장음표시 사용
81쪽
a. Licet proximo velle malum aliquod ,V. g. tempore, dummodo non sic iusto grauitis quatenus id illi bonum est, .g. morbum,ves diuersitatem, ut a peccatis emendetur Bon. 3'.q.p.υlt j. I. multis. Cauendum tamen est, ne fiat ex vindicta , ex qua si Psalmum Io 8 super inimicum tuum legas , peccas mortaliter Generatim vero, ob bonum spirituale, proprium vel alienum , licet mala poenae, inem caci
affectu,aliis velles; quia cum in hoc affectu honum spirituale praeferatur temporali , non est inordina
sic licet v. g. mortem optare adiresiarchae, vel publicὰ pacis turbatori , ob bonum comi ut ne, muliorum duxta illud Vtinam abscindantκη. Item tristari de eo , quod dignitates conferantur indisnis, vel de sanitate eius, qui ex illa sumit occasionem peccandi. Item mortem , egestatem audmorbum alicuius desiderare , ut esset a peccatis, divitqm in melius mutet. Eadem ex causa Nona
et q. Patius it. 6 in I. num. D. Xcusant a pec-gat matrem, quae mortem filiarum exoptat, eo
quod ob deformitatem vel inopiam commode honeste nuptui tradere non possit Etsi vero bi
ipsi optare mortem Nau , exteri dicant esse mortale ad euitanda tamen grauia mala v. g. amictionem internam , id licere volunt sanis. OGGran Dian. p. s. t. q. R. a. Ita Trull. f. i. d. a. num. II. Xcusat foeminam , quae sibi vel alteriγmortem optat ad vitandam grauem infirmi atem,menaicitatem, vitam acerbam, c. vel alia similia mala a marito , .g. inflicta vel infligenda. Mulierculas tamen ob minimas molestias mortem op ltantes Dran. l. c. mortalis damnat, nisi ut plerum que fit excuset deseruis aduentertiar delibera
S. Privatus, qui aversus ab alio fugit illum si id
faciat,ut eum suo colloquio iolatio priuet atque ita contristet, ut malesilli sit, est odium inimicitiae, Speccatum 4 vero nihil mali optando , tantum fugias, quia tuae natura est difformis vel tibi solet esse molestus est odium auersionis, ieccatum,si
ii tionabiles quale non erit, si sit persona aude
82쪽
De Praeceptis Charitatis . . . fge aspera, modo absit contemptus, scandalum in
De pracepto Eleemos nae, seu misericordiae corporalis. suppono I. Huius praecepti obligationem nasci ex duplici capite. I .Ex necessitate proximi egentis 2. Ex person na possidentis bona, vel necessaria,velit superflua. suppono .Duplicem dari necessitatem proximi 1. dicitur extrema,ex qua egenti imminet periculum vitae , vel etiam grauis diuturni morbi, secundum Dian .p. s. t. 8. R. .a .grauis,e qua imminet
periculum grauis mali ut captiuitatis , infimiae,. grauis iacturae bonorum vel status; unde fiat, edificulter se possit sustentare, Verbi gratia, si nori possit vivere secundum suum statum, vel si nobilis cogatur alteri famulari, vel artifeX, aut vir hone
stus, mendicare. a.dicitur communis,qua laborant mendici triiriale S. Larm.l. .tr. 2.cat' 6
Suppono . Bona necessaria, stiperflua dici,vel 1 respectu vita siue naturae, vel respectu status , vel decentis conditionis personae; quomodo seculares Iaro putat se habere superflua Ut docet La).9M-κar.c. 2 i Nam quae simi necessaria ad alendos liberoS, famulos, honestas donationes,conuiuia, hospitium tractationem' qualia tamen non sunt,quae ad quemcumque fastum pompam quisque sibi requirit)spectatis etiam communibus euentibusδα- redibus, necessitate futura,&c. non sunt superflua. Resp. I. Nemo tenetur dare elecms,rynam cκ bonis sibi ad vitam necessariis , nisi csset person ridis, ex qua ςenderet salus Reipub. δὲ communis. ratio patetis ordine charita is. Resp. 2.Probabile est,ex superfluis naturae via- tui teneri aliquem,etiam in graui necessitate, succurrere proximo , si probabiliter putet alium non siibuenturum idque , Aῆo tom. lib. a. cap. 7. d tu is Fumus, volunt, sub mortali, contra Medi sum, qui vult essestantii in consili .Ratio,quia cum iis iptura secuenter damnentur honunes obt
83쪽
neglecta opera misericordiae, haec non sunt restianis genda ad extremam is raram necessitatem vid. Lam .c. Resp. 3. Proximo in extrema necessitate teneris succurrere ordinarie , ex bonis etiam aliquo modo ad statum necessariis Suare ga)m ex communi. Satis facis tamen probabiliter,si des cum onere Testituendi,quando erit ditior. Vasii. dic contra Suar.
Addo, ordinarie, quia sim altis damnum aes, maretur , te excidere tuo stat , quam mors pauperiS,
Resp. 4. Probabile est, u bd proximo in graui necessstate coniti tuto quisque teneatur subuenire crina modico detrimento proprij status:quia paruosito incommodo tenetur magnum incommodum proximi impedire. f. m is D.Thom Bon. d. 3. q. ε 6. Ex dictis collige. I. Homines priuati non tenentur inquirere Pari-peres V seq. c. si tamen dubitent de extrema aliculus indigentia, tenentur inquirere Veritatem.
a. Nemo tenetur magnam vim pecunia dare pauperi , ad pretiosissimam medicinam emenda in vitae seruandae necessariam , vel ad redimendum apericulo mortiS. Sactomn. s. a T. ut. 8.num 1334. Et ratio patet ex dictis. 3. Si proximus tantum egeat usu rei, setis est il-xam accommodare, .g. si ab hostibus spoliato ve stem commodes, vel vulnerato equum, donec domum reuertatur. Lυ Bona.cc.
Resp. s. In commimibus pauperum necessitati s,tenetur aliquando dare eleemosynam, qui habet hona naturae de statui superflua. I communiter D. -.Suar. Bellar conrra Nauar. Has qui ne
an teneri Ratio est , tum, quia quisque teneturiligere proximum sicut seipsum tum, quia alioqui pauperes isti inciderent in necessidatem grarae in .Videtur tamen haec obligatio tantum esse sub viati,ut recte Medina idque si nulla sic iusta causa negandi alias sub nullo. .Laa. B- .c.Vnde Te-Gluuntur Casta sequenteF-δ, Padῖς
84쪽
x Pauperibus triuialibus, etsi ex nuditate, morbo inc videantur ostendere signa extremae necessitatis , raro quis tenetur ex praecepto subuenire, etiam de superfluisci tum quia fere ad mouendos spectatores ista necessitas exaggeratur tum quia ab aliis iuuandi praesumuntur. Maiaer. gιers,Dιan. p. .r. 8.LIT . a. Si quis diues abundans diu neget omnes eleemosynas,cum proposito dandi meliore, commodiore loco ac tempore , vel egentioribus, Vel in alium pium usum conuertendi, is non peccet, cuna habeat iustam causam negandi si vero talis /inerationabili causa , omnes a se pauperes inhumaniter repelleret, eum dicit Laam. l. e. versari in malo
3. Nulli omnino quantumuis diuiti omnes pauperes sine eleemosyna repellenti,facile neganda est absolutios tum ob dubium, dissensum D D.de hac obligationes tum , quia vix reperitur, qui causan saltem apparentem non praetendat, si superflua saehabere fatetur Larm.rb.
. Etsi dicta de eleemosyna danda,intelligantur
respectu omnium egentium, etiam peccatorum, in fidelium , inimicorum, damnandi tamen non sunt Magistratus,excludentes a suis ciuitatibus iusta de causa,pauperes peregrinos Larm.ib Trul.l.
s. Religiosis aeque ac aliis pauperibus debentisceleemosynaeci quia eorum paupertas, necessitas est vera iusta , tametsi voluntarie conifacta,ctim voluntas causa fuerit rationabilis is grata Deo. Lorca Diani. .l. 8. R. 18. liud est de iis, qui sponte sua culpabiliter sunt pauperes, ut Vagabun
Respis Eleemosyna tantii facienda est ex bonis propriis in quorum quis liberam habet administrationem Potest tamen fieri ex alienis, quando proximus est in extrema vel etiam secundu in L .f. 2.c. in Valde graui necessitate, Sesaliunde succurri non potest: tunc enim omnia sunt communia. In communi vero necessitates, licet tancitu, ciun contens dolumi icii vel e Dresso. .
85쪽
Non licet dare eleemosynam ex bonis obnoxiis restitutioni , .g. furto ablatisci licet tamen ex aequisitis per opus illicitum,sed non cum iniustitia, V. S.eX lucro meretricum Ratio,quia haec sunt propriari priora non Bonab. a. Pueris,filiis familias,seruis, ancillis, Xoribus, non licet dare elemosynam , nisi tenuem , in qua
Parentum,dominorum, maritorum volunta praesumitur Particularcs vero casus , in quibus Aor dare potest,υ. suo loco praecepto 6.c. I. v. Bon .dG3.q. p. 6. Dian. p. .r. 8. Vbi ex Ffurt. notat si
pater nullas det eleemosynas , posse pro eo dare-3. utores iurator es, qui habent curam bonorum alienorum, possunt facere modicas eleemosynas ex borris quae administiant, quales nimirum ipsi facere deberent,quorum sunt, HasD Aior Coni
DUBIUM. IV. De masericordia si irituali , seu praecepto correptionis
Correptio fraterna, est admonitio, qua quis pro-Nimum conatur reuocare a peccato. De qua certum.
est,praeceptam esse iure tum naturali, quo membra unius corporis se mutud. iuuare tenentur,tum diuino positivo Asath. I 8. Si peccauerit in te frater timFωc rripe ipsum Hec. a. a. c. l. La)m. .7. Filim Boul. Quaeritur autem, quaesit eius materia, inuomodo obliget. Resp. I. Omne morta Ie peccatum proximi per se est sufficiens matella, vi hoc praeceptum obliget sub mortali. Ita communiter. Edratio est, quia Cum vitam spiritualem proximi tollat, sufficientem necessitatem,qrreptaonis inducit. Dixi I. omne morta-
ω quia etsi. qtiam veniale sit materia correptionis, non tamen grauiter obligans s nec nisi facillime possis. xi per se in uia si quis ob timorem, Verecundiam, pusillanimitatem , putet se non ita strict d. obligatum , vel minus esse idoneum ad corripiendum . Videtur tantum peccare venialiter vid. S. Om. a. a.g. 2.a .a, cateros supra trix. Resp.
86쪽
Resp. z. Praeceptum hoc obligat concurrentibus his circumstantiis x.Si certo tibi constet de peccato proximi indagare enim tenetur solus Superior. a. Si probabile sit non emendasses, nec emendaturum, vel relaplarum invia eleemosyna egenti tantum danda est 3. Si alius aeque idoneus non adsit, qui correpturus putetur, . Si sit spes fructus, quia desperato fine cessant media . si bona occasio, locus,& tempus opportunum, possisque sine tuo graui damno facere .Quod si horum aliquid desit,praeceptum non obligat.Vnde patet,eius omissionem in
priuatis,vel nullam esse, vel leue v. Bon l. e.
Resp. 3. Etsi hoc praeceptum obliget omnes,
etiam subditos; magis tamen Praelatos Ratio prioris est, quia omnes sunt commembra, tenenturqUesbi externa officia Charitatis praestare Ratio posterioris est, quia subditi tantum ex Charitate, Praelati vero etiam ex ossicio, iustitia tenentur,Vnde peccare possunt etiam grauiter, veniales culpas non
impediendo si vigor disciplinae per hoc minuatur. Eademque fere est ratio de patrefamilias praeser
Resp. Ordo in correptione seruandus est, quem Christus praescripsit, 'fatth. I 8 scilicet I. Vt corripias in secreto: decide coram testibus Dium ad Praelatum Ecclesiae, siue Superiorem deferas Excipe tamen 1. Nis praeitet Superiori , viro probo prudenti, quam aliis testibus innotesceres prout cautum est in Regula S. Aug. a. Nisi peccatum sit publicum tunc enim potest publice corripi. 3. Nisi vergat in graue damnum terti aut communitatis, si Superiori non statim innotescat V. g. si quis proditionem moliatur,haeresim occtille spargad ' tunc enim immediate Superiori indicandum quia commune bonum praeferendum est priuato fimi a 8. O .rium. 49 er 3 . . Quando corriplandus ih contentus , Ut Superiori statim significetur ut ostopud quosdam religiosos , qui quoad hoc iuri suo
dictis resoluitur. Multacile potest impedire peccatum mortale Froximi
87쪽
aroximi, i mali temporalis timorem negla
a. Si certo constet fratrem perfect emendasse Peccatum occultum , nec ex eo esse ullum pericu-Ger tum relapsus , ve damni, ipsi aut alteri, non licet eriam in Societate IE sv denuntiare Patri si Prae lato , nisi frater expresse in istam de nunciationem
Hurta.d. I 63. denique C. Lugo R .mor. . . d. ubi tamen notat,in Societate IEs casum esse aisinum .Ratio autem est, quia cessat motivum hacritatis , atque adeo ratio denunciandi ideoque estipeccatum,&quidem, C. Lugo Le notat e Suar. mortale ex genere stio,υ.infra L .e. 3.du. 3c Dian p. q. t. . R. 7 I. M H i Q. Si Superior immediatus se solo possit delinia,quentem emendare, ita ut nullum periculum dam ' ni vel melapsus, ipsi vel alteri, vel communitati im- p. 'mineat, videtur peccare manifestando Superiorii mediato delictum Pala. l.ca ruit d. 6. n. I. . Praelati Sc Magistratus tenentur aliquando nisi quirere subditorum peccata, ut corripiantur noni 'tamen multum, curiose de aliquo in particularib; irogare debent, nisi is speciale eius signum dederitru neque facile admittere accusatores spontaneos, quia illi specie boni communis saepe se quaerunt.
s. Episcopi, Praelati Religiosorum, Pastores ani- . .
marum tenentur etiam cum suo incommodo , im
aliquando cum vitae periculo,adhibere diligentiarnquam possunt , ut peccata pliblicais occulta impediant, quia cum Christo pacti sunt curam . solicitudinem regis , pro qua mula ab eo bona acci
r. 3. R. 28. aitque hanc esse nanium Patrum MΤheologorum doctrinam, quam Christus verbo exemplo docuerit additque id esse de Magistra- tib is, concio natoribus Licet vero hi non teneantur ad id exiuititia, sicut me uitiis Ma Οὐ-Braeus teneanis tamen Peccata publicae Orripe
88쪽
De γ eeptis Charitatis. ε 3 re sed non facile Praelatorum seligiosorum,
uorum atri horitas ad bonum commune est peceia aria etiam si non sit spes emendationis, Coninuri.
6. Correptio adhibenda est non semper statim, sed dum maior fructus speratur. Hinc interdum permitti potest rei teratio peccati,ut feruentius resipiseat, Diani. . t. 9 3O. 'tam. Hl.Truli. Neque sussicit semel esse factam correptionem,sed debet iterum iterumque fieri, quamdiu speratur
Suid p Otuplex AH, ct quale peccatum ρResp. I. Scandalum, dicitur peccatum occasionatum, est duplex, Actiuum,&Passivum. Actiuuinest,dimim vel factum quo nomine etiam omissio intelligiturὰ minus rectum praebens alteri occasionem ruinae spiritualis. Ex S. nom. a. a. q. 3. αν t. t. Sarach. Atior Larm. ca 3. Bon.d. a. s. ψφ. . DiXi, misenus rectum , hoc est, quod vel in se malum sit, ut filoquaris turpia coram adolescente;vel mali specie habeat, ut si iusta de causa coram aliis eam igno-xantibus , comedas carnes die vetito Scandalunt Actiuum aliud est per se tales aliud per accident: Per se dicitur , quando directe intenditur alterius xuina; id est, si ideo aliquid fiat, ut aliquis adieciscatum inducatur: v g. si adulter alienam sollicite tad adulterium. Per accidens dicitur, ouando indirectes, interpretatiue tantum causatur alterius Peccatum putri quid facias , quod tibi in mentem Venit, aptum natum esse inducere alierum hic nunc ad peccatum, nihilominus facis pessi coram pusillis pecces,vel die vetito carnes comedaS, non dicendo quod habeas veniam. Item,si Clericus domi suae alat mulierem populo suspectam, esto absit
omne peccatum, peccandi perieulum vid. a Q. Clerrcus, Larm. Bon sie. est. Scandalum Passivum,
est ipsa ruina, siue peccatum, in quod labitur pro- imus , exoccasione alterius dicti vel facti. Quod diuiditur in Datumine u pusillorum, quod oritur ex
89쪽
cidituo in in Acceptum, quod non oritur ex activo sed ex ipsius lamentis malitia 'vale erat odium M inuidia Pharisaeorum in Christum , occasione eius dictorum vel factorum:vnde hoc dicitur Pharisaicum. Ex his patet. i. Ad scandalum Actiuum non requiri ut de a lcto Passivum ex eo sequatur sed satis esse , quod
data sit occasio, ex qua natura sua sequi polli r ut si quem inducere velis ad peccatum , qui tamen non consentia , sicut etiam contra, passivum potest dari sine actiuo Larmo bid. a. Scandalum passivum non esse speciale peccatum, neque addere circumstantiam aggravantems v. g. qui viso alterius furto etiam furatur, non ideo peccat grauius La3nν. ibid. 3. Non semper eis scandalum, si pecces coram aliis, sed tantum, quando attenti Omnibus circumstantiis, tam personae gentis, quam eo ram quibum sit actus, poteth probabiliter timeri , ne perhuno actum trahantur ad peccatum qui alias peccaturii
. Omne scandalum activum directe intendens ruinam proximi , esse speciale peccatum contra Charitatem,Vd habet communis sententia. An ver idem fit quando intenditur in directe , controuereunt Scholastici, parum refert ad praxin Saneh
ue hos Casu S. I. Mortaliter peccat, qui alteri cat occasionem ruina mortalis , nisi indeliberatio excuset in sic opus indifferens vel veniale,saepe tranfit in morta Ie,ratione scandali, v. r. si iocosum verbum proferat Religiosus coram ceminis, vel iis,qui inde oceasionem peccati mortalis sumere possunt La3.l. e. r. Venialiter peccat ratione scandali, qui alteri dat occasionem ruinae venialis tantum. Quod ve-Dum est, etsi directe illam intendat, quidem per
contra Suar Ratio autem est, quia ruina est parua. Et patet a simili, ut si quis per fornicationem intendat furari rum inualmam, furtum .antum erit
90쪽
De Praecepta resaritatis. Θ3.ςcandalizans committit praeter peccatum scanis
dati , ctiam peccatvitreius spei, ad quod alterum inducit ideoque confiteri debet speciem peccatiniortalis,pur quod,& ad quod induxit;cum numero inductorum , vel qui probabiliter induci poterunt,
card. de Lugo loc .c. si praeter intentionem scandalum dederIt, mb.de exped.confl. 2.c. I. g. 9. ait, quoad inductos,sum cere si dicas:frui multis occasio peccandinaeo eXeampse,v.infli 3 t. 6-c. I -b. 2. . . Etsi is qui scandalizauit alios , teneatur illis rursus dare bonis exemplum,ut inquit a r si quis tamen nudo exemplo suo alios ad furtum induxit, neque alio peculiari modo,V. g. exhortatione, consilio, mandato eis cooperatus, non tenetur ad restitutionem in uia talis inductio est tantum contra Charitatem , non iustitiam. Idem docet esse G. si cum Caio .g. partiris ea intentione, ut ipse consumptis pecuniis furetυr,vid. Led c. 9. d. 2.n. Id. s. Non censetur dare scandalum, qui licet publice peccet, facit id tamen coram iis qui vel sunt ita viles,vel infames aut implobi, ut nemo mouea , aur ad peccatum vel qui sunt ita probi v.g. si quis fornicetur coram aliis .qui parati sunt idem facere, nec eius Gemplo mouentur veI si coram mansuetis quis contendat, iXetur,Vel alium cae Gai, Sanch.
s. Non ideo factum aliquod est scandalum, quia alius incipit de tali homine male suspicari, aue sentires quia hic non peccat, si ob lassicientia indicia suspicetur. Secus tamen est, si incipiat male sentire de fide Catholica, Clero,Ordinis Religiose, vel minus ad picta tem assici. Vnde patet facilius dari scandalum ab iis, qui sunt in magna auctoritate,vel pietatis existimatione,quam ab aliis Gn. d.
aut si illud vitalidum,aliquid mitti debeat λResp. I. Permitti non potest absque necessitate e I