장음표시 사용
211쪽
Quem etiam ritum ex Theocrito Idyll. 7. refert T ra quellus Iur. Primogenit. in Trafat. numer. 7 i. & ex Hesiod Lelius Bisciola Horar. subseciuar. tom. 2. lib. I. cap. 9.n m. 26. Iacobus Pontanus Symbolor. lib. I 3. ad Eneid. vers 179.& fuse Gulielmus Stu h us Antiquit. Lonuiuial. lib. 2. cap. 37. 362 Non solum inquam Dijs libaucrint, sed oc eos precibus inuocauerint, ut ex eiusdem Athenaei lib. . verbis: ad epulas conuenientes Deos venerabant r; & clarius lib. . ubi de Naucratilis : Posteaquam in lectis sese composuerint, assurgere in genua, ct una cum sacro precone libantes, patriis, consuetisque precibus Di s supplicare. His peractis mensis accumbere. Item lib. io. ic: Deos igitur precati, quod ait Plato in Philebo , vinum misceamus, seu Bacchus ,seu Vulcanus ,seu quis alius Deorum hunc Iortitus est bonorem, cum vinum misceretur, nempὸ ut eitis nomen invocetur , O libatione colatur, dclib. is . ubi sic : Quapropter Graeci, cum temetum inter caenandum infertur mensa , alato clamore bonum Deum invocant, illum venerantes , qui reperit I de
pluribus maxime Samanaeoru in ritu illi Religiosorum consimilli ad tintinabuli signum preces fundentium exornant Iulius Nigronus Tract. de Len dict. Mensa cap. I. num .2. &Bisciola loc. cit. anum. 28. Oseq. forte de causa Graeci ijdem prandij et hymona precibus desumunt, ut idem Ioseph Laurentius cit. dissertat. o. g. Ductum hoc sic obseruat: non nis Deos precati veteres ad prandium accederent. Libationibus, inquam,& precibus Deos grati animi ergo venerari consueuerint: Accubituri Diis suis sic Lelius Bisciol. ibid. num. 2s. primitias consecrabant , quas vita datores r cognoscerent: ab ipsa utique natura hanc erga illos gratitudinein edocti, ut
ad illud Homeri Iliad. de Achille inter epulas preces miscente , Orauit postea in medio septi sans, O libauit vinum
In caelum aspiciens. Ioannes Stephanus Menochius de Republic. Hebraeor. Iib. cap. 3 num. . sic notat: In calum aspicit, natura, ct proba institutione docente, a Seo omnia nobis bona nouenire, illique pro cibo, oe potu, quem nobis suppeditat, agendas esse gratias . Et Iulius Nigronus. loc. cit. his verbis : Luminis naturalis ductu Deum antὶ mensam inuocare , atque eidem a mensa gratias agere con fueuerant .
363 secundo ratione ciborum ipsorum , quia per huiusmodi benediactionem, seu orationem Diuini auxilij imploratricem sanctificantur per D. Paulum I. ad Timoth. cap. . Omnis creatura Dei de cibis loquitur bona es, nihilreiciendum, quod cum gratiarum actione hoc est benedictione, ut exponunt Tostatus in Matib. I 3. q. Ioo. εἰ Cornelius a Lapid. ibo. g. ubi nota percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei, O orationem, quae scilicet dicitur in mensa iuxta S. Cytili. Alexandri n. lib. . cap. II. in Ioann. ibi r Non autem ignoramus benedicι omne , quod sandi catur ex oratione , quam iumensa facere solemus ; hoc est , per versus Oculi omnium oec. quibus Oratur,
212쪽
& inuocatur Deus, ut idem de Lapid. g. rursum. c Ieq. ut scilicet non solum salubres reddantur comedentibus , ut ibid. g. quart), idem Cornelius ut usus cibi O corporis , O anima valetudini seu Utilis, salutaris; & tu illTheophilum Raynaud. rom. I 6. Heteroclit. Spiritualsct. 2. pag. bl 22 .col. i. vi cibi assumpti fiant nobis in salutem corporis , ac suo modo etiam in animae salutem; sic videlicet attemperat , ut urc corpori obsint, nee inflammene rotam natiuitatis nostra, ct animam auertant : sed etiam, prout eidem The philo ibid. pag. 226. col. I. sin. placci, fant in timorem is, qui nocere possunt, hoc est aduersari s potestatibus; atque eid. Cornelio . f. sexto, ne cibus diaboli, aut magica potcstate inficiatur, neuὸ Diabolus, aut concupiscentia per cibum nos in comestitiones , ebrietat , libidines incitet . Unde Chrysosto imus bom. II. in I. Timotb. q. contra haec Diaboli veneficia remedium prae
scripsit signum Crucis, & benedictionem: Medicamentum in promptu est signum crucis illi scibo, aut rei, qua uti vis imprime gratias are, Deo l.
riam refer, protinus immunditia omnis abscGr, & bom. de Fide Annae, siet Hii precatio , gratiarum auio , oe Spiritus Sancti a uenit gratia, Damones abiguntur, O omnis aduersaria potestas dissetit, ac discedit; pluribusque oste
D Hinc mensana benedicendi ritus non modo semper apud Hebraeos
usitatus, ut ex lib. 2. Reg. cap. 9. Historia, ubi sine Samuelis benedictioite populum cibum sumere non consueuisse: NSque enim populus comedit. ο- nec ille veniat; nam ipse benedicit hostiae, postea comedunt inuitati ; S ex'hae benedictione apud eosdem iamiliari, quam d. capta .ver . . g. lludit ad σe sub hae forma registrat Cornelius a Lapid. Benedictus sit 'Dominus Deus no fler Rex mundi, qui cibat totum mundum bonitate, gratia, beneficentia, O mi sericordia sua , quι dat alimentum omni carnt: cuius bonitate nec hactenus desola nec deerit cibus unquam propter magnum eius nomen. Solus enim is est, qui υegetat, o conseruat omnia, O benefacit omnibus, O cibum praeparat concti creaturis suis, quas condidit. Benedictussis tu Domine, qui cibas omnia; praeter alias particulares,de quibus ibid. de advers. q. g. Porr), idem Cornelius S Rayn d. loc. cit.pag. 229. cola. 6c ex eo quod lib.2. de Beli. Iudaic. cap. se scribit Ioseph de Essenis loquens: Voce Sacerdos cibum anteuertit, neque fas es gustare quemquam, vis prius celebritur oratio . Post finem quoquepramdqυorare tuum, nam cum incipiunt, O cam desinunt, quas datorem υictus
36s Non modo apud Hebraeos dicebam verum & in lege gratiae ab
ipso Christo primo obseruatus; quandoquidem & tui b s cibum praebiturus aspiciens ιn caelum benediair, fregit. Matth. 2 . 7. dc utique, ut nos , dum cibum sumpturi sumus Deum benedicere doceret, ut bom. eg. in Matth. obseruat S. Io. Chrysostomus, & cum S. Cyrilio explicat Touatus
in Malib. d.cap. II. q. 97. q. v. Et in c.ena cum discipulia non solum a
213쪽
coiisecrationem accepit Iesus panem, benedixit . Matth. 26. 26. sed etiam in initio caenae panem, εἰ mensam benedixit testibus Luca Burgense in Mart. ibid.& Tostat. q. Ioo. Et conuescens cum peregrinis, Accepit panem, O benedixit; ac fregit Luc. 2q. 3O. uno verbo: Quidquid alimenti vel suscepit , vel diribuit, cum gratiarum directa Deo Patri suo actione illud Iemper benedixit, ut hinc infert Andreas Saussay in Panopi. Sacerdotal. part.2.
lib.2. cap. s. art. IT. nec,ut in Dil' sit. de 3-Wa Religiosor. cap. I. num.3.n tat Planciscus Maria Maggius , unquam legitur, aut panem, auo cibum attigi is, quin benedictionem pramiserit. 365 Deinde ab eius Apostolis; de S. Paulo enim in Act. Apostol.2 7. 3s. Iegitur, quod sumens panem gratias egit Deo in conspectu omnium, O cum fregi Iet caepit manducare; & consequenter ab ipsis primis Christi fidelibus; Cum enim idem S. Paulus in illis verbis I. ad Corinth. Io. 3I. Siu eτὸ manducatis , siuὸ bibitis , suὸ aliquid aliud facitis omnia in gloriam Dei facite; &ad colens. 3.17. Omne quodcumque facitis, aut in vereo , aut in opere, omisnia in nomine Domini Iesu Chrsi grarias agentes Seo, o Patri perinum, c. eos mensam benedicere docuerit, iuxta S. Ioann. Chrysostomi sensum, quihom. 36. in Malib. de mensae benedictione haec S. Pauli verba interpretans , eam secundum ADIIesicam legem esse dicit, nulli dubium , quin talem ritum obseruauerint; prout etiam testatur de illis loquens in Apolog.eap.3RTertullianus et Pon prius discumbitur, quam oratio ad Teum praegilatur ;quod idem est ac dicere, talem consuetudinem communem eorum Chri ilia. norum fuisse, ut inde arguunt Thomas Uualdens. tom. I. tit. H. cap. I 67. num.s.&Saussay loc. eit. & colligere est etiam a Constitutionibus Apost liuis lib.7. cap. o. in quibus Oratio adsumendum cibum omnibus communis legitur ab aliis, de quibus Hugo Meirardus in Concord. Regular. eap. 32.
infert, ideo suisse a Christo princriptum . 367 Et sigillatim apud Monachos, cum de Therapeutis, quos Retiagiosos viros vult Nigronus ibid. num. Io. N hos probauimus in Quodlibet Regularib. num. 9 . intelligenda sint haec Philon. lib. de Vit. contemptat. verba: Priusquam discumbant flantes una serie decentes, Iublatisque in Caelum manιbus, atque oculis precantur, ut Deo placeat hoc conuiatum: absolutis preciabus seniores discumbunt , mox alis pro cuiusque dignitate; de suis Arsonitis Praeceperit in sua Regul. num. 2. vi in codic. Regular. pari. I. apud Hol stentum, S. Antonius: Et cum sederis ad comedendum ora prius, ct comete, di suis Religiosis in s. s. Fructuosus: Priusquam ad mensam conuenιant praecedat oratio ; postquam amensa surrexerint sequatur oratio ; & generaliter de antiquis Mia cum icripseric Cassianus de Instit. Mobι t. lib. 3.
214쪽
11. quod ubi ad caenam accederent nam apud ipsos ob frequentia ieiuania, rara prandia semper oratio praecederet, & subsequeretur; & ubi festiuis diebus prandebant , nonnulli psalmi ante, & poli prandium recitabantur. Nec alia ex eausa tardE accedentibus ad mensam penae iniunctae legantur a SS. Pachomici, Basilio, Columbano , Isidoro, Fructuoso, S. Benedicto, & Magistro in eorum Regulis , ut fuse apud Menardum in cord . Regular. cap. 32. per tot. 6c strictim apud Franciscum Mar. Margium
Ioc. supra capcl. num. 2. & Edmundum λ Iartene comment. in Regul. S. B nedici. cap. 3.&a nostris nititutionibus visur. de Irum. I 68. patet, nisi ob absentiam a benedictione , ut Obseruant Iul. Nigronus cit. cap. I. num .P. Hacilenus I ijquisit. Moniast. lib. Io. tradi. I. difq. 6. Sanctorus a Melfi ad Statui. Minor. cap. 3. Statat. 16. de qua re videndus Antonius Perea supraxium. 173.
368 Et adeo religi h obseruatam hane inuenio consuetudinem , ut non solum semel, & in communi eam persoluere: sed etiam quodcumque ferculum in particulari, vel saltem ut plurimum benedicere in usu habu rint, tum Hebraei, ut ex eorum diuersiis iuxta ciborum varietatem benedi ctionum sormulis notat Cornelius a Lapide ad d. cap. epist. I. ad Timotb.
vers. . S. Poria cum de vers. . S. Asiadit. dein Deuteronom. cap.8.υersio. ubi
id actum dea Christo, dum in ultima caeda panem, & vinum seorsim benedixit; tum Monachi ipsi, ut apertissime constat ex cit. Regul. Magi Iricap.23. O cap.27. penes Holslenium ibid. p. 2. Menardum eas. Concors. R Iutar. cap. 9.f. .& etiam ex Regul. cuiusdam ad io. apud eumdem uolsten. p. 3. de quibus Hazitenus Comment. ad Vit. S. Benedia. cap. q. num. 6. in Ordin. conuersat. Mono. cap. II. num. . II. I . Raynaud. Ioc. cit. paga.3o. col. I. O 2. Aloys. Nouatinus. Varior. op c. tom. 3. Encyclo- ped. epi .part.3. num. I 8. & Martem de Ritib. antiq. Monach. lab. I. cap. 9.num. 13. Quin cochlear ipsum, quo in mensa utebantur, benedicere, leucruce obsignare, ut ex hac S.Columbani in Regul. pari. 2. cap. I. transgressoribu, inflicta paena, cui non signauerit cocbleare, quod lambit sex percu sionibus puniatur, notarunt Nebridius a Mundellienu Antiquar. Monali. s.68. g. quae verὸ preces. Raynaud. ibid. col.2.6c Nouarinus eod. num. Iq. 8.sin. ubi ad quodcumque vas, ta pocula extendit ex hac S. Eustasi ratione in Matisconensi Concilio Ill. anno Christ. 6i7. apud Bimum contra Agrei linum talem morem improbantem producta : Nequaquam reor contrarium GP Religioni, si cochlear, quod christianus lambit, vel quodcumque vas, aut poculum Crucis signo munit, cum per aduentum signi Dominici pellaturpessis aduersantis inimicι. 36s Et non Monachos tantum, sed etiam alios Christi fideles aeuo magni Gregorij omnia iercula benedicere, vel laltem cruce obsignare consueuisse colligitur non iam ex Milite, qui a Iuliano implanatus ad singula pocula
215쪽
eula praemittebat benedictionem, ut clarE deducere sibi videtur Raynaud. loe
cit. p.r . 23Ο. col. I. cum neque S. Gregorius Orat. 3. neque Theodoretus
II stor. Eciae bu3. cap. vltim. quos adducit, hoc scribant ,& solum S.Gregorius Orat 7. in Iulian. 6c Theodoretus lib. I. cap. I 6. de quodam militer ferant, quod in caena accepto poculo non ant Ebibit, quam salutare signum im posuisset; ex quo antiqua quidem benedicendi mensam consuetudo , ut notat Iacobus Billius comment. ad d. Orat. num. 7 . nullatenus vero ad singula fercula benedicito infertur adhibita, cum tunc primo bibere caeperit, ocstatim a caena dil cesserit, ut S. Gregorius ibid. 6c Theodoretus cap. II. pr sequuntur . Sed colligitur tum ex Gregorio Turonens. lib. I. Miracvl. cap. 8o. ubi de Haeretico singula fercula benedicente , ne Catholicus manducaret; licet enim non satis inferri dicat Raynaud, bene tamen deduci notarunt Haestenus ad d. cap. 3. num. 6. mi. S. Bened. g. Hanc autem , εἰ Nouari nus ibid. cum credibile non sit, quod id Haereticus feci lat nisi ea tunc temporis benedicendi viguisset consuetudo ; tum ex Hinc maro ccapitul. ad suos Sacerdotes i .& Concit. Nana tens. per Gratianum Cap. Quandbdist. q. adducto, ibi: Quando autem conuenerint Presbyteri ad aliquod conuiuium, aliquis prior illorum υersum antὶ me isam incipiat, σ cibum benedicat, o tunc secuta- dum ordinem sedeant, alter alteri bonorem prabentes, O per vices cibum potum benedicant, obseruat & idem Raynaud. ibid. quam tamen iterationem necessariam non esse dicit,& recte, sed satis esse benedictionem, quae mensae praemittitur, pro omnibus ierculis, & pro tota inenia, Met ad singula obsignationem laudare non praetermittat. 37o Benedicendam ergo ex dictis mensam neminem puto negaturum;&ab Ecclesia ilicis praesertim , cum ita praescribant SS. Canones d. an
uando , occap. yn liceat ead. dis . . . Sub qua autem obligatione , non ita certum. Uominicus quidem a S. Geminiano, dc Card. Turre cremata ind. cap. Non liceat sentire videntur sub mortali ad menta: benedictionem Clericos teneri. Caietanus vero in Summ. verb. clericus, dc tom. I. usc.
23. q. I. Tabien. Summ eod. verb. clericus III. num. I. Siluet tr. pariter v b. cler.II. num. 2. Angeius . cler. XI. num .3. 6. Martinus Nauarrus Manual. de Orat. cap. I 8.num. 2. sub veniali tantum; quos praeciso contemptu sequitur Nigronus loc.supr. num. 3. tenentque Franclicus M. Maggius d. cap. I.u.II. Gauantus Part.2.1rct.9. cap.6. m. 6.&Ha fienuScit.lib. I I. tradi. I. di A.6.
dum, ex eo quod a Deo puniti legantur huiusmodi precum contemploress ut baiictimonialis illa , quam refert S. Gregorius lib. I. Dialog. cap. q. a Daemone arreptam, quia lactucam momorderit eamsiguo crucis benedicere oblita, & alia ibi ,& apud Raynaud. Ioc. cit .fol.Σ28. col. I. aliquod peccatum in benedictionis omissioue incurri concludit. SuareE autem de Orat. lib.3. cap. s. num. 26. nullam in huius benedictionis omissione cognoscit curu
216쪽
bu in praeceptiuum continentur; cui adhaeret Thophil. Raynaud. ibid. pax.
dι Quarti de Senedictioni b. simpl. tit. I. scct.T. dubit. 2.3 i At quidquid de his sit, Nigroni d. mιm.8. non praetereunda verba: 'Od si boe verum esset leti sub peccato saltem veniali cadere hanc respectu Ciericorum benedictionem γ quantis magis peccarent Religiosi omittendo legem, oe consuetudinem eamdem in aηob: s nunquam interruptam Sicut de Lelij Biscιol. eod. cap.9. num .28. Quae omnia Religiosorum hominum , O Ct
ricorum commendant morem non prius accumbentium , quam mensa benedιx
rint ; neque virus esse inter Christianos deberet, quι hunc morem non retineret. Et concludeuauim cum Raban. Maur. de In tri. cleric. lib. 2. cap. Io. prout it cum ipso concludit in Hierurg. liti. B. num. m. s. ψ. Bemardus Bissus :Sed ct cibum non prius fumire licet, quam interposita oratione.
372 Ipsa porro benedictionis forma varia legitur in diuersis , ic puto iuxta deuotionis varietatem; Ut enim omittam psalmos, quibus in prandiorum benedictione utebantur Monachi; de de quibus Cassianus Instit.
Monacb. lib. 3. cap. I 2. hanc in s. Clemente Romano Apostol. constit. lib. 7. cap. o. lego apud Binium tom. I. Conciliorum orationem : Benedictus es D mine, qui pascis me ab adolescentia mea, er das escam omni carni , imple gaudio , O laetitia corda nostra, ut semper omnem fuscientiam habentes abundemus in omne opus bonum, in Christo Iesu Domino nostro, per quem tibi gloria , ho- r , o imperium in saecula saeculorum. Amen. Aliam habet S. Athanasius Serm. de Virginit . aliam Otigenes lib. 3. in Iob. 6: aliam S. Ioannes Chrysostom. bom. 6. in Matth. quas videre est apud Franciscum Biuarium de V ter. Monach. lib.2. cap. I L. num. 3. ψ.& Iul. Nigronum ibid.num. II .pag. mibi I o. S cap.2.nu. I . sicut S illas, quibus G Aci utuntur, apud Guliel mum btuch uiu Antiquit. Conuruiat. lib. 2. cap. 36. pag. m. 266. Iacobum Goar la Attual. Graecor. pag.m. 316. de Cornelium a Lapid. in Ecclesiastic. cap.32. v. i T. prop. diu. A nobis tamen ea , quae in Breuiario Romano praescribitur, obseruanda. Paulus a S. Io: in caeremonial. lib. s. cap. 9. sed, quae in prandio eis Oculi omnium Oc. 6c in caena Edent pauperes, Oc. quam antiquam scribit Gauantus loc. cit. nam. admittἱtque i ple Κemnitius apud Bellatauinum de Bon. operib. in particular. lib. I. cap. q. n. εἰ ad quam omnes non solum Clericos, ted de Regulares, qui Romano Breuia rio adstringuntur, teneri, saltem dum per modum communitatis ad Refectori i m conueniunt, vult Nιgronus d. num. II. Utrum vero praemittenda a particulari Religioso extra actum communis benedictionis, quem sero ad me illam accedere contingat Videtur quod non , cum ideo genuflectendum illi sit, de expectato surgendi signo terra deosculanda . Et ita sentire videtur Nigronus loc. nuper lavda
217쪽
ta: seu quando omnes Religiosi conueniunt per modum communitatis ad mensam a quam & pro omnibus suificere censet Hieronymus Carelliis in Doctrin. Sacr. Rit. pari. . Dialog. II. Verum id intelligendum de precibus pro benedictione mensae in Breuiario assignatis; ad quas facta semel in
eommuni benedictione non videntur postea accedentes adstringi: non vero de breuiori benedictione; v. g. Benedic Domine nos oebac , Oc. ad quam
saltem consulunt Nigronus, & Carellus ibid. de quam a Religiosis omitti fas non est , propter dicta; Nee verum , quod per genuflexionem ab ea quis absoluatur , quandoquidem haec non simpliciter loco benedictionis, sed ob non benedictionem una cum alijs, & ob tarditatem exigitur, quo
non fit , ut tarde accedens a suo benedictionis munere liberetur.3 Dum autem incommuni fit , licet antiquitus mensam benedicere Abbatis munus esset , ut ex s. Gregor. Papa Dialogor. lib. 2. cap. 3. Martene de Ritib. d. cap. 9. num. IS. & ex Magistri cap. 27. apud Menardum loc. Dp. capcl9. g. Holsten. ilud.part. Σ. seu Praelati maioris, ut explicat Gulielmus Durand. in Rationes Divin. ose. lib. . cap. vlt. vel Sacerdotum seniorum ex d. cap. Quando , & aduertit Andreas Saussay d. Panopi. Sacerdot. part.2. lib.2. cap.6.art. IT. signanter apud priscos Monachos, ut Martene ibid. ab Hebdomadario tamen factam iuxta antiquas Monachorum Germaniae consuetudines m. s. scribit idem Martene ibid. de lib. i. cap.
II. num. I I. & lib.2. cap. I 2. num. IO. & nunc fieri apud Regulares testantur Leaana tom.2. verb. Excommunicatio. num. I 6. Maggluscit. cap. I. s.9. n. I 8.
Et Quarti loc. svr. dabit. I. S. coirigitur primo n. apud nos saltem ex nostris Conili tutionibus loc.supr.&inita num.388.ci Ceremoniali d. lib. . cap. 9.loquendo de incaeptione, oc benedictione, Benedic Domine , σς. Mensa cae lectis e. Ad canam vitae aeterna c. dc alijs huiusmodi; Et utique signum Crucis ad dicta verba Benedic Somine nos, o haec tua dona, formando iuxta Paulum a S. Ioan. in L cap. 9. eremonial. ibi: Dum dicit Benedic Domine nos σe. manu dextera extensa benedicit simul, er semel omnes Fratres profun-dὸ inclinatos, nec se signantes, o mensas; sed ut volunt Gauantus eod. cap. 6.t n. 8. oc Carellus d. p. . Sialog. I i. seipsum,dum dicit Benedic nos, dc mensam, dum haec tua dona: iuxta antiquorum ritum cruce primo se ipsos inmensa obsignandi, de quo Tertullianus decoron. Milit. cap.3. sic: Ad memsus frontem crucis signacAlo terimus , admittitque Gulielmus StucΚius . cap. 36. pag.266. I. deinde cibos ex S. Athanasiod. Serm. de Vietinit. ibi: His deris ad mensam, σ incaeperis frangere panem , ter eum consignans hoc est signo crucis) bis verbis gratias age: Gratias agimus tibi Pater noster. Item ex his Origen. et t. lib. 3. in Iob. verbis: Cum manducamus, ac bibimus fidei me mores fuerimus, si terribile nomen eius inuocauerimus, si nos metipsos, vel cibum , potum nostrum signo venerabilis crucis Christi signauerimus , de ex SGregorio Naara . vidimus ημm. 369. alijsque apud Nigron. loc. cit.
218쪽
3 s Circa quam pariter benedictionem aduertendum, cum ea emittenda sit, quae in Romano Breuiario legitur, ipsos itidem iuxta festiuitatum varietatem mutandos esse versiculos, prout ibi assignantur, incipiendo sem. pera caena post primas Vesperas festi, quando vigilia caret ieiunio, & per totam octauam, siue tempus in Breuiario praescriptum. Ita Gauantua
men ob eruandum, versum de Pentecoste, licet solum usque ad feriam sex tam quatuor temporum inclusiuE recitandum esse velit idem Gauantus ibid. eo quod, cum in Sabbato sequenti post Nonam terminetur tempus Paschale , putet non esse versum de Pentecoste dicendum; nihilominus dein sequenti Sabbato ad meridianam comestionem esse recitandum, quia
aliud est terminari in Sabbato post Nonam tempus Paschale, & aliud benedictionem mensae pro Pentecoste terminari post Nonam Sabbati; nec formula illius benedictionis est pro tempore Palchali, ut hoc cessante, d beat & ipsa cessarer quin a Rubrica ips a videtur clare exigi etiam pro me ridiana in Sabbato comestione , cum illam extendat usque ad sestum . s. Trinitatis exelusiuE , quod certe non incipit, nisi ad Vesperas , seu post dictam comestionem. Et ita sentiunt Guyet de Fest. propr.locuit .q. cap. 2O. q. 8. & Bissus ibid. g.
376 Et postremo notandum hanc benedictionem esse deuoth, reuerenterque persoluendam si Nigronum ibid.num. i . audire velimus, cum illis conditionibus, quas ad osticij Diuini recitatiosem num. 2 . cr26. reinquisiuimus, maxim E cum, ex eo quod non posset tempore interdicti sine priuilegio solemniter fieri, videatur per Roderic. tom. 2. q. I p. art.2. aliquo o inter ossicia Diuina comprehendi. Vel ad minus ea diuotione , attentione, 6creuerentia , quae ex sui ratione cuilibet orationi vocali d hentur, de quibus sua rea de Orat. lib. I. cap. 2.n-.6. 6c lib. 3. cap. 7. nu. I. O I s. & nos supra num. 23. & praesertim , quod paulatim dicat ut , nec ad Gloria Patri, & Orationem debitae capitis omittantur inclinationes. Nisgron. ibid. Unde peccare venialiter cum voluntaria distractioite mensae
benedictionis preces persoluentem concludit Quarti de Benedictionis. tit. I. de Benedi I. io gener. dubit. Io. S. Quarta ἐiscultas .
219쪽
odem modo de gratiarum actione post mensam, ae de benedicctione ant E illam discurrendum i ab ipsa scilicet natura nos doceri , Diuinam S post sumptos cibos laudare beneficentiam , illique gratias referre: quandoquidem & a Gentilibus id actum refert
Athenaeus Dipnosophistar. lib. I. cap. p. iuxta versionem Natal. de Comitib. sic : Sacrificabant etiam a canis discedentes, qua facrificia Mercurio offerebant,& lib. is . cap. 2 o. ex Theophras l. per haec verba : minum purum, quod i cana dabatur, quod boni Samonis appellant, esse potionem , cuius perexiguum gustant, veluti solo gustu in memoriam reuocantes vini ipsius vim, Deique m nas ipsius. Quae lacobus Dalecham pius sic clatius I Temeti quod canatis dant, o quod boni Damonis poculum esse dicunt, parum oferunt, ut eius potionis qua vis esset, o quantum Dei benψcium , tantum recordarentur. Et viris gilius 8 AEneid. vers. i8 de Euandro post caenam loquente. Tostquam exempta fames, O amor compressus edendi
Rex Euandrus ait Oc. Quarὶ agite o Iuuenes tantarum in munere laudum .'
ingite fronde comas, O pocula porgite dextris 'comm nemque vocate Dem , date vina volentes
In mensam laeti libant, Diuosque precantur. Quae sic explicat Ioannes Ludovicus de la Cerda: cingite vos eo ronis, ut inuocetis communem Deum, prabete nobis mutua pocula, ut fiat libatio 1, Ex quibus Dijs tuis post mensam grates referendi Gentilium consuetudinem sic ad ann. . pag. I I9. deducit Baronius: Caeterum, quod est notatu dignissiamum, non tantum apud Iudaeos vetus illa consuetudo, ut in seeundis mensis sic libantes gratias Trio agerent: Ied oe Gentiles ipsi in eisdem secundis mensis merum libarent Sqs σe. 6c in I. ad Corintb. cap. I I. vers. 23. Cornelius a Lapimia: Gentiles pota epulam sacrificabant, scilicet pro epulatione quasi gratias agentes Deo suo, illi libabant, illiusque laudes eoronati decantabant; quod repetit ad Ecclesiastic. cap.32.υersi T. u. εἰ iterum ad cap.26. Matth.vers. o. ubi antiquorum post epulas cuipiam Deo libandi , vel hymnum canendi ritum ex S. Clemente Alexandri n. Pedigo I. lib. 2. cap. 3. producit. 3 8 Adest insuper praeceptum Moysis in Deuteronom. 8. Io. Vtcu' comederis, O satiatus fueris, benedicas Domino Deo tuo pro terra optimata, quam dedit tibi ; quod de gratiarum actione Posticulam interpretantur
220쪽
Cornelius a Lapid. d. v. I7. Gauantus ead. sedi. . e .snam. Menochius de Repvi. Hebraeor. lib. 6. cap. 3. num. q. quod eatra dubium obseriratum est a Iudaeis , cuai praeter dicta ex loseplinum. 36 .) finitis solemnibus epulis, ut idem Cornelius d. υ. IT. & Guile linus Stuckius cit. lib. 2. cap. 36 scribunt, pro gratiarum actione Patet iamilias , vel honoratior conuiua
poculum vino refertum utraque manu tenens dicit: Benedicamus, sivi gratias agamus Deo nostro, quia edimus de suo , respondentque conuiuae: sis laudatus Deus noster , de cuius bonis comedimus, cuiusque bcngnitate υiximus a& post aliqua alia omnes submissa voce recitant orationem: Timete Dominum omnes sancti eius , quoniam non est inopia timentibus eum. Diuites egus runt , ct esurierunt: inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono a sietandem eo, qui praeeli, concludente . Benedictus sis tu Domine Deus nostre Rex mundi, qui creas fructum vitis.
a s obseruatum de ab ipso Christo Domino nostro, dum post
caenam ciundiscipulis hymnum dixisse testentur Sancti Matthaeus S Marcus I . 26. Umno dicto , sed, ut ex Paulo Burgens referunt Francis.cus Lucas Burgens. add. blatis. v. 3o. & Cornelius a Lapid. cit. vers. inci ad d. υ. 3o. Matth. psalmum i I 2. laudate pueri Dominum, Oe. usque ad psal. Ii 8. Beati immaculati in via. Quidquid tamen de hoc sit, duo mihi certiora; Squod ingratiarum actionem , dc una cum suis discipulis recitatus ab eo fuerit hymnus, ut post Origen. tract. in Matth. S. Hilarium
cap. 3o. in Matth. Nigronus loc. cit. num. 13. N utique iuxta Iudaeorum .
morem, & expresse notant Franciscus Lucas lac. La. Menochius eod.nu. 2 Cornelius d mers IT. 6c adcit. cap. z6. Matib. v. 3o. quibus & quod apuiseos haec fuerit post epulas gratias agendi consuetudo probatur per Carae clol. in Synops veter. Relig. p.2. not. adcap. 3. num. 8. g. Silentium , & quod inde mos iste gratias agendi transierit ad Curistianos, ut bene ad ann. brist. 3 . pag. I 66. c. sic Baronius: caeterum baud ignorandum en exemplo Domini
laudabilem illam consuetudinem in Ecclesia coaluisie,ut in mensagratiarum actio
nes ab omnibus dicerentur. Et de facto a primis Christi fidelibus ita obserua tum fuisse, habetur ex M. I uilino potu. L. Augustino epist. ys. ad Pauline Irenaeo lib. . Sex Teitulliam qui pio Oinuibus sufficiat ia Apologet.
cap. 39. de illis dicente: AEqia oratιo conuiuium dirimit.
3bo Quod a fortiori dicendum censeo de MOliachis, quos talis ritus non dubito obteruantiores, cum a Therapeutis post conuiuia hymnum ad Dei laudem decantari solitum scripserit Philo de mi. contempl.prop. sin. 6c apud suos Monachos, dum a caena consurgerent, certam gratιarum formulam usitatam Cassianus Instit. clauobit. lib. I. cap. 12. decernatur item in Regula cap. 9. a S.Isidoro; ab Elasa Abb. Orat. 3. in Regula Monachorum, quae sub S. Hieronymi nomine circumsertur cap. 38. a D. Laurentio Iustiti ian.