장음표시 사용
41쪽
Meunda Pars indicat eausam formalem. Est igitur Solis Eclipsis privatio Luminis Solaris in horizonte Terrestri, caeteroquin Soli exposito, & in vicina regione sublunari. Communiter Auctores sistunt in illis vetabis, qu bd sit privatio Luminis Solaris in horizonte Terrestri, & vicina regione sublunari: at hoc est generi cum attributum nocti commune , idcirc5 ad differentiam addidi illa verba in borizonte Soli exposito, ite cplura adjeci ad complectendam etiam prodigiosam Eclipsim tempore mortis Christi Domini prodigium enim
nec aufert rei veritatem, neque tollit communem deis
nominationem a etiamsi ponatur fuisse universalis toti diurno hemisphaerio, cui tegendo impar est Luna, utpote longe minor: unde vel per subtractionem radiorum, Divinique concursus, vel per multas Solis maculas Divino consilio tunc erumpentes , vel alia simili ratione explicatur. Lunaris defectus est vera primarii ,& directi Luminis Solaris privatio in superficie Lunae, vicinoque AEthere.
g. VI. FcIintam cauca efficiens immediata, ω eorporea.
I aradoxum Kepleri: Lunam non obscurara ab umbra Terra.
Tertia Pars detegit Veram Cassam esse Aricem illarum privationum, si privatio, quae nihil est. dici potest habere causam essicientem ; sed ita loqui solemus ad significandum fundamentum defectionis immedia thimpediens propagari radios Solis directos. Tale funis damentum in defectibus Solaribus nihil est aliud, ni fiopacum Lunae corpus interceptum Solem inter ac Teris
ras , sive oculum spectatoris Terrestris; & in Defectibus Lunaribus nihil est aliud , quam opacum Telluris , sive semidia phanum Terrestris Atmosphaerae corin pus Solem inter , & Lunam plenam interpositum ; e go habemus causam, a qua oriuntur praedictae Solaris Luminis privationes, seu defectiones; nam qudd aliquando in conjunctionibus Lunae cum Sole ypectator
42쪽
ORDO NATURI . CAP. II. rs Terrestris intercipi possit in umbra, aut penumbra Lunae , ut & Luna in aliquibus pleniluniis ingredi possit
.mbrosum Terrestris Armosphaerae conum , constabit ex Lunae ad nos propinquitate . Quod autem de facto tali tempore cadat, demonstratur ab Astronomico Cal- eulo, i md & sensuum testimonio ex memorata Oh seris vatione D. Birgeri, dignoscentis Lunam suppositam ex maculis, cujus rationem reddemus, ubi de Lumine secundario. Quare cum teneamus causam certam, &manifestam umbrarum, seu defectionum in naturalibus Eclipsibus, furor esset quaerere aliam ignotam vel fictiatiam , vel etiam naturaliter impossibilem. Neque hui eph eae & Astronomicae Demonstrationi adversatur , quod aliquando Luna visa sit obscurata, Sole supra horizontem constituto ; id enim dicemus non tollere veram interpositionem Telluris, sed oriri a refractionibus, quae hinc inde ad apparentiam attollunt utrum inque Luminare supra horizontem . Atque hic locum habet ' Kepleri paradoxum , Lunam non obscurari ab umbra mera b Ue V. Fig. gr), V Fig
depressionem Luna nunquam descendit. Igitur obstu .ratur ab umbra, seu penumbra Atmosphaerae, radiis Solis refractis nonnihil illuminatae; unde mirum non est, qudd in medio defectu Luna L, ab iisdem radiis refractis illuminata , reddatur conspicua etiam inter Μ,& I circa Perigeum . Haec autem , & an Luna circa Apogeum A ingrediatur aliquando conum inversum O AP, exponentur in sequentibus. g. VII. Vinii errores circa veram Eclipsum causam. Non omittenda superioris doctrinae Corollaria. Cognita enim vera Eclipsium causa , quis non gratias agat Deo, qu bd ipsum a vana formidine, & a crassis erroribus, quibus laborarunt non pauci, etiam eωrum,
43쪽
qui sapientes habebantur, liberaverit. t.' Poetaram quati magicis incantationibus posset e Coelo Luna deduci, MSol obscurari . a.' Vulgi Hieroglyphicorum ignoti ,
quasi Draco nigris alis expansis eadem luminaria agis grederetur. 3.' Sinensium illorum, qui putarunt minios animos Principum , moresque pravos etiam in proximε praeteritum tempus, veluti per anticipationem, esse causas Eclipsium t i. 4.' Barbarorum - , qui tabuislabantur Lunam tempore sui deliquii a canibus mor deri, unde effundat sanguinem, quo rubescit, atqu' obscuratur, & ideo, quasi opem laturi, conjiciunt te-Iorum sylvam in Coelum . Huc Maho metani Arabes referendi, qui Lunam tunc iv manteam Μabometis de Iabi quasi verb non habeamus Eclipses ante Mahomeisten aut a Dracone Caelest deglutiri censere, te ite Ri elotis Almag. L. U, cap. r. Mitto alios qui collo tenus immerguntur aquis, &c. s.' Eorum prae caeteris, qui aberrarunt in explicando Solis defectu, ut Anaxia mander lio dicens fieri obturato foramine , per quod ignis expirat. 6' Voluit Heraelitas inversone corporis Solis, quod scaphae simile imaginabatur, Et Cavam partem sursum, convexam deorsum nobis obverteret. .' Xenopbaues re ipsa extingui hunc Solem putabat, deinde alium rursus enasci: esse autem multos Soles, &Lunas per varios Terrarum tractus, ita ut quando aliquis eorum in regionem inhahitatam deveniret, deliquium pateretur. 8.' Aliqui invisam nubium condensationem causabantur, ut iis Sol obduceretur: sed si pallor Solis oriatur, aut ex ejus maculis, aut ex Terrestribus
halitibus, aliisque corpusculis intermediis, sunt illae quae dicuntur Eclipses Spuria, de quibus nulla ratio habetur in Astronomia, cum potius spectent ad Physicos, vel ad Historicos, qui memorant caedem Iulii Caesaris
a Sole funeratam totius pene a uni pallore eo utiuuo.
44쪽
Concidunt pariter opinionum portenta circa Lunae deis sectum, v. g. Obscurato absidis ore , ut volebat Anais ximander D , qui est error in diverso corpore coli rens tertili, paulci ante memorato ejusdem auctoris;&s Ricciolus loco citato hunc tribuat Anaximent. ici. Berosas nunquam oculos ad Lunam sustulisse videtur, cum ejus defectus imaginabatur fieri per suam fictitiam vertiginem M obversa nobis parte ignis experte: potuisset enim cernere saltem grandiores maculas, v. g. Maare Crisium successi vh illuminari post Novilunium, in plenilunio adhuc vicinum limbo occidentali, post plenilunium amittere lumen in eodem ferὸ situ, & multe, magis in deliquio paulatim obscurari, & paulo post
lumen recuperare per partes, nec unquam ascendere ad hemisphaerium in conspicuum, aut ex illo descendeis re, ita ut Luna semper eamdem faciem Terris obveristat , I levem tantum oscillationem patiatur: proinde non est globus natura sua lucidus ex altera parte, ex altera opacus, nec phases efficit alterutrius conversione . it.' Heraelii Scaphae Lunaris inversione, ut supra dixerat de corpore Solari. εχ.' Quorundam PItbago reorum, qui dicebant luminis obscurationem causari ab alia Te ira noitrae apposita , quam Vocabantra.' Eorum qui dicebant fieri ex ignis consumptione, qui ali s paulatim . & ordinath soleret accendi usque ad Plenilunium , indeque pari proportione extingui usque ad Novilunium. Potirem 5 subdimus extra ordinem sententiam Aristarebi Samii, qui benignius explicari debet, cum reὐera nihil aliud docuerit, qu m hypothesim Telluris motae cum Luna circa Solem, ut Eclipses fiant utriusque eonversionibus in eo sensu, in quo adhue viget apud Copernicanos; sed hoc apud Plu aris chum non satis distineth exponitur, & eum erroribus eirca Solares desectus intermiscetur. Fabulas vide In
45쪽
Ulterior praecedentis Vera Causa Expositio .
Ordo Finium, s Causa Exemplatis
I. UIII. Umbra Terrestris amplior , ω Iovior , quando SOImagis distat; arctior ,s' brevior, quando Sol es propior. Cme sit Orbitae Lunaris Excentricitas , ω apparente Lummarium diametri.
AD plenius intelligendam veram Eclipsium causam
in praecedentibus redditam, & ad praeformandam multiplicem earum varietatem, de qua insequentibus, utile erit hic tria stabilire . I.- Sole re motrore tam umbra Telluris, quam Luna quandoquidem per U. Praecognitionem sunt sphaerae opacae est amplior, longior; Sole propiore est brevior, es' anguossior . Quba Sol intra eumdem Mensem sit remotiora Luna in oppositione , vicinior in conjunctione, Cae reris paribus patet ex terminis; nam in primo casu diis stantia augetur tota diametro orbitae Lunaris. modautem aliquando sit Perigetis, sue vicinior Terris circa gr. 8. Capricorni, hoc est sub finem Decembris, comstat ex aucta apparenti diametro, & Apogeur , seu remotior a Terris, circa g. gr. Cancri sub finem Iunii, quando imminuta apparet ejus diameter; quae enim remotiora fiunt, videntur sub minori angulo. Si accedant, videntur sub majori, ut testatur experientia, sic
in Fig. 4o. Si ab extremis punctis Solaris diametri intelligantur ductae lineae usque ad oculum in puncto O, diameter Solis in distantia media D S Μ, videbitur perangulum Do M in distantia apogea δ α per angulum interiorem minorem, in distantia perigea d p, appare. bit sub angulo majori do p. Atqui si videatur Sol sub maiori angulo, illuminabit majus segmentum sphaerae O
46쪽
paeae minoris. & radii convergentes concurrent in vertice propiore; ergo tunc evadet umbrae conus a gultior , & brevior. Contraria de causa, quando Sol uidetur sub minori angulo, aliquid minus illuminabit quam antea, & radii concurrenr in vertice remoti re ; ergo, Me. Circulus illuminationis ultra hemisph virium Telluris, sive circulum ejus maximum, si radii non refringerentur, distaret paulb minus, quam arcus, sub quo apparet Solis semidiameter, v. g. Is ro' S Ie Perigeo; is o' Sole Apogeo, hoc est in primo casu ultra r6 Milliaria Gographica, in a.' ultra x s. Di ameter Solis in distantia media sit D S Μ erunt radii irrefracti DT, & ΜΤ, tangentes Terram in ι et, basis illuminationis erit b a m , cujus distantiam a circulo maximo e T m metiuntur hinc inde arcus eb, & an a Conus umbrosus erit b Tm Lucid. Umbrosus D ΥΜ longior & amplior Sole Apogeo, brevior & angustior Sole Perigeo . Semiangulus Coni in primo casu mediae distantiae t Fb, altitudo in rigore t Υ, sed suismi solet ex centro Τerrae ΤΥ. In secundo casu bEt, altitudo eZ. In tertio casu semiangulus per radios irrefractos erit daei, vertex Coni in x, altitudo umbrae ix . Similiter videre est in Luna in Fig. 34. Diametri , quas paultipoli exhibebimus, nisi aliud monea. tur, sunt horizontales, quia illis utimur ad praedicendas Eclipses, nec desunt in Tabulis Astronomicis incrementa diametri Lunaris ad varias ejus elevationes supra horigontem. Ratio dissidii inter Astronomos circa quantitatem apparentis diametri petitur ex rei difficultate , de qua ubi de modo capiendi Luminarium diametros; unde etiam hic contentos esse oportet humana diligentia. Habita autem differentia inter maximam, & minimam apparentem diametrum Luminaris, infertur quanta si extentrieitae ejus orbitae, in ea niis mirum ratione, in qua minuitur apparens diameter,
sic in Syzygiis posita Lunari diametro maxima 33' qO''a
47쪽
minima I ς' 3o', & resoluto utroque arcu, quem subintendunt in sua minuta secunda pro distantia apogea resultant partes Io IS pro distantia perige a III ODifferentia, seu Excentricitas stola qualis est in hypothesi Elliptica distantia dum i rum socorum nam distantia alterius foci a centro Orbitae vocatur Exeentricitas -i--
Aggregatum distantiae per igeae , & apogeae partium 3 88 Dimidium, seu distantia media 189 In Sole posita distantia media partium Ioco γCl. Cassino Iuniori distantia apogea EOI 69 distantia perigea 9833 Excentricitas dupla, seu distantia socorum 338 Nobis in Apog. roi 66 in Perig. 9833 ἰExcentricitas dupla, seu distantia laeorum 333Tabelia II.
Apparentes Diametri Solisti Lunae in arebo, Arctimeri, Sosigeri .
48쪽
ntimiae Elementis . pag. 2 3. 3 . o 3 a. 46 in Luna eonvenit eum filio
9. IX. Coni umbrosi Terrefris dimensiones. Proportio verae diametri Luminarium, ω Telluris. Cur umbra Terreoriris non pertingat ad alios Planetas; umbra Luna aIL
a.' Conas umbra ficta est is, qui describeretur a radiis Solis irrefractis, qualem hactenus consideravimus. In opticis traditur hic canon ad inveniendam ejus diis mensionem; ut differentia semidiametrorum sphaerae lucidae majoris, & opacae minoris ad distantiam centrorum utriusque Globi, ita se habet semidiameter sphae.
rae opacae ad distantiam verticis coni umbrosi: in re nostra tam vera Solis diameter, quim vera ejus distantia ignoratur, adeoque etiam latet quaenam sit vera exacta proportio diametri Terrestris ad diametrum S
Iarem. Nihilominus etiam hic Astronomorum dissidia nihil turbant; nam in hypothesi Hiraeana, quod semidiameter Solis ad senaidiametrum Terrae sit ut is 3 adt distantia minima inveniebatur 34996: longitudo c ni umbrosi Terrestris foret semidiametrorum ago se-rh . Rieeiotar in sua hypothesi, quod Solis semidiameter ad semidiametrum Terrae sit ut 34 ad x, & distantia ab ejus apogeo Ictoo semidiametrorum Terre strium deduxit semiangulum coni umbrosi ficti esse min. x ' so''; Axem vero semid. Terr. 23r. In distantia perige a Io oo, semidiam. semiangulum coni Terrestris ficti 16' 8'; ejus vero axem semidiametror. Terrestrium ara: quod a Tarqueto probatur, qui notavit nullum
49쪽
Ium Astronomorum admisisse ejusdem coni altitudinem
minorem II 3, aut majorem 282 semidiam. Terrestr.
semiangulum ver b ejusdem coni esse paulo minorem semidiametro Solis apparente. MitIυ , quando Sol a Terra maximh distat, ponit semidiametrum Solis, &semiangulum Coni tu so': altitudinem umbrae Telluris ri semidiam. Terrestr. in Luua res exploratior, quia magis innotescit ejus distantia, ac proportio inter veras diametros ipsus, & Telluris ferh ut 18 ad loci: patebit ad sensum in Eclipsibus Solis totalibus sine mora, semiangulum coni umbrosi Lunaris esse feth κ- qualem semidiametro Solis apparenti in oculo specta-YAhskV' toris, ubi terminatur axis umbrae, ut in Fig. 34 Lo C. In Eclipsibus Solis totalibus cum mora angulum umbrae Lunaris esse paulli majorem eo , sub quo videtur diameter Solis apparens; ut in eadem Fig. IOp: axem umbrae paulli majorem distantia Lunari . In Eclipsibus Solis annularibus angulum coni umbros esse λ Ο a minorem eo, sub quo videtur D Μ diameter Solis apparens: axem umbrae Lunaris propter hrevitatem nona
pervenire ad Terras ad oculum spectatoris in o. sed terminari in x. Rieetolus i. in suis calculis axem umbrae Lunaris minimum in Conjunctione cum Sole Ap geo ad gr. o, sive initio primi signi Anomaliae, repetit semidiametrorum Terrestrium 19 semiangulum coni umbrae Lunaris Is ' 3o . In gr. I 8o Anomaliae in conjunctione eum Sole per i geo, axem umbrae simidiametror. Terrestrium s et, semiangulum Coni umbrosit 5' 4o', quae non multum abludunt a terminis. intra quos versantur variae Auctorum sententiae, quas vide,
si placet, apud eumdem. Hinc manifestum est primo,
umbram Terrae non posse pervenire ad alios planetas distinctos a Luna. utpote longε remotiores 23 a semiis diam. Terrestribus. a.' Lunam circa nodos ingredi posse umbram Terrae. 3.' Spectatorem terrestiem ali-
50쪽
quando intra umbram Lunarem intereipi. 4s Umbram Lunae aliquando ne ad superficiem quidem Telluris pervenire, ut videbitur in Eclipsibus Solis annularibus. Quae omnia praecedentem Expositionem confirmant.
g. X. Conus inmosphara Terrestris. Penumbra dupleκ. Vis Refractionis, ejusque quantitar. Umbra Terrefris i nudiameter in Deo ubi secatur a Luna . Motuum Caeleissium causa indicata.
a.' Conus Atmospbara Terrestris est is, qui umbram simul, & penumbram complectitur. Umbram meis ram dicimus privationem omnis luminis Solaris directi, refracti, inflexi . Penumbra aliquando sumitur pro
partiali privatione luminis primarii, respectu ejus loci, in quo Solis aspectus partialiter subducitur hanc aliis qui Umbraginem vocant : alias verti sumitur pro pria vatione primarii luminis directi, sed tenebris dilutis
a radiis iolis refractis, vel reflexis . Radiorum inflexionem ad viciniam corporum detexit P. Grimaldus Lib. de Lumine, approbante Newtono in Opticis, estb alii Attractionem. alii diffractionem lucis appellent. Refractio in atmosphaera Terrestri non erat antiquis ignota, praesertim Graecis nam alii Arahas posteriorum temporum produxerunt ut videre eth apud Sextum Em-nricum s0; multiplex etiam experientia docuit radium luminis per medium ejusdem rationis recth propagari; sed quando obliqvh transit a medio rariori ad denissus refringi versus perpendicularem: viceversa quando obliquε transit a medio densiore ad rarius refringi recedendo a perpendiculari. Cum ergo radius lucis ab aethereis campis pervadit Terrestris aeris reis
giones plenas vaporibus, & exhalationibus nam de Luna adhuc sub Iudice lis est , an habeat atmosph ram necesse est in obliquo sive ingressu , sive impressione refringi versus illam semidiametrum, cujuveth
isi Sextus Emprima contra Astrologos , cap. 8a , edit Fabritia . CIesmede