장음표시 사용
521쪽
hornine. nam eodem modo considerat itu excinplar iii lutum, S vcstitum imagine. RU. Σιών. Sed colura quia vellis, licet non uniatur physice cum homine; habet tamen unionem,& coniunctionem saltem localam, ratione cuius cogitamus , hominem vestitum elle aliquod unum non per sesed per accidens; homo enim continetur in vestibus: at vero imago nec huiusmodi coniunctionem habet , & continentiam cum
excinplari. Quomodo crgo potest considerari sine fictione,ut aliquid viuuia cum illo Respondct, este quidem unum saltem liabitudine , quia imago habet habitudinem ad
Sed contra,via haec unitas liabitudinis plane
non est unitas; quam enim unitatem lLabet cognitio cum obiecto, ex eo, quod habeat halbitudinem ad illud; tota ergo haec unitas ex parre obiecti adorati nihil aliud est,quamqvdd illa duo,
nempe exemplar imago non considcrantur,
ut duo termini omnino imperi in cnto, & disparati , sed cum aliqua habitudine imaginis ad excmplar,& per consequens consideratur imago, ut aliquid exemplaris , seu portinens ad excmplar : siciit si adoraretur limul Clitillus cum sua matre. Ex quo etiam fit, discrimen magnum elle inter adorationem illam, & illam, qua adorarentur Petrus, de Paulus; quia tunc singuli adorarentur fine ordine ad alterum,S sine subordinatio ire: at vero quando adorantur simul exemplar, de imago, imago quidem adoratur, ut aliquid cxemplaris, de propicr ipsum cxcmplar; luare lices tunc lint duo obiecta adorabilia; nonum latrienduae rationes formales adorandi uiam utrumquc adoratur propter eamdem rationem fornialem, nempe propter exacuentiam excin-plaris; praeter istam tamen non datur alia unitas, vel coniunctio cx partu obiecti, inter imaginem, Ec exemPlar.
Quamuis ergo Dossit aliquis, s velit, adorare illum binarium, scii illud aggregatum per ino dum unius compositi; non tamen selet id seri, nisi circa aliqua composita , quae vere liabcnt a
parte rei aliquam compositionem, de coniunctionem aptam,ut obiiciamur per modima unius obiecti. 67. Secundum aduertendum circa illum modum A mr.mia adorationis est, totam illam, quantacumque eas μηδε --; prout tamen temni naretur ad inraginem,
ranquam ad partem illius compositi, non est edicendum prout sie latriam in spiritu; vel dii-liam in spiritu, quia prout terminatur partialiter ad imaginem, non est solutio, neque actus iustitiae subiectivae, aut potcstativae ; ergo prout sic non est latria, aut dulia in spiritu, qtram Patres ,& Concilia merito negant tribui ina sint, sed est adoratio respectiva, ut diximus, scii coadoratio imaginis, propter excellentiam alicrius compartis existentis in illo composito, nempe exemplaris; sicut etiam purpura Regis, quando adoratur sinuat cum Rege, adhuc prout terminat partialiter illum cultum, non dicitur terminare duliam absolutam, sed respectiua1ri 68. obiicies tamen contra hoc, quia humanitas
Obis . Clitisti, lieti si adoraretur seorsin, S praecisa a
Verim, terminaret adorationem respectivam, &mi notam,quam Uerbum: caetcriim quando adoratur simul cum Ucrbo, torminat adorationem PI 11. de Lugo de Incarnat. absoluim aequalem cum adoratione Wrbi, ratione cuius diximus supra disput. 31. peti e 3.
non polle decenter adorari hinnanitatem seorsim , quia tunc acciperet in riorum adorationcm ; ergo ii militer purpura Rogis, licet quando adoratia seorsim, terminci inferiorem, dercspcillitiam adorationcm , quando tamcn coadoratur cum Rege, debet ter inare ab lutain adorationem , praesertim cum Patres viantiu
hoc piirpurae exemplo ad probandam adorationem Clitisti humanitati dubitam propter unionem ad Verbum, quod idem diccndum erit de
cultu imaginis ἰ quando silmil cum ex puri
Respondeo tamen negando consequentiam. Reterruetur.
Ratio discriminis et , quΛd humanitas Christi,
quando coadoratur cuin Verbo , non adoratur
propicr cxcellemiam, quae sit in alici ; humanitas cnim , de Verbum non limi unum , & aliud,
sed unum compositum simpliciter; atque ideo
non adoratur tunc humanitas ador. itione riaspectiva, sed absoluta partialiter propici cxccllcntiam, scilicet , quae est in illo supposito, quod
adoratur,cuius pars cit humanitas: sicut quando adoratur Sanctus, non adoratur caro adoratione respectiva, scd absoluta partialiter propter excellcntiam , quae cst in illo supposito , cli- 'ius est ipsi caro: suppositum enim est, quod
habot excellentiam , & dignitat cm. At vero vcstis Regis , quantumcuinque adorctur cum Rege, semper tamen adoratur propicr aliud, quia temper adoratur Propter ex collentiam , quae est
in alio supposto distincto, licet ex ipso, Sexvelle fiat aliquod aggregatum per accidens ; atque ideo vestis semper terminat, formaliter loquendo,eamdem adorationem respectivam, sue adoretur scoi sim, siue coadoretur cum Rosciliu-manitas autem Christi, quando adoratur totus Christus , t crininat quidem eamdcm prorsus adorationem cum Verbo, quod sitis indicaut sincii Patres adducti a Suaret supra suare E. jM. 2 praesertim 1 S. de verbis August.
doretus in illud ait Ephes. i. Secundum operationem iam iis . sic ait: crod auιem assumpta ex nobis natura eis em bonoris eum eo , qui Plis, sit particeps, nuta videatur esse adorationis disseremia, o ne miraculum superat. Quod vero exemplo purpurae V tantur, parum rcfert: neque enim exemplum debet tencre
in omnibus; sed affertur ad hoc, quod sicut purpura vilis de se ,-abiecta, propter coniunctionem tamen ad Regem fit adorabilis; sic etiam
natiua immana de se vilis,& contempta,propter coniunctionem tamen ad Deitat m,adorabilis est eidem prorsus adoratione,qua ipse Deus. Vtrobique autem tam in purpura, & imagine, quam in humanitate Christi, verum est, quod quando adoramur simul cum Rege,& exemplari per modum unius ; terminant adorationem aequalem ex parte cultus voliti, cum Rege , &exemplari, licet non aequalem ex parrc modi, ut supra explicui inus; sicut etiam humanitas Chrosti, quando adoratur smul cum Verbo, torminat aequalem adorationem, quoad substantiam, licci non aequalem, quoad modum; in hoc enim
522쪽
318 De mysterio Incarnationis.
eadem est ratio de humanitate, & de par rura, ac imagine: cst tantun differentia, quod ii Eumanitati non tribuatur supreinus cultus , qui ei tribui poteth, fit ei iniuria, quia habet ius ad illum. Imagini vero , vel purpurae non fit iniuria, cum non sint substantiae intellectuales: neque etiam Rogi, vel cxcmplari , quia quocumque modo adolentur purpura, ct imago, resultat idem cultus respectu Regis, vel exemplari S.IO. Infero secundo ex supradictis , doctrinam su-1 urso securi. pra traditam circa adorationem imaginum , --dem modo applicandam esse ad alias res sacras, quales sunt Calices, Arae, templa , & corporalia , &c. nam haec cliam omnia adorari pollunt, vel sine persona in recto, vel etiam cum illa; possium enim, v. g. adorare calicem seorsim sutriptum , propter Chri liuia Dominum , ad cuius cultum,& sacrificium pertinet:vel pollum etiam adorare simul calicem, propter Christum, de Chri Ilum ipsum in recto, eodem actu, sicut de imagine dictum est. 7 I. Infero tertio , idem dicendum esse de sancti Drertia. simo nomine Iesu , de aliis nominibus sacris,
qtiae sine duplici modo supra declarato pollumus adorat . nam licet quidam discrimen conentur adhibere inter imagines, & nomina sacra : nullum tamen est fundamentum distinctionis , quia sicut ima ro ideo est venerabilis, quia repraesentat ex par; sic etiam nomen ven rabile est propter rem significatini: quare nomini ipsi inclinamus caput ,& nomen Riiptum osculamur,& veneramur. Vide VaZqueZaissat.
Infero quarto, eamdem doctrinam adhiben-Inii. q. ,- dam cile ad species sacramenti Eucharistiae , subra. quibus Christus continetur, quae san possunt praecise ,&solae in recto adorari propter Christima ibi contentum: frequentios vero adoran- ur, vel coadorantur simul cum Christo , sicut vestis cum Rege;ita tamen, ut adoratio illa quatenus terminatur ad Christum Dominum sit ab a tuta: at verδ ut terminatur partialiter ad ipsas
species, sit respectiva, & inserior, sicut de veneratione purpurae Regis supra dicebamus.An vero Eucharistia debeat, vel possit adorari sub cotiditione, dicemus di 'sequenti. 73. Infero quinto quoad minium loquendi , qui
Intia in modus melior sit ad explicandam adorationem imaginum in concionibus,& vulgaribus scrino V kqWς nibus Et in primis conuenio omnino cum Vaz-queZ HIIM. , o 9.cap. 2.non esse dicendum ad plebem , imagines poste adorari sine exemplari: non quid in , quia ille modus adorandi imaginem totam in recto impossibilis sit, ut vult Uaχ-que E , sed quia licet sit possibilis, picbs tamen indocta non percipit facile differentiam adorandi in recto, & in obliquo: quare contingere potest, ut ex illo modo loquendi existiment indocti adorationem imaginis csse absolutam; nee transire ullo modo ad exemplar, sed sistere in imagine, quod est salsum, & contra Tridentinum. Aliunde vero nullum est pericillum, in eo quod doceantur adorare imaginenksimul cum exemplari. nam siue adorent exemplar in recto, siue in obliquo,bene adorabunt;cUO utilior modus loquendi eorum plebe hic est, ut dicamus, imagines ita adorandas e s Ie, ut simul habeamus prae oculis exemplar, ipsique exemplari animus noster intentus sit,& ad ipsum velimus Osculum imagini imprestum transfundere.
Maior est disti cultas, an dicendum sit simpli- 74.
citer imaginem adorari arinulane iatria. Di uisau.
vel liceat hii iussit odi loquutioncs usurpare A quidem si solum diceretur, imaginem Christi, v. g. adorari ex latria, sigilificando luibitinn, prochil dubio possiet admitti, quia idem habitus, qui inclinat ad colendum Christum , inclinat
etiam ad venerandam eius imaginem. Item si solum dic tur , Monitionem etiam actualem, qua exhibe ure senatim C 17i. esse ex iatria a tirniἱ , adhuc potest absolii te concedi, quia ibi non sgnificatur cise latriam circa imagincm, sed adora- rationem imaginis olle latriam circa exemplari
sicut si quis diceret proximum diligi ex dilectione supcr omnia; non quidem quae sit dilectio Proximi super omnia, sed quaesit dilectio Dei
Caeteium illam loquutionem Chisim
adoratur adoratione latria, Sua E , & Vaetqueae
cum disti iustione admittunt: adoratione latriae, quae sit ruspectu exemplaris, concedo: quae sit latria respectu imaginis, ncgo. Ego sane illinii modum loquendi in conci Ombus non probo, rum qilla vulgares homines non accipiunt illam
tropositionc in sub illa distinctione; nam ille sensus, in quo pol cli esse Vera, non suis explicatur per illa verba: sicut si diceres proximum diligi dilecti ire super omnia, fere omnes intelligerent i pium proximum diligi supcr omnia, non vero diligi ex dilectione, quae est et super omnia in ordine ad solum Deum: tum etiam, quia ille modus loquendi reiectus est in V II. v I Lunod. Synodo actione 3. S alibi,ubi simpliciter in absolute dicitur adoratiotum secundum latriam loli Deo reseruari:quare in communi modo loquendi melius est si ruare modum loquendi Concili, uniuersalis, quam alicuius peculiaris Doctoris. Quae de adoratione latriae dicta fiunt, etiam
de dialia, & hyperdulia, cum proporti piae in
. communi modo impiendi, seruanda sunt.
Possunt adhuc pro pleniori intelligentia hu- γsius materiae duo inquiri. Primum siquidem in superioribus diximus, Dubium D duobus modis polle imaginem adorari; vol ipsam solam in recto, vel smul cum ipso exemplari etiam in recto adorato: de quo litorum modorum egerit V II. Synodus, quando tradit imaginum adorationem Nam si citis vcrba consideres, aliquando unum , aliqirando alium videtur insinuare. Respondeo breuiter cum Solαι-- g. quaret aliquis tamen Concilia hoc unum adue
sus haereticos intendiis inagincm scilicet ad rari debere propior exemplar; an vero adoretur smul exemplar in recto , an solum in obliquo, parum cur alle , dummodo honor imagini exhibitus etiam in exemplar refunderetur. Seei indo inquiri potest; an sciit potest ima- τό go coadorari simul cum cxemplari in recto; se s etiam possit exorari sinuit. Ratio dubitandi esse evadum potest,quia licet ad carnem Christi pra)cisam ab
anima non I ossit terminari oratio;ac vero quando oramus Christum, non solum terminatur Oratio ad solam anim uri, sed ad totam hi ima nitatem constati tona ex carne, anima. c.ergo simi-
523쪽
liter lieet imago pravisa non possit terminare actim orationis ι attamen V coniuncta cum exemplari potuit. Respondeo tamen, imaginem licet possit adorati non tamen posse orari etiam sinitii cum exemplari; quia oratio non potest tem inari,
nisi ad suppositum intellectuale , ouδd possit preces percipere , ut docet Suarea ubi suprasIT.
vero poteti bene reminari ad rem in animatam, ut probatum est in superioribus. cc obstat exemplum de carne Christi , ad quam fatemur terminari partialiter oration ira, quando oratur Christus, non enim oratur sola anima, ted totum compositum; quare illa oratio habet pro obiecto adaequato compositum exanima, &corisore , nec pollet eadem numero terminari ad solam animam, quia licet materia
sne anima non possit terminarc orationem, terminat tamen Cum anima, quia cum anima CGm
ponit hominem,qui quidem homo est, qam Dor cipit preces, & potest concedere quae postulantur: quainuis enim principium formale intelligendi preces, de concedendi petita, sit sola anima ; principium tam eri totale , quod operatur
utrumque est homo nos autem non sollim exoramus principi u formale, sed etiam principium
totale. At vero in imagine haec ratio non procedit. nam imago nec cit principium formale exatidiendi, S concedendi, nec etiam componit cum exemplari principium totale , quod cxaudiat , & concedat quae petuntur. Qu is enim Postulet a composito ex imagine ,& exemplari, Ut impetret sibi calutem : alioquin etiam polles Petere a composio ex tim plo, Se ex Sancto. uel Christo ibi existente , ut te adiuuaret, quod ridiculum est. Dochritia haec,quam de oratione tradidimus, dem modo adhibenda est ad sacrificium. nam
lic)t curificium osserri pollet , loquendo de possibili, Deo, & Christo etiam Dco, & homini, ita ut tangat partialiter humanitatem, ut diximus supra non tamen potest onferri imagini etiam cum exemplari, ut docent SuareΣ ,& Varque Et bis stra , quia sacrificium eit immediata protestatio supremae excellentiae,&rcitcstatis vitae,& mortis, quae immediate rei id et in illo, eui offertur sacrificium : cum ergo haec potestas non sit, nec partialiter in imagine ; imago enim non est pars personae, iii quae si potellas haec , consequens est, ut imago non sit pars cius , cui offertur sacrificium. At vero humanitas Chri iti potest esse partialis tet- initius Cicrificii, quia est pars illius personae, in qua residet talis potestas. Aduertunt tamen bene praedicti auctoi es, poIIe bene imaginem honorari oblatione inccnii, candelarum, & similium, quae non habent rationem sacrisci, sed cuiusdam honoris, de decoris.
SECTIO II. Drum, o quomodo sint orania reliquiae.
SEcrio III. Edilis cultus reliquiis tria buenaeus sit
Appendix de ad oratione Crucis. SECTIO IV. De adoratune Eucharistia,
utrum debeat , vel post aderari sub com
ditione. X doctrina se pra tradita facile
poterimus modum res aliasii Z declarate , prius tam nde cultu rebus omnibus debito
HAnc quaestionem bene di aetat P. Varque Zdiu i. ii o. qui pro parte negativa refcit Alexandrum , & V Uald cniem , qui licet de ho-ririne , quia cit imago expressa Dei , concedant posse adorari propter Deum I de alii, tamen rc- vvaldens. hus inanimatis, id non admi runt. Opposita sententia vcrior est . quam docet oppostam. idem Uazquei cum aliis, & omissis testimoniis, . quae pro hac parte adducit, dc quae forsitati non
runt adeo esticacia. Probatur ratione. Primδ, quia omnis creatura etiam in animata cst Ucchus, & opus Dei; ergo sicut venerari possvinus, de soleinus Opera alicuius viri sancti,v.f. chara
et ercs, quos propria manu scripsit, vel aliquid aliud : sic etiam multo melisis posuirius ex hoc capite, quainlibet creaturam,quae opus c si ipsius Dei, propter Dei eius factorum venerari Cultu, de adoratione non absolutaued respectiva,de qua in praesenti serano est. Probatur secundo,quia solemus etiam colere L. loca ipsa materialia, in quibus aliquem sanctum aliquando siclinus corporaliter fuisse; i md ctiam si aliquis Angelus, vel anima sancta arparuisset super aliquem lapid- , veneram ut istum lapidem propter contactum, vel sut melius dicam propter propinquitatem,quam habuit ad Ang luna,veI animam sanctam, quasi ex eo participauerit aliquam sanctitatem; ergo multo melius possitinus venerari omnes creaturas , in quibus icimus esse praesciatissimum, de intimum Deum, apprehendendo ipsias omi,es quasi sanctis catas a praesentia summi Dci. Probatur tertio , quia quando accipimus a 3. Principe aliquod donum, solemus illud deosculari, devenerari,iic in se vile sit,recognoscendo tamen ibi dignitatem datoris: sed omnes creaturae sint dolia Dei secundum totum esse, quod habent; ergo licet in se viles sint, de abiectae , po illumus tamen licite eas Osculari, propter datoris dignitatem; unde solemus aliquando panem ,& vestem ex hoc affectu deosculari, accipiendo nimiru ea omnia,quas ab ipsa omnipotentis Dei nisnu,qui haec omnia largitur. Co- firmatur, quia creaturae possimi esse materia iuramenti,eonsiderado in ipsis connexionε, quam habet cuDeo:vt costat ex eo Matth s. Nolisei rare per cata,ma aeri ιω-- est rec per terra,quia
524쪽
s; Ο De mysterio Incarnationis.
Fab Eum est pedum eiu ,-c. crgo etiam propter eandem coim xionem poterunt cile niateria adorationis respectivae .
Dusuque in homine est alia peculiaris ratio, protrier quam possit coli, quia nimium cst viva, . & ex prella Dei inrigo: quare sicut imago lignearoicit propter excellentiam exemplaris coli; cur non etiam imago viva, qualis est natura
4. Obiicit primδ Alexandor , quia creaturae ir- Obuctio prN rationales non fiant imagines, kd vestigia Dei; ergo non pollunt adorari. Redicitur. Rcspondetur negarado consequentiam, quia etiam vcstigium viri sancti quando nullam habet aliam connexionem cum illo, adhuc adoratur, ut docet v liis in pluribus Ecclesiis, ubi vcstigia Sanctorum alicui lapidi i inpresia coluntur : ergo multo magis vestigia Dei , praesertim cum concurrant plures alij tituli supra
S. Obiicies secundδ; ergo potest unusquisq; asse
uarc pro reliquia paleam, vel formicae cada- uer, quia est opus Dei, sicut ait cruamus nomon,& subscriptioncm propriam alicuius Sancti. Ic Respondeo nefando conso luciat iam z quia etiam ii secti ita scandalo pollet quis venerari paleam ut opus Dei est: noli tamen Posset prudenter etiam secluso scandalo eam asicruare pro reliquia. I Ionor enim, δc cultus, qui reliquiis cxhibetur, non cst cultus vulgaris, sed peculiaris quidam honor, qui tribuitur aliquibus robus propter peculiarem connexionem, quam habent cum Deo , vel Sanctis, quales sunt vestes, instrumcnta passionis, loca, in quibus ali- qiiid peculiare opriati sunt, ex quo iit, ut non postit prudenter haberi pro rc liquia alicuius Sancti, pars terrae illius ciuitatis, in qua liabitauit , quia lices tota illa ciuitas habeat aliquam
connexionem cum illo Sancto, non tamen tam peculiarem , qualis requiritur ad hoc, ut ha-Deatur,& adorctur ut reliquia : pollet tamen
assumi vi reliquia aliqua pars cubicilli, in quo diu habitauit. Q iod ii Sanctus ille habita flet
in pluribus cillitatibus, de iii singulis cithiculis cuiusque ciuitatis , non haberetur pro reliquiaqilaeuis pars cuiusquc ciuitatis , quia ad cultum reliquiae exigunt homines aliquam pecul areniconia cxioncm reliquiae cruri Sancto: cum aurem
tunc conia cxlia illa no esset peculiaris cuiuis cubiculo, sed communis cimi aliis innumeris, hine est, in communi prudentum aestimatione non
dcbete illam haberi, nec coli culrii peculiari, qui reliquiis exhibetur, qui sine dubio maior est, quam cultus exhibitus cuilibet alteri rei. Cum ergo Deus non assistat peculiaris in palea, sed sicut in omnibus aliis rebus, & omnes illae sint pariter effectus Dei , hinc est, lic illae omnos posti ut coli propter Deum cuius opera sunt & qui in eis habitat; non tamen posse coli cultu pecul ari, qui reliquiis exhibetur: pollet autem hoc cultu coli locus ille, ubi Deus peculiariter habitasset: qualis erat olim arca foederis, Propter peculiarem Dei assistentiain , quae ibi
Terti , possunt obitet non milla Sanctorum β. loca, ubi videtur negari cultus robus inanimatis, quae bene explicat Vacque Ec. 2. intelligi de cultu ipsis propter se exhibito : non vero de cultu ipsis propter Deum habito, possunt etiam explicari de cultu publico,de quo statim. Haec igitur ita se habent loquondo de cultu priuato , quem quisquc apud se potest Praedictis Exp...iuri
rebus exhibere. Loquendo tamen de cultu publico aliter se res habet: convcrriunt Cnim omnes cum Diuo Tlaoma art. s. ad 3. ratione peri S.Tho
culi non polle proponi hominem adorandum publico cultu latriae respectivae , quia cum ipse homo in se ipso habeat aliquam dignitatem, rhtione cuius Iu capax relictentiae, facile est periculum crroris in plebe ignara, ut cogitent,illum cultum latriae deferri homini propter se, S non propicr Deum : quare cum aliunde n.illa sit utilitas in tali cultu; hinc eli, vitandum omnino elle viendum imagine inanimata, quae clandes c noli sit capax alicuius adoritionis propter
se, non cst in eius cultu periculum morale alicuius erroris.
I Ioc id in ad adorationem aliarum rerum ap- Πplic.iri potest, quas ctiam non oportet publico cultu adorare, exceptis rebiis sacris, vel quae diuino obsequio aliquomodo sunt deputatae, ut probat VaZqueZ ubi sipra n. ii. quia non debent rietque ali uini ad peculiarem cultum erga Dcum os cndendum, nisi ea cum quibus ipse Deus Peculiariter coniunctus est; alioquin cum haec rcs,v.g. hoc lignum peculiariter adorandum proponcretur I non icuis occasio daretur rudibus cogi-randi, aliquam peculiarem excellentiam in ipibrelucere , cum omissis aliis lignis hoc peculiariter proponeretur adorandum. Qirare Lco Pri- Leo L. mus instνmone 7.de Nativis.ue,rcpri hicndit cos, qui solem nascontem inclinato capite honorabant. Nam ct si quidam sinquit J forte creato rem potius pulcbri rumi iis, quam itfim lamen, quod est creatura. tenerantur; abstinentam tamen est abi ι huissenodi specie σιν , quum cum in nostruinuenit, quἰ deorum cultum relinquit, nonne hanc secum partem opinionis et erustae tanquam probabilem retentatis, quam Christianis ,ei ινι viderit esse
Ultimo aduertendum est inter alias creatu- 8. ras corporcas, & hominem hoc osse discrimen, A νυπά qiiod aliae res solum pol sunt adorari cultu respoisilio, propter Deum, cuius opera sunt δε qui in ipsis existit,&c. ut supra explicatum est : at verbliomine etiam ut est imago Dei possitimus adOr e non solum cultu respectivo , sicut de alias creaturas,propter excellentiam Dci, cuius imago est, sed etiam cultu abi luto, propter propriam excellentiam,quia cum hoc, quod est hominem ellὸ imaginem Dei, sit aliqua excellentia propria ipsius hominis,quatenus creatura rationalis est , hinc est , clie talem excellentiam, cui possit prudenter se alius homo ilibmittere , qui propter inferius ingenium , vel aliam ob caurum cognoscit, se non adeo per et e participare rationem imaginis, sicut illum alium, qui se submittit. quod a fortiori poterit etiam praestare homo respectit Angeli. Caeterii in inter rast hos duos cultus, hoe cst discrimen , quod cultus respectivus , qui homini tribuitur propter Deum , est cultus ex latria, siciit cultus imagianis, dat ut enim propter excellentiam increatam Dci; at verd cultus ab littus, quo homo colitur, propter propriam dignitatem imaginis, quam habet, uti cultus ciuilis,& hunianus;
525쪽
d anir enim propter excellentiam creatam natu
Dices, homo capax est saltem in priuato cultu utriusquemodi adorationis; ergo nunquam soterit licite coli cultu ciuili, & humano. I roia atur consequetia, quia humanitas Christi non potest licite adorati hyperdulia, quia capax est cultus latriae, ut diximus supra ergo nec homo poterit licite coli cultu solum ciuili, ciun capax sit cultus sit perioris. Respondetur negando consequentiam , & adprobationem dico, discrimen esse quod humanitas Christi capax est utriusque cultus in codem genere, nempe in genere cultus absoluti;& ideo non licet omitto excellentiori, uti soldm cultu inferiori rat verδ homo iiqn est capax utriusque cultus in eodem genere, sed unius absolute , alterius verb respective; quare licebit colere illum cultu absoluto in seriori , tum ruta non debemus in delatione honoris attenere ad excellentiam alterius personae, ad quam haec dicit respectum, uel ad excellentiam maiorem , quam naee habet in se: tum etiam, quia optabilior est unicuique cultus, qui sibi propter se desertur, licet sit inferior, quam qui defertur ratione alicrius , licet sit excellentior. Circa hunc tamen modum adorationis potest adhuc esse aliqua disticultas , quia cum omnes Eomines conueniant in hoc titulo imaginis Dei, non videtur posse uiuim hominem alterum coicrς eo praecise titulo , quod sit imago Dci; qui enim alium colit, ci se summittit, vi in superioribus visum est, ostendit etiam aliquam summissionem interru un, quatenus interius vult saltem cedere illi exterius, dando primum locum, &c. homo autem non potest velle prudenter homini cedere , eo quod sit imago Dci, c uti ipsemet qui cedit sit imago etiam
Dei,& per consequens aeque dignus illo loco, de honore. Quod idem argumentum fieri potest de
cultu, qui tribueretur alicui creaturae, Ianquam
effectui Dei; nam clim ipse homo sit etiam effectus Dei , non videtur posse prudenter velle aliquam creaturam tibi exterius praeserre, eo quod stit effectus Dei, neque enim tunc recognoscit aliquem titulum praelationis in re , quam
Responderi potest quidquid sit, an renuiratur
specialis titulus praelationis in re,quq colitur,an vero sufficiat titulus comunis; posse tame hominem colere alium hominem tanquam Dei intagine,& creaturas alitias ini qua Dei cinctus; quia possium cogitarc,imagine Dei esse in me propter meos defectus,& sordes magis deformata,& deturpatam, quam iii aliis. Porro titulus alioquin funicies ad cultu decrescit,aut minuitur propter deformitatem, aut indignitatem subiecti,in ciuo est. nam ut infra videbimus aliquae res,quae habuerunt pectiliarem coniunctionem, & contactum eum Christo, non possunt deceter adorari, propter propriam iii lignitat & indecentiant; qualis effet cauda asini, qui Christum gestarit,aut manus,squa accepit colaphum, S: aliaetissimodi. Sic etiam possum ego cogitare imaginem Dei quae est in me, de quae me redderet ii norabilem, cise tamen impeditam meis defectibbus,& sordibus,ita duci non reddat ,vel saltem non tam me reddat honorabit can, licui alios homines , de quibus meliora possum praesumere, quam de me ipsis. Possim ergo in aliis venerarii ni aginem Dei, Se illos mihi per extornum cultum praeserre,licet in me etiani reperiator ratio imaginis. Quo ctiam modo venerari pollum
rem aliquam, florem, v.g. tanquam creaturam
Dei,quia in illo inuenio ilium titulum creaturae
puriorem minus deturpatum , quam in irae
ipse, in quo propter meos desectus impeditur
honorabilitas, quam ille titulus secumanerret. Facile aute est humilibus inuenire in se eiusmodi desectus: sic enim sanctus Francisciis se indignissimum,& vilissimum omnium hominum re putabat, quia licet non agnoscebat in se tam grauia peccata, sicut sunt in aliis; hoc tamen to tum deputabat gratiae Dei, qua nisi ita abundε fuisset praeuentus, existimabat, se grauius , &periculosius peccaturum fore , quae debilitas, ct propcnsio ad peccandum reddebat eiuri in suis oculis minus dignum honore, de venera-sECTIO II. Istrum sint adoranda reliqum H Ec quaestio Deile definitur ex iis, quae dicta
fiunt in superioribiis de adoratione imagi-
Num . nam Codem modo debemus in praesenti sentire.Duo ergo sunt in hac re controuersa. Primum cuin haereticis , an lint adorandae reliquiae
se lidam cum Catholicis , quomodo sint ado
Quod attinet ad primum,conclusio est de fide, c..elissi. a reliquias esse venerandas cultu sacro,& religi . isso. Int siligimus autem reliquiarum appcllatione,non sesu in olsa, & earnem, sed vestes etiam,
S alia quibus Sancti specialitervs sunt. Haec est
contra plures haereti eos, quos reserunt SuareΣ
Probatur primδ ex Scriptura 4. Regum I. ubi Deus in honorem cadaueris Elisaei, miraculum edidit suscitando mortuum , quod illud tetigit.& Actoram i s.cinctoria Pauli,& sudaria defere- bantur super aegros. Alia Scripturae loca vide apud praedictos auctores. Secundb probatur ex definitionibus Concili
rum,de lanctorum Patrum testimoniis, ac deni que totius Ecclesiae perpetua traditione: quae
Omnia , ne cogamur omnino transcribere, vide
tarminum lib. 1. de Sinctu, S: Valentiam in prae- Sua
vltimo probatur ratione manifesta,quia rei ι quiae maiorem habent connexione cum Sanctis,
quam imagines, laetut enim sare paries in tu,& iter u ab eorum animabus aflumendae sunt ad beatitudinis eonserti ium; excitant item in nobis eorum memoriam Sc affectum,dc deniq; ipsa naturalis ratio testatur, affectum peculiarem nos habere erga rom illius, quem ab lentem am
mus, & veneramur : sic enim Iacob uestem filii Iosephi osculabatur,de unusquisque experitur, se pluris aestimare ea, quae ab aliquo sibi charissi-
Ino,& amantissimo parente relicta sunt. Sicut cadent ratio naturalis docet, Regis eadauer nota
posse nisi cum graui indecentia irreuerenteckractati
526쪽
tractari: ideo enim ob defuncti Resis mem xiam eius corpus in cedrino,vel plumoeo loculo silet asseruari, eiusque sepulcrum magnifico amParatu exornari ; ergo sicut politicus , de ciuilis honor Regi debitus refundit honorem illum,&cultum politicum in eius cadauer; sic honor lacer,de religiosus Cluisto. & Sanctis debitus refundet religiosum,S: sacrum cultum in reliquias
eiusdem Christi .vel Sanctori ,quae ratio in Ordine ad moralem existimationem, videtur Omnino rem demonstrare. 4. Contra hanc conclusionem plura obiiciunt haeretici, quibus late satisfaciunt nostri auctorea concio 4. Primo obiicitur ex eap. 1 1.Luca dissicilis Io- tri eus,ubi Christus c6tra Scribas, S lyharisaeos ait: Va vis P, qui aduritu mominenta Fropheta Patres aratem vestri Meraisrunt idos: nofecto resti Π--πι- nsentitis operibin Fatrum vestrorum, quoniam 'si Him occis uni, vos aiarem adificatueoram sepulchra. ubi videntur Scribae reprehendi eo quod aedificent , & exornent monumenta Sanchorum. Omissis variis explicationibus,ex quibus cim nibus constat, a nullo Patre illum locum in hoc sensu aeceptum; respondci UaZqueZ c p. 3. PO tius ex hoc loco redargui haereticos: nam ibi, ut constat ex contextu, & ex Aratth. 23. Scribae,&Pharisei reprehenduntur ut hypocritae: hypocri sis autem est, facere aliquod bonum minus, Ut maius simuletur malum: quare ibidem dicitur,m visu. qui decimatu mentam. ct rutam, dcc. Hfic utem decimatio non erat mala, sed bona ex se utique, lices per illam malus animus simularetur : sic ergo com adiungit, va vota,quiis catus pulchra, c. non quidem damnatur illud opus, imo Obiter approbatiir; alioquin non esset hyp8crisis:damnantur aute ex eo, quod sub seecie illius boni haberent malum animum contentientem in reipsa eum occisoribiis Prophetarum, cum ipsi etiam vellent occidere Christum. Et ideo adiungit, consimitu operibin Patrum vestrorum,quoniam iniquidem decidorunt. Vcrba autem, quae sequuntur , vos autem aedificatia eorums ulcra, non sunt coniungenda cum illis proximis. Ventitis operum Τvirum vestrorum ; sed sunt quaeda r titio superioris sententiae, qua dixe xat Seribas specie minoris boni simulare maius malum .Hane explicationem indicam plures Pa- vos. . tres, quos adducit idem V queet ubisupia, qui aduertit, hunc locum Lucae intelligendum esse per alium smilam Matth. 13. ubi Christus eamdem sententiam profert his verbis, Pa visu Scriaba, Pharista Dpocrita , qui adscarisIjustra Pr phinearuma, aso monumenta iustorum. dicitis. Si fuissemin in Lebus Patrum nostrorum,non essem- μῶν eorum i anguine Prophetaνum. Itaque tem-mo sis vobu meri 1, quiasi* estis eorum, qui Frophetas octauerunt. Et vos implete mensuram Fatrum vestrorum, &c. ubi aperte reprehenduntur tanquam de hypocrisi , quae hon potest esse , nisi litius exterior saltem si bonus; unde illa aedificatio sepulchrorum, S: ornatus eorum supponitur esse omnino actus bonus,se honestus,neci ex hypocris procederct Illa autem verba, testimonio UM: met Vsis,qui. ν ectis erarum &c. sic intelligit Va queet, ut significent, Iudaeos pal3m Le- sificari,& Ostendere animum iniquum occiden
vi Christum, S: per consequctis imitandi scelera suorum parentum , qui Prophetas occi
Caeterum ut verum satear) non quiescit ani- I s. mus in hac explicatione. Et in primis vcrba illa apud Matthaeum , uaque te*monio su vobu metis inis, νιia φῖν sueo mm,die. longe diuersum habere sensum, constat apta te ex ipso contzxtu: nam ibi Christus arguit, de concludit ad li Cminem ex iis,quae Pharis ei dicebant, in hunc modum: Vos dicitu infuissemia indvbm Patrum nostrorum, nos essemm scy eorum in sanguine Prophetarum ἱ iam ergo agnoscitis illos homicidas , dc sacri imos tanquam Patres vcstros;& fatemini, vos esse illorum filios:implete ergo mensaram Patrum vesυ-rum, quod permissiue dictum est, quali dicat, non ergo mirum est, ii eorum etiam facta,& scelera imitemini, quorum filios vos sponte testificamini. Hunc autem elle legitimum sensuin illorum verborum, constat ex illa particula νtaque, quae est nota conclusionis, & illationis; ex praeciam tibiis enim infertur bene , quod
ipsi testifiearentur, se filios illorum homicidarum , dixerant enim immediate antea , si fuisse
mm in diabin Patrum nostrorum , &c. Non ver 1
infertur ex illis. id , quod vult Varquet, scilicet Iudaeos ostendere suum animum iniquum occidendi Christum; quomodo enim hic animus colligitur ex eo, quod dicam , si Dissimus
in dieb- Fanum no rorum, mn esse G μθ eo rum in sentiane Pro utarum; irno ex his vel bis contrarium videbatur sequi : non ergo insere
Christus ibi animum illum iniquum , sed soli in inscrt immediate , quod se fatebantur filios hi
micidarum,unde postea inferi,non esse mirum sie rum facta imitentur. Itaquc sensus verborum Matthaei facilis est. Difficiliora sunt verba Llicae, in quibus videt ar nimis violenta constructio Patris V - ρω-- queet quia illa verba , ouoniam 'si quidem Occia derunt, vos autem ad casu eorum fulcra; ita di
iridit, ut prior pars sit ratio ad Probandum, quod praecesserat , testisscamini , quoχ consimἰ- tu operib- reum verbreum e quod probat. quia illi quidem Prophetas occiderunt, sicut hi volebant Christum occidere, posterior verbpars, vos autem ad catu, &e. non sit ratio, nee
iungatur cum priori parte, sed si mera repetitio illius, quot iam dixerat in principio, vosas tu mo menta Prophetarum.
Haec, inquam, explicatio non potest aptarisne durissima violentia iis verbis, quae mala suste indicant, utramque illam partem debere simul coniungi ad integrandam Orationem, qua Christus pro Dei, quod proposuerat : scilicet, testificamini quod consimitu operibin Patrum v
srorum ; quod probat, quoniam stsi quidem occiderunt , vos autem adlicatu eorum sepulcra, com-
aratione scilicet facta inter opera Parrum, Mliorum : nam illa particula aduersaliua auia tern respondet illi particulae quae indicat eiIe sensum comparativum , non ab solii tum ; nam qui dicit , ego quidem in te libera- ω sui . tti a tem erga me ingratissimm , aper- 'te indicat sensum comparativum, nec potest illa particula quia non coniungere In Oratione sequenti , ut constat; ergo pocomparationent Patrum cum filiis probat Cliristus. quod proposuerat. Restat ergo explicandum, quomo
527쪽
s io modo per aedificationem sepulehroriam tentii carentiar se consentire operibus parentum. In quo magis placet mihi explicatio, quam ituli eat bteiliter Maldonatus tu i ud cap. 23. videtur esse magis facilis,ae iuxta vulgarem loquendi modum , quem Christus Dominus imitabatur. Itaque in illis verbis,
testificanunt. quod consentitis operib- rmn ve pro um non iudicabat Clirithus, illos ex animo approbasse homicidia patrata a suis progenitoribus. aut ea interione Prophetarum sepulchra aedine asse: sed elegari quadam argumenta ndi ratione videtur retortiliti acute ipsorum actum .vt significaret id.quod ipsi non intendeb: nt, era: tamen magis iuxta ipsorum pertier: ς mores. Quasi diceret. vos quidem hypocritae simulantes pietatena erga Prophetas occisos, eorum sepulchra construi riς: sed oportune factiam est, vi hoc ipsum Opus aptum sit ad ligni scandani , vel pietatem erga occisos,vci approbatio em neciς eorum ; nam qui ciccisum lene lit , videtur prouehere vlte Iiux, quod occilor incepcrat,qui enim occidit, aufert animam qui veris sepelit. aufert etiam ipsum corpus ab horninutu conspei hu, imis de idetur. monumentum erigere in memoriam patrati fasci notis. Unde .qui vestros perii ericis mores ninierit, dc innatam criti telitatem. hoc ipsum vestrum opuς,e e septi lchrorum costru chione interpretari poterit in malam partem, quam licet vos non intendatis; id tamen agitis quod de se aptum est ad testificandia,quod
vere consentitis operibus Patrum vestrorum. Non dixit ergo Claristus et os consentitis operib is Patrum vestrorti Ged dixit: profecto res sic imini, quod confinitiis orex: bus Patrum vestrorum, facientes id quod aptum est ad illi Ina consenium testis canatim i quoniam Patros vestri Dcciderunt , quos vos vuliis tepelire, sicut ferui solent sepelire quos eorum Domini iniqu) in. terficiunt ; quo i ministeriti in merito ad vos pertinet licet id non intendatis, qui paretibus vestris similes; me etiam Prophetarum Principem interficere vultis ut sic, vel nolutes etiam testifie emini vos approbatorcs patern ς malitiq. Fuit autem Christo familiaris hic modus reti r quendi ad alium tensum ea.quae ab aliqui- huc in alio diuerso dicebantur. Sic Ioan . . mulieri Saniaritanae neganti se trabere virum,
quod quidem ipsa eum mendacio dicebat, devolens Christimi decipere, ut notauit Euthymius, Christus tamen id , quod in uno sensu
mulier dixerat,in alio lcntu accipiens vere ab ea dictum esse interpretatur,respondens Bene virum. 2miscyre enim viros
acequens .respondit, tu divisti . Et ver c 3 Ρon . tifici a limanti, R intcrroganti, ut dicra nobis itu es CL Um l . tus Dei' Similit cr respondit, tu dix M. Si cur, cap. 2 . interrogatus a Pilato, Tu es Rex Iudaeorum Z respondit, tu dicis quia
Rex sum ego ; in quibus locis eortum est, illa verba non fuisse dicta eo animo, siqnifiea. tione, qua a Christo accipiebantur , sed longe diu et fas & tamen Chiistus attendendo soli imad lonum verborum. cadem ad alium sensum torquebat, quem illis tribuebat, tanquam .iP.D. . de Luo da In Irmst. roserentibus intentum, vel saltem materia iter significatum. Sic ergo in his Lucae verbis illud opus a Iudaeis alio animo factum in alio sensu accipiens, hunc etiam sensium Iudaeis tribuit , quia eorum alia opera digna erant, quod istud etiam in hoc sensu quem de se poterat significare, acciperetur. Aduertit autem bene taem Maldonatus . Christum ex illo e dem opere duplex argumetum diuersum desumpsisse , quorum alterum positum fuit 1 Matthaeo alterum a Luca. Prius fuit, quod Iu-d: hi se sponte sua saterentur fili ς homicid
rum',quare non mirum, si siuos parentes imitarentur Christum occidendo. Ita rite testimonis
ινιιm D stroram. Posterius fuit quod ipso opere aedili candi sepulchra Occisorum ostendebant, se approbare eorum necem. Pro fe d. te si . ini, quia consentiιu operibue Patrum vestro=xm. Prius tamen aret umentum fundatum erat in sciatu verborum . quem vere intende -- bant proferentes. nam ipsi se vere filios illorum homicidarum nominabant: posterius vero are umentum fundabatur solum in sensu a Iulia is non intento, scit quem illud opus maiori 1liter poterat significare, unde magis erat arguta aequiliocatio ad cos rubore assiciendos, quam ratio conuincens ad corum malum animum demonstrandum. Secundo obiicitant ex Epistola Cancinica B. Iudae , ubi dicitur altercatio facta Michaelicum Sarai , Satan enim contendobat detegere eorpus Moysi , Michaes vero resiliebat; ergo instinctu d monis proponuntur cadauera Sanctorum adoranda ridelibus.
R ndetur illam contentionem. vel sui Dis quM contendebat cum Michaele super i ire non naturali, sed mysti- eo Moysis , hoc est, populo Israelitico', quem
Satan volebat non educi ex captiuitate Baby-:lonica, Michael vero repugnabat, ut explicat Beda in rem Deum Iuda , 5 confirmari potest ex OB. . Zachariae. Vbi de cadem pugna videtur esse sermo,Vci,ut aliis multis placet, contentionem suisse ex eo, quod daemon volebat, detegi cadauer Moysis, ut Iadis haberent occalionem idololatriae, ad quam erael nimis propensi: hoc autem periculum non militat inter nostros fideles; quare sicut permittuntur imagines Dei, quae Iudaeis non permittebantur, ut supra dictum est 1, sic etiam potuit ob eam clem rationem illis auferri eadauer Moysis, erga quem adeo erant Iudaei propensi ; ut factu illud ut Deum adorarent. Tertio obiiciunt ex Concilio Eliberitano can. 3. . Vbi prohibentur cerei interdiu ad sepulchra accendi, inquietandi enim Spirum Saticiorum non sunt.
Non ulli respondent ibi non eme sermonem
de spii itibus mortuorum, sed iustorum viventium; qui fortasse inquietabantur aspectu ce I eorum , quia accendebantur ex cogitatione superstitiosa qua ex Getilibus acceperat,quod animς mortuoru cereis accesis pol et euocari. Secundo respondetur etiam intelligendo illud de spiritibus mortuorum , non prohibet cereos accendere ex cultu religioso . sed supra dicta superstitione , qua Sancti inquietari
528쪽
dicuntur, quia eis Aisplicet, sicut, & Spiritus sanctus ad Ephes .nostris malis operibus. on- tristati dicitur,
Tectio alii illud intelligunt de Episcopis.& Presbyteris, qui dum rem sacram peragerent, turbabantur, NI inquietabantur strepitu,& rumore eorum, qui ut cereos accenderent,
vel disponerem huc illucque vagabantur. Quatio alii per Sanctos intelligi int Cleri-
eos illos, qui cu itodes erant caemeteriorum, Z sepulchrorum Martyrum; hi enim non parum grauabantur, si cerei accenderentur, eo quo lGentiles luminum indicio certiotes fiebant de Martyrum sepulchris, unde oportebat diligentius inuigilare ad ea eustodienda. Quinto denique tollunt intelligi illa verba, quali dicat, s ideo accenditis cereos coram Martyrum sepulchris,quia existimatis illis eereis posse euocari, & venire ad vos anima Sanctorum ne accendantur. De caetero quia quantumcuinque accendantur,ipsi tam ε San. notum Spiritus non possunt euocari, nec inquietari a sua quiete,quam habent.
a. t. Qimrto obiicitur difficilis locus Hieronymi post Epistolam s3. contra Vigilantium
tua m. num. II. ubi cum Vistilantius obiectilet idolo-eι nym, latriam esse huiusmiai cet eos accendere ; re spondet ipse i Cereos Hara luce non accendamIu, sicut frustra calumniarar sed ut nactu tenebras hoc solatio temperemus , D ellemus ad lumen , nec ecci tecum dormamin in tenebras. si aliqui propter imperitiam , cst simplicitatem secularium hominum , vel certe retici artim faminarum , aeuibin vere possimus dicere r eonfiteor, zaelum Dei
abent sed um fecundum scientiam hoc pro honore Asartyrum faciunt.quid inde pendi, ergo Hieronymus censet sum cereorum sola ignorantia excusari. Em Duν. Respundetur, potius ibi obiter I lieronymusupponere licitum esse honorem reliquiarum Martyrum : nam si aliqua ratione cerei interdiu aeeensi excusantur a superstitione , est quia accenduntur in honorc Martyrum. Quia tamen ille modus colendi Martyres non erat adhuc satis in via , & valde redolebat superstitionem Gentilium, qui per cereos centa Muse euorari, vel consolati animas mortuorum; ideo forsit .in non omnino probat illum usum.
nisi omni superstitione deposita fiat ex syncero animo solum honorandi, de colendi Martyres: sicut,& ad Iegendum Euangelia sui postea subiungit cceperant iam accendi luminaria ins gnum laetitiae etiam si lux Solis clara esset. 11. Quinto potest obiici ex Concilio Brachar. ob; EZἰa III. ubi reprehenduntur Episcopi quia
inui in solemnitatibus Martvrum reliquias c collo c. 3Iac. . suspenitebant. F. -uetur. Respondetiir non reprehendi cultum reliquiarum, sed factum, & pompam, quam asse stabant Episcopi, ideo nimirum reliquias gestantes . ut ipsi a Levitis in sella gestarentur. Quare ibidem subiunntur, si Episcopus reliquias gestari velit, non ipsum a Diaconis in sellula vehendum , sed eum populo peditem
23. y lximo potest obiici , quia ossa Sanctorum
Dbiactis viis solum retinent materiam primam, cum quan-D a. titate forsitan,& aliquibus accidentibus; ergos lGo possunt adorari potetur etiam, liccζ iam in vermes abierint, cum maneat ibi eadem
Respondetur in primis priuato cultu licere adhuc materiam Sancti sub quacumque sorma venerari. Deinde rei pondeitIr, non decere. ut publicε proponantur adoradae; tum quia,c sim materia transit in alia eo posita post multas transmutationes , non potest haberi certitudo de identitate materiae ; vermis enim,vellanta acquirit materiam ex pluribus, aliis reus et tum etiam , quia iuxta communem modum eone ipiendi qui in hoc potissim uiri alia tendi debetὶ non censetur iam retinere tan tam habitudinem ad talem Sanctum : sie ut quando erat sub eadem figura, vel ab alio vi
uente, non fuerat occupata; materia enim illius viventis censetur esse, & denominatur a quo ultimo possidetur.
SECTIO III. Gais cultus reliquiis tribuendussiit
Abriel Vasque E dissut. I I 3. eodem modo 24. de reliquiis loquitur, sicut de imagine & vasque cconsequenter docet, reliquias non posse adorari ii ne perlona, cuius reliquiae sunt, ita ut ad personam tetminetur summissio interna , ad
reliquias vero nota solum externa.SUare E ve S rea.
IO dicta dissut .s s.fe . i. docet, reliquias, sicut imagines duplicite e posse adorari. Primo se or- sin , & sine persona in recto, sed adoratione respectiva propter personam ; secund5 simul coniunctas cum ipsa persona, de eadem ado
Nos consequeter ad ea, quae de adoratione 1 s. imaginum docuimus, similiter omnino in prς---- senti dicimus; reliquias siue simul cum persona in recto, siue ipsae solae in re sto adorctur,sem per Uorari cultu respectivo propter diqnitarem personae cuius reliquiae sunt; quia ipsae in se non habent dignitatem, de excellentiam, ratione euius possit homo se illis prudenter submittere; potest tame se illis submittere propter dignitate eius, cuius reliquiae sunt,quo spectat omnia,quae de cultu imaginum dicta sunt. Frustra enim aliqui, quos refert Vasquenetbis pra .disserentiam volunt constitue re inter reliquias.& imagines, ut licet hae non possint sine exemplati anrati, illae tamen possistit sine illo euius reliquiae sunt. Caeterum cadem est ratio utrarumque quia reliquiae etiam secundum se non habent excellentiam ullam
propter qidim homo se illis prudenter submit
tar,nec habent naturam intellectualem ratio ne cuius possint terminare actu iustitiae etiam holestativae; quare dum illas adoramus, necesse est, quod simul in recto vel in obliquo tendat nostra in ictio ad naturam intellectualem,
ad quam illae reliquiae spectant, cui nos etiam submittamus, & cui velimus soluere debitum in ciuitu suarum reliquiarum;& propter cuius excellentiam colamus reliquias. Unde sicut diximus de imaginibus,sie etiam de reliquiis dicendum est , reliquias ad Chi istum pertinentes terminare adorationem latriae , quae respectu Christi sit latrix persecta . de absoluta e respectu vera reliquiarum fit latria respectiua , dc imperiacta : reliquias vero ad B Vir
529쪽
s. Virmnem spectantes colimus similite thyiaerdulia, quae ut terminatur ad Dei param, si typerdulia persecta ut terminatur vero ad reliquias, sit hyperdulia respectiva, &imperfecta. Denique reliquias aliorum sanctorum colimus per dullam , quae ut terminatur ad Sanc hos sit per ista,& absoluta; ut terminatur vero ad reliquias sit dulia etiam imperfecta, &respectiva. Vide quae de cultu imaginum diximus nam ea omnia ad cultum reliquiaru plicada sunt, ne illa omnia repeter cogamur. χε. Potest tamen circa hanc doctrinam quaestio aliqua excitari: propter quam scilicet excellcntiam adorentur nunc rcliquiae, V.g. S. Petri rdiximus enim, eas debere adorari semper propter excellentiam, non quam habeant in se, sed ipsus S. Petri. Cum ergo S. Pedi us habuerit cxcellentiam tunc quando habuit illam rc- liquiam, vel quando ei coniuncta fuit ; dc habeat etiam excellentiam nunc, quando ab illa reliquia s eparatius est: dubitari potest ad quam ex cclientiam rest icere'debear cultus reliquiarum 3 ad illam quam olim liabuit.quando coniungebatur cum hac reliquia r an ait illam, quam nunc de secto habet 3-Htιaia. I anc quae Ilionen a nemine video disputa. ri nec leuiter attingi Pro solutione tamen adiuerte id qimul supra saep) diximus, adorationei inaginis . vel reliquiae: cluplicem habere respe. iiim : alterum ad personam , vel luppolitum rationale . propter quod adoratur imago, vel reli uia: alterum ad dignitatem, seu excellentiarn,quar attenditur ad illum cultum. Respondeo ergo,adorari quidem reliquia mropter animam,quae nunc existit.Quare pro-abile pii todi anima S Petri fuisset an nihilara, non potio eius ossa in tetris adorari, ni ri enim
daretur res rarionallis, propter quam adorarentur dic Et antea suissent ossa viri sancti. Non tamen necesse est omnino alte di ad dignitatem, quam ipsa anima nune habct: sufficit enim at tendere ad dignitatem,quam habuit, vel habitura est, quod ipsa experientia,& usu eomprobatur: honoramus enim illos etiam, quos icimus , suisse, vel cito suturos esse in aliqua dignitate. Et de S. Vincentio Ferretio lcgitur, quoci quoties occurrebat homini cuidam de plebe si ullam speciem sanetitatis habenti, non
se poterat continer .quin cum pronus adoraret. do quod praeiciebat. eum aliquando mar-t,riuin subiturum. Ratio autem , priori est, quiui haec sit natura excellentiae,ut non soluinquando praesens est i ed a mea de postea digni-fie et subia ctum, illudq; reddat honorabile. Et conlirmari potest ex ipsis usu politico, quo homines urbani rcm . quam alteri gare volunt, prius rCucrenter osculantur quia nimirum, licet res illa adhuc non sit in manibus illius, cui illam damus, atque adeo nondum sit ab illo dignificxta; breui tamen ab illo attingetur, deprciter futuram dignificatione de contactum, iam nune illam osculamur; ergo limiliter hominem habiturum sanctitatem postumus iam nunc venerat i propter sanctitatem suturam,ii
1 T. Dices, ergo possent cliam adorari ossa propter sanctitatem , S: di nitatem illius Sancti, qui extitit, de cuius ossa suerunt, licct. nunc 'Dan.de Lugo de Inc n.It. non existeret anima; ut quiὰ enim necesse est persona actu existere propter qui fit adoratio Respondeo, negando conlequentiam, quia Eum tuae. adoratio, ut supra diximus, cum sit actus Teligionis vel obseruantiae est actus iustitiae potestativae: quare debet esse ad alvi, cui per illum actum reddatur debitum,& cum quo ponaturaequalitas. Diximus aute ibi, hanc aequalitatem
non poni eum ipsa imagine, quod idem die dereliquia) sed cum exemplari, cui dcbetur ille
cultus imaginis. Cum ergo non possit redd3. aut persolut debitum homini,aut subiecto non existenti,consequens est, quod ad hoc ut adorentur olla, tequiratur existentia animae , cui per illam adorationem soluatur debitum. Co firmatur exemplo iustitiae rigorosae. nam si detraxeris homini iam non solum mori D, sed omnino an nil, dato, quis dicat, illam esse iniuriam homini, qui extitit. vel ex hoc capite elle peccatum graue, & obnoxium restitutioni ergo similiter, si conculcares ossa SYncti, cuius anima estet an nihil ara, non elset ille ac tus iniuriolus , aut contumeliosus contra iplum Sanctum; contra quem enim effet initariaὶ sanξ non contra corpus, quod non est capax illiu-tiae ; sed taec contra animam, quae non existit, ergo contra nullum. Obiicies primo, possum ego nuc amare ine- 29.
dium propter bonitatem finis non existentis. Obiectio tri sed futuri; ergo possu eolere reliquias propter dignitate personae,no praetentis,sed praeteritae. Respondeo, negariclo consequentiam: ratio dii criminis est, quod bonitas sinis non est, cui per amorem medii aliquod debitum persoluitur, sed est, quae intenditur per media: at ver δpersona excellens est. cui persoluitur debitum cultus in reliquia.vel imagine, ut diximus: non potest autem persolui debitum personae non existenti. Obiicies seeundo , potest tilorari nunc ali- 3.
quid propter personam futuram, ad quam dieit habitudinem , licEt nunc illa pertina non
existat; ergo propter praeteritam, quae iam omnino non existat; Patet consequentia,quia nunc non magis existit futurum quam praeteritum. Antecedens veris probatur quia si ego certis scirem , ex hac portione maceriae generandum esse hominem sanctum; cur non pol
sum illam nunc osculari, Si amplecti 3 sicut S de Abrahamo legimus Genesis r . adiurasse seruum suum ponita illius manus subter sec- more Abrahae: ideδ nimiciam quia de Lae more Abraliae eggressurus erat Christus iuxta communem interpretationem; ergo per habitudianem Christum sututum erat iam res sacra scemur Abrahae,& materia iuramenti:ergo possiet
etiam dile tunc materia adorationis.
Resipsi leo negando antecedes:& ad exemis plum admitto, foemur Abrahae iam tunc fuisserem saeram,& adorabilem: non tamen propter humanitatem Christi, quae non existebat, sed propter Deum , qui iam tunc deputauerat sibi Abraham, ut progenitorem,& cosanguineum: quare qui tunc adoraret foemur Abrahae, non tam solueret debitu eultum humanitati Christi non existenti qtiam Deo existenti. Obiicies terti3, potest fieri iniustitia contra . hominem non existentem; ergo poterit etiam Obiectis ter- Sss a exerceri
530쪽
336 De myrterio Incarnationis.
exerceri religionis circa ipsam. Probatur antecedens. nam ii ego sciam ex reuelatione, V. g. talem hominem extiruru in post decem annos si nunc eum infamem praecli .cendo, illum certissime futurum esse furem, ebrium,&e .peccabo quidem contra iustitiam, teneborque ad restitutionem ; ergo potest committi iii iustitia contra hominem non exi
ius. Λώκ. Resporadeo, iniustitiam non committi se maliter contra hominem non existentem secundum eum starum: nam si honin aliquis esset omnino annititurus, non esset peccatum
iniustitiae detractio illius , sicut nec detractio hominis possibilis, & procurare etiam, quod
aliquis homo possibilis non generetur, non Videtur ex se elle peccatum contra iustitiam ob eamdem rationem. In casu autem posito admitto, illam detractionem hominis futuri esse cotra iustitiam, non quide quia hodie auferas aliquam famam ab illo homine, cum bodie non habeat famam: sed id eis, quia hodie ponitur causa, ex vi cuius moraliter perseuerantis auferetur fama ab homine quando existet. Quare se ut non possum hodie adhibere venenum , quo cras moriatur homo cras produeendus , quia lic t hodie non occidam illum, eras tamen occido tollens vitam , quam cras habet: se nec possum hodie detrahere hominieras suturo, quia licὶt hodie reuera non tollo h n rem: eras tamen illum tollo contra iustiriam: Se per consequens sicut non pomum cras illum diffamate, vel occidere, sic nec possum hodie ponere causam ex vi euius cras dissa-inetur,vel occidatur. . , Obiicies quartδ; non licet odio habere ho OM,A;. minem ut iam postquam an nihil atus est, neeruare . ex malo erga eum affectu desiderare, quod non reproducatur; ergo circa hominem
annihilatum potest exerceri actus iniustitiae eulpabilis, sicut & odii. Rineturiis. Restonde negando consequentiam. Ra tio discriminis est, quia obiectum iustitiae est
debitum: eam autem homo non existens non
sit capax debiti, sicut nee alicuius iuris, hinc est. non posse esse terminum iustitiae . vel inia iustitiae. At vero charitas potest versari tameirca hominem possibilem , quam circa existentem : imo Deus tune maxim E diligit aliquem , quando praesupponendo illum in statu possibili, vult ei conserte existentiam. II. Ratio ergo a priori, quare non possit adorari reliquia, quando non existit creatura rationalis , ad quam pertinet, sumitur ex supra
dictis ; quia scilieet adoratio et ixm reliquiae & idem est de imagine, est redditio cultus, qui tali personae, vel supposito rationali debetur non sollim in se, bed etiam in rebus aliis
ad ipsum pertinentibus: cum autem pereunt seppos eo percat omne ius, qui l habet, perit etiam Omne debitum, re per consequens adorare tunc imaginem. vel reliquiam non esset reddere eultum debitum alla ui, cui enim 3c diri nemo existat, cui cultus illius reliquiae sit debitus.' Ecce ergo quare ad adorationem reliquiae exigatur existens persona, vel natura rationalis, ad quam pertinet reliquia. Die es, ergo poterit adorari, & haberi pio 3 4. reliquia alicuius Sancti, aliqua vestis, V .g. qua usus suit, non quo tempore erat semctus, sed quo tempore erat peccator, & inimicus Dei. Probatur consequentia quia haec reliquia non adoratur praecise , quia fuit res hominis sancti, qui extitit , sed quia fuit res illius hominis, vel spiritu ,qui mine existit iamnus ; ergo non debet attendi ad cultum reliquiae stat iis, quem habuit tunc homo, sed quem nunc habet ille homo uel spiritus. Consequens autem videtur absurdum quis enim coleret pro reliquia Epistolam, quam Dauid scripsit, ut occideretur Urias; aut libros haereticos, quibus Augustinus utebatur ante suam conuersio
Refmndeo tamen, concededo consequentiam tub distinctione; nam vel res illae, quibus sanctus utebatur in statu peccati , fuerunt illi instrumenta peccandi, vel non. Si primum, non poterunt coli oro reliquia, quia illud, 'uod habetur,& colitur pro reliquia . non solum debet esse res pertinens ad illum sanctum, sed etiam talis , ut in se non contineat
aliquam turpitudinem, ratione cuius reddatur cultus indeeens hic, AI nunc. Qitare Communitet docent Theologi, non posse coli asinam , qua Christus usus est ad ingreaiendum Hierosolymam . quia ille cultus ratione subiecti hie, & nune indecens est, quod idem de aliis similibus dicendum est. Ex quo fit a fortiori . indecentem ei se cultum illius rei, quavsus suit sanctus ad peccandum, quia non potest illa res non repraesentare peccatum, de defectum illius Sanehi.quem ei limus : quarumagis videretur illa esse exprobratio peccati, quam cultus. honor illius sancti. At vero si res tales sint, quae non suerint instrumenta ait peccandum, nec repraesentent peccata illius Samsti, non dubito, quin ex bono, N: sincero animo possint coli. Imo, quotidie veneramur locum, in quo aliquis Sanctus nariis est. qui1 licet natus tia erit in statu peccati; non tamen attendimus ad id . quod tunc erat, sed ad Sanctum,qui nunc existit venerabilis, non solum in te.sed in omnibus etiam rebus,quae ad ipsum pertinere videntur. vltimo tamen aduertendum est,ticεt anni- s rhilata anima, n5 possit adorari corpus propter Ariinuenda ipsam animam non existentem , ut supra dictum est , posse tamen adorari alio cultu respectivo magis remoto nempe propter Deum. qui in illa carne, de ossibus glorificatus suit Mad cuius obsequium fuerunt instrumenta. Quare ex hoc etiam capite posset peccari contra religionem coculcando tunc illa ossa, non quidem, quia seret iniuria homini, aut animae cuius fuerunt, cum iam non existat,& nori sit
ea pax iniuriae; sed quia fieret iniuria ipsi Deo. ad quem peculiariter illa oli a peαinent, de qui in illis peculiariter glorificatus suit. APPEN