[Omnia quae extant juxta Benedictinorum versionem]

461쪽

os locus, quia illic castra Viderat. Vide ut ab oventu rei, quae in loco acciderat, locum appellarit dic etiam lignium scientiae boni ac inuli vocul ur, non quod ipsum boni maliquo scientia polleret, Sed quod scientiae boni ac malis acta suerit circa illud demonstratio, et inobedientiae exercitatio. Rursus Deum vidit acob , quantum fieri potest ut ab homine videatur, et vocavit nomen loci illius u Species Dei': qua res uouia vidi Deum, hinquit. Quanquam non locus Dei Specie erat, Sed a re, quod evenerat in loco, nata est appellatio. Vides quam inultis ex locis morem esse Scriptu is demon StraverimuS, Ut a rebus, quae acciderint, nomina locis imponat Idipsum quoque in temporibus agere consuexit. Sed ne laedi Vocasticiam Us, age Sermo nem a tristioribus ad jucundiora transferamus. Etenim jam de satigata est mens vestra subtilioribus sententiis tua morath quapropter perde-pretium uerit illam recreare ac simplicioribus loelioribusque sententiis illam pascere. Ad salutare igitur lignum Crucis redeamus. Ηοc enim omnia mala Sustulit, qua diud invexerata vel potius non illud mala invexerat, Sed homo ipse cuncta, quae deinde Christus plane sustulit, atque illis ampliora multo bona

invexit. Ob hoc ipsum ait Paulus: Ubi abundavit dolic

hium, Superabundavit gratia' hoc est, majus est donuinquam peccatum. Idcirco rursu ait: u Non sicut delictum, , ita et donum':i, Non quantum peccavit homo, tantum donavit Deus non quanta actura , tantus est quaestus non quantum naufragium, tanta etiam negotiati suit scd plura bona suere quam mala, et merito. Siquidem mala scruti invexit, Et minora erantia bona vero largitus est Do In inuS, quocirca suerunt et plura propterea dicit :

Non sicut delictum, ita et donum i Deinde discrimen adjungiis Nam judicium quidem ex uno in condemnatio-

462쪽

nem, gratia alitem ex mi illis delictis in justificationem'. Obscurius est, quod diximus itaque necesse est Ut Expositionem adjungamus. Nam judici ima quidem, hoc est

pinnata Supplicium, OPS ex uno , scilicet peccato : Si quidem Unum peccatum tantum malum invexit, gratia Vero

non illud solum peccatum, sed et alia multa sustulit. Id circo dicit tau Gratia aulem ex multis delictis in justifica ytionem di, Propterea Joannes etiam Baptista clamabat : Ecce agnus Dei, i, non qui tonit peccatum Adami, Sed, Qui tollit peccatum mundi Vidisti quo pacto non Sicut delictum , ita et gratia, sed plura lignum hoc invexit bona, quam a principi fuerint invecta mala pIV. oec autem a me dicta sunt, ne a primi illi parentibus damno to offectum urbitreris Diaboliis Adamum ejecit, latronem Christus introduxit. Ac discrepantiam vide. Ille hominem nullo in seclum peccato, Sed Solarino hedioniis maculi ejecit Christus latronom, innumstra pec- Cato pum nora se Stantem, in paradisum introduxit. An igitur hoc tantum est admirabile, quod latronem in paradisum introduxit, aliud vero nihil potest et aliud majus dici.

Non enim solini introduxit latronem, sed et ante mundum univorsum, et ante Apostolo : ne qui posterorum Se ingredi posse desperet, neque Spem omnem suo saluti abjiciat, cum innumeris catentem mali se in regio ver Saripulatio videat. Sed consideremu , num labores et recte

socia et ructus exhibuerit latro hoc quidem diei polost, sed nud Verbo proluto, Solii si de exhibita, in paradisum ante Apostolos in Siliit, ut intelligas non ejus probitalem tantum ab iis Se Verum Domini benignitatem totum

negotium peregisse. Quid enim Latro dixi quid socii numjojunavit num levit num se afflixit num longo tempore poenitentiam exhibuit nequaquam Sed in ipsa cruce post

463쪽

IN GENESIIT SERM VII. tsententiam salutem obtinuit. Vide celeritatem ma cruce in coelum , a Supplicio in Salutem. Quae porro sunt illa verba is nam tandem vim liabent, ut hoc uno tanta con Sequeretur bonassu Memento mei, inquit, in regno tuo Quid hoc rei est petiit bona dari, non operibus ipsis studium ullum adhibuit verum is, cui cor ejus notum erat, non attendit ad verba, sed ad mentis assectum. Nam illi quidem , qui Prophetarum fuerant documentis instructi, qui signa vi derant, qui miracula suerant contemplati, de Christo di cebant : Daemonium habet , hete Seducit turbam pri latro vero, qui Pro lihela non audierat , qui prodigia non viderat , qui in cruce Sumixum viderat, non artendit ad ignominiam , non respexit id infamiam, sed Divinitatem ipsam

consideran De Memento , inquit, mei in regno tuo. IIoc Sane noxiam et inusitatum. Crucem Vides, et regni me mi

nisti quid dignum regno vidisti hominem crucifixum,

slagellatum : Leccine sunt, quaeso, digna regia, Vides eum oculis sidei respexis Sm, non ea quae apparebant expendisse Propterea neque Deus nuda verba expendebat, Sed ut illi in Divinitalem, sic Deus in cor latronis respiciebat, ct ait :umo die mecum eris in paradiso . moc loco attendite : siquidem quaestio non vulgari exoritur. Nam Mani chaei, canes muti et rabidi specioni qui dein pro Se ferunt modestiae, intus ero gravem canum insaniam ovent, et ovis pelle hipum occuliant. At tu ne quod apparet aspicias, verum iniit Latentem belluam pervestiga. Isti ergo locum hunc arripientes aiunt V Dixit Christus Dul mori Amen dico h libi hodie mecum eri in paradiso et igitur jam facta est bonorum retributio et superstita erit resurrectio. Si enim illo die latro bona recepit, corpus autem ejus nondum ad hunc usque diem reSurrexit, non erit deinceps corporum

464쪽

resurrectio. tamquid intellexistis quod diximus, an vero iterum illud dici necesse est Amen Amen dic tibi,h hodie mecum oris in paradiso. Ingressus est igitur , inquit, in paradiSum late non clim corpore. Quo enim pacto, cum Sepultun non esset coeptas ejus, neque dissolutum , et in cinere redactum p neque dictum usquam sui resuScitatum illum a Christo fuisse. Quod si lationem introduxit, et absque corpore bonis politus St, manifestum est cor pori reSurrectionem non esse. Nam Si corporis QSSet resurrectio, non dixisset Dum odie mecum eris in paradisο, hsed in tempore consummationis, quande resurrecti Corporum erit. Quoil Si jam latronem introduxit, corpii autem ejus oris corruptum remansit, plane lique Corporum re Surrectionem non esse. At suae ham quidem illi jam vero quae a nobis proficiscuntur a coipite; imo Vero non quae a nobis, Sed quae a Sacra Scriptura tanta neque enim quae Do Stra Sunt dicimus, sed quo Spiritus sancti. Quid ais non Venit in communionem coronarum caro sed in com munionem quidem laborum venit, praemiis vero privatur et quando certandum quidem fuit, majorem partem Sudο-rum SUStinuit, quando VCro Coronarum tempus assuit, anima sola coronatu Non audis Paulum dicentem Stare, nos oportet ante tribunal Christi, ut reserat unusquisque propria corporis, prout geSSit, Sive bonum, Sive malima' hNon audis ipsum rursus dicentem Oportet mortale hoc hinduere immortalitatem, et corruptibile hoc induere in corruptionem L Mortale quodnam animam an corpus haud dubium, quin corpus VSiquidem anima natura Sua Stimmortalis : corpus autem natura mortale est. At enim multa ex istis illi resecant: attamen ex illi ipsis quae reStant, Cognationem eorum , quae QSecta Sunt, deprehendemus. IngreSSuS Si latro in paradisum, inquit, quid tum

465쪽

postea num enim Leo illa sunt bona, quae nobis Deus pollicetur V. Non audis quid de bonis illis Paulus dicat . Quae

oculus non vidit, et auris non audivit, et in cor hominis 3 non Scenderunt atqui paradisum et oculus vidit

Adam et auris audivit et cor hominis excepit multis enim jam diebus de illo verba sucimus : quomodo igitur

bona latro recepit non enim se in paradisum nos intro ducturum promittit Deus, Sed in ipsum coetiam Vneque regnum paradiSi, Sed regia iam coelorum praedicavit. Coepita enim, inquit, praedicare, et dicerem Poenitentiam agite, sappropinquavit enim, a non regnum paradisi, Sed regnumhcaelorum'. v aut tu quidem paradisum amisisti, Deus autem coelum tibi dedit, ut suae tibi specimen edepol benignitatis, ac diabolo dolorem inureret, Ct Stenderet, tametsi innumeras ille in genus humanum insidias molin-tur, nihil tamen hoc illi profuturum. Cum Deus semper majorem ad honorem nos evehat Amisisti ergo paradisum, et caelum tibi Deus reseravita temporari labore damnatus es, et vita aeterna decoratus. Praecepit terrae ut spinas proserret ac tribulos, et fructum tibi spiritus anima germinavit. Vides ut majore sint poenis facultates, ut ampliores sint divitiae Exempli causan sormavit Deus hominem e terra et aqua, ipsumque posuit in paradiso. Non evasit bonae frugis, qui sormatu fuerat, sed depravatus est 'non iam e terra et qua ipSum resingit, sed ex aqua

et Spiritu: non jam illi paradisum, Sed regniam coelorum pollicetur. Et quo pacto id fiat audi Cum enim princeps Judaeorum Nicodemus lapsus esset, et hujus vitae natalia inquireret, diceretque fieri non posse, ut sensi denuo nasceretur, vide quo pacto Christus illi clarius inodum detegat natali uin Nisi qui natu suerit ex aqua et Spi-

466쪽

Io. cnRYSOSTOMI ARCIIIEPIScoPI Q. T. oritu, non potest introire in regnium coelorum . , Si igitur regnum caelorum promisit, in paradisum autem latronem

introduxit, nondum illi hona retribuit. Verum aliud praeterea quiddam objiciunt u Paradisum, in liniunt, hoc loco, non paradisum dixit, Sed paradisi nomine regnum coelorum designavit. Nam quia latronem alloquebatur, hominem qui sublimibus dogmatibus imbutus non uerat, ne quo de prophetia quidquam noverat, Sed omne tempus in desertis

locis transegerat, caede Sque patrarat, neque ad cοncionem unquam in transitu declinarat, neque sacro lectionis particeps fuerat, neque quid tandem esset regnum coelorum noverat, hoc dicebat : IIo die mecum eris in paradis ,

notiori et usitatiori nomino saradisi tegnum coelorum significat, et de illo Christus ad ipsum verba sacit Admitto. Unde igitur constat ipsum in regnum coelorum in greSSum esse Ex eo quod dixerit Deio die mecum eris hin pura diso. Quod si violentior haec Solutio videatur, dilucidiorem adjungemus. Quaenam illa porro est Chrisius dixi Qui non credit in Filium, jam judicatus est'. Quid igitur jam-ne judicatus est 'Atqui nondum est e Surrectio : nondum Supplicium et poena, quomodo ergo ana judicatu, Si propter peccatum. Et rursus V Qui credit, in Filium, inquit, transivit de morte ad vitam Neque

dixit, Transibit Sed jam Transivit, L et hic rui SuS propter bonum opuS, , ille rurSUS propter peCCatum.

Ut igitur unus judicatus ost, clam nondum suerit judi

eatus , Alter Niloque transivit ad vitam, cum no P dum transierit, et tam ad ianuin ob bonum opus, Nam ad alterum ob peccatum, qua Si jam re acciderint, cum nondum

occiderint, verba facit : Sic et ad latronem dicebat. Nam et medici postquam aliquem desperatum vident, eum pereriisse jam et mortuum esse dicunt, tametsi Sperantem ades

467쪽

IN GENESIM SE Evo vii. si si his inluentur. Sed ut ille, quoniam nulla Superest spes ejiis alii tis apud medico jam mortuus est sic etiam latro, quoniana periculum orone reversionis ad perditio nem jam evaserat, in caelum intravit. Sic etiam audivit Adam : Qua die autem ederitis ex eo, morte moriemini L ,

Quid igitur an illo ipso die mortuus est Nequaquam:

sed post illum diem nongentos vixit et plures annos. Cur igitur dixit Deus: ellia ipsa die moriemini , Sententia, non experientia. Sic etiam latro in coelum ingressus est. Audi sane quid dicat Paulus, ut neminem adhuc bonorum retributionem aecepisse declaret: nam cum de Prophetis ac Iustis dissereret, adjecit me juxta idem desuncti sunt istii, OmnES, C tam repromiSSione non accepissent, sed a longe 3 ea aSpexi S Sent, et Salutassent, De melius aliquid pro nobis providente, Ut non Sine nobi consummarentum'. IIaec notate, ac memoria tenete, EOS que qui non audierunt,

docete atque haec in Ecclesia, in soro ac domi unusquisque meditetur. Nihil enim sacra lectione jucundius. Audi, quaeso, quid de illa dicat Propheta Quam dulcia sauci-3bus meis eloquia tua, super me et avum ori me '. IIunc itaque savum in vespertina mensa appone, Ut totam

illam spirituali repleas voluptate. Non videtis homines opulentoS, quomodo post epulas citharoedos ac tibicines

introducant illi suas aedes theatrum officiunt, tu tuas aedes coelum ollice : id vero ossicies non parietes immutans, aut transferens fundamenta, Sed Si ad tuam mensam Dominum ipSum coelorum Voce S. Non erubescit ejusmodi convivia

Deus. Ubi namque spiritualis doctrina, ibi et temperantia, et modestia, et lenitas ubi vir et uxor ac liberi, concordia et amieitia, et virtutis vinculis suerint colligati, illic

versatur in medio Christus. Non enim aureum laqueare quaerit, sic columnarum uigorem , neque marmori pul-

468쪽

sic s. Io. nRT SOSTOMI AER CRI EPISCOPI P. christic linem, sed animae decorem ac mentis formam, et mensam justitia resertam, et eleemosynae ructibus abundantem. Quod si mensam ejusinodi viderit, consestim ejuS- modi conventis sit particeps, et in eum se infert. I pSe enim Ost, elui dixit me Esurientem me vidistis et aluistis', Cum igitur in serius magna voce clamantem audi Veri paU- perem, deinde quidpiam eorum qUse appo Sit sunt demenSaegeno dederis, Dominum ad mensam Voca Sti per Servum, et illam totam Dei benedictionibus replevisti, oblatisque primitiis maximam occasionem tua promptuaria plurimis complendi bonis praebuisti Deus autem pacis et charitati S, Qui dat panem ad manducundum, et Semen Seminanti,vVEStram Sementem multiplicet, et augeat incrementa ru- gum justitiae in omnibus vobis suam dan gratiam, VOS IUPhregno coelorum dignetur Cujus nos participes fieri conlingat gratia et benignitate Domini nostri Jesu Christi, per quem et cum quo glorio Patri, et Spiritu Sancto, nunc et Semper, et in Saecula Saeculorum Amon.

SERMO VIII.

In diem nimboεum, et in conirentum Piso Oruiri, et Cinandalo quod Petililum SCAd imo, Diragri inquC PO-widentio fuisse quoi legem cc erit. I. Nubium quidem concursus diem nobis reddidit Pistiorem adventus autem doctoris hilariorem illum essecit. Non enim ita sol, cum de medio caelorum fastigi radios emittit, corpora illustrat, ut ex medio suo throno facies

469쪽

IN GENESIM GERM Ii I. sic paternae choritatis emittens radio animas nostras illumina t. Quod cuna ipse quoque probo IiοSSet, non nobi Solus advenit, sed et luminarium coetu comitatus appulit, ut lux Mobis copiosior assiil geret. Quo sit ut nobis laetetur Ecclesia

et exultent gregeS, nosque majori cum alacritate Sermonem instituamus. Ubi enim pastorum concursus est, illicet ovium est Securitas. Ita nautae laetantur, cum plures illis adsunt guberna loro dum enim maris tranquillitos et aeris QSt Serenitas, gubernaculorum subsidio laborem illis remigationis levant, et dum more procellis agitatur, arte ac multitudine operarum priae lium undarum edant. Idcirco nos etiam considente docendi causa sermonem aggredimur, et ipSorum precibu cuncta committimus. Ut autem

sucilius ac dilucidius quae audieti percipere possitis, eorum quod vobis hosteria die dicta sunt memoriam pauci res ri eabimus. Dixi hominem, antequam de ligno comederet,

illima scientiam adeptum esse. Dixi quare lignum scientiae boni et mali diceretur, et quo paci soleat Scriptura, OSt- qnam circa tempus aliquod locumVe re quaepiam VCnemrit, ab illa re ductum loco vel tempori nomen tribuere et operae-pretium hodie fuerit ipsum mandatum recitare, cujus interventu arboris illius est esus prohibitus. Quod

nam igitur illud est Et praecepit Dominus Deus Adam

h dicens : Ex omni ligno quod est in paradiso Sca come- , des V, Divina lex est, verum allendamus. Si enim homines, dum regia legunt litteras, universum spectatorum coeliam jubent consurgere tam ulto magis nos qui non hominum, sed Dei lego lecturi Sumus, antinos oportet erigere, atque ii S, quae dicuntur, attendere. Scio nonnullos Legislatorem accuSare, ac legem causam lapsu SesSe dicere. Advorsus hoc igitur primum certandum est, ac robu ipsis

470쪽

s. Io. IIAT SOSTOMI ARCRI EPISCOPI P. ostenden clum, non quod hominem odio haberet, aut natu ram nostram ignominia notare vellet, sed quod amaret

ejuSque Curam gereret, legem dedisse. Ut enim discas in subsidium nobis eam datam esse, audi quid dicat Esaias : Logem enim in auxilium dedita ., At qui odio pro Se qui

tur, non fert auxilium. Rursus vociferatur Propheta : Lu- cerna pedibia mei verbum tuum, et lumen semitis meis a At qui odi prosequitur, tenebras lucerna non discutit, nec errantem cum hic deducit Salomon rursus ulti hcerna mandatum legis, e lux sit illa et correptio, ei disciplina p. 3 Ecce non auxilium Solum, nec hicerna Solum, sed et lux est et vita haec porro non Sunt di prο- Sequenti S neque perdere Volentis, Sed manum porrigentis

et origentis Ide Pauli is quoque, dum in Judaeum invehitur, et quantam lex invexerit utilitato in ostendit, enuique non gra Vare Aturam OStram, Sed reficere, dicebat : Ecce tu Judaeus cognominaris, et requiesci in leges.

Vides non ut naturam nostram graVAret, Sed N enm recrearet, Deum legem dedisse Ais-ne discere id etiam illum

egisse, ut honorem deserret Nam poterant et ista satis ostendere et honorem delatum, et curam impensam DSed hoc ipsum, aliis adhibitis testimoniis, demonstrabo. I nuda, hinquit, Jerusalem Dominum, lauda Deum tuum Sion : Quoniam confirmavit Voctes portarum tuarum benedixit, si is tuis in te. Qui ponit me tuos pacem, et adipe fru-hmenti satiat te'. 5 Deinde post Iutim alia dixit beneficia per alias creatura Collata, Subjunxit praecipuum et coeteris majus his verbis utens Qui annuntiat verbum 3 suum Jacob, justificationes et judicia sua Israel. Nona secit taliter omni illitioni, et judicia sua non manifestavit hei V. Vide quam multa enumerari bona Urbis securita-