non chymaera in ita in ceteris .id quod in alijs oppositorum generibus nequaquam accidit. . Contrarietas est maxima dolantia Sumitur ex li. IO Metaph. .i3. Wi . Vbi docet Philosophus,
contrarium magis distare a contrari, quam sinplici negatione, vel a priuatione quemadmodum nigrum verbi causia plus distat abaloo, quam fmpliciter non album ut docet D Thomas 2.2 q. 79. art. . in Corp. Omne enim nigrum est non album, sed non conuertitur. Ac licet minus conl)eniant albedo&negatio albedinis, quam albedo: nigredo; quia scilicet haec conueniunt in entitate positura, ocaliis praedicatis sub eodem genere illa ver non
item tamen illa magis distant in latitudine transeunda, ut progrediam ut ab uno ad aliud. Nam ut nigrum fiat album oportet tigredinem deponere,&albedinem assumere . Est ergo hoc discrimen inter opposita contradictoriari contraria. quod in illis sit minima conuenientia , iuxta axioma praecedens in his ver,maxima distantia, iuxta effa cum propositum Atque hoc dixit S. h. contrarietatis psincipi uest oppositio Privationis viabitus,