장음표시 사용
261쪽
to potuerunt Pacto citra errorem fastidire, siquidem ea aetate illas jam in sacramentorum seriem doctores Concluserant. Quod vero indocti illi & rusticani homines ignem purgatorium dari negabant, id est indicio, ipsos in sacris litteris nullum ejus pervidisse fundamentum, ac de cetero accessiones novel
las dogmatum, a patribus traditas, Ecclesiasticas repudiasse. Eadem ratio ipsos impulit, cur orati nes seu preces, pro salute defunctorum tum fieri solitas, exploderent, satis habentes, exemplis & pronuntiatis sacri Codicis inniti. Ipsi vero a cathedris erant disjuncti, a muniis Ecclesiasticis & splendore collegiorum alieni, ruri agentes, vel in despicatis urbibus commercia viliora tractantes. Ideo vocati sue runt rusticam , idiotae , contemptibiles. Nec tamen
numerus ipsorum fuit exiguus, siquidem Bernhv-dus, sermonem eorum instar cancri serpere, tradiis dit. Quae singula si sub unum conspectum rev co, Waldensium auctores& progenitores mihi videre videor. BEAUSOBRIUS sa pulcre de oris ginibus Waldensium ita disserit: L'Origine des Rauin
deinde Vir Celeberrimus, Waldensibus commune Manichaeismi probrum fuisse objectum. Viri, honoribus adfecti, ab hac rusticanorum doctrina sese servabant immunes, territi quippe poenis crudelissimis
262쪽
nais, passim in eos expromtis &effusis. Quum enim quadraginta viri, partim generosissima stirpe editi, partim Clerici, Aureliae illam fuissent amplexati, delatores rem detulerunt, Anno ΜXXII. ad Regem
Robertum, qui, concilio conVocato, eos, tanquam
convictos Manichaeismi damnatos, igni vivos jussit
exuri ac concremari. Horum Canonicorum d
Etrina exquisita ac morum integritas a scriptoribus aetatis illius admodum egregiis ornata fuit elogiis. Constantia autem ipsorum adeo in animos insectatorum penetravit, ut ipsos stupor 8c admiratio ince serent. Ea enim spe, ea animi firmitate & eo gaudio martyres illi flammis sese dabant, ut in igne eluceret immota pectoris ipsorum magnitudo. Paulinio post ad Atrebatum, Cameracum, & Tolosam homines ejusdem sententiae fuerunt deprehensi. Sed
in eis dispar erat animus, nec fides aeque excelsa. Imminentes crudelitatum procellae eos perculerunt terrore, & metu exanimarunt, eo quidem eventu, ut reliquiae clanculum & passim in villis haererent, ita impedientes, ne ingenia adversariorum exaspera
f. III. Fuisset Bernhardi ossicium, accurate ruinsticanorum illorum percensere doctrinas, ipsi minus probatas, dare ac proserre propria ipsorum verba, sequi complexum illorum dogmaticum, designare libros ac testes, ex quibus dijudicari potuerint a quovis alio dogmata illa suspecta. Sed ea circum spectione vel raro veI nunquam usus est Berni ardus ille, quo majorem statorem ac satellitem curiae Romanae vix vidit aetas elapsa. Tanta enim inerat ei cupiditas amplificandi sedis Romanae auctoritatem, ut eos, qui a Christiana religione erant disjuncti. vel errore quodam in dogmata, semel in Ecclesiis
263쪽
quamplurimis recepta, impegerant, vi , terrore, ει ipso ferro doceret ad ovile Christi, certe Romanum, esse deducendos. Ipsius impulsu suasuque expeditiones cruentae in Stavos, Saracenos, & i colas Palaestinae fuerunt susceptae bὶ, eventu praedictionibus ipsius haud respondente. GAUFRIDUS Clarevallensis, praeco & laudator Berni ardi, nequidem audet hoc sanguinolentum Bernhardi sactum in dubitationem revocare c , licet perhibeat, Bernhardum, jussu Papae precibusque Regis Ga liarum adductum, populis principibusque expedi
tiones sanguinolentas suasisse. Idem Bernhardus, eadem incitatus religione, instituta Templariorum, quitum in Palaestina exorti sunt, adprobavit mirisque extulit elogiis d . Quis credet, virum, tantopere Pontificum auctoritati stabilien)ae addictum, candide & debite exposuisse eorum dogmata, qui eam negligebant, certe minoris ducebant. SI ea, quae Bernhardus de erroribus Gilleberti, Episcopi Picta viensis se , edisseruit, contendimus ac comparamus cum testimonio Ottonis Frisingensis ; tum intelligimus, quanta credulitate, ni ambitione, laboraverit bonus ille Bernhardus, simulac, dissentientium opiniones ut convelleret, in animum induxerat suum. Quem ipsius naevum nec eruditissimus Papebr
chius D, nec celeberrimus J oannes Lamius fg dis
264쪽
simulare valuit. Et quem ea aetate Pontifex R manus fideliorem ac potentiorem nactus fuit patronum Bernhardo i Bernhardus Lothario Saxoni, incomitiis Leodiensibus, A. MCXXlI. jus investiendi Episcopos mira libertate extorsit h), ut Pontifici faceret gratum. Ea enim opinione erat imbutus, qua excellentius quiddam curia Romana ne votis quidem conceptis potest expetere, quam ita profert i)r Plenitudo potestatis super un esu orbis Ecclesias Angulari praerogativa Apostolicae sedi dara est , qui igitur huic potestati resistit, Dei ordinationi resistit. Eam ob causam eis, qui levissime a via Romanae doctrinae regia desectere videbantur, procaciter in sultabat. Comprobo hoc pronuntiatum iudicio, quod Bern haesus in Arnaldum de Brixia evulgavit,
ita conformatum i Ur Brixia evomuit, Roma exhor ruit , Francia repulis, Germania abominatur, Italia non vult recipere. Num Cicero de Catilina vel Antonio gravius sentire & dicere potuisset ἰ Adde, quod Berni ardus cultum Mariae & Sanctorum plus justo & ultra limites protulerit, sensui mystico
praeter debitum & modum indulserit, ignem purgatorium ac missas pro defunctorum salute reparanda propugnaverit, ac nihil secerit reliqui, quo curiae Romanae gratus & acceptus esse poterat. Adjungam in praetens illud ejus de beatissimae Mariae potentia & potestate elogium, de qua sic o disserit : Ascendens ergo in altum virgo bea a, dabit ipsa quoque dona hominibus. Ouidni daret ' siquidem nec
265쪽
Dcultas ei deesse poterit nec potestas. Regina coelorum est, misericors est. Denique mater est unigeniti Dei Ilii. Nonne hinc, obsecro, satis natet, Bern hardum auctoritatem & doctrinam, sedi Romanae tunc propriam, ardentissime propugnasse, adeo ut in dissentientes vel serendos vel expiscandos vel mansuete docendos patientia omni fuerit destitutus.
f. IV. IOANNES ALPHONSUS TURRET TINUS, vir encomio meo superior, inge- 'nue largitur 0, origines Waldensium Petro Waldo esse antiquiores, ratus, eos Clericos, qui secundum edicta Pontis cum Leonis i X. Nicolai II. &Gregorii Vll. dimittere uxores Mediolani recusabant, ab Ecclesiae Romanae consortio secessisse , ac in loco, Patarca dicto, peculiares sibi instituisse conventus. Quam fuisse Patarinorum, seu Valdensium, saeculo XII. medio notissimorum, originem; ipse existimat m verisimile. Originem eorum altius repetit Ven. IS A ACUS BLAUSOBRIUS 3. z. Id unum in Turrettini opini
ne mihi videtur invicem repugnare, quod Patarini matrimonium, Clericorum quoque , Deo probari contendebant, Waldenses vero Manichaeismi labe Iaborare existimabantur, in quos quippe convicia ab insectatoribus conjiciebantur, a contemtu Ec damnatione matrimoniorum desumta. Calumniae stilent veri speciem praeferre, quam actio prorsus contraria suppeditare fingentibus vix potest. Promisit nobis Cel. Beausobrius accuratam de Waldensibus concinnatam historiam, eoque fine, in modum prolusionis, edidit Tomum primum Issoris e Criticae de
266쪽
IIIanichaeo st Manichaeimo, gallice adornatam editamque Amstelodami 173 . 4. Adspiret Deus virotam eximio vitam viresque , ut ne fidem datam migrare cogaturi Nam sine ullo dubio omnes scriptores multis post se parasangis relinquet, qui historiam de Waldensibus dederunt, nominatim JOANNEΜ LEGERUM , qui scripsit librum: Histoire Generale des Eglses Euangeliques des Vallies de Hemoni, ou Raudoiges, Leidae, seu Lugduni, I 569. sol.& alium , Hisbire des Raudois, in cujus Lib. ll. cap. 2Ο. 22. 2 . originem Waldensum a Claudio, Taurinensium Episcopo. ante medium seculi IX. florente, repetit. PETRUΜ porro AEGIDIU Μ Pierre Gilles, in cuju3 liber exiit in vulgus, Gallice inscriptus: Histrire Ecclesiastique des Eglisees Reformees, muressis appellera Esses nudoses, Genevae Isqq. l. nec non PETRUM PER RINUM, condiatorem Histiriae de Maldensibus, & ea, quae in FLACII Catalogo testum veritatis Cermani eo occurrunt
p. 2- -277. ne quid dicam de AEGIDI ΙsTRAUCHII Differtatione, δε Maldensibus, Vite-bergae 6 p. ventilata, aut de IOANNIS CONRADI DANNHAUERI Diff. de Ecclesia Maia, densium, Orthodoxiae Lutheranae teste cryocia, Argentorati A. I 668. q. publici juris facta. In praesens in id intendimus animum, ut origines Waldensium antiquiores esse ostenderemus , quam eae solent plerumque existimaria
267쪽
Quo demonstratur, hoc universum ex non exsistentibus, a Deo esse productum, ad Ebr. X l. 3. SYNOPSIS. s. I. Γαid Graeci intelle
curi re um origine ex o- ditur.
f. IV. Mundus es res composita.
, . Ul. Composita con sunt tandem ex indis
duis seu Amplicibus. f. VII. Mundus con sit
f. VIII. Simplex es vel infinitum, vel Anitum. f. IX. Sub antia infinita,
s. X. Simssicia e quibus constat mundus, sunt M
3. X l. Simplicia finita nec ex simplicibus aliis ,
f. XII. Mundus oriri non potuit per emanatio nem sui ex Deo. f. XIII. Nec mundus prodiit ac exsistere coepiscasu fortuito. f. XIV. Simplicia munia
elementa sunt naturae contingentis.
f. XV. Ideoque nec stersis propriamque vim, nec immutabiliter exsita
elementa , Producente Deo. ex ere coeperuntis
mundi elementa ex nihilo crearit.
268쪽
g. XUIII. Simplicia per- ftinent ad classem Asbi
f. XlX. Simplicia, e qui bus coaluit mundus , Deo semper fuerunt praesentisma ac notissima.
visum fugiunt. f. XXI. Exponitur em phasis, qua Deo tribui- f. tur potesta; evocandi ac arcessendi xa, quae non ex unt, haud secus ac f. ea , quae exsistum. f. XXII. Mundus ex ni hiis fuit a Deo crea.
. XXIV. Solvitur alia objectio, ex eo de omia, quod fide dicamus demum nosse, mundum ita cre tum es, ut consspicua
exstiterint ex non conspi-xuis. XXV. De iuntur eventus naturales ac δε- pernaturales.
cium ad eventus superna rurales est referendus. XXVII. Corollaria adduntur d- , ne c ruralistis admittenda esse miracula, ac Philois
sephis frustra exprobrari, quod propendeant ipsi ad
XXVIII. Upus mona-dologiae exponitur.
Graecorum Philosophi ea vocarunt Fα οντα quae in rerum universitate sunt durabilia, immota, stabilia & ita comparata, ut persistant for mamque suam retineant; e contrario eidem volu runt, ea, quae figuram facile exuunt, quae fluentia , mutabilia, & ab una forma ad alteram brevi, abeunt, dici ac existimari τἀ ριέψτα ca . Quam
269쪽
ob caussam adprime veritati est consentaneum, v et es non ideo creationem mundi ex nihilo reputasse pro vera, quod mundi partes aliquas statuerunt ex non-exsistentibus esse ductas ac protractas Ecquis
est, qui ullum a sacris Iudaicis ac Christianis a , lienum Philosophum docere possit creationi ex nihilo peractae ex animo favitas Verba quidem ipsorum.
ea extra complexum orationis expendas ac notionibus nostrae aetatis subjicias, videntur aliquid altius spirare, nec a consultis nostris, quibus mundum ex nihilo coepisse decernimus, abhorrere. Quam primum vero verba ipsorum, pro boni interpretis ossicio , ex colligatione ac compage sententiarum, quas ipsi Philosopni prae sese ferebant, exponImus, ni hil restat, unde ulla cum veri specie colligere possimus, illos, mundum ex nihilo creatum fuisse , esse arbitratos. f. li. Divinus Paulus Deum, in quem fiducia Abrahami silmissima recubuit, describit, ab effectu singulari ac extraordinario instructum. Vocat ipsum b) ζωοποιῆda τους νεκρους φ καλῶν α Ta-ώνται ς υντα , Impertimetem vita morauos, ac υ cantem ea . quae non e istant, quemadmodum ea evocat st exsistere Iubet, hoc vel illo modo, quae Iam 'sistunt. Reipicit legatus Dei ad Abrahamum, qui Isaacum unicum filium, iussu supremi domini, erat immolaturus, convictus cetioque persuasus, Deum, ut promissionem semel datam servaret, mortuo iterum esse vitam largiturum. Conser. Ebr. XI. I9. De mortuis ad hιbent Ebraei & Graeci formulam loquendi: -
270쪽
δει, non exsipunt. Jer. XXXI. I . Matth. I. i 8.
Clarissimus TOBIAS ECKHARDUS, Gymnasii Quedlinburgensis Rector meritissimus, idem
comprobavit. Paulus Vim Dei, qua mortuos potest in vitam revocare, incremento dictionis exornat. Is enim , qui ea , quae non exsistunt , exsistere tamen possunt , nulla in contrarium obvia contradictione, potest exsistentia reddere, omnino idem mortuos quoque valet vitae rursus reddere. Planum itaque est ex hoc loco, Deo propriam esse illam facultatem, qua potest ea, quae non exsistunt, ideoq ue non sunt conspicua &spectabilia, exsistentia reddere & ex nihilo creare. f. III. Graecorum ac Latinorum philosophi, a sacris verae revelationis disjuncti, rudem & indigestam quamdam molem, seu Chao, putabant nunquam non exstitisse, Deoque vix eam reservabant gloriam facultatis, qua valet ex informibus facere ea, quae
formam habent dc vitam. Epicurus tandem, eX mutuo particularum & sortuito particularum Chaos concursu mundum exstitisse, praecepit, ac Deum a mundi productione exclusit c . Non vacat jam ad ea divagari & excurrere expendenda, quae socii Hι- soriae Unisersalis, Anglice elaborandae, in Tomo
V. Critis. Angli ι. p. 22ao M. Carolus Banruus LR GIUS, in Prolusiona Observationum Philologicarum in Novum foedus. ex Euripide collectarum. p. 12. R.