장음표시 사용
31쪽
rotvisset Deias moraliter etiam oppositim sacere : ita dum contrarium nori apparet supponi- inus Deum semper velle, ac agerc id. quod conuenientius es iuxta regulas proportionis,& dei coris huius uniuersi,& sicut tu admittis, Deum solle aliquando etiam moraliter agere eontra eges naturae, quando scilicet id conuenientius, melius est; & tamen, quandiu non constar, conuenientius esse agere contra leges natu ae, semper in dubio praesumimus ,et eum operatum iuxta natiuam legis, licet non constet, id conuenientius esse: ita licet Deus possit moraliter operari contra regulas maioris conuenientiae; quoties tamen non constat, ita factum este, debemus in dubio semper praesuinere, Deum feciste, de voluiste id, quod conuenientius erat; quia in dubio susticit praesumptio sundata in longa inductione aliorum effectuuin, nec sussicit ad prudenter dubitandiun, vel ad iudicandum oppositum, la possibilitas moralis illius: multa enim sunt moraliter possibilia, quae quandiu non probantur,non praesumuntur,sed potius praesumuntur non esse. v.g. possibile est,mor. tcr loquendo , quod Sacerdos baptiZans non Nabeat debitam intentionem, vel non proserat debite sommam : & tamen quandiu non constar, scin per praesumimus, & iudicamus pueros rite bapti Ea ros.& sic in aliis casibus. Sic etiam praesuinimus,
Deum semper velle quod conuenientius est huic uniuerse,licet non solum physice, sed etiam moraliter potuerit velle oppositum 3 7. Hinc fit minus verum vile, quod Deus non
solum non possit moraliter, sed etiam quod de saeto non det singulis hominibus, nisi id quod
Uss melius,& eonii emetitius est. Nam si hoc esset veriim,orationis studium saepe inutile esset,ut vidimus, eum nobis etiam non petentibus semper Deus melius,& conuenienti iis daret. Certe ex sententia Augustini,s Stephanus non orallet. Paulus non fuisset efficaciter illi minariis ad fi-- dem, & tamen conuenientius S mclius illi erat ira illuminari. Si homo non oret, saepe non liberabitur , tentatione, & tameti melius saepe est
illi non tentari,quam tentari. Melius certe erat
Sauli domi manere, quam assumi ad regni ira; melius suisset AEgyptiis non submergi cum Pharaone in mari rubio,& sic de aliis; inii, in iis ipsis. quae habent speciem beneficii, verissimum est,
multa Deum iratum concedere, quae placatus non concessistet ; non possumus ergo neg.ire, Deum aliqua inter inna dare homini,vel permittere, ius suillet, si non darentur, vel permi ter mur. Vtilis tamen est in ipso flagello agirolcetc nailem cordiam Dei,qui non flagellat, ut destruat,sed ut lanetin qui .it,prout decet, brottiati eius manu hiimiliai nur . ex ipsis malis
nostris selet condere medicinam , & facere ut Omnia cooperentur in bonum,& in salutem. re meritd de vere polliamus existimare mala omnia, quae nobis accidunt, licet sint in poenam delictorum, pr egere tamen ex misericordissima prouidentia Patris,qui filios castigat,ne omnin5 pereant, atque aded boniun nobis esse hoc ipsum, quod eastigantur, licet aliquando culpa nostra letat Deus melius nobis fore,s rime etiam
dissimularet, S: alio imporc nobis magi S con gruo vocaret nos ad poenitentiam.
L Lo ptiam colligi potest responso ad alium
spodetur ibi sermonem esse de optimo iecudviri
proportionen partis ad torum, Iccundi m ip am proportionem opor cs quod lacus Operctur icin per optirnum,ut diximus, si opcratur ut optimus artifex, seu iuxta r gulas optiri proportionis. Caeterviti nec Dcus i ccclutatur nioraliter adseruandas has regulas sempcr, nec iuxta illas
oportet, quod singula in se aptis snt proportiO-
nata,sed tum in Ordine ad totum vimicrsum.
Circa locum etiam Cyrilli Alexandrini furta
adductum oportet animaduertere, illum non solum videri velle, quod Deus velit semper quod
melius est, sed etiam ideo Patrem aeternuin ge- ruisse filiis sibi coaequalem,quia hoc melius erat,& Deus vult id, quia melius est in iis, in quibus
non apparct ulla ratio mali, qualis est senoratio fit haequalis; ex quo notit Deum velle semper id, quod melius est in iis,in quibus apparci ratio ma li, seut nec in his est physice necessitatus ad id volendum,sicut in illis cli physice necessitatus,vi stat. Caeterum neque in generatione fili; Deus
habet volutatim,quae producat,aut applicci potentiam ad seneradum filium,ut videbimus,lam
dante , in tractatu risitate , sed solum liabet
volutatem,& afflictum aliquem circa generationem optuni sib,Praeicin. cndo an tit rct modum voluntatis esticacis,uci per modum coplatantiae: unde arguit bene Cyrallus ut Deus non pollergenerare ii tu optimum filiu,quom neccliario aniar, eo iplo argui impotcntia Dci,siquidcm no pol Ictponere illud ,quod necessario approbat volutate. Quare e contra arguitur bene,li Deus id necessario an at necessario illud esse potacdum lue concurrente voluntate ad applicanda potentiam, siue ex eo quὀdpotcntia ipsa generat ilia ex se determinata sit ad generandum optimu filium meliori
modo,sicut volutas deteri sinata est ad aritandum
illum; quia sicut Deus necessario vult meliora, in quibus malum non est: ita potentia Dei necessario producet illum filium, in quo imper cito non est , nisi in potentia sit desectus aliquis, cum ex parte filia nullus reperiariir. Alias explicationes Cyrilli vide interim apud P. Didacum Ruia ram. P. Didae.
Restat Anselmus, quem supra adduximuS . . pro sententia ponente Dcum necessitatum ad Ε .is.
volondam Incarnationem, quem tramen benigne intcrpretantur Bonaventura& Alexandcr, quos sequitur Suareet praesentis 1.2.6 contra hanc,&qii idcin videtur polle partim intelligi de necessitate ex suppositione decreti ducendi hominem ad beatitudinem, ex qua suppositione non Ipotuit
cum telinquere in peccato; partim de ne sit tale quadam maioris deccmiae, quam per ex g rationem,& figuram appellat intcrdum impolii bilitatem;quia ad ed indccorum apparebat oppoli-rum,ut quodammodo videatur impostibile;non tamen quod velit negare, potuisse Deum cx alio honesto inotivo i istud medium adeo decens omittere.Pro hac expositicine sui uni plura loca
ipsus Anselmi; nam super illa verba Pauli ad Anselm.
nabs, fatetur, Deum aliis multis modis nos liberare potuisse; hiinc tanam elogilso,vi suam chali tem conmendaret. Deinde in illo lib. 1. Cuμ
32쪽
. Dein iam .e. 6.is D .haene necessitatein dicit non
esse aliud nisi necellitatem immutabilitatis honestatis eius quam a se ipso, S non ab alio habet, ideoque improprie dici nectilitatem similem obligationi, qua ex promissione Ia Omo debet dare
cras centum. t odii c. I 7.aequiparat hanc cum necessitate,quam habet Deus non metiendi,quae videtur elle necessitas sime liciter, loquitur fortasse de mendacio, prout significat non implere
promissa, ut ipse se explicat illo caei te quare solum videtur velle,Deum ex si politione decreti Mandi hominem,non potui sic illum in peccato
relinquere,sicut non poterat mentiri.
4 1. Caeterum negarς non postumus dissicile posse Laseimul. explieari quod aicit idem Anselmus lib. i-i a. non esse contra Dei omnipotentiam,qubd posito decreto creandi hominem,& posito eius peccato,non potuerit non velle Incarnationem,seu non potuerit eum aliter liberare, quia nimirum
seu ti non est contra Dei potentiam, quod non possit velle mentiri, in quo est intrinseca indecentia; ita non cst imperfectio potentiae Dei, qudd non possit velle rclinquere peccatum sine debita poena, quia in hoc etiam esset intrinseca
indecentia: in quibus verbis nimis apcrte videtur omnem potentiam reiicere suppolita voluntate liberandi hominem ad non volendam Incarnationem ; quamuis totum hoc dicat postea in e liberum Deo, eo quod sit ne nitas consequens ad voluntatem liberam creandi S: liberiaqueti randi hominem, ut bene notauit Visqueα in praesenti d p. 1 ae. . . ubi etiam cxplicat bene alios nites, qui videntur ponere necessitatem Incaria nationis; non tamen loquuntur de necessitate
simpliciter, sed de necessitate secundum quid, &de indecentia quadam ex parte obiecti, hoc est,
minori decentia,quam in Obiecto contrario, ratione cuius dicunt, non decuit se D cum Omittere hunc modum reparationis.
ne es itate Incarnationu. 'T Vplex superest dissicultas examinada vira-L que ed tendit, ut ex conuenientia Inca σινια nocesia nationis probet eius necessitatem. Prima est,
quia ex infinita Dei bonitate sequitur, eum habere infinitam inclinationem ad bonu sed quo maior est inclinatio ad aliquid, ed minor est libertas ad oppositum. ergo si Deus ex infinita bonitate habet infinitam inel illationem ad sterium Incarnationis,non habuit libertatem ad non incarnandum, sed determinationcm necessariam ad hoc mysterium. Secunda est,quia supposito peccato, Incarn tio est medium conuenientissimiam ad hominis remedium, & ad Dei gloriam: Deus autem debet velle quod melius est , alioquin videtur operari imperfecte moraliter; nam siciit homo imperfecte procederet imperfectione morali, qui non eligeret ex duobus obiectis moraliter
inaequalibus id, quod est melius, Si persectius;
cur Deus erit immunis ab imperfectione morali,eligens obiectum imperia us, relicto per sectiori, & honestiori λ Ergo cum Incarnatio sit subiectium honestius ,& maiorem gloriam Ue-P.D-- Luio dae Incarma. rens Deo, hoe fuit eligendum ad vitandam im 'perfectionum moralem.
Ad primam obiectionem dic t aliqui, Dei η libertatem non laedi per infinitam inclinatio-ncin, quam habet ad Incarnationem, quia habet infinitam etiam inclinationem ad negatio nem Incarnationis, ob in conuenientia, quae in hominibus futura crant ex Incaritatione: quam compensatur una inclinatio per aliam, & manet
Deus liber ad utrumque: scut si inc linante vina
lance nimio pondere, ponas aequale pondus in altera latace,manebit trutina aequalis. Sed contra obiiciunt alii re nitores, quia inclinatio opposita tutic tolleret efiicaciam Obiem. iis prioris inclinationis,quando non adesset modus ponendi Iucarnationem,u.g.& vitandi inconu nientia,quae ex ipsa orirentur: at vero Deus, qui
nouit & potuit vitare illa inconuenientia , S aliunde linuit infinitam inclinationem ad Incarnationem,quomodo fuit liber ad cam volendum,S: non volendum Deinde potuit Deus assim ere omnes naturas q6.llumanas, Ing licas, ex qua unione non soques a tur inanueniens; tunc enim illae omnes redderemur incapaces peccandi ; & ad hane unionem habuit infinitam inclinationem : ergo necessitatem ; non enim sum inconuenientia, propter quae sit aliqua inclinatio ad oppositum. Hinc inserimi, libcrtatem Dei non pendere ex eo quod habuerit aequalem inclinationem ad oppositum, sed ex eo praecise , quod illa infinita inclinatio non tollat rectum modum apprehendendi , & iudicandi de obiecto sciat est in se;
Deus enim licet infinite propendeat in Incar-tionem, iudicat tamen , illud esse bonum finitum, Sta bono finito licet infinite cognito non potest necessitari. Haec doctrina non placenquia existimo,posse η γ. necessitari voluntatem a eognitione boni finiti, risequandiu in eo non apparet aliquid mali, ut contingit in motu primo primo; sicut enim quando
feria sexta repraesentatur esus carnis ut delectabilis,& non recordor praecepti,nec apparet in eo aliqua malitia moralis, non habeo liuertatem in
genero moris, nec voluntas edendi erit mala moraliter; se quando apprehendo estim carnis ut bonum ,& delectabile,& non apparet aliquid mali physici in eo obiecto, non erit libertas in genere physm,licet non apprehendam postiue bonum infinitum in eo obiecto; ergo licci Dciri
non videat, Incarnationem esse bonum infinitum; si tamen in ea non appareret aliquod incon ueniens, vel aliquid mali, non videtur liber ad Omittendam Incarnationem. Videt autem Deus plura inconueniontia in assumptione naturae humanae, & multi, plura in assiimptione omnium
naturarum hominum, Angelorum,nc rape carentiam commodi, quod datur in allii metione unicae naturae,quale est sin laritas benencij,&gratiae; apti nido, ut Christus si eaput aliorum,& alia plura; nee videt Deus modum assumendi carnem. & vitandi Omnia inconuenientia, quia aliqua sunt ita essentialia,ut posta Incarnatione non possit vitari, v. g. lingularitatem latriae non competere seli Deo, sed alicui etiam naturae creatae, & alla similia. Ego sane,ut ad obiectionem restri rideam, e .lim animaduertere, inclinationem illam infini
33쪽
- 16 De mysterio Incarnationis.
rari quam Deus habet ad Incarnationem, posse intelligi vel de inclinatione innata, vel de elicita. Inclinatio innata potest concipi ad ei immodum, quo lapis per suam entitatem habeti inclinationem,& propelisionem ad centrum, ut' ad locum sibi eonnati iralem ; quae propcnsio in re non distinguitur ab entitate lapidis, quae seipsa exigit talem locu , M ubicationem sibi conuenientem,& in hoc sensu inclinatio innata Dei ad Incarnationem erit ipsa Potentia Dei, qua
potest sacere Iticarnationem tibi coirilenientim,& cum illa potentia sit infinita, poterit etia dici inclinatio infinita. Dii seri tamen ab inclinati ne lapidis ad centru, quod lapis exigit centrum tanquam aliquid sibi necellarium: Deus autem rotcst facere Incarnationem non exigendo illam, quia non est tibi necellaria ; Se ideo, in ri- fore loquendo, maiorem inclinationcin habet
apis in centrum , quam Deus ad incarnatio-Dem , quia licet inclinatio Dei eiu itali ue&materialiter sit maior, quia est entitas infinita: at vero fornialiter non est maior, quia non exi- sit determinate,& necessario Imrnationem sed contingenter,& indisserenter la is vcro exi iit necetiario centrum. Maior autem inclinatio,
ormaliter loquendo, dicitur illa, non quae in sua entitate est persectior , sed quae cum maiori
rigore , & determinatione exipit terminum. Sicut maior est inclinatio lapidis ad centrum terrae, quim Angeli, quia licet Angelus per suamentitatem habeat etiam potentiam acti in adponendum se in centro terrae, & entitas Angelisit persectior entitate lapidis, non tamen exigit
determinate, & necessario ubi cationem in centro,sed llim possibiliter,& contingenter; ideo inclitiatio lapidis formaliter dicitur maiora icet
materialiter, AI entitatiue sit inferior.
9. Deinde si sermo sit de inclinatione elicita, qua Deus propendet in Incarnationem, haec nihil est aliud, quam cognitio diuina proponens
Incarnationem ut bonam, S conuenichtein; &haec etiam potest dici inclinatio infinita entitati ac, seu materialiter,quia est cognitio infinita .in sinito proponens bonitatem, de conmenientiam Incantationis; non tamen est inclinatio infinita fornialiter, quia non proponit Obicctum, ut infinitum bonum, de purum ab omni malo. ire, in rigore loquendo, magis ines inattir voluntas Beati in amorem Dei, quam in amorem Incar-tionis,quia licet cognitio,qia. am Deus liabet,Incarnationis sit infinita,ed cognitio, quam Beatus habet,Dci sit finita; haec tamen proponit boniuntarum, & infinituiti , illa vero bonum finitum, habens mixtum aliquiti mali.&plus mouet cognitio tenuis de bono puro, quam cognitio magna de bono exiguo. so. Hinc in sero primo tautionem primae obie- πει πλα ctionis, nego enim, eo plus minui de libertate, qub inclinatio ad obieetiim fuerit entitatine, &materi uiter maior ; sed quo fuerit forni aliter maior I hoc est, quo in actu primo propona inrobiectum, ut mavis bonum , dc min is mali habens iue proponatur per cognitionem finitam, sue per infinitam ; sciit qui haberet cognitionem probabilem bonitatis Dei in finire intusam,
miniis moueretur ad amorem , quam qui habeat visionem elatam valde remissam . licet illa co-snitio sit infinita, de per consequens infinita inclinatio materialiter haec vero si inclin. uioentitatiue finita.
Insero iecundo, quo sensu verum sit, Deum s t
amare infinite obiectum , quod amat, aut quo- I is με modo cum hoc possit stare,quod De iis inter ob
tecta,quae diligitaliqua piae aliis diligat. Diccndumentiri est, Dei amorem ad Omnia obiecta terminatum cile ei uitat ille infinitum ; non tamen elle infinitum appretiatiue Omnium obiectorum. Explicatur exemplo vulgari. Amat aliquis filium amore intenso ut octo, amat Iacum per actum charitatis intensum ut quati or ; maiorem amorem intensue habet erga filium, maiorem tamen appretiatiue erga Deum: qui -ccisiis est modus quidam substantialiter imbibitus in actu charitatis, qua ita dili sit Deum, ut
eo ipso praeserat affective Deum rebus omnibus, quae eum Deo aliqua ratione opponantur,raliter ut si filius opponeretur Deo, prius relinqv ret filium,quam Deum. Bene ergo stat,actum amoris este entitatiuE aeque, vel magis intonsi , &tamen magis amari vivim, quam allini appretia- . tiue. In hoc ergo sensu Deus inaequaliter amat obiecta, non inaequalitate tcnente se cx parte
entitatis ipfius amoris, nam hoc modo aequaliter & infinite amat omnia,qua amat, ut doccnt Theologi cum S.I homa i. p. 1 o. art. 3. sed CX
parte modi praeferendi unum obiectum aliis. Sic enim plus amat finem,quam mediamam eo ipsbquod amet medium propter finem, licet utrumque amet actu infinito, plus tamen amat finem, hoc est, praesert finem in modo appretiatioris affectivae iosi medio : sic etiam plus odit perea iam moriale, quam veniale; quia licet respectu utriusque habeat odium infinitum; praesert ta-
meta appretiatiue unum malum altori. Qirare
quando dicimus odium Dei contra veniale elle infinitum, sensiis est, et se infinitum in suo genere, id est, in ratione ij venialis; non enim potest veniale magis odio haberi, quam per illum actum. Similiter amor Dei erga media in infi-ltitias an genere amoris medis,non tamur sinnigene amoris; quia hoc modo solum se ipsu in amat Deus infinith simpliciter, Maeferendo se appretiatiue omnibus aliis cibi e s. Unde ad propositum concludoa eum habere ad Incarnationem inclinationem infinitam entitatiue, non tamen infinitam formaliter,& appretiatiue,quia nec ex parte intellectus habet iudicium dictans
illud obiectum habere bonitatem omnibus aliis
praeserendam; nec ex parte voluntatis vult Incarnationem,praeserendo eam omnibus obiecti ς;
'er consequens illa inclinatio nullo modo laedit libertatem Des ad volendum, vel relinquendum Incantationem.
SEoinda obiectio supra posita mouit Rai- Π .
mundum Lullium , quem refert Vaaquee R x munis di . t. t o. ut dixerit Incarnationem non sutile V, liberam, sed necesiariam. Ad obiectionem ergo respondent aliqui con- Ro*Uio
cedendo,Deum semper velle id, quod magis ex-
pedit ad suam gloriam , alioquin operaretur minus persecte moraliter. Caeterum n gant,
34쪽
Lisuiu Incarnationem plus conducere ad hunc finem, quam carentiam Incarnationis. nam lic t ex Incarnatione ,& redemptione hominum maxima Deo acerescat gloria ; hae e tamen bene compensatur per summam illam persectionem Dei,quar apparet in hoc, quod Deus adeo sit independens, creaturis, ut ex ruina , & lapsu omnium hominum & Angelorum nullam omninb molestiam possit accipere. Quare casu, quo Deus nolIet Incarnationem,moueretur tale ex voluptate summa, quam experiretur, & caperet, videndo, se adeo elle a creaturis indepcnetentem,ut illis omnibus pereuntibus, ipse tamen non ideo minus perfectus,aut beatus existeret .Haberet ergo iam Deus motivum sufficiens ad nolendum incarnari, intendendo per hanc nolitionem Incarnationis suam maiorem gloriam,non in negatione Incarnationis secundum se, sed in ea negatione,
prout hic, & nune esset occasio ipsi Deo summae illius voluptatis,& gaudij. y 3. Haec solutio displicet, primδ, quia in primisia ut i ma gratis omninδ supponit, aequalem omninδ duc Deo occasionein gaudij Incarnationem, A ne gationem Incarnationis. Admitto enim , ex ne satione Incarnationis habere Deum occasionem
summi gaudii ob experientiain independentiae,
quam eius beatitudo habet a perditione, vel re- 'aratione hominum. Vnde tamen habes, aequalem omnino esse Oceasionem gaudij cx hac expcrientia,& ex Iticaritatione quod si non est omnino aequalis, redit arsumentum . nam cum Deus teneatur intendere uiam maiorem gloriam ,&alloquin imperfecte operetur imperfectione morali; coiisqtiens est, quδd illam partem eligat D-necellatio, S: non libere, ex qua occasio ortia maioris gaudij ipsius Dei. Dicere autem,
in omnibus obiectis creatis reperiri hane omnimodam aequalitatem, ut tantam occasionem
saud ij praestet ex se Deo obieetiim,dc carentia illius odi experientiam sux independentiae videtur omnmb incredibile, cum Deus minis complaceat in melioribus obiectis,sicut de A magis complaeet in homine magis sancto. q. secundo displicet, quia si semel admittas, Deum moraliter adstringi ad procurandam suamina rem gloriam,sicut nomo debet eam procurare, & quod alioquin operabitur minus perse-' Se moraliter; consevens est, ut eandem maiorem gloriam lγs, qusin homo debet procurare, debeat etiam intendere ipse Deos.Inquiro Ergo, quando dicimus,hominem te' i tendere maiorein Dei gloriam, de qua glorinioquamur Ande gloria extrinseca, quae Deo ex Geaturis ac
crescit an de gaudio intrinseco ipsius Dei, quod' habet de rebus factis vel non factisὶSi loquamur de hoe secundo i ergo frustra petimus 1 Deo in oratione Dominica, S: alibi saepe suam glorifiea. tionem, imδsrustra pi uramus maiorem Dei
gloriam: nam per te non potest fieri, quod Deus non ordinet res ad eum statum , in quo habin. occasionem maioris gaudij: si ergo hoe aliter fori non potest,ut quid teneremur ad illud pro- . cur induira 3 Si vera loquimur de glorificatione extrinseca Dei, qtue quidem potest poni, vel omitti ab ipse Dco, redit argumentum obieωonis, quia homo, ut pcet secte operetur, debet in omni inis procurare traiic maiorem Dei gloriam extrinsccam ; ideo illam petimus ab ipsi Deo,
Lugo de Incam M. ideo media ponimus ad eius consecutionem:er go similiter Deus, ut perfecte Operetur, debet in omnibus velle liane suam maiorem gloriam, de per consequens, si Incarnatio, seu reparatio hominis requiritur ad istum fin , non poterat Deus cam praetermittere, alioquin operaretur militis persecte moraliter. Tertiδ displicet, quia ex negatione Incarna- s s. tionis non videtur oriri occasio tanti gaudij, ut compenset aequaliter gaudium de bono Incarna- .eionis. un, licet hoc quod est, Deum esse adeo independetem , creaturis,ut illis in peccato ma- nentibus Deus sit aeque beatus,sit obieetiam gaudis diuini. Caeterum totum hoc gaudium habet Deus posita Incarnatione, adhuc enim videt, se habere talem , tantamque independentiam a creaturis, ut etiam sine Incarnatione esset aeque beatiis.-od ver δ relictis hominibus in suo pe cato experiatur Deus sitam independentiam,parum videtur reserre ad augendum Dei gaudium: sicut enim non ideo Deus melius penctrat, de percipit seam independintiam, quam antea; ita non excitatig ad nouum gaudium de sua independentia,quam iam antea persectissime,& omnimode cognoscebat:gaudium enim est de bono praesenti; bonum autem illud independentiae non
aduenit Deo ob negationem Incarnationis , nec cognoscitur de novo,quod antea esset occultum; go non accrescit ex negatione Incarnationis occaso tanti gavd ij, per quod compensetur gaudium de Incarnatione.
Quarto displicet,quia videtur in ipsa solutio- Ine committi circulus vitiosus;dicis mini cum nolendo Incarnationem habere aeqnale gaudium,quia gandet summopere videndo, se nullo modo indigere Inearnatione: hanc autem inde inpendentiam ideo habet, quia sne Incarnatione
habet aequale gaudrum de iudependentia, sicut haberet de illa; ergo saudet, quia independet, δίindependet quia gaudet. Rogo igitur, antece semer ad illud gaudium quouem independentiam experiatur Deus, de qua postea gaudeat Respondes,expetitur quδd non dependet ab Incarnatione ad complementum sui gaudij. Cou-rra: antecedenter ad gaudium de ingependentia adest Deo gaudium de Incarnatione,& nondum intelligitur gaudium de ind pendentia.ergo antecedenter ad illud gaudium nondum Deus cxperitur suam independentiam,de qua possit gaudere:ergo vel non das independentiam completam in actu secundo, de euius experientia Deus
gaudet,vel illud gaudium habet seipsum pro obiecto, est enim gaudium ver te, de eo quod Deus habeat aequale gaudium unc Incarnatione,& hoc aequale gaudium est ipsummet formaliter, non enim hinet aequale audium, nisi quatenus gaudet reflea de eo quod gaudet sine incarnatione, quod est inintelligibile. Alij ergo recentiores aliter ad obiectionem FP
respondent, hominem ideo operari imperfecte, Alio αμ minquatrito hon ample titur obiectum Derfectius, quia creatura rationalis tenetur per ariectum es iungi cum suo ultimo fine,qui in Deus; ideo lege persectionis tenetur amplecti ea obiecta,quae magis placent Deo.nam per corum amorem magis coniungitur cum Deo , unde magis tenet amplecti ea obiecta, quae sunt Deo gratiora, quam quae ex se sunt persectiora; v. g. gis eice
35쪽
tuoserim, quam sacrificium. licet entin hoc sit ex se persectius, illud est Deo gratius, iuxta
iliud Oseae 6. , Ur no ec ULAMM. Deus autem non tenetur lege persectioiiis in ad haec obiecta magis,miam illa,quia est coniun GlIimiis sibi ipsi,nec magis silai coniungitur per amorem huius obiecti creati, quam illius ; ideo rei re Dei omnia obteista creata sunt aequalia, non vero respectu hominis.s 8. Haec etiam solutio non satisfacit; quia homo Aut seri δ f ex lege persectionis tenetur ad obicistula perse, selum quia Deo glatius est, vel ut semus cones ungat Deo, sed etiam quia obiectum ipsum de se perfectius est. Pone enim hominem initincibiliter ignorantem Deum; cognoscentem
eamen honestatem moralem castitatis,& coniu-sij; quis neget persectiorem elle moraliter, si
amet castitatem,quam coniugiumὶ Alioquin on nes actus boni morales habebunt in nobis aequalem persectionem , nili actus aduertamus ad maiorem complacentiam Dei in uno obiecto,
quam in alio ; quod videtur falsum. ergo inde- pelidenter ab hac obligatione conisiigendi nos Deo, habent obiecta. 5 actus inaequales persectionem. ergo qui elicit actum minus perseetum relicto perfectiori, operatur imper iste et ergo sicut homo ignorans obligationem se coniungendi Deo operaretur imperfectε relicto obiecto pcrsectiori, ita Deus, licet non teneatur se coniungere sibi ipsi. Fateor,debere hominem eligere obiect um ex se miniis persectum, quando praecipitur, vel consulitur a Deo, relicto illo, quod ex se persectius est. Caeterlim iam tunc ratione praeeepti,consili j,vel insinuationis Dei illud obiectum esset hie de nunc melius moraliter,&obiectum persectioris actus,quia illa etiam est circumstantia obiectiva tribuens honestatem moralem obiecto miniis perfecto. s. Confirmatur ad homines,qui ipsi dicunt,homines teneri lege persectionis eligere obiectum persectius.quia hoc obiectum magis placet Deo.
erSo antecedenter ad complacentiam Dei habet ipsum obiectum maiorem persectionem,ratione cuilis ametur magis a Deo ; ergo ratione huius maioris persectioiiis terminrebit actu persectiorem moraliter; ergo elixmsi per impollibile non eliat Deus . vel salsem V oraretur, operaretur persectius homo amando illud obiectum, quam, aliud miniis persectum. ergo econtra qui eligeret 'iud ol vectum miniis bonum, DPeraretur minius perseqe moraliter; crgo imperfecte mo raliter. Restat ergo semper dissicilitas,cur etiam Deus non opereme minus persecte moralitur amando obiectum ex se ininus perfectum Posset aliquis aliter respondete, disserentiam
ia- inter Deum, de homines desumi debere ex co. quda Deus nunquam potest eligere obiectum optimum omnium, ut sipri vidimus; hine est non imputari ipsi ad minorem persectionem moralem ui relicto meliori eligat minds bonum: nam quidquid eligat , semper debee relinquere aliud melius. Quae ratio non procedit in homine, qui potest bene elisere optimum inter eaι quae ipsi protonuntur hic,& nune; quare li rei - . cto meliori eligat minus bonum, meri id impiis
ad nu quam eligendum obiectum optimum non est tamen necellitatus ad eligendum obiectum tantae bonitatis, v g. vi quatuor,relicto obiecti, bonitatis vi sex: hoc autem videtur susscere, x teligenti imputetur, non quidem quod non ele-
serit optimum,sed quod non elegerit bonum ut sex, quod poterat eligere : sicut econtis , licet Deus non possit eligere obiectum non bonum, neque etiam obiectu insimae bonitatis,ut postea videbimus ; quando tamen eligit hoc obicctum bonum ut quatuor, operatur laudabiliter ipsi imputatur ad laud cin haec electio, eo quod D.
tens eligere bonum ut tria , clegit bonum ut quatuor,vidi crinus. ergo similiter imputabitur ad minorem laudem,si potens eligere bonum vequatuor, eligit soliis bonum ut tria, licet nunquam possit eligere optimum. Probatur conseisquentia,quia non videtur requiri maior indisserentia,ut aliquid imputetur ad imperfectionem, vel ad minorem laudem, quam ut imputetur adnuiorem perfectionem Sc laudem: ergo sicut ad
hoc posterius sitfficit in disterentia ad maius, S: hi inus bonu sine potentia ad infimum, sic etiam sufficiet ad illud prius haec indi fierentia ad ma ius & minus sine potentia ad optimum; eadem
Pro solutione igitur aduertendum est, hane
maiorem persectionem, quae versatur incligendo obiecta persectiori morali rer, non esic aliquam obligationem naturae intellectualis; ce tum enim est,neqtieellia culpam,nec vestigiu culpae relinquere obieetiam persectius: quare etia*yroduci poIlet aliqua creatura impeccabilis ex natura sua, pollet adhue eligere obiectum minus perfectum.Appellatur tamen haeeratis, id est . eatentia alterius maioris persectionis moralis,quam illud subiectum possiet habere eligendo obiectu persectius, nempe illius actum eliciti honesti terminati ad obiectum melius,
qui actiis ellet moraliter meliora: persectior. Aduerto secundo , persectionem moralem actuius internorum Dei non crescere ex maiori perfectioite obiecti voliti. Ratio huius petenda ost ex Persemone etiam phvsica actuum diuinorum, quae nullo modo sumitur, ves mensur tur ab obiectis. v. g. cognoscit Deus Angelum, corii oscit item canem, S utrumque in iis ipsis. ut Ilippoqo ex materia discientia Dei. Caeterum cognitio Angeli non est phsice persectior quam cognitio cinis , sed utraque est infinitEperseeta intenti in utraque aeque perfecta ; quia
utraque identificatur eum infinita scientia Dei; S licet cognitio Angeli, S cognitio canis fiat maior persectio extensiue, quam singulae seorsim, noli tamen intensiae, quia quaelibet continet virtualiter totam p rsectionem vitiusque,
propter identitatem, & scut in Deo, & Angelo non resultat aliqua persectio maior intensiue, lod tum extenti ue, quam solus Deus, quia ni-ndrum persectio Angeli reperitur in Deo sine
inam: rsectione: se etiam ex cognitione Angeli.& canis, quam D us habet, non resultat peris uectio maior interisue,quia quaelibet earum csiam proiit virtualiter distincta continet alteram vir- ualiter, quatenus postulat cum ea identificini;& licti cognitio ranis prout praecisa a cognitione Angeli non cognoscatur in tecto esse cognitio Angeli ; cognoscit tamen ut postulans sibi
36쪽
i bonua virnputes:tute bonum uti, licet nullis
sectionem,purciuria natus, S: sic etiam
identificare realiter illud praedicarum in omnes alias persectioiles, de per consequens ut habens implicite illas omneM, quare per omnes illas non resultat maior persectio intensue, quam singulae eari m. nec una perficit intensiue aliam ; ad foeenim requiritar ut perfectibile careat illa perso stione, quae superaddiciar; una autem perfectio Dei non caret alia,sed praescindit ab ea in recto; I instulans tamen illam secum identificare, nee est maior persectio intensiue intellectiis & voluimtas , quam intellectus postulans identificari ciam voluntate. Haec est ratio a priori,ob quam omnia attributa ,& praeeicata diuina sunt aequalis perfectio,iis intra sine, & hinc etiam optime cxplicatur, cur clientia diuina , & tros personalitates no conssent maiorem persectionem intensium,
quam ibigulae personalitates, licre snmilae dicant suam peculiarem perfectionem distinctam, quod oportebit obiter meminisse pro materia
de Trinitate. Similiter ergo actus Dei, quo vult obiectum melius,& honestius,non est melior δε perscolor moraliter alio actu, quo vult obiectum minus perscctum, sed utrique actus est aeque honestui, re infinite perfectus moraliter,quia uterque continet virtualiter infinitam persectionem honestatis,in sanctitatis, eum qua id tificatur quarem nter actus potest crescere in bonitate morali ex honestate obiecti Sicnt nec etiam actus creati Christi Domini crescunt in ratione valoris ex
maiori honestate obiecti;quia scilicet omnes illi
ex dignitate personae habent infinitum valorem; quare licet unus sit de meliori obiecto, non est magis meritorius unio'Plures actus sunt magis meritorii, quDn unus. Sic ctiam quilibet acetus Dei sirca obiectum bonum, quia habet iii- fit 1itam honestatem ex identitate eum infinita sanctitate,&honestate diuina, non potest esse magis & minus honultiis, quam alius, nec unus, qualis omnes alii, sed omnes sunt aeque boni, &pii libet est tam bonus moraliter, quim omnes
Hinc soluitur obiectio supraposita, assigna
turdiscrimen inter Deum,&liominem; nam homo licet non peccet eligendo obiectum de se minus honestum: manet tamen in se imperfectus. id est,catens maiori persectione intrinseca,quam liaberet exercendo alium actum circa obiectum
honestius; ideo dicitur icneri ad hoc lege persectionis ; id est, incurrere desectum istulo mora-
Iem , qui consistit in carcntia maioris perfectionis. At vetδ Deus nec hac lege tenetur eligere obiectum persectilis ; quia non ideo caret aliqua pei sectione morali intrinseca. nam volendo oppositum obiectum, lim de se miniis persectum, eo ipso habet actum aeque bonestum & persectum moraliter, ac si vellet obiectum honestius;
cum erso non maneat imperfectus moraliter
ex illa electione, non est unde impediatur ii volit mite obiecti minus honesti. Quam disserentiam inter Deum & hominus agnouisse videtur Hugo de S. Victore in summ . sentent. tract. I. c. I .littera V tom. 3. Nihil linquit: ipse ex debito. hasta iamr.tre facit Homines ex debito meliores inde fiunt. vel deteriore, si mn faciunt. Dices,in hae Glutione includi repugnant lam; nam eo ipsis quod Deus non seratur in obi ctum magis honestum, non liabet infinitam ho-
riestatem ; ergo actus, quo vult obiectum minus perfectum , non erit infinite bonus , ct honestus propter identitatem eum infinita honestate Dei, Non enim est in Deo haec infinita honestas. Peto namque in quo consistat haec infinita tionesta sinis in semina propensione ad eligendum obiectum honestum, & magis quod masis honestum est Alioquin iam posset intelligi dia maior ho-iiestas, quis honestas Dei, nempe illa,quae semper eligeret magis honestum. ergo si Deus metest eligere ex duobus honestis nianus honestum, sequitur,ipsum non habere honestatem infinitam.& per consequens non Omnes actus Dei esse infinite bonum,& honestum propter idcntitatem cum infinita honestate di bonitate morali. Respondeo infinitam honestatem in suo conceptu non includere necessitatem amplectendiscinperqliod melius est, imo ill excludere; includit sine necessitatem non eligendi obiectum inhonestum, neque indifferens quidem, nisi ex honesto fine,& habendi fortat e complacentiam circa omnem honestatem, & operandi in qualibet materia, volendo, vel nolendo illam
ex fine honesto, eam ad Dei gloriam reserendi,&denique modum persectissimum habendi haec
omnia. Csterum necessitatem eligendi obiectum molius non potest includere;quia haec necessitas destrueret conceptum bonestatis,& bonitatis moralis infinita ;qilippe ad bonitatem moralem pertinet neccilario laudabilitas operationis,sicut ad inhonestatem pertinet vituperabilitas. At ve-rd si ex duobus obiectis honestis Deus necellatio eligeret honestius; ille excessus maioris honcstatis obiectivae non tribueretur ad laudem ipsi Deo magis quilio lapidi, quod tendat in Gntrum; ergo ille amor boni honestioris mur pertineret ad genus moris; ergo ut perti ucat ad hoc genus,requiritiir quod sit sine necessitate amandi obiectum melius. Petes quae sit haec infinita bouestas Dei, cum qua identificantur singuli actus Dei,& ratione cuius redduntur infinite honesti 3 An scilicet sit aliqua honestas solum in actu orimo, an verδ in actu secundoὶ Nam honestas solum in actu primo,quaecunque illa sit, non videtur sussicere .nam tota illa erit necellaria, & per consequens non
erit laudabilis in genere moris. Resimn deo,in Deo poste considerari honest,tem infinitam in actu primo, quae est necessitas quaedat siuidata in infinita sanctitate Dei, qManecesse habet Deus non eligere obiectum, nisi honestum,S: reliqua supra numerata;& haec non
est in se sormaliter laudabilis in genere motis, licti possit refundere Liudabilitatem S: honestatem in actum secundum.Potest item considerati infinita honestas Dei in actu secundo, quae est velle in actu secundo ei rea singulas . de Omn materias morales aliquid honinum ex fine ho-iiesto,&modo perfectissimo,&c. & quidem quaeli si voluntas Dei in actu secundo circa quodlibet obiectum habet infinitam persecti nem in se,ut diximus, ex eo quδd petat id antis-
eari cum voluntatibuε honestis circa omnes myterias morales. nam velle aliquod obiectum honestum per voluntatem, quae petat identificari optimo modo eum amore honestatis circa ominnem materiam, non est laudabile infinite in genere moris,ut de se patet ergo est infinite lauda,
37쪽
bile: ergo ex illa identitate quam petit, redundat infinita laudabilitas in singulas voluntates' . honestas Dei. Ad hoc tamen requiritur, ut dixi, quod Deus velit aliquod bonum honestuiri, reli-lito alio minus honesto, quod potui lici velle; nam sine hae inaequalitate obiectorum non datur honestas, nec libertas in genere moris. ς'. Dices,videtur implicare in tenninisa eam ex UD. se esse determinatum in actu primo ad eligendum obiectum honestum, & tanicii illam honestatem obiecti imputari Deo ad laudem. nam secundum eum modum sutem honestatis,ad quem est deterininatus, non videtur esse laudabilis in
genere moris, eum secundum illum gradum non nabeat libertatem. Ponamus enim econtra,hOminem determinatum , S: necessitatum hie &nunc ad eligendum unum e duobus obiectis,
qsiae salsis ex imat esse peccata inaequalia; tunc dem si eligat turpius, non imputabitur ei ad
culpam tota turpitudo obiecti, sed solum quatenus excedit aliud obiectu nam ad illum gradum turpitudinis,ad quem est determinatus, non datur libertas in genere moris; ergo repugnat dicere , Deum ex se esse deiecini natum ad operandum honeste, nam honestas ex suo conccptu excludit determinationem. 7Ο. Respondeo, duplex esse genus determinatio-
nestate, laudabilitate, S: deliberatione in genere
moris;altera verδ non repugnat, quando scilicet necessitas antecedens ita determinat ad aliquid
indeterminate faciendum, ut non possit illud in particulari poni,quin eo ipso ponatur plusquam
necesse erat ex vi praecedentis necessitatis, tunc
enim non potest satisfieri illi necessitati in actu secundo sine aliqua libertate, M laudabilitate. Exemplum optimum est in sententia Aristotelis,
. re comuni, de compositione cotinui ex partibus semper diuiduis in infinitum . nam ea sententia
si apposta,si Deus alicui homini promittat conseruationem per aliquod lepus,non potest postea Deus promissionem implere sine eo quod a. dat nouum beneficium, de eiusquam ex proiniosione debebat; si enim conteruet eum liominem per horam, lain ponit plusquam ex promissione debebat,& si per dimidiam,vel per quadrantem, vel per breuissimum tempus conseruet , ponit plus quam debes,ae, quia potuisset implere promissionem conseruando breuiori tempore, nec potest ita exiguo tempore conseruare, quin po- tueri e Meui oti,&per consequens quin intercedat libertasadriiud nouum bencscium exigens nouam grati rudinem, de laudem. Vides ergo, Deum posta ea promissione necessitatum esse ad operandum cum noua laudabilitate, & liberrare in genere doni , qtiando nimirum determinatio illa est ad aliquid ita in determinatum, ut
non possit in particulari impleri, nisi ponendo Plusquam uerelle erat ad satisfaciendum promissioni. Aliud exemplum potest esse in omni
sciitentia, si Deris alicui peccatori promitterer non punire eum in aeternum, eo iplo obligaretur Deus ad conserendum aliud nouum Mnesicrumarum quandocumque Deus cellaret ab illo puniendo, conrret nouum beneficium, ad quod non te obligauerat, quia stante illa otomissione poterat Deus progredi viterius in punitioneri Catoriositat ergo, Deum et se obligatum cx
promissione illa ad aliquid , quod non potest
exequi sine nouo Mnchcio, ad quod aio se obligauit , se etiam Deus cxsc est deterinhiatus adclitendum obiectum honcstum ; quia tamen nullum est obuetum ita infimae holustatis, vino sit aliud minus honestum, ut suppono, ideor Ion potest Dcus eligc re obiectum non estu in inparticulari, quin eo ipso velit aliquam honestatam obiectivam maiorem quam dcberct ,& pcr Diast Prens quin eo ipso operetur honeste,&libet ii genere moris. Stat ergo bene, Deum xx se determinari ad aliquod obiectum honestum indeterminate, & habere necessitat cm antecedentem ad operandum honeste, & libere, quando nimirum necessitas illa est ad tale diniunctum obiectoriim, ut non possit in actu secundo eligere aliquid, quin eo ipso libere velit elus quam neccile erat ex vi praecedentis neces.sitatis. Fateor,si posset determinari gradus aliquis infimae honestatis obiectivae,ad qiram Deus determinatus essit ex se, tunc obiectum honestius non resunderet honestatem, nec laudabilitatem in actum diuinu secundum eum gradun honestatis obiectivae, ad quam supponcrct in Deo determinationem, neque illa dc sc mii natio Dei ad illum gradum deterini natium cstet det cr- minatio ad operandum laudabiliter, si rivaliter loquendo : at vero de facto eum non possit assignari talis gradus determittatus;conseqile ris est, idem est e Dcum ex se supponi deterininatum ad volendum obiectum aliquod homstum indeterminate,& consequenter esse etiam ex se necistitatum ad operandum laudabiliter, quia non potest eligere aliquod in particulari, quin operetur libere in genete moris,ut dictum est. Erit autem quaestio de homine, an obiectum TI. illud honestum secundum omnem Conitatem obiectivam , quam habet, adaequa te relandat ώkmine. laudabilitatem in actum diuinum , an vero non adaequale secundum omnem Nam si illud ita intellistatur, ut non sit aliquid deter-ntinatum in illa bonitate quod non refundat laudabilitatem in actum,concedendum cst; nullum enim gradum bonitatis possumus determinare, vel assignare in i Ilo obiecto, ad quem sit ex se neeessitata voluntas diuina, eum seni per potui sibi velle aliud obiectum minus bonum.
Si vero per illud intelligatur nihil esse
etiam inde terminate sumptum, quod non refundat laudabilitatem in gener motis, negata
dum est , iam enim obiectum bonum debebat cellario amari stib disiunctioiae, scilicet hoc bonum,uel illud bonum,uel illud, de ideo debet
Deus laudari in genere moris, non quid in eo quod velit bonum honestum, hoc inim non potest Deus non velle, sed quia vult hoc bonum honestum, chm posset aliud minus honestum velle; sicut in exemplis positis deberetur Deo
noua gratitudo, tanquam pro benescio novo, non quia consi ruat hominem, vel quia ccsIat a punitione peccatoris ad haec enim iam tenebatur ex sua promissione, sed quia construat tanto tempore hominem , cum potuist et conseruare breuiori, vel quia cessat nunc a punitione, cum
posset non cellare nunc, sed postea; atque ideo 'in aliquo sensu non deberetur noua gratitudo pro illo beneficio adaquato sumpto , hoc ci , Pro illo. ut excludente debitum ad illud , vel
38쪽
j quia turtii merus, Hi si nidulco in
, & Γ i, id tale di in actu Sibere velit
,liud iub diluinctione praestandum.
71. Dices, licet Deus non eliet liber ad relinquendium obiectum honestius, ectet tamen liber sim pliciter in illo amore, quia ex duobus obiectis aeque honestis poliet libere alterum Misere, de ex hac libertate nraneret totus actus moralis. Excisiimr. eontra, quia licet hoc sussciat, ut actus illesia ibre, non tamen ut sit moralis, seu dignus laude , & gratitudine, ut si deberes mihi pecuniam,vel triticu aequalis valoris, nec polles non dare unu ex illis, non deberem tibi gratias, eo quod hoc magis cligeres, quiun illud: & econtra, qui inculpabilem habet perplexitatem conscientiae, existimans ex errore, se peccare, licelebret,& aeque peccare, ii non celedrct, licet
habeat libertatem ad eligendum inter haec dum non tamen tribuitur illi ad culpam, & ritii perium quod hoc Aegerit; si ergo Deus ex neces.sitate debet estgere inter duo obiecta aeque honesta, licis illa electio sit libera,non tamen laude, di grati rudiate digna, nulla enim apparet laudis materia in eo, quδd hoc obiectuin eleg rit, relicto alio aeque bono, necessitarum ad diciunctum. Seio, aliquos saluare libertatem, &moralitatem Christi per hanc electionem libe-
Tam inter obiecta aequalia, quem modum dicendi numquam probaui, & impugnabo insta iseo loco Si enitri iton damus libertatem ad eligendum obiectam minus bonum morale, non dat ut libertas sitisiciens ad moralitatem, meritum, S Iaudriri. 73 . Vines is iterum, si ad moralitatem aetiis per-Daan a. tinet saudabilitas ; et so quo laudabilius est o lectum, ed est achiis melior moraliter; ergo in lior moraliter est actus Dei circa obiectum melius, siquidem ille excellus obiecti tuis tribuitur ad laudem Deo,& a bim reddit laudabilem. β um Respondeo, adium diuinum reddi quidem laudabilem ab obieeho, non tamen laudabili rem ab honestiori, quia eius laudisilitas seu tnec honestas moralis no est capax augmenti, coquod sit infinita; simi actus Christi circa obiectu honestu est meritorius propter ordine,quc Iribet ad obiectam bonum. une qua bonitate obiectilia, & libertate non ellet meritorius; non est tamen magis meritorius o maiori bonitate obiecti, quia quilibet actus est meritorius infinite. Sie etiam, ut is Dei sit laudabilis ac
bonus moraliter, exigitur honestas in obiecto. quam posset Deus non eligere. Caeterum, quae
cumque sit illa honestas obiecti,quam Deus praealia minori eligit, reddit actit in infinite bonum, S laudabilem, nec magis laudandus est Deli sintensiuE propter obierim honestitis volitum, quam propter minus laonestum , cum propter hoe et iam sit infinite laudes,ilis. Pateor tamen, si mihi in Deo assignares actum aliquem circa obiectum infimae bonitatis obiectivae,& talem ut Deus necessariis deberet vel eligere illud obiectum, vel aliud excellentius, time dicerem il- Ium actum t sormaliter loquendo non esse bonum moraliter, nec ille amor laonestatis pertineret ad genus mori si quia ad illu gradu honestatis obiectiliae amandii non libere, sed nece flat id se habebat Deus ; ppono enim, circa illam materiam propositam non posse Deum se habere omissiue,nec potat iste amare aliud obiectium minus lionestum, nec ex motivo miniis honesto,
quare ille gradus honestatis obiectivae non im
putaretur Deo ad laudem moralem.
Petes, cur repugnet assignari obiectum ali- . quod infimae honestatis,quod scilicet habeat il- stud praecise quod requiritur ad honestatem
Respondeo, repugnue id quidem ex hoc cu- α '.67 tem capite, quia cum Deus quaecumque facit, vel omittit, faciat, ves omittat ex moti iaci sua gloriae, Si possit semper minorem, & minorem gloriam suam intendere; consequens est , quod possit semper habere motivum minus, & minus honestiim. Producit, v. g. sormicam, potest intendere gloriam suam apud Angelos, dc homines cognoscentes illam creatur ad gloris cantes Creatorem in isto opere: pollet item intendere gloriam apud virum stlum Angelum , vel virum solam hominem:item apud umiuili ominem cognos entem illam creaturam per actum minus, & minus perscctum. Similiter quando Deus vult aliquid non producere, potest intendere gloriam, quam ex illo actu dominis, de via suae libertatis habet apud semetipsum,vel glorias solum,quam habet apud Angelos, vel apud unuAngelum volunum nominem, hanc ortam ex cognitione miniis, de minus persem illius hominis,&c Sic etiam sacile erit considerare alios modos, quibus motiua diuinae voluntatis possinti dii plicari in infinitum, S minui semper abiaque eo quod umquam perueniatur ad s.pγ-truam, vel ad infimium Vltimδ obiiciet aliquis aduersus doctrinam 7s. huius Glutionis, quia si e ut obiectiim inhoni O, -- fitim est quod dedecet naturam rationalem; ita
honestum est quod decet illam,& illud est magis honestum, quod magis decet illam: ergo licet actus Dei circa ubieciam magis honestum non sit melior, & persectior; ipsum tamen obie-
etiam latagis decet Deum, quam obiectum minus honestum; ergo Deus non eotest illud respuere , videtur enim imperiectio respueroqiiod magis decet eius naturam , & amplecti quod minus decet. Respondeo; fateor, obiectum persectius magis dccere Deum extrinsece, & obiectum miniis per etiam decere quidem, sed minus: totum autem hoc est extrinsecum Deo; quare G-lum sequitur per voluntatem obiecti minus perfecti habere Deum minorem perfectionem extrinsecam, seu elle extrinsece minus pet sectuin: quod non est ab idum; sic enim Deus perficitur extrinsece per operationem ad extra, Sc caret hac persectione, quando nihil producit. At vero intrinsece non est Deus minus perfectus, quando eligit quod illum minbs decet extrin-sαε, quia iam eligit aliud obiectum honestum, cuius electio est in Deo tam honesta iii trinsece, sicut esset electio obiecti honestioris.
SECTIO V. Propstnuntur ratiMes, quibus quidam auctor modernus impugnat doctrinam minam.
HVnc modum declarandi libertatem volun- γς. tatis diuinae ad volendum sine impers ctione morali obieetiim minus honestunuqtiem multis ab huic annis tradidi. Sicuti sint postea aini alia docti recentiores, eoque sunt usi ad alias νει dissiculta
39쪽
' 11 De mysterio Incarnationis.
diis cultates Tlleologicas explicandas; quos tamen acriter impugnauit quidam auctor mode nus olens euellere fundamentum , cui innitebantur, de aequalitate per c ionis inter omnia praedicata diuinitatis, voletisque Ostendere id sitie fundamento affici ri,& potios debere dici inaequales illos achiis , de illas perfectiones, licet omnes, & singulae identificemur cum infinita persectione Dei.
t Prooat primo, quia omnes Theologi P mimin Deo rationes primarias, & secundarias tem solutas , & relativas, 5 omnes concedunt, Primarias nobiliores elle secundariis; ab lutas etiam nobiliores et se relativis. nam absolitiae spectam ad naturam, relativae autem ad personas; nobilius autem est quδd constituit unius
secudo probat ab absurdo, quia si ratio identitatis realis sussiceret, vi singulae persectiones diuinae essent aequales sibi inuicem in persectione, sequeretur, relationem paternitatis, v. g. esse ex proprio conceptu aequalis persectionis cum natura diuina , imb&cum tota diuitii tare, quia ex proprio conceptu habet qudd identificetur eum natura diuina. Consequens aut dicit, esse valde absurdum; primo, quia a nullo Scholastico concessum est, quare tem rc concederetiir, linδ inulti negat. t, relationes diuinas xibo conceptu afferre, aut dicere persectionem aliquam, quanto minus dabunt persecti nem aequalem essenes π. g. Tertio probat eandem absurditatem consequemis, quia paternitas ex pro rio conceptu
prout distincta virtualiter ab essentia non includit virtualiter ellentiam, imis illam excluditi, ergo ut sic non habet perfectionem essentiae, quia ut sic non est essentia ι ergo prout se non est illa persectio egistiae sor maliter ; sed neque aeqimialenter potest ut se habere illam persectionein, quia in primis aequi ualentia ibi umdatur inter illa, quae realiter distinguuntur, deinde quia paternitas in silo conceptu non in cludit illas perfectiones simplicuer simplices, 'uas includit essentia, v. g. Omnipotentiam, scientiam, infinitam misericordiam,iustitia,&c. ergo non habet per quid aequi ualere possit illis Perfectionibus, quae lunt in eismatia. Hinc denique conclud1t, illam sententiam inutilem esse, impropriam, ad nihil necessariam,de contrariam uniuerse scholae. 79. Ego quidem cum reuerentia erga doctissimuillum virum debita miror, doctrinam lianc vi- sam illi fuisse nouam, & contraria omni scholae, quam,ni fallor, faciIδetit pastini inuenire apud sanctos Patres, & apud Theologos Scholasticos, quibus familiarissimum axioma est, intra Deum omnia esse aequalis persectionis, eo quod omnia habeat infinitam persectionem; non potest autem inte: ligi aliquid infinite persectum infinitate intensilia, s de qua loquimur j & tamen mi relis persectum liuensile alio infinite perfecto. Vnde inserunt otiam non semel, relationes ditiinas esse in suo conceptu aeque per- non Glii in aliis relationibus, sed etiamr g 'M. ipsi esset uiae diuinae. ita loquitur Gregorius Na
TianZenus striat ora 1. de Pace , circa medium, ubi ait,ra artu 1 o,hoc est, a Patre, manant,non
minus ob retit ut, quati interse habent, laud.rauia, ei'am unumquodPe aecept 'inteiati Ium. Fulgentius etiam hk3. ad Asommum c. 7. Fulgetreius. Prope inem, dicit,tantum esse 'stim Verbum, I, les mons ina cum sterH. Vbi nomine Nemini, non intelligit totam pcrsonam constantem ex Mn-i .
natura,S perlbnalitate ut constat, sed solum id, quod proprium est Verbi . nam comparat Vcrbum cum aggregato illo ex Verbo & mente; e go nomine secundum se non inicilieti taliquid includens ipsam mentem. Ad hoc etiam adduci potest Ausustinus s. de Trinit. c. 2. August. ubi liret directe solum probare intendat, sing Ias personas diuinas esse aequales toti diuinitati: rationes tamen, quibus id probat, non minus probam, singula Dei attributa esse aeqitalia tota Deo.Prima quippe ratio est O ' ecile aliquid persectius alio, nisi sit verius illo: vnde quia nonsent verim Pater Filius se l. seorsim. in est linquit) nisi s aliquid irrumque IL
probat, singula atrributa,vel sngulas perscctiones Dci non et se siquid minus pcrscctum,quam
Omncs simul, cum non siit omnes sinuit verius, quam singulae, ut pater. Secunda ratio, qua utitur c. s.cst ex coquod sintens increatum, cui repugnat cilc maius, vel minus bonum. Non enim
minui, vel augeri inquit bonum potes, κ si quod
ex .lio bonum est. quae ratio eodem modo pro cedit in singulis persectionibus diuinis, sicut in relationibus, clim nullaret fecit a Dci habeat suam bonitatem ab alio, scd omnes liabeam illam is se. Richardus etiam de Sancto Victore Riebardur. lib. 1.de Trinitate c. I S. Nitii linquit maius.nia 1 seque melius is in elui nosse piam in eius ors, cin eo so in eius esse. Et paulo inscribs, mim Panitim ad persectionis enim/n, sialisiad per istastentiam in tingeret, quod Lers clam apprehendere non ps triam se praciutabis magnificemius per si Hemiam.
quam per potentiam extenderet,essetque t .eademissubstantia, di se i a maior, o sei 1 minori in qtribus verbis assiimit vi principium certissimia,non possc Deu ratione unius persectionis elle se ipse
maiorem, aut minorem,sed ex singulis, & ratione uniuscuiusque esse infinite, & aeque perfectu;
dia c. M. infert tanquam maximum absurduin,
quod inter duas perfectiones Deo idontificatas una sit altera maior : Erit ergo inquit intran
nihil est impossibilim. Denique hunc eumdem lo- 8o. qcendi modum sequuti sunt Theologi Scholastici. hoe enim supponere videtur Scotus in I. Scotus. dist. s. q. 4. 3. ad quastionem. Clarius loquitur Matron .ibid. q. s ., his risis, dilauitate ubi a fer- Mairon.
te satetur, tantam perstitionem habera unum astriaturumsusit plura, ct dimis cui omnia. Ex modernis vero qui qliaestione agis interminis tractauit, est Graiiado i .yart. . . t LI. 1. ἀθ.9. num 7. Graniam ubi dieit, nullam omnino inaequalitatem persectionis allerendam cile inter cilciatimn , 5 attributa diuina, aut inter unum attributum, A alteriim,&affert Ochamunisn I .dis 8.q. I.lit. R. Ocbama
Sed melios afferti potestri'. 3. ubi id ex professo probat: id in docet P. Arrubal Arrubal. .Part. ιιθ. OF. r. O. quentib- ,σῶν. 1 tanum. 4. ubi dicit personas diuinas etiam quoad personalitates sormaliter sumptas este aequalis perfectionis , qtita propter identilaton realem, quam habent cum clientia infinite i erfecta,
40쪽
siligulae personalitates habent eminenter, vel salic aequivalenter omnes perfectiones diuinas: quae ratio, ut costat, procedit omnino eadem in attributis, de persectionibus absolutis. nam singulae etiam propter identitatem cum risintia insulte persecta continent eminenterives a qui-iralenter omnes persectiones diuinas. Denique
P.Suarea i. pint. lib. i. deessentia Dei c. ra inum. supponit vi certum, non dari untun attributum
maius aut persectius alio in Deo ut ex hoe ipso velit probare, totam iret sectionem essentiat includi et sint taliter in quolibet attributo, applicando argumentum Berordi, S interrogando, an sapientia prout distincta ab es lentia sit aequalis estentiae, vel maior,vel minor Si minor, non est increata, sed creatura, quia quidquid mimis est aliquo alio, non est infinitae persectionis, sed filii tae, & creatae. Ex quibus iam satis apparet , doctrinam illam non cile notiam apud Theologos , scd exprcsse traditam ab iis, qui quaestion pira attingunt, ab aliis autem supponi. Voluis Iem certe quod pro contraria parte, quae adeo certa, & firma vita est praedicto auctori, vel viuini saltem Theologum adduxisset : ncque enim ego huc usque est quem inveni, nec Cr
nado tibis, pra qui quastioncm pro utraque parte tractat, auctorem aliquom aneir pro illa sententia , pro nostra vero, quam ipse omnino amplectitur, ast eri aliquos antiquiorcs, ctrc-
Ratione etiam probat idem Granado ab ab surdo , quia si lcmel concedas inaequalitatem perfectionis inter attributa diuina prout distincta inter se, facile etiam eam inaequalitat mconcedes inter personalitates diuinas, prout distri iactas abimiicem: ratio enim, proprer quam dicis, amibuta elle inaequalia, est, quia licet omnia identificcntur cum cilcmia, ex proprio tam n conceptu asscrunt inaequales persecti ues, quatenus intellectus ex se, & ex genere suo est maior persectio.qu uti subsistentia. Sed simili crex genere suo melius est rite improductu, quam produci; melius est esse Decundulti,quam ius cundum; crgo prima personalitas, quae estiiriproducta,& forcuda, melior crit quam tertia, quae neutriim habet : vel si hoc non loquitur, eo quod utraque personalitas identificatur cum eadem ei lentia infinite persecta, idem debes dicere de aliis attributis propter camdem rati nem idcntitatis cum ei lentia. Huic rationi addere possumus alias ex aliis inconuenientibus quae ex illa sententia sequuntur. Primo cnim videtur sequi, Spiritum sanctum ex vi suae procellionis non es le aequὸ persectum ac filium. tiam filius ex vi processionis accipit naturam diuinam S scientiam, Spiritus sancius ex vi processionis formaliter accipit se-lum amorem: si ergo persectior est natura, vel stientia, quam amor diuinus, sequitur, aliquid melius dari filio ex vi processionis, quὶin Spiritui iancto , ae per eousequvns persectiorem ellccx vi procerio itis filium, quam Spiritum
Hine rursus si 'iritur secundo, proeessiones ipsas non esse aequalis persectionis inter se, tum quia eadem est ratio quoad hoc de processione,ia de termino procestionis . nam sicut terminos inmunicatos dicis cile inaequalis in Deo,quia
ex se melius est scire, quam amare; sic debes etiam dicere, processiones ipf,, cIle inaequales, quia ex se melior est oper o intellectus, quam voluntatis : tum etiam,quia inaequalitas terminorum arguit dati inae lualitaterra inter ipsa processioncs. nam processio tota est ad icrminum ,& illi proportionatur,& commensuratur: si ergo termini non sunt aequalis persectionis, nec prociniones emini aequalcf. Q ae ratio maiorem adhue vim habet in his processionibus diuinis, quae non solum respici uti I naturam, seu scientiam, S: voluntatem diuinam tanquam terminos, ta etiam tanqi iam principia. nam processio fib oritur a natura, vel ab intellectu, α erocessis Spiritus cincti Oritur a voluntate. Vt suppono; quare cum sit inaequalitas inter intellectum , de voluntatem , eadem inaequalitas dcbet inueniri in os crationibus, quae orimitur
ab illis principiis, & dcbent cum ipsis proportionari.
Tertio sequitur, singula attributa diuina,aut sq. sngulas perloiialitates diuinas non esse adora- Gnsectaniabiles summo cultu. nam cultus eo debet esse maior, quΛ maior est excellentia, ratione cuius aliquis colitur, ut videbimus infra agentes de
adoratione; magis c. rgo debemus colure Deum, quando eum adoramus propter aliqiram maiorem excellcntiam, quam quiando adoramus pro P cr minorem; ergo non iabemus Deo supremum iniitiam ratione persorialitatis diuinae, vel ratione misericordiae, aut iustitiae diuinae, sed
aliquem cultum inferiorem & minor , quem aliquis fortasse nollet appellare cultum latriae. nam hoc nomine ciunmuniter intelligi imis suppremum cultum; sed alium cultum Hyperduliae diuinae, vel medium inter H 3 perduliam, & l
Irlam, quem nemo adhuc introduxit. Prio sequitur, persenalitates diuinas, &alias persectiones attributorum non e1se dignas summo amore, atque ad edi ca Deo ainari infinite, nec a nobis per charitatem debere summe amari. nam unumquodque obiectuin est amabile iuxta gradum bonitatis, di persectionis. quem trabet ; illud ergo erit magis amabilc, quod habet superiorem gradum persectionis, de
per consequens cum Datura diuina fit persectior persen alitatibus illa etia crit digna maiori amore, at quo ideo personalitas non est inaneam ibitis,sid infra alia obiecta amabilia, nec nos debemus illam ex toto corde amare, sed minor vas ctu. Haec autem omnia absurda esse, Sr contra id, quod Theologi passini docent, & sepponunt , nemo dubitabit. Ratio denique a priori standatur in illa aequi- ualentia, quam supra insnuauimus. nam sinia ν sulae persectiones diuinae, vel singulae personali rates, quantuinuis accipiantur ut condistinctae virtualiter ab aliis, semper retinent esse persectionem diuinam, de per consequens retinent radicem quamdam virtualcm identificationis eum omnibus aliis perfectionibus, per quam aequitialenter continent illas. nam ess e formalit et Paternitatem, v. g. exigendo identificare sibi
essetitialiter essentiam, perinde se liabet in ordine ad . unabilitatem acastimabilitatcm, ae si ellet maliter essentia: neque et Ri eligibilius, aut optabilius, MIe formaliter scientiam, quain cflatilem voluntatrem, quae non possit non esse scientia