[Omnia quae extant juxta Benedictinorum versionem]

141쪽

hahent in suam liberalitatem exhibuit, simul eam consolans, et pusiri Curam agen S. Si quandocumque voluerit Deus, licet in solitudine simus , et in extremis stlictionibus, nullamque Spem Saluti habeamus, nullo alio pus habebimus, divino auxili nobis omnia suppeditante. Nam si ejus benevolentiam nobis conciliaverimus , nullus nobis praevalobit, sed nos Superiore omnibus erimus. Et erat Deus cum puero , inquit, et crevit, et habitavit hin solitudine . 5 Si quando amicum et benevolum habemus Deum, etiam Si in deserto suerimus, multo Securiores vivemus, quam ii, qui in civitatibus versantur. Maxima enim securitas , et inexpugnabilis murus est auxilium di

vinum. Et ut discas quomodo qui in solitudinibus agit, securior sit, et potentior iis, qui in mediis civitatibus versantur, ingenti hominum praesidi freti, videamus u modo David de loco in locum traii Siens, et quasi erraticus

Vagan , manu Superna munitu fuerit Saul autem cum esset in mediis civitatibus, et tunium Secum ducerct exercitum, Satellite habens , et armigeros , quotidie timebat, et tremebat inimicorum insidias'. Et ille quidem qui solus erat, nullia Inque alium secum habebat, non indigebat humano praesidio . hic vero diademate redimitus, et purpura indutus, illius auxili indigebat, ct regi opus erat pa Stori operari et dia temate redimito privati viri adjumen

tum nece SSari Una erat.

III. Sed si vultis, aliquanto superius seriem hujUS SQrmonis petamus, ut omni lia historia in medium producta, discamus nihil sortius e Sse viro munito Superna gratia , et nihil infirmius eo, qui hac privatus St, etiamsi innumeris circumdetur exercitibus. Igitur David ille cum adhuc adolescen ob immaturam aetatem in paterna domo VerSaretur, quoniam tempus aliquando expoScebat ut clarior

LXXI. Q

142쪽

ejus fieret virtus, admonitus a patre ut fratres suos inviseret, obtemperaVit, et missus est ad eos. Porro cum ad

illos venisset invisendi gratia, ubi vidit instructam aciem contra alienigenam Goliat , et omnem populum juxta Saulem formidine perculsum, regemque ipsum in summo

constitutum periculο, tunc spectator voluit esse, et abiit ut videret noVum et rarum spectaculum, quod unus homοadversus tot millia se erigeret. Verum patres ejus, non serentes tam altos sortitudinis spiritus , provocati sunt in invidiam, et dicunt ad eum e Non alia de causa venisti, , quam ut bellum videres h Non enim venisti nostri causa, ut nos inviseres. At tu vide hujus prudentiam et mansuetudinemn nihil temerarium , neque Sporum ei loquitur sed reprimens eorum lammam, et demulcens invidiam ,

inquit me Numquid verbum est 'ph Numquid , inquit, vidistis me arma arripere piumquid vidistis me ordinari cum caeteris in acies Tantum videre volui, et interrogare unde huic tantum insaniae. Quis enim est alienigena iste , quis exprobrat exercitum Dei viventis' ta Postea cum audiret illius lasphemias et arrogantiam, et videret trepidationem eorum, qui cum Salii erant, inquites Quid erit viro, qui illius caput exsecuerit, , Et magnum animi robur his verbis ostendebat, omnes in admirationem adducens .maec ut cognovit Saul, mittit ad juvenem, qui praeter a Storitiam artem sciebat nihil et ut vidit ejus aetatem, vilipendit eum. Deinde cum didicisset ex eo , quomodo cum ursiSegi SSei, qui grege suos invaserantes coactus enim fuit

admirabilis ille vir haec narrare, nolens hinc Vanam gloriam aucupari , Sed in necessitate constitutus , et ut illi animum adderet, et ne spectaret ad vilitatem ejus quem videbat, sed ad sidem quod intrinsecus latebat, SupEPn Umque auxilium, quo adolescen inermis Viri armati et pas

143쪽

lor militibus fortior erata: ergo ubi rex vidit animi ejus

fiduciam, suis illum armis induere volebat indutus autem ea serre non potuit. IIoc autem factum est, ut virtus Dei,

quae per eum operabatur, mani Sta mon Straretur, et non

armis quae fiebant sciriue intur. Nam quoniam indutus illis gravabatur, et milius expeditus erat, deposuit arma, et accepta per pastorali et silicibus, contra carneam illam turrim egressus est. Sed vide iterum alienigenam ad vilitatem aetatis spectantem , et ob hoc vilipendentem Justum illum, et quasi contra puerum humilem verbis insurgentem Nam postquam vidit eum iam pastοrali per conistra Se οntendentem, et lapide Solum offerentem, in hunc ferme modum eum allocutus est :u Putasti te adhuc apud OVES ESSE, Et canes quosdam persequis et ita adversum me, qua Si contra canem instrumentis illis instructus , in

pugnam venistis statim experientia discos non libi cum

homine vulgari bellum esse , Et uSus magno Verborum s a Sturi properabat, armaturamque Uam omnem OVehat,ac arma exerebat. Et ipse quidem armorum virtute sidens,

pugnam inivita David autem side, supernoque praesidio

munitus. Et prius verbis alienigenae elationem et Supercilium decutiens, ut dixit ad eum: Tu venis ad me in armis et lancea, et tua virtute Victurum te putas, ego utem in nomino Domini Dei hi haec, inquam, dixit, sumpto ex pera pastorali silice, quasi revera canem aliquem gregem invadentem abacturus, unda jaculatus est, Statimque in fronte percussum alienigenam dejecit, et festinanter educto illius gladio caput ejus amputavit, et regi attulit, si nemque bello imposuit. Atque illius opera et rex salutem invenit, et omnis illius exercitus respiravit Nidisses tunc inopinatus admirabilesque res, armatiam ab inermi dejec tum, reique militaris peritum ab eo proStratum, qui prae

ter pastoralem artem nihil sciebat. Quaro, et ob quam

144쪽

13a s. Io. BRYSOSTOMI ARCEIEPISCOPI c. P. causam Quia hic quidem habuit supernam gratiam eadjuvantem illi autem ea carens, in hujus manu Venit. Jam vide hic quam absurda per aliis sit invidiae morbus. Postquam enim rex Vidit duSlum hunc tanta gloria cele-hrari, et tripudiantes clamare diu Vicit Salii in millibus . , David autem in decem millibus ri non serens aequo animo quae de hoc dicebantur, quamvis secundum rationem justam ei magis tribuerant quam David, victus invidia e-nes actori malum rependit; et quem portebat Ut salvato rem echenes actorem agnoscere, eum interficere quaerebat. ingentem insaniam ire stuporis magnitudinem Deum qui Vitam sibi servarat, et omneu suum exercitum ab alienigenae Goliath surore litteraverat, ni hostem suspectum habuit, et immemor beneficii, ab assectione vincebatum sed mente sua obtenebratus ab invidia, perinde atque ab ebrietate quadam, henes actorem ut hostem spectabat. IV. Ita enim se habere solet hujus assectionis malitia; primum corrumpit eum a quo generatur. Et quemadmodum vermis, qui a ligno producitur lignum primo con Su mites ita et invidia illam primo animam corrumpit, a qua nata est, et ei, cui invidetur, plane diversa quam vult os sert. Ne igitur respice ad principium eorum, quibus invi detur, Sed ad sinem respice, et attende, quia malitia invidentium eos, quibus invidet, clariores emcit. Nam ii, quihus invidetur, subsidiarium lilibent Dei auxilium, et gratias ruuntur : qui autem invidet, gratia spoliatur, et facile vincitur ab omnibus , et antea a suis assectibus, quam ab externis hostibus inses tatus, quasi consumitur , et quaSi occultis maxillis devoratur, et assumptus , ut ita dicam submergitur Pupe cum obis coinperta sint, ob Secro, sugiamus morbi hujus damniani , et totis viribus ab animabus nostris eliminemus Perniciosissima enim est uinium

' i Reg. viii, p.

145쪽

boli inventum tapropterea et Sapiens quidam dicebat: u In- , vidia autem diaboli mors intravit in mundum . Quid est : Invidia diaboli mors intravit in mundum , Nam postquam mala haec bestia primum hominem vidit immortalem , per suam ma lignitatem ad transgressionem mandati

induxit, per quam fecit ut morti seret noxius. Invidia igitur deceptionem operata est , decepti inobedientiam , inobedientia mortem. Propterea dicit u Invidia autem dia-5boli mors intravit in mundun).,, id isti quantum assectionis hujus damnum immortalitate honoratum , mortalem secit. Verum inimicus quidem nostro sphitis, sua invidia ut primus homo , qui immortalis erat, ad mortem Condemnaretur esse citra misericors autem, sollicituSque prοnobis Dominus, per mortem suam iterum immortalitatem nobis largitus est. Unde et major quam amisimus inVenimus : paradis ejecit ille, hic in caelium induxit ille morte condemnari nos curavit hic immortalitatem nobis largi tus est mille paradisi deliciis privavit, hic regnum caelο-rum nobis praeparavit. Vidisti solertem Domini tui sapientiam Det nomodo ea, quae per invidiam diaboli contra Saliatem nostram a cla sunt, in caput illius convertit Non enim Solum non majoribus dignatus est, sed et illum pes Sum nobis subjecit dicens : Ecce dedi vobis potestatem

y calcandi Super serpentes et scorpiones'. h Proinde haec omnia cogitantes, et invidiam ex animabus nostris effugemuS, et studeamus ut divinam nobis benevolentiam con ciliemus Issae enim nostra armatura solida, et inexpugnabilis hae nostrae maximae facultates: per hanc et Ismael, quam vi adolescens . et in solitudine , rerumque omniUminopia verSans, statim crevit, et in gentem magnam factus e St. Quia Deus erat, inquit, cum puero'. II inc enim totus

146쪽

13 o. IIRISO STOMI AE cnIEMScoH c. I. sermo noster egreSSu est D Spiciamus igitur, oro, praesentia, desideremus futurari gratiam Dei omnibus prae se ramus, et per vitam Optimam multam fiduciam nobis antea reponamus, ut et praeSentem Vitam Citra moerorem transigamus, et sutura bona Con Sequamur, gratia et benignitate Domini nostri Jesu C. Pisti, cui cum Patre simul et Spiritu sanct sit gloria, imperium , honor, nunc et Semper , et in saeculorum Saecula. Amen.

Ilo MILIA XLVII.

Et factum est post verba haec Deus tentabat Abraham . I. Ingens hicrum, grandisque thesauru in verbis, quae hodie lecta, tametsi pauea sint, latent. Eo enim modo se habent divina eloquia, ut multas divitias non in multitudine Verborum, sed in brevitate sermonum contineant Age igitur exploremus ea, quae dicta sunt, et hodiernae lectionis vim diligenter addiscamus. Nam sic iterum sciemus et Pa triarchae copiosam Virtutem, et Dei excellentem clementiam. Et factum est, inquit, post verba haec Deus ten hiabat Abraham. Quid sibi volunt haec verba : Et factumhest post verba haec, tentabat Deus Abraham is Considera, obsecro, divinam Scripturam, quomodo nobis Iusti virtutem jam velit detegere. Et quia narratura est quomodo Abraham a De tentatus sit, prius Vult ut discamus tempUS, quo haec Patriarchae praecepta Sunt, et quando jussu estosferre Isaacum, ut scias magnam Patriarchae obedientiam,

et quomodo Dei jussis nihil praeferri passus sit. Quid igi-

147쪽

tiar est a Factum est autem post verba haec si noniam postquam natu est Saac, quando vidit Sarra Ismaelem si mul versari cum Isaac, sicut heri vobis diximus, hoc aegre forens, dicebat Abrahae me Ejice ancillam et silium ejus Q, non enim erit haeres filius ancillae cum di meo . Cumque hoc Patriarchae durum Videretur, volens eum Deus consolari, ait : Audi Sarram uxorem tuam, et a quod ab eas dictum est: neque videatur tibi durum, quod dictum est de puero et de ancilla. In Isaac enim vocabitur tibi Semen', betilliam quoque faciam in gentem magnam, quia Semen tuum est , Et omnis illi a Deo sacta promissi eo tendebat, ut nati ex Isaac in magnum populum propagarentur. Cum ergo bona hujusmodi spe alero tur ustus, post tantas etiam frequente aerumna Et tentationes, earum accepta

mercede, et in tuto demum collocatus, prae oculis habens sibi successurum haeredem, Secure agebat, maximam inde percipiens consolationem. Verum qui abscondita cordium novit volens nobis Justi hujus virtutem detegere, et magniam amorem , quem erga Se gerebat, po Si tot promissiones et hanc quoque, quae recen facta erat, et cujus memoriam

adhuc sirmam tenebat, cum jam adolesceret Isaac, et in IpSo aetati flore SSet, cresceretque patris erga illum dilectio, post verba promissionis et postquam dixi tu, In illo voeabitur tibi semen, et ille erit successor tuus a Post verban haec, tentabat Deus Abraham p. i, Quid est, Tentabat phnon quod ipse ignoraret, tentatione illum probavit, sed ut et ii, qui tunc erant, et qui ab e tempore Usque ad prae sens suturi sunt, istuc ipsum Patriarchae desiderium et obedientiam in praeceptis dominicis prae efferre discant v Eth dixit, inquit ad cum Abraham, Abraham. At illo dixit: i, Ecce ego . , Quid sibi vult verbi duplicatio Magna be

novo lentiae erga Patriarcham argumentum St, et monstra

148쪽

bat ei vocatione ipsa se magnum aliquid praecepturum esse. Ut igitur illum attentiorem redderet, Vocationem geminabat, et dixit: Abraham, Abraham Illo autem dixit :, Ecce ego. Et dixit : Accipe filium tuum dilectum, quem

dilexisti, Isaac, et vade in terram excelSam, et osse eum in holocaustum super unum montium, quem tibi dixero' Magnum praecepti pondus, et res humanam transcendens naturam. Accipe silium tuum dilectum, quem dilexistis Isaac. 3 Vide quomodo per verba ista majorem rogum Succendit . et ornacem amoris, quo Justus in Saac assec-tUS Crat, Vehementius excitat. Accipe silium tuum dilec- , tum , quem dilexisti, Isaac binumquodque verbum per se susticeret ad sauciandam animam diasti. Non enim simpliciter dicit Isaac, sed addidit De Filium tuum, quem praeter omnem expectationem Suscepisti, et in ipsa senectute habere potuisti, dilectum, desiderabilem tuum, quem tam immodice diligis Isaac iam quena Successurum tibi ExpectaS, ex quo et Semen tuum multiplicandum promisi, et in tantum multiplicandum, ut stellaru in multitudini et arenae, quae juxta littus maris est adsequetur. Illum ipsum accipe, Et vade in terram excelsam, et offer eum mihi in holocaus-yl Um Super uniam montium, quem tibi dicam. Quid igitur

Justus pnon turbatia Sest animo, non consusu Sest mente, non

consilio destitutus est ad tam Stupendum praeceptum, non Cogitabat, non ratiocinabatur secum a Quid hoc est Qui mihi praeter omnem expectationem prolem largitus est; qui propto benignitatem suam emortuam Sarrae vulvam EnE- rationi idoneam socii, nunc, postquam ablactatus est filius

et crevit, et in flore aetatis est, hunc occidi et in holocaustum offerri praecipit; qui paulo antea dixit: In ipso vocab, hi tu tibi semen', nunc contraria praecipit. Et quomodο implebuntur, quod ab eo sunt promissa suo pacto enim

Gen. XXII, 2. - Id. XXI, 2.

149쪽

fieri potest ut radice exsecta, rami pullulent vel succisa arbore fructu proveniant; et fonte arefacto, fluvii scatu rianis Secundum hominis rationem talia fieri non est possibile a Deo autem volente fieri possunt omnia. 3II. Caeterum horum nihil cogitavit secum Justus ille ,

sed sicut gratus famuliis, missa omni ratione his mana. unam tantum rem clarabat, D imporata per impli)ret; et quasi tactus ab humana natura alienus, et O Siponendam ducens divinis praeceptis omnem assectionem et dilectionem, ad implenda Dei jussa estinavit erat cum SuPhrexisset, inquit, Abraham mane, Stravit aSin aut Suam. Accepit autem Secum duo Servo et Isaac silium suum: et, scissis lignis in holocata Stum, cum Surrexi SSet, profectu S, est. Et venit in locum , quem dixit ei Deus, die tertio' , Vide clementem Dominum, quomodo et intervallo loci Justi probavit virtutem. Cogita autem quid probabile sit

triduo illo sustinuisse Justum, secuin reputantem sibi praeceptum esse ut uis manibus tam dilectum silium occideret, neque rem ulli communicaret et detegeret; et obstupeSce pium religiosumque, ac prudentem ipsiu animum. Quia enim sciebat magnitudinem praecepti, nemini prorSuS hoc Significavit, neque pueris, neque ipsi Isaacra Sed Soba SSecum agonem ilhim decertabat, et quasi adamas quidam

manebat invictus , robur cogitationum tantum exhibera , et non multa causatus magno cum desiderio obtemperabat

nutu divino. Et postquam ad locum illum pervenit, sublatis, inquit, Abraham oculis suis vidit locum a longe, het dixit servis suis : Sedet hic cum asina . Vide et hic

diasti magnam prudentiam metiam servis vult eSSe occultu S, per omnia declaran se cum serventi alacritate et intento

desidori implere velle quod Deo probabatur. Nam quia sciebat novum et inauditum esse id quod ab ipso faciendum

150쪽

a 38 o. ERYSOST OVI ARCIII EPISCOPI c. I. erat, neque ab ullo unquam tale quiddam factum misso antea, rem SerVi occultat. Et relictis eis cum asina in quit Ilic expectate. Ego enim et puer ambulabimus uS-γque illuc , et cum adoraverimus , revertemur ad vos

Ignorans futurum esse id quod dicebat, sed prophetavit quidem, ignorans tamen fortassis Dicebat autem haec servis , starte ut imponeret et , et saceret ut ibi manentes

non Sequerentur hac deinceps cum puer erat Patriarcha.

Accepit autem Abraham ligna holocausti, et imposuit Isaac filio suo. Tulit quoque in manibus ignem et gladium, set perrexerunt duo illi simul'. M animae sortitudinem lo spiritus soliditatem luit imposuit, inquit, Isaac ligna, holocausti' ipse autem gladium et ignem accepit, et xiverunt ambo simul. 3 Qualibus oculis spectabat puerum ligna asserentem , super quae non multo post illum immolaturus erat Quomodo manus ferre potuit ignem et gladium p Et manus quidem ferebat ignem sensibilem , ignis autem interior accendebat ipsius mentem, et rationem absumebat, persuadebatque ut amοre in Deum vinceret, et hanc cogitationem immittebat eum, qui jam Supra humanam naturam Se fecerat ESSE patrem, iterum posse et nunc quae humanam transgrediuntur rationem operari. Caeterum

vide, bsecro , deinceps ante Sensibilem illum ignem, incendium internum, quod paulatim exardescebat, et Justimentem inflammabat. ii Dixit autem, inquit, Isaac ad Abra-hliam patrem suum : Pater Sussiciebat hoc verbum ad lancinanda justi hujus viscera. Ille autem dixit : Quid hest, fissi : Patrem Vocas, paulo pοSt suturum orbum taetego silium appello, qui nοn multo post Super altare a Scensurus St, sit occidendu manibus. e Deinde puer inquit : Ecce ignem assees, et ego ligna, ubi est hostia immo landas ubi est ovis ad holocaustum sis, Considera, obse-