[Omnia quae extant juxta Benedictinorum versionem]

431쪽

infractum quoddam vinculum, cupiditatis illis catenam injecit. Vides ut subjectionem invexerit quidem peccatum , soler autem et Sapiens Boia hi quoque ad nostram utili talom sit usus Audi quid do hac subjectione dicat Paulus, ii rursum Veteris ac Novi Testamenti concordiam intelligas. Mulier, inquit, in silenti discat cum omni subjectione . , Vides et ipsum vir mulierem Subjecisses sed expectari et causam audies. Cur Cum omni subjectione mulieri enim,vinquit , docere non permitto ' Quid itas Semel enim malo docuit Adam a Neque dominari in virum , Cur id tandem Semel quippe malo dominata est Sed esse in

asilenti '. ii vero causam. Adam enim , inquit, non hest seductu mulier autem Seducta in praevaricatione, si iis , idcirco illam a doctrino soli dejecit. Qui enim lucere nescit, discat, inquit quod si nolucri discere, sed docere voluerit, et se ipsum, et discipulos in Super suos perdeta id quod etiam tunc mulieri accidit. Verum illam quidem viro subjectam sui S Se nc propter peccatum sui SSe Ub- tam hinc manifestum est illud auten audire velim, e Adh viruin tuum converSi tua, et ipse tui dominabitur. II. Scire velim quo poci de hac etiam cura loquatur Paulus, et dominatum misceat cum benevolentia. Quonam

igitur in loco id facit ad Corinthios scribens ait iri,

bdiligito uxores ecce illud, u Ad virum tuum conversiorum tua. Uxores autem ut timeant viros siti ecce illud, Ipse, tui dominabitur. Vides ut minimo gravis sit dominatus, quando servidus amator mulieris servientis fuerit dominus, quando motu fuerit cum charitate conjunctus Sic enim tollitur omnis molestia Servitutis munum itaque principatum induxit inobedientia. Noli enim hoc spectare , quod illam ut oportebat temperarit Deus, Sed quod ipsam e PVi-

432쪽

iu S. so. IIRYSOSTOMI AACRIEPIScoH Q P. tutis naturam constituerit peccatum D quod est alterum genus servituti multo priori gravius, quod et ipsum riginem et occasionem duxit a peccato. Nam post diluvium Noe , commune illud universi terrari in orbis naias agium et exitium , Iccca Vit in genitorom suum Cham , cumque nudatum patrem Vidisset , accusatione illum amplius Sua apud Patres Suo nuda vita, atque inde patrum Servus est sactus Corruperat enim naturae nobilitatem pravita voluntatis et ac merito quidem Scriptura igitur innumeras pro Justo profert excusationes, vel potius uno verbo omnem illida veniam e cepit enim, inquit Noe homo agricolari Illud vero, e Coepit , multam continet ebrietati ex cu Sationem. Nam neque quantum vini bibendum esset noVerat,

nec Nomodo h merum-ne an aqua mixtum, nec qilando

bibendum, statim- ne ex torcularibus haustum, an post aliquod tempus elapsum. Ac Scriptura quidem per haec Noe factum excusath Ut vero ex ipso prognatus erat, qui ab ipso servatus, siquidem propter exhibitum patri honorem,

Una cum caeteri tempeState Sublutus non perierat: nulla naturae habita ratione, non salutis obtentae recordotia S, non metu ad meliorem mentem reductus, clam ad hiae UpEPESSO reliquis cerneret irae divinoe, cum vestigia calamitati apparere, cum ilhia eorum quae acciderant metum Vigere,

contumelia parentem affecit. Ηο eliam admonet Sapiens quispiam dicens me Ne glorieris in contumelia patris tui

, non enim est tibi gloria, patri contumeliae , Vertim neque hoc noverat ille, Sed peccatum omni Veni et excusatione indignum admisit. Ide peccati poenam servitutem incurrit, fratrumque e PVu est spolias, et praerogativam honoris a natura delatam animi pravitate amisit. Illibes alterum Servituti genus Vis etiam te itium nosse duobus

prioribus gravius est istud, multoque formidabilius. Nam

433쪽

quoniam illis non est emendatus , vincula nobis adauxit Deus. Quodnam igitur illud est principum ac magistra tuum nimirum, non tale quale mulieris, neque tale quale servorum, Sed multo magi formidabile. Videre est undique gladios acutos, carnifices, Supplicia, tormenta, pinnas, Vitae necisque potestatem. Ut autem Scia hunc quoque modum principatus ex occasione peccat Ortum habuisse , rursus Paulina ipsum de hoc philoSophantem audi: Si autem viso non timere potestatem, bonum ac, inquit, et habebis lau- , dem ex illa Si autem mahim seceris, timo et non enim sine, causa gladium portat . Vide propter EOS, qui malum perpetrant, et principem et gladium imminero audi manifestius istud ipsum rursus index enim est, i liquit, ei qui malima, agit eque dixit: Non enim Sine CauSaprincep est: hsod quid , Non enim Sine causa gladium portat, armatum iudicem ibi praesecit. Ut enim pater filiorum amans, ubi negligenter ossicio suo sungi videt illos, et propter paternam indulgentiam se ab illis contemni, ob suam bonitatem paedagogis ac praeceptoribus terribilibu illos committit: sic et a nostra natura e contemptum cernen Deus ob Suam bonitatem tanquam magistris ac paedagogis quibusdam principibus illam tradidit, ut negligentiam ejus corrigerent. Sed si vultis, ex Vetori Testamento illaid spectemus, ob nostram nimirum pravitatem hoc opus suisse principatu Propter iniquos quispiam Propheta Succongeris, his verbis utitur a Tacebis dum, impius devorat justum, et facie homine qua Si pisces ma- ris et quasi reptilia non habentia ducem Ergo ideo dux est, ne tanquam reptilia Simu ideo princeps, ne tanquam pisces nos invicem devorem US. Nam ut propter morbo medicamenta sunt data: Sic propter delicta , Supplicia. Quoniam enim is, qui virtute praeditus vixit, ejusmodi pra)fectura non indiget, audi quid dicat Palatias u Sin autem vis non ti

434쪽

3mere poteStatem, honum ac, et habebis laudem ex illa. Spectator tuus, inquit, est judex. Si recte Vivas, non Spectator solum, Sed etiam laudator. Sed quid ego de principum loquο necessitate, cum et aliis multo majoribus sublimiο- ros sint qui philosophiam colunt siquidem principum ipsorum principes Sunt leges Attamen neque legibus indigetis, qui cum modestia et sequitate vivit Datque hoc testantem audi Paulum his verbis me Iusto lex non est posita Quod si lex posita non est, muli magis princeps ei praesectus non est. En tibi tertium genus principatus, qui et ipse ductam hul, et occasionem a peccat et imprοbitale. III. Quonam igitur pacto ait Paulus potestatem non esse nisi a Deo I Quod nimirum ad utilitatem nostram

nobis illam Deus constituerit. Nam peccatum quidem necessitatem ejus invexit Deus autem ad nostram utilitatem est usus Et quemadmodum ex vulneribus sit ut medicamentis indigeamus , ex medicorum autem Sapientia , ut adhibeantur medicamenta : Sic et necessitas Servituti or tum habuit a peccato ut autem ad id, quod opus erat, illa dirigeretur, id sane divinae acceptum serendum est sapientiae. Verum adeste animis , et desidiam omnem excutite. Cur tandem id dico Scripturas vobis enarramuS; VOS VEI ο, aversis a nobis oculis, ad lucernas et ad eum, qui lucernas

diae, nobis relictis, huic altendere Ignem Og quoque accendo, ni latet in Scripturis, et in nostra lingua iaccenditiae lucerna doctrinae IIoc illo majus est lumen ac molitis: non nim oleo madens et lychnium ut Ste, accendimus, sed irrigatas pietate animos audiendi cupiditate inflammonius. Disserebat etiam Paulus aliquando in cenaculo quodam . Nemo tamen arbitretur meipsum velle me cum Pu Ul COm-Purare, non enim adeo iam insanus, sed ut intelligatis quaia,

435쪽

tium studii vos oporteat ad audiendum adhibere. Disserebat

ergo Paulus in coenaculo, et Vespera, ut nunc etiam incidit, erantque lucernae in coenaculo deinde cocidit Eutychia S de lenestra, neque conventum casus ille dissolvit, neque mors theatrum Sustulit: verum ita divinis eloquiis audiendis assivi erant, ut neque casus illius Sensum ultima ceperint: VOS vero, Dialia inSolita re conspecta vel mira, sed homine tantum, qui Solitum ministerium obibat, illii oculo convertistis. Et qua tandem venia dignum hoc suerit ' Nemo igitur , dilectissimi, reprehensionem molestam et gravom arbitretur; neque enim di impulsi, sed Sollicitudine inducti reprehendimus. Fideliora quippe Sunt amicorum Iulia cra, quam Spontaneam Sculi inimicorum ltendite igitur, quaesο, et hoc igne relicto, ad sacrarum Scripturarum lumen animum udhibete. Alium enim principatus modum Statui dicere, qui non a peccatο, Sed a natura ipSatraxit originem. Quis ille porro est parentum in liberos. Est enim remuneratio partus honor iste propterea Sapiens quispiam dicit me Quasi dominis Servi iis , qui te genue nrunt a Deinde causam adjicit, dicens: i Quid enim retribues, sis, quomodo illi libi , , Tametsi quid tandem est, quod si lius patri retribuere non possit 'Nihil ergo aliud praeter hoc

dicit a Ut te ipsi genuerunt, tu illos gignere minime poteri S. Quando igitur in hac re illis inseriore sumus, aliunde ido S, dolutis ipsis hono libus, superemus , non ob legona naturae tantum, Sed ante naturam ob Dei timorem Multum enim parentes a liberi honorari vult Deus, et qui hoc secerint, magnis bonis remuneratur ac doni SN eo vero , qui e gem transgressi fuerint, magni et gravibus mulis punit. Qui maledixerit, inquit, patri vel motri, mortem oriatur'. 3Ei vero, qui honorant illos, Sic uita umoriora patrem tuum

436쪽

hi s. Iο. AERAT SOST OVI ARCIII EPIS co PI P. set matren tua na, ut bene sit tibi, et eris longaevus super terram quod maximiam Sse boniam censetur, beatam

scilicet senectutem , et Vita prolixitatem , hoc proposuit praemium iis, qui ipso honorarint, et quod Summum ESSE malum videtur, mortem immatiaram , hoc in poenam proposuit iis, qui contumeliosi in eos suerint atque ita horum quidem benevolentiam sibi honoris pollicitatione conciliat,

illos ver etiam invitos poenae sormidine a contumelia re vocat. Non solum enim mori parricidam jubet , neque abreptum a judici per forum a lictoribus duci , neque extra civitalem capite truncari , sed in mediam civitatem deducit ipsum pater, trabsque alia quavis probatione sides illi habetum ac merit quidem Nam qui pecunia S, Pt corpora, et aliud quidvis pro fili libenter impenderet , nunquam ejus sieret accusator, nisi summa ab illo injuria esset assectus. Deducit igitur illii in in medium civitatis , deinde populo advocato, accusationem pronuntiat: qui vero audiunt singulli, arrepto lapide, parricidam illum percutiunt. Non enim spectatore tantum supplicii , sed etiam

miniSiros eos esse vult legislator, ut cum dexteram Suum

quisque conspexerit, qua lapidem et ipse in parricidae caput projecit, hac sufficienti admonitione instructus ad meliorem frugem reVocetur. Neque vero id sollina, sed et aliud nobis innuit legislator, eum nimirum, qui contumelia a rente assecerit, non illos tantum, sed etiam omnes homi ne laesisse Propterea cuncto ad Supplicii consortium vocat, quasi contumelia suerint affecti omnes , ac populum simul et totam convocat ciVitatem, ut doceat eos, quibuS

nihil est commune cum illis, qui assecti sunt injuriari in eo indignotione commoveri , qui contumeliosi fuerint in

parentes, tanquam si communem naturam cadente injuria, utque talem hominem quasi postem quamdam communem

Exod XX, 12.

437쪽

IN GENESIIT SERMO v. hi qiae morbum non curbe Solum, Sed ex ipsa quoque vita ejiciant. IIostis enim est vir ju Smodi, et omnium communis inimicus Dei, naturae legum, et omnium DOStrum Vi

ventium. Idcirco simul omnes aggredi caldem jubet , ut expiationem quamdam perficiat civitatis. Mulla vobis hona contingant , quod tanta cum voluptate de parricida Sermonem exceperitis, ac lapidum loco vocibus illum percusseritis hoc enim indicium ingentis est benevolentiae , qua patrem uiam VeStrum unuSquisque complectitur. Tunc enim praecipue leges, quae delicta vindicant, laudare con suevimus, cum delictorum ipsi nobis minime conscii suo rimus. Pro his igitur omnibus clementi Deo gratias aga mus, qui Vitae nostrae curam gerit, qui parentibus providet, qui de liberis est sollicitus, et pro nostra altate Cuncta disponit. Ipsum enim decet gloria, honor et adoratio, una cum Patre, principii experto, a Sancto Spiritu, nunc et Semper, et in Saecilia Saeculorum. Amen.

SERMO V.

I. Vos quidem fortasse nos omnem puta lis de dominatu ab Solvisse sermonem; at ego multum adhuc in eo video fructum apparere Sed ne defatigemini, quaeso, quoiasque totum ipsum decerpserimus. Nam et diligentes agricolae cum vitem soliis comantem viderint, et multo fructu oneratam, non externo tantum abscindunt racemos, sed et

LXXI. 2

438쪽

litterius progressi palmites confringunt, et soli a coercent, ita ut ne minimi quidem acini racemorum frondibus oblocli lateant. Nolite igitur negligentiores illis videri, neque

priusquam totiani a Vobis sit acceptum recedite et praeSertim cum labor quidem meus, ructus autem Si ve Ster. IIosterii die mulieres accusavimUS, Vel potius nο mulie res, sed Evam, quod per peccatum Servitutem invexit. Foetasse dicent nobis mulieres: uouare, Cum illa peccaSSet, OS damnato, fuimus, et unius person se lapsu Ssuit, crimen autem sexus totius p Ηοc etiam dicere Servi possent: u Quid CBUSM,St cur, cum in patrem contumeliosus suisset Chanaan, ad totum genus poena transivit Et qui magistratus resormidant, possent objicere : Cur tandem, caeteri,

scelerate viventibus, ipsi jugo servitutis addicti sunt Quid igitur his omnibus respondebimus 3 Siquidem una

sollitione quaestionibus istis omnibus Satisfiet priores quidem illo peccasse, ac sua praevaricatione Servitutem intro, duxisse, verum introductam illam posteriores peccatis suis confirmasse. Nam Si quidem perpetU Se οSSent a peccatis immunes ostendere, jure fortasse possent contradicere sin autem multis ipsi quoque poenis sunt obnoxii, frustra hac excusatione se tuentur. Ego enim non dixi peccatum jam servitutem non introducere Sed omne peccatum cum servitute eSSe conjunctum, et in peccati naturam,

non in solam peccati disterentiam causam ejeci . Ut igitur omnes quidem in curabiles morbi mortem inserunt, non

omne tamen ejuSdem Sunt naturae Sic et omnia quidem peccata pariunt SerVitutem, non tamen ejuSdem naturae

sunt omnia. Peccavit Eva, cum signum gustavit, et idcirco da innata est. Propterea noli tu rursus aliud illo fortasse deterius peccatum Committere Isoc et de servis merit dixerimus, hoc et de illis, qui magi Stratibus subsunt, primos nimirum peccatum introduxisse, posteros autem Succeden-

439쪽

tes dona halitus virtutem sui retinuisse doliolis Possum et alii clo sensione uli: Nod multi nempe, cum ad virtute narogressi essent, a clominatu fuerint vindicati. Ac prius, si placet, de mulieribus sermonem in Stituamus, ut Videas quo pacto, cum illis vincula beatus Paulus indidisset, eadem rur Sus ipse laxaverit udi qua mulier, inquit, virum habet hinsidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimiti, ut illum Qua de causas Unde enim Scis, mulie P, ans virum servatura Sis Et qu pacto inquit, Virum poterit servaro mulier prii doceat, si instruat, si de religio nosermon om inserat. Atqui dicebas heri, beate Paulo a Mu-3lieri docere non permitio . Qui sit igitur ut illam viro magistram adhibeas p Non mecum ipse pugnans id ago, Sed mecum Valde consentio Audi, quaeso, et cur illam dejecerit, et cur rursus ad magisterii cathedram illam evexerit, ut Pauli sapientiam discas. Doceat vir, hinquit. Quid ita , Quippe qui seductus non sit. Adam enim, in Uit, non est eductus . Discat mulier ',' inquit. Quid itas, Quis porum quae seducta sit. Mulier enim seducta in praevaricatione suis'. Nic vero contrarium videmus. Clim enim vii fuerit insidolis, mulier aulem fidelis, doceat, inquit, mulier . Quid ita quia seducta non est, cum sit fidelis Discat igitur Vir, quia seductus est, cum sit insidetis. Commutatae sunt docendi vices, commutentur etiam deinceps ViceS dominandi. Vides quo pacto ubique ostendit Servitutem non naturam, Sed deceptionem et peccatum sequi onit igitur ad mulierem ob initio deceptio, Secuta est subjecli deceptio nouam commigravit ad virum deinde deceptio, commigravit quoque subjectio. Et sicut in principio mulioris sali item vir credidit, quia Seduclla non erat, Sic dicen S: Ad virum conversio tua et ipso tui dominabitur :, sic

440쪽

etiam hoc loco cum esset mulier idolis, quae virum habe roti infidelem, salutem viri mulieri credidit, his verbis utens:

IJnde enim scis, mulier, an virum Servatura sis a Quid hac fieri demonstratione clarius potest, ut serVitutem ConS-lot non naturam conSequi, sed peccatum VI oc de servis quoque dici potest. SerVuSVocatus es non sit tibi curae .s Vides ut rursus nudum eSSe nomen SEPVitutom Stendat,

cum virtus assuerit De Sed etsi potes ieri liber, magis

utere hoc e Ste Permane polius in Servitute. 5 Quam ob causam usui enim in Domin vocatus est Servus, liber , tus est Domini '. Nides nomine Sol tenus esse e PVitutem rc autem ipsa libertatem p Cur porro SerViam manere permisit Duilibertatis praestantium cognosceres. Nam Sicut multo majus ac majori admiratione dignum est illissa Servare trium pueror iam Corpora, manente sorrance, quam illam extinguerem sic multo majus et admirabilius est, quam solvere Servitutem, manente illo, libertatem ostendero. Ideo dixit : Etsi potes fieri liber magis utere, b hoc est, Servus mane veri Ssimam enim possides libertatem. II. Vis-ne in magistratibus etiam istud cerneres D ex suit Nabuchodonosor, qui fornacem quam vehementissime Curavit accendi, ac tres puero in medium adduci, juvenes,dosertos, omni auxilio de Stituto S, SerVOS, Captivo S, XtOP-res. Et quid ait u Si vere Sodrach, Misoch, Alidenago, deos hineos non colitis, et imaginem auream, quam Staliai non

adoratis Quid ergo illi i Vide quo pacto virtus eos,

qui captivi erant, magis regio quam regem ipsum reddiderit, ac multo excelsior animo praeditos illos ostenderit. Non enim tanquam regem alloquentes, Sed tanquam cum aliquo sibi subdito Sermonem serentes cum siducia re Spondeba sit. v Non pia habemus, inquit, nos de verbo hοc3 respondere regi '. 3 οn verbis sed rebus ipsis domons