장음표시 사용
561쪽
1i ita ediuersis Entium creatorumgeneribus. existendum, post actu existere .sed simul existere,& posse existere quia nunquam fuerunt in potcntia
ante actum, ut notati Thom. q. I. de potentia, a.
i. ad 6 falsum autem, si intelligatur, quod omne id sit productum a Deo ab aeternitate, quod potuit 1 Deo produci ; quomodo aliqui illud non recte explicant. Eod fidas Philosopi uls l. 9. Met. α . t. II.
docet, In aterni non esse potentiam contradictionis; quem odum in corruptibilibus, nimirum quoad esse siue existerea cum nullo modo secundum istud mutari possint quod enim aeternum est durationem habere debet infinitam salioqui non esset aeternum, id est extra terminos. Vnde docent Suareet disp. 2 o. Metap. sec. 6. n. 13. Conimbricenses talis, si Deus ab aeterno creasset hominem in aliqua operatione simultanea v. c. intelligentem, videntem, c. debuisset infinito temeor in eadem operatione perseuerare. Item, si Petrum v. c. creasset clausis oculis, no potuisset eos aperire infinito tepore, si sedete creasset, no potuisset surgere; si vigilante non potuisset dormire, contra si igne prope strame,no potuisset illud exurere, si gallinam ouo incubantem,
non potuisset illud excludere. Si dicas , haec esse absurda, vsondetη dupliciter aliquid dici absurdum quod repugnat naturae rei, seu implicat. a. quia est praeter consuetum ordinem seu morem uniuersi: illa ergo non essent absurda i modo sed quia ordo rerum re connaturalis status postulat, ut in tali dispositione creentur, in qua possint suas actiones
cxercere , nam post aliam, quoniam vero Deus potest agere supra naturam, irςter consuetum ordinem uniuerit, ideo ex multorum sententia potuisset
6. eidquid Deus Dei in tempore id decreuit 'i' Ρώς 4 Est coma tune effatum Theologorum,
562쪽
Pars quinta. itulus LXII. ii I
cuius frequens usus est in materia de Praedestina tione S Reprobatione Ratio illius sumitur ab immutabilitate 'eterna Prouidentia Dei, qua,attingio asine que ad finem fortiter G disyonii omniafuauiter, ut dicitur Sapienti c. g. Lege, si placet, Suareet l. 3. de Praedestinatione e 3. n. II. c. n. 3 dc alibi . 7. Quidquid Deus non facit in tempore, id ab aeterno nil nonfacere. Dicitur Deus id voluisse non facere, ut ostendatur id ei fuiste inuoluntarium non negative tantum per suspensionem actus voluntatis:
quomodo docent Philosophi, posse hominem negativo se habere, circa aliquod obiectum ita ut illa omissio seu carentia actus sit tantum virtute seu interpretatiue voluntaria; ideo scilicet,quod voluntas possit velle, A tamen non velit cum aduertentia; led etiam fuisse inuoluntarium per formalem te rum actum voluntatis, positigre Ratio est; quia vo-Iuntas Dei circa nullum obiectum potest se haberemere negative mullum enim obiectum est creatum aut increatum 'vel creabile , cui non conueniat existere sub dasiunctione Ergo impossibile
est, diuinam voluntatem non habere actum positiuum, quo velit existentiam aut non existentiam talis obiecti Ergo non potest omnin cohibere actum circa illud, antecedens paleis quia inter extrema contradictolia nullum datur medium Ergo nec inter existentiam&non existentiam obiecti sequelae iam patet quia eo ipso, quod creatura extitura est, Deus vult eius existentiam, Meo ipso quod non est extitura, vult non 'ntiam, per actum post tuum: hic enim modus agendi vel non agendi peractum positi inina ex se perfectior est Deo autem id tribuendum, quod est perfectius ut bene notat VaiaqueZ Tomo in I. p. d. V 9. c. . Suale Tract. 2. in .p. l. s. c. . n. S. Grana diis Floraua inius S alij.
563쪽
1174 De diuersi Entium crearerum generibus.
8. Nomentum est inde eadet aternitas. Momentum nota semper temporis punctum indivisibile significat; sed laxius saepe usurpatur pro aliqtra tem poris portione quae licet in se magna est possit, tamen in comparatione alterius censetur exigua: quo sensit Ieremias in lamentationisus c. . V. 6. dicit Sodomam momento subuersam, id est exiguo temporis spatio comparatione Ierusalem,quae lon-gὶ obsidione prius afflicta fuit, quam vastaretur ve explicat Salianus. Eodem sensu recte hanc vitam momentum dicimus, ex quo pendeat alternitas: Totum enim humanς vitet tempus, licet illud concipiasmilla ac decem annorum millium, respectu aeterm talis, quasi instans est,ri vix sensibilem habet durationis quantitatem, imo non solum quasi instans est, siue punctum temporis sed potius, it puncti bre-wwmaparticula, inquit Simonides apud Plutarchude Consolatione. Quid autem est Puncti partiςular Nihil, nam Punctum est, cuius pars nulla est, ut ex Euclide, l. 3. Elementorum docent Mathematici. Vide, si placet axuniliani Sandaei symbolum vitae. humanae 87.
iam abitus prout hic sumitur, est forma extrin ix eca, quae late accepto vocabulo , Omme, vestis significatur, qu quemo aliter iiaformat, quam
564쪽
Pars quinta, Titulus LXIII ii s
extrinsece subiectum adiacendo, extrinsece de
i. Amactus orporis index es Ordis. J Docet pronunciatum ex corporis habitu ordinarie cognoscisto modo interiorem animi costitutionem: in quantum videlicet per huiusmodi signa externa,in internam hominis notitiam veniri potest. Sic molle vestimentum animi mollitiem plerumque apud vulgus significat, nitor curiosus& ornatus ira minatum redolet ingenium, iuxta illud Marii apud Salustium.1. Munditia mulieribm,iabo miris conuenit. J Etenim tenuia tenuibus, magna magnis conueniunt, de vilis cuiusdam animi est, tam leuibus occupari. Simile enim occupatur simili, desi paribus delectatio. venit. Vnde semper aliquid neglectus ingenia magna fere ostendunt. Nam ut recie cecinit Ouidius:
Forma mira neglecta decet l. 2. de arte am. ordinarie, cultus magna cura magna est virtutis incuria.
ut pluribus ostendit Nicolaus Caussinus Tomos. Curiae sanctae, Maxima 13. sub finem. Quare non immerit bridetur Tertulliano Achilles, dum stolam fundere comam struere, cutem fingere, specu lam consulere , collum demulcere, aurem soratu e foeminare, atque in his omnibus libidini ancillare discit. q. Ornatuscr sordes pari modo fugiendisunt. JsMieronymus Epist ad Nepotianum , rationem assignati bidem; quia alterum deliciis, alterum gloria redolet. Rarum istud hoc aeuo frequentitis enim ab ignavia. seruilis animi abiectione niimiae vestium 1bc-des proueniunt. . Non faciunt equum meliorem aureifrani Sehecal. 3. Epist. i. monet hoc dictum, fortunae ornamenta si mutare hominis ingentu valetq; in optulos Melioeminatos, qui magis de externo corporis
565쪽
Detiuersiis Entium creatorumgeneribus. suis ui interno mentis ornatu laborantῖ crina
utissidete animum habentem scieri
, si h qui huiusmodi sunt magnifico splen-
566쪽
D distinctione rerum DIIT IN CTIO PRIMA
3arus di tinctionum generibus. ISTINCTIO generatim est
duplex,una ex natura rei, altera rationis Illa est actu in rebus ante operationem intellectus, idest inter extrema, quorum unum a partere non est aliud: Haec verbnon est actu in rebus sed fit per operationem intellectus. a. Distinctio ex natura rei sub diuiditur in ReaIem, qua unum differt ab alio, tanquam res Ire , ut Petrus a Paulo quantitas a qualitate: Et in Modalem, qua num differt ab alio, tanquam modus a re u et tanquam modus a modo,ut Petrus a sua actione, statio a sessione. 3. Disti lictio rationis subdiuiditur in eam , qua dicitur rationis ratiocinantis; Quando videlicet non
567쪽
ii a De Repuae docum distinctione. c.
est in reipsas indamentum distinguendi sed sola ratio concipit rem, et distinctam ut cum idem praedico de seipso: v. c. Petrus est Petrus hic semel Petrum concipio tanquamir dicatum, quasi sit distinctus a stipso Et in eam, quae dicitur Rationis ratiocinatae, cum quidem actu Formaliter res non est distincta a parte rei habet tamen fandamentum in se, quod praebet occasionem intellectrui, ut eam concipiat tanquam distinctam, per distinctos Mina, daequato conceptus. . Caeterae distinctionum species, quae ab aliis assignari selent, vel in modo enumeratis continentur , vel ad eas reuocantur. Vidistinctio Formalis v. c. pro extremorum conditione alias realis est, alias rationis.
DISTINCTIO II. DE distinatone realie rationisgenerarim.
r. V Vaecunque possunt a se mutuὸ separari, disiu- aguuntur a parte rei. J Nimirum vel realiter stricte, si sint duae res, vel realiter modaliter si sintres: modus, vel duo modi eiusdem rei Ratio est; quia fieri non potest . ut idem omnin in indiuiduo separetur a seipso a parte rei; sicut est impossibile illud diuidi, quod omninb est indivisibile. Qua re si duo aliqua possint separari parte rei in indiuiduo quo sensu hic separatio accipitur non fiantidem a parte rei Ergo dis incta a parte rei, siue ex
natura rei Sumitur autem commune istud Docto
Luna axioma ex lib. 7. Top. cap. i. lib. s. Vbi sic inquit Philosophus Amplius si poterit alterum sit ne sieto esse, non erit idem, traditur etiam non ob
568쪽
scure D. Augustino l. 6. de Trinitate vers. 6. ubi probat, in unoquoque corpore aliud esse magnitud nem, aliud colorem, aliud figuram quia diminuta magnitudine, potest manere idem color, & eadem figura; mutato colore manere eadem figura, dc
a. QDecunque os sent a se muta siparatim existere, distinguuntur realiter. Sumitur ex autoribus S locis iam citatis. Nempe realiter stricte, tamquam resare differunt, non tantum ut modus a re, Quoniam de essentiali ratione modi est, ut per nullam potentiam manere possit sine re cuius est modus Ergo illa duo vel erunt res distinctae per se Veterunt modi rerum distinctarum; vel unum erit res, alterum erit modus rei distinctae: atqui quocunque horum modorum se habeant, erunt realiter distincta, vel per se vel ratione rerum distinctarum, cum quibus identificantu modi diuersi Sic verbi cavsa subsistentia Petri Pauli disserunt realiter ratione substantiae quam modificant: nam unaquae que subsistentia habet aliquam identitatem cum rei quam assicit Et illae res distinguuntur realiter inter se Ergo modi ratione illarum distinguentur realiter Vido, si placet, Suarea disp. 7. Metap. sec.
3. για νηίproduction generantursum idem. IVtitur hoc principio Aristoteles lib. Metap. t. 3 adprobandum, Ens , num esse idem. Verum est, doliis, quae per se fiunt, immediate unica actione reali Quae autem solum dicuntur produci, vel portius comproduci una actione, quatenus unum re sulta ex alio, non oportet, ut sint unum realiter&idem sed solum subiecto, vel colligatione quadam quia reuera immediate & proxime non fiunt una reali acti oue: in necesse est ut illa una actio
569쪽
sumatur indivisibiliter Nasi sit aliquo modo composita, poterit in adaequato termino eius reperiri aliqua distinctio ut V. c. unica actione calefaciendi fit calor, Munitur subiecto seu materiae ex cuius potentia educitur ubi in termino duo fiunt ex natura rei distincta Milicet entitas caloris, runio eius;licet actio sit realiter una: est tame aliquo modo composita ex modis quasi partialibus,qui in ea possunt considerari Lege, si placet, Suare loco citato. . Idem manens idem non potes exsere sine aliqua Iur. Sumitur exl. 7. Top. c. I loco is Sensus est, non posse aliquia existetreipermanenter, siue permanere in se immutatum, separato aliquo, quod sit idem intrinsecet essentialiter suae entitati Ratio est,qui alioqui maneret idem, non maneret, quod implicat contradictionem. Hinc patet, cur ea, quae sela ratione distinguuntur non possint a se mutuli separari etiam per absolutam Dei potentiam. Vide Suareet loco citato. Alia ratio est de eo quod tantum pertinet ad integritatem rei,ut constat ex materia de
i destinio non facit, ut quivniuntur, sint unum idem a parte rei; sed ut sint unita. non enim requiritur ad distinctionem realem separatio actualis ted sussicit potentialis. Sumitur: haec propositio ex loco Aristotelis proxime citato.
6. Idem es principium constituens rem in esse propriata disinguens eam a quoui alio. l. s. Physic cap. 3 Verum est pronunciatum duplici uensu: primo generatim de qualibet distinctione, dc principio rerum essendi. per quod enim res habet suum esse, per idem habet distingui a quolibet alio, siue ut loquiitur alij.
Per quod unumquodque insua esse consis uitur,peride; iabalbi singuitur Ratio generalis est, quia propriu
570쪽
culusq; rei constituitiuudat eidem unitatem,sicut ocentitate: unitas enim est indistinctiorelin seri distin .ctio, a quouis alio. Ite,quidquid ultimo constituit realiqua in suo esse,est illi ibi a parte rei proprium: Ergo impossibile est,eam per illud non distingui a quo.
libet alio. Et hoc sensu communiter usurpatur propositum axioma, χ.potest etiam intelligi, verum est distinctione specifica Entium physic completorum, cita proprie intelligitur de Forma Physea substantiali, quae sicuti dat esse completum & quid-ditatiuum composito physico ita nihilominus facie illud esse ab aliis distinctum. Vnde istud. es,quifacu dorre. l.7. Metap. c. I3.1Veruest iuxta posteriorem effati praecedentis explicationem hoc modo: Actus,idest, forma rei, dat speciem&distinctionem ab aliis rebus,cum per materiam res conueniant in specie. Ea de causa Forma physica substantialis dicitur Ratio quidditatis,4, omnis necies dicitur esse a forma. Vt explicatum pluribus est Titulo de causa Formali distinct. I. 4. Eodem sensu verum est illud. 8. Omnis distincti tper aliquem actum. . Metap t. s. J Vbi quidem in specie non habetur,tantum enimIeparare actus dicitur: satis tamen commode a Philosophis passim inde citatur, ut constat ex dictis Titulo de causa formali dist. 3.num. 2. Potest etiam intelligi iuxta priorem sensium axiomatis praecedentis, dummodo late accipiatur actus, non solum pro
forma Physicani sed etiam pro qualibet actualisate Metaphysica Lege,si placet,su zςλl. 7. de Trinite