장음표시 사용
311쪽
adsuefactus. Quare facile in suspicionem adduiebantur penes eum innocentissimi, qui a solita Io. quendi simplicitate in disciplinis Theologicis deflectebant. Eugenio in Gallias delato , Gilbertus primo Antissiodorum , post Parisios , suit arcessitus. O jiciebantur ei potissimum haec tria erroris capita ,
quae docuerit, veluti verat L Divinam essentiam non esse Deum 4 II. Preprietates personarum non esse i as personas, ΙΙl. Theologicas personas in nulla praedicari propositione, IV. Divinam naturam non esse incarnatam.
Addebant quoque haec tV. Neminem pro nobis gratiam Dei mereri, prae ter Chrisum vI. Nullum baptitari, nisi alvandum &c. Gilbertus variis rationibus sese defendit Parisiis , inprimis testatus, sese tres persenas dixisse tria singula ria, id est, excellentia & prae ceteris rebus extinmia. Resumta fuit deinde haec disquisitio , Anno MCXLUlII. in Concilio Remensi, ad medium
quadragesimale tempus. De primo tantum capite Romanus Pontifex definivit, ne qua ratio in Theologia inter naturam ct personam divideret, neve Deus disina essentia diceretur ex sensu ablativi tantum , sed etiam nominativi. De Tritheismi macula ne verbulum quidem Gilberto fuit objectum, qui, decisionem Pontificis Romani reverenter amplexus.
Damnatus non fuit ibi. licet ita sibi persuasisset JOANNES ANDREAS SCHMIDIUS. in Comisndis Bis.
312쪽
Archidiaconis suis in gratiam receptis, cum retenta ordinis sui dignitate ad prosequenduin Episcopatus sui munus Pictavium sese retulit. Definitio equidem causae non condemnavit Gilbertum , sed Concilii ignorantiam arguit; Quis enim docebit, naturam inter & personam non elle dividendum, quantum ad trinum Deum adtinet ἰ Una certe Dei est natura, sed tres sunt personae. Nisi dividere naturam inter& personam liceat, tot erunt in Trinitate personae, Quot sunt naturae, quod est omnino falsum. Gothostedus, seu GAUFREDUS, in Vita S. Bern-hardi, ac ex eo BARONIUS t) rem ac decisio- nela, in Concilio universeti pronuntiatam , aliter reserunt, nimium scilicet tribuentes famae laudibusque Bern hardi, quasi is non fuerit homo. ΑLBERICUS , trium sontium Monachus, su) de Concilio Rhemen Ii nonnulla habet, quae operae pre lium suerit transscribere, ut exinde, Gilberto de Tritheismi labe nullam litem fuisse intentatam, cognoscat lector. Ipse sic disserit: In hae synodo Remen i Archiepiscopi, Episcopi ct Abbates , inqua ad
mille centum reseksse dicuntur. Di pus is etianensis ibi depositus es ct Hatio Trecensis. In eodem Concilio B. Bernarias contra Pictaviensem Episcopum, Ac i- .strum Gillisertum , de fide sanctae Trinitatis duobus aiebus dissutavit. Meminit Ese hujui loci, sermone super
psit, Gilbertu in futile damnatum . docens potius, Sermone So. in Cantica, ipsum ea, quae reprehensione digna in conventu inventa fuerint . ore proprio damnasse.
t In Annalibas Eccles licis , ad Annum MCXLVIII.
313쪽
Cantica Canticorum octogesimo idem dicens: si quid proprie de Deo dici posit , rectius congruentiusque dicetur, Deus es magnitudo, bonitas ,justitia ,sapientia ; quam Deus es magnus, justus , bonus, ct sapiens. Unde non
ἐν merito nuper in Concilio, quod Papa Eugenius nuper
Remis celebravit, tam ipsi , quam ceteris Episcopis perversa visa est ct omnim suspecta expositio illa in libro Gisleberti Pictaviensis Epycopi, qua super verbo Boetii
de Trinitare Sanctissima atque Catholica commentabatur hoc modo: V Pater est veritas, id est, verus: Filius is es veritas. id est, verus: Spiritus Sanctus es veriari tat, id es, verus e ct hi tres simul non tres veri- ,, tales, Ita una veritas, id est , unus verus V. An obscuram perversamque explanationem, quoniam veriussa usique per contrarium dixisset: Pater est verus, id est, veritas: Filius es verus, id est, veritas: Spiritus Sanctus est verus, id est, veritas, Ur hi tres unus verus , id est, una veritas. Quis non rideret hanc Berni ardi emendationem, tanquam puerilem, nisi auctor ejus fuisset Berni ardus' Addit Albericus e
Petri Abaelardi st Magistri Gisliberii quidam
discipuli, nimium et elantes pro ipsis , B. Berniaria de trahere coeperunt, quorum unus Magister Stephanus dixit ss ὶ Fol. I 81. liti. I. K. editi operum Bernardi. Paris.
Is66. sol. ) De eis BERNARDUs, i. e. Sed haec minimo Sam eontra ipsum Gillebertum loquimur. quippe qui in eodem eonventa Remensi fotenriae Episcoporum hamilite adquieycens, tam haec quam cetera , duna reprehenstone in-vanta. proprio ore damnavit, sed propter eos. qui adhue ιibram illum Gilberti super Boethium) eontra Apostolicum utique promulgatum ibidem edictum transseribere . lectitare feruntur . eontenraosius persistentes sequi Episcopum , in uo. ipsa non fletit, . erroris, quam sarrectiois magistrum ημ
314쪽
rit, se ipsim interfuisse illi Remense Concilio, F Beris nardum no rum nihil adversus Gidebertum suum praevaluisse. GAUFRIDUS, A. Bern hardi notarius, adsectator, & in Clara Valle successor, libellum Composuit adversus Gilbertum, ac sententiam ejus ita exponit, excellam ex Commentario eius in librum Severini Boetii de Trinitate ; quam eo fine cum lectoribus communicabo, ut, Gilbertum Tritheismo docuisse contraria, clare intelligatur. Gilberti doctrina fuit haec: ' Pater veritas , id est,
se verus: item Filius veritas, id est, verus: Spiritus,, Sanctus veritas, id est, verus. Et collutim Parer ,, ct Filius oe Spiritus Sanctus veritas, id est, verus. is sed sunt una singulariter ct smpliciter veritas, id ,, es, unus verus. Oui homo est, ut Plato, vel G- cero, vel Tripho, vel qui Deus est, ut Pater, velis Filius, vel Spiritus Sanctus, quod dicitur illorum
,, quilibet esse homo , ct istorum quilibet esse Deus;
is refertur ad substantiam , non quae est, qua est. is Ouum dicitur Deus, Deus , Deus. Primum de ,, Mire, secundum de Filio, tertium de Spiritu San-
,, cto, eorum quidem, Dem, numeratio fa- ,, cta est s verum ejus, qua seunt Deus, repetitio.
Deinde Gaufridus hisce exponendis adpellit animum, ita tamen ut Gilberti mentem. haud satis videatur adsecutus. Tria illaῬgularis Gilbertus certe aliter exposuit ac Gaufridus. . Transferemus huc verba
Gaufridi, quibus Gilberti subtilitatibus illustrationem suam adjungit, id tamen prae se ferens, ut
candide fateatur, Gilbertum plures Deos nequaquam admisisse. En verba r Id ergo, quo est , unum esse iis Trinisate consentit, formam illam filicet tir naturam De icam, marrem u . xt ita dixerim, Trinitatis. Porro , quod hac essentia est, non, unum in Trinitate esse ,
315쪽
contendit, sed tria singularia quaedam, tres res numerabiles unitatibus tribus; quarum prima fit Pater, secun da Filius, tertia Spiritus Sanctus r idque miraculi δε-cet in beasa illa Trinitate credendum , ct in eo sides meritum omne constituit, ut formam numero unam in rebus esse pluribus fateatur. Illius nimirum unitas formae sola in causa est, NE PLURES DICANTUR DII, quibus divinitas est una communis. Ex qua Gaufridi expositione iis ad minimum consequitur, Gilbertum in eo fuisse totum & perquam industrium,
ut caveret ac impediret, ne tres personae , quae v nam eamdemque divinitatem possident, crederentur tres Dii, tantum abest, ut in Tritheismum inciderit, vel ulla ratione tres Deos admiserit. Bernhardus rerum earum , quas notabat ac censura dignas credebat , erat imperitus. Cilbertus distinctiunculas invehebat in Theologiam & subtilissimas & supervacuas. Quare uterque nobis praebet speculum, in quod eos, qui temerarios Theologorum mores Oderunt vel exuere debent, decet intueri.
f. XlI. JOANNES LAMIUS in severam
censuram in RAYMUNDUM, cognomento Neophytum, qui ex Judaeorum magistro iactus erat Christianus, exercuit, eo quod reliquos inter errores hunc quoque foverit, quo, solum Deum Patrem esse optimum, Dei filium esse bonum in primo gradu, Spiritum vero Sanctum in Iecundo Iradu , tradiderit, atque hac ratione discrimina in divinitate constituerit, personas vero individuas profana separatione divulserit. Fateor aperte, mihi Raymundi illius ii guam non satis esse perspectam. Si ipse gradibus virtutum ac perfectionum personas divinas aestima-
ix De Maa Patrum Nicaonorum fide, P. III. R.
316쪽
DE COMM. TRITHEIT. HAERESI. 193
re docuit, ac solum Patrem infinitis eminere persectionibus arbitratus est; tum ad Arianos est referendus, ni ad Photinianos , quos exstitisse Tritheitas jam supra negavi.
f. XII l. JOACHIMUS, Monachus ordinis
Cisterciensis in Coenobio Sambucinensi dioeceseos Anglonensis, in Lucania, deinde Abbas Monasterii de Curacio, in Calabria , ac tandem conditor primusque Abbas Coenobii ac congregationis Florensis, de Trinitate sentire visus est nonnullis ea, quae favent Tritheismo. Edidit enim librum contra Petrum Lombardum, quem inscripsit de Unitate, seu Essentia Trinitatis. Copiose de eo egit CAROLUS VISCH s1 , concise vero vitam ac scripta ejus recensuit immortali gloria dignissimus GUI-LIELΜUS CAVE α.) ad Annum MCCl. Vitam hujus Joachimi scripsit Fr. Jacobus Graecus, Ordinis Cisterciensis. Exstabat ea in Bibliotheca Constantini Cajetani, Abbatis Cassinensis, qui ipse scripsit Librum Apologeticum de Fidei sinceritate& vitae innocentia Ioachimi Abbatis, uti constat
ex T. II. libri, qui inscribitur r Bibliotheca -- lante di Giov. Cinelli Camoli, p. I . ed. 2. RO
BERTUS BELLAR MINUS, veluti Homerum in nucem redasturus, haec paucula de soachimo sa) adtulit: Dachimus, Abias Florensis monasterii, viivebat ismo ML XCV. - - Circumferuntur quaedam vaticinia seis ejus nomine, de futuri, Pomiscibus Romanis , quae quam fidem mereantur, aliorum so judicium: illud mirum est, quod quum ea va-
317쪽
liciisia ad selos XV. Pontifices pertineant, tamen curio- Atas hominum ad nostira usique tempora extendere illacon.retur. Vixit ipse ad Annum usque MCCI, ad quem b Albericus, trium Fontium Monachus, ex alio Alberico haec adnotavit, memoratu & scopo nostro satis digna: Obiit in Italia versus Romanin Iachim, scriptor novus, Abbas quondam de Gracio,
Cisteretensis Ordinis, qui super Apocalypsin Bonis edi
seper dicta Prophetarum quasdam concordantias edidit de temporibus praeteritis 2 conjiciendo futura tempora, qui multo aliter sentire videtur de adventu Antichristi, quam quidam nostri temporis , qui de die ct in dieni Amplicium tarda sollicitare temere satis praesumserunt. - - Scripsit idem fachim libellum queniam de Trinia rate , in qua Magistrum Lombardum , in Sententiis, redarguere praesumst, pro qua Praesumtisise Papa I
nocentissi stertiua in magno Concilio, postmodum Romae colebrato, eumdem libellum damnaων Ur sententiam Magistri Petri, quae obscura videbaetur, explanavit. Tamen cetera Dachimi opuscula st vitam ejus religiosam cr morum institutionem st eruditionem, quam in Florentino i Florensi monasterio reliquerat idem Pachim, Papa Innocentius tertius non improbavit , sed approbando commendavis. Hactenus nullum Tritheismi crimen ei fuisse obrectum, laeti ac securi intelligimus. Decantata illa Joachimi Abbatis vaticinia Hieronymus Wolfius inseruit Lectionibus seis Memorabilibus c). Liber, quem Joachimus adversus Lombardum ediderat, inscribitur de Unitate,seu E sentia Trinitaris. Quia Joachimus Sententias Lombardi paullo atrocius invaserat, Innocentius III. ins,) Parte II. Chronici, p. 414. edit. Leibuit.
318쪽
in Lateranensi Concilio, cui Anno MCCXV. praesedit , impetum ejus repressit, ac librum Ioachimi
damnavit. Id vero exinde accidit, ut ex Sententiis Lombardi postea excerperetur indiculus nonnullarum, quae minime docerentur. Quae ad calcem Sente tiarum designantur hunc in modum: Articuli, in auibus Magister Sententiarum communiter Non tenetur Q.
Nullam Innocentius Ill. in Ioachimo notavit vel damnavit haeresin, laudavit eum potius, quod Ioachimus omnia sua scripta Pontifici summo adsignari mandaverit, ac Apostolicae sedis judicio approbanda seu etiam corrigenda tradiderit. Id unum Papa notavit in Joachimo, quod hie, libello in Lombardum edito, Lombardum vocaverat insanum& haereticum , motus quadam loquendi formula, sibi minus probata, quam Petrus Lombardus de Trinitate adhibuerat. Tradiderat enim hic, in Sententiis s suis, quomodo quaedam summa res sit Pater & Filius & Spiritus Sanctus, ac illa non sit
generans, neque genita, neque procedens. Intelligebat per eam Petrus nil aliud, ac ipsam essentiam Dei. Conclusiones & corollaria ex Petri illo pronuntiato deducebat Ioachimus, credenς, Lombar dum non tam Trinitatem, quam Quaternitatem in Deo adstruere. Innocentius sanam verbis Petri adjunxit
expositionem, & accusationem Joachimi, veluti frivolam, rejecit ac damnavit c . Nil praeterea Ioachimo objectum, nil amplius in eo fuit notatum.
Aeadamia Parisiensi, C. 3. P. I92. ') Libro I. Santant. Distina. V. ι Barιholemaeus CARANZA. in . Summa Conciliorum, p. 6 . sqq. edit. Duaci I679. 8.
319쪽
Videbatur quidem Joachimus unitatem essentiae, tribus personis, quae sunt Deus, communem, in lcommunionem & similitudinem , qualem tres h mines , respectu naturae suae humanae, habent i vicem, convertere. Verum nec hoc pacto fuit Tritheismi reus. Propugnavit enim unam Dei essentiam, eo curam omnem intendens, ut ea perstaret firma ac recte crederetur. Accedit, quod Joachiamus, admodum senex , de divina Trinitate in Psaluterii expositione, haud secus ac par est, senserit,
uum extra concertationis aestum esset positus
Thomas Aquinas, SuareZ, VasqueZ, Canariensis, &Argentina in Joachimum fuerunt inclementiores, rati, ipsum docuisse, essentiam divinam unam generari ab altera, eo quod Concilio Lateranensi illa formula fuerit repudiata, qua dicitur essentia ab essentia generari. Verum haec sormula Concilio illo haud fuit damnata. Fundit enim ipsa sensum seminum , unum tolerandum, nec ueteribus Ecclesiae Doctoribus inusitatum; alterum vero falsum N expungendum, prouti essentia sumitur bifariam. vel quatenus inest cuilibet personae divinae, vel quatenus ab intellectu nostro in signo rationis separatur ac abstrahitur a personis. 3. XIV. GUIDO, ex Eremitarum D. Augu .stini familia monachus, a Joanne Lamio ουὶ in cria men vocaturTritheismi eo quod, Anno MCCCLII1. a Theologorum Parilientium collegio ejurare condemnare coactus fuerit hanc propositionem: ut
de Trinitate. I De Recta Patrum Nicaenorum ras, p. I 28.
320쪽
indubie id sensit, cogitari posse plura , quorum fingula
dicantur Unum, quae tamen re i a non sunt plura.
Scholastici dicunt: In signo rationis varia separanturct dividuntur, quae extra signum rationis haud sum dioisibilia. Objicis, hoc Guidonis scitum ac pronuntiatum lanuam aperire Tritheismo, si ad Trinitatem accommodetur ac trahatur. Verum a me impetrare nequeo, ut rationes, eo concludendi ac argumentandi modo, subducam. Ego potius eo in omnia alia, ratus, tres personas tolli ea accomm datione ac unam duntaxat constitui. Guido itaque, si propositionem illam ad dogma Trinitatis exponendum transtulit, in castris Unitariorum militis Vit , totoque, quod ajunt, coelo disjunctus fuit a Tritheitis. Sed quis adfirmabit, an Guido pronuntiatum illud aὰ exponendam Trinitatem adhibuerit '
f. XV. JOANNES LAMI US porro est μθ
in eo, ut credat, saeculo XIV. medio, in sinu Angliae nonnullos sese continuisse Tritheitas. Ut fidem nobis faciat, ad censuram provocat Simonis Langami, Archiepiscopi Cantuariensis, qui Jure consultos Theologosque plurimos Lambeti ae con greg erit, ut serpenti cuidam per Angliam haeres in tempore mederetur, vel obicem poneret. In Concilio illo improbata dirisque omnibus exposita ac devota suit haec nonnullorum sententia, opinantium, Parrem in divinis esse finitum, Filium in divinis esse sinitum, er selum Spiritum Saritum esse infinitum. Opinio damnantium potuit esse vera & sincera. Nec tamen fit verisimile, eos, qui ita docuerant, credidisse, Deum hoc sensu esse finitum, ut vel