[Omnia quae extant juxta Benedictinorum versionem]

581쪽

οRATIO N. o ber eo rei est assiciuntur Secundum terram et qualitates locorum, pCPHUM trun Seunt. Quoena adnio dum pSa aqua unam habet naturam et qualitatem, Sed si absinthium, Si anothum, si ruta infundatur, alium acquirit quasi talem. Ac natura quidem lana, Sed materiae transmutant. Sic etiam in fluviis, lilia per extranea loca manniat alius per terram, quod diversum habet qualitatem , alius per aliam, a locis inficiuntur. VII. Ibi a positione locorum flumina qualitatibus asse- cerat, demum in paradis facit omne Isignum pulchrum

tionem abstulit. Quia enim do muliere dixit: Vidit mulio.

3Ignum, quod pulchrum Visu es Set et ad VCSCendum Suave'. nne quis putaret inter alia ligna hoc Solum decorum suisse. hanc praestantiam omnibus ines Se testificatus est, et vi Si elegantia, et valde bona, ut ii scas eum non ex penurid transgressum esse, Sed in ustulentia cum S Set, pro Stratum

fuisse. Et lignum vitae, inquit, in medio paradisi, et signiana, scientiae boni et mali' Tria lignorum discrimina Alii illi data sunt ut viveret, alia ut bene Viveret, alia ut Semper viveret. Erat unde bono viveret, Ox quibus edere licebat Verat unde bene viveret, ex prohibitis. Poterat cuiubene vivere, si eligis Set non prohibita, o non tetigisse prohibita. Illud erat bene vivere, Deo obsequi . Posit uii erat lignum vitae in medio, quasi praemium lignum scientiae, ut phlaestra, Ut gymna Sium. Si mandat iam serves cipe: signum hoc, accipis praemium Acri idem iraculum Paradis ligna innia, ubique in circuitu ornantia, ubique fructi. se rara duo tantum in medio erant, ad gymnasium et stadium Quae in circuitu alimentum praebebant. verum tranS- grossionis et ligni sermo aliud in tempus reservetur. Propositum autem hoc jam est. Adducit Deus animalia omnia ad Adamiam. Audiant haeretici nec mireris, Si ad Singula

582쪽

ssio DC NENDI CREATIONE, dicta ad Singulas voces contra haereticos agatur. Per omnem enim occasionem reprehenduntur ii qui contra gloriosum

regnum in Surgunt. Lapis ex muro clamat , si non dico verbum ex Scriptura, Iota laniam, aut UDUS apex',3 haereticos inculpatos non sinunt ab omnibu accusantur, qui

negant omnium Dominum. Animadverte igitur; videre eratrem Stupendam, Adamiam Stantem, et Deum quasi minis trum ad Adamum adducentem e Adducit enim Deus ani-hmalia nil attonde, non dicta, Sed sententiam. Cogita Deum lantem, et Adamum explorantem. Adduxit Deus

omnia, Adamo dixit ephi gratia : Quo nomine hic tibi

videlia vocandi is os Seph isque ait : Voce tu leo: hoc Deus Sanxit ut ic vero u Domine Taurus vocetur. Recte tatuisti. , Similiterque singulorum nomina Deus obsignavit. Ait enim scriptura e Adduxit ea ad Adam, ut videret quid

Vocaret ea. Et omne quod vocavit Adam, hoc est nomen, ejus . , Vide quia ad imaginem ipsum creaverat, voluit et honorem in conspectum proferre, et Stendere Vere ipsum imaginem sapientia serre. Ac rem miram vide. Deus sibi nomina ante desinierat, volebatque per imaginem Suam ostendere Adam decreta cum Dei, obnitate consentire. Certe cum vellet ostendere Scriptura, haec quae damus imposiait Domina, Deum praefinisse, ait Et omne quod vocavit Adam, hoc est nomen ejus D ac Si dicat: Troesi nitum erat, hoc Delas decre Verat. 3Verum Ad propositum

revortamur. Stat Adam, et Deus adducit illi animalia, nec dedecori est Domino, quod adducat ad servum. Et Si audiant haeretici Christum nos adducere ad Patrem, Statim dicunt: Vides thim esse servumpe Adduxit illa ad Adam. Stabat servus judicans, et Dominus adducens. Ac Deus quidem Adam adducens non injuria afficiebatur Chris tum vero, Si audiant haeretici ad Patrem adducere, statim

583쪽

in ministri et famuli ordinem trahunt. Si dicat Servator:

Nemo venit ad Patrem, ni Si per me ' h Statim haeretici, arrectis, im perVerSi Stant auribus. Adducens ad Adaiamum animalia Deus, non est ejus minister hominem si Deus Deo osserat, ministri habet ordinem Ne autem morbum tuum alat verborum ignorantia; ego scio et Filium olferro Patri, et Patrem Filio. Cum dixisset: u Nemo venit

ad Patrem, nisi per me, i idem rursus ait :u Nemo venit ad me, ni Si Pater meta coelesti traxerit eum ' Sed quod jam ante me dixi SSCScio, Verum hoc ad rem jam quadrat: contingit autem Saepe ut non audiatur, et nunc etiam dico . Cogita quot sunt quadrupedes VSed tecum reputa quae sint man Sileto, Vae sera, quae in montibus, quae in planitie, quae in Galliis, quae in India, quae in omnibus orbis climatibus Vrursum reptilia, eorum genera et Species, Volatilia omnia, natatilia quaecumque sunt in mari, quae in Stagnis, quae in fluviis. Ilaec omnia adducebantur, et Singuli nomina imponebat Adam, Deusque non contradicebat, Sed acquieScebat Innumera nomina Sunt, hisque acquiescit Deu Set unum nomen dicit Deus ex coelo testificans emici, est Filius meus 'ta et hanc vocem prave detorquent haeretici, quae uni tantum nomini estimonium praebetes illam Sanctam Vocem, quae innumera Sta Scepit nomina nullum que delevit. Adducta sunt animalia, et nomina acc6perunt. Jam ille stabat Ut rex. IIII. Quem ad imo dum cum milites conscribuntur, regio

signaculo notantur; sic quia debebat illi dominium tradere, id esticit ut nomina imponat ut dominus. Nomina quippe nonnisi dominus imponit et pater. Attende. Nomina alia

imposuit Deus, alia Adam. Deus vocavit coelum, terram, mare, firmam Ontum diem, lucem, noctem, ructum, herbam, foenum, ligna pecora autem et volatilia Adam voca

584쪽

5sa DE dyn CREATIONE, vit, pavonem, aquilam, vitulum, vemet hic species, illic

genera, ne sal Siam deprehenderetur hoc dictu in tau Facia timus hominem ad imaginem nostram h Deus nomina imponit lii minoribus, Ursum Orionem, Pleiadem, Vosperiam, Luciferum Isaec omnia Deus nominavit. Testis est David dicens Qui Diam erat Daultitia di DCm Stellarum, et omnibus eis nomina Vocut Deus nomina indit supernis, Adam

terrenis Nominat Deu Coelum, terram, tincta a lia Adam,

ignem, hominem Adamu vero quid nominat imponit nomen jumentis reptilibus, bestiis Noviani nomen Ada

mus Vocot, O carnem, de muliere dicens uio e nunc os hex ossibus meis, et caro de carne me Deus enim

cum ipsum tarmavit, non dixit orni asse illum ex ossibus et carne. Rursus dicit Deus et Masculus , hic dicit, Vir: hDeus dicit, Foemina, h hic dicit: si Mulier. Quodque mirum est, quia Spiritu lincto plenus erat, nondumque mi Sertransgressus fuerat, sed grcti in repletu erat, prophelia, quam pauci ante diebus apud Vestram charitatem distinguebam, tota in ipso erat Sciebat enim prieterito, sciebat praesentia et sutura. Quomodo praesentia Sciebat In cor porco Qxtra non apparet; sed quia Spiritum habebat, di cita uio nunc os ex SSibri mei S. Uomodo sciebat, nisi Spiritus sanctus ipsi revelasset Cur ergo primum set tum carnem nominat Quia primo Costam eiu accepit. o Ilaec, inquit, Vocabitur mulier, quia de Vir Suo Sumpta est, haec . Vaticinatur praeterita, dixit praesentia, dicit jam

sutura: Quamobrem relinquet homo patrem et matrem . nNondum erat matrimonium, et Unde pater et mater Rup-

sum audiant seretici. Voluit Deus Adam uxorem est op mares: Immisit extasim in Adam, et obdormivit . , Omne Dei verbum antiquum regula naturae suit. Docuit primi

585쪽

onLTI v. 555 exemplo, quomodo Suscepta proles ab laomino dividi de beat. Inimisit Deus somniana in Adam. Rem miram tempus dicit, quo matrimonium initiae. Somnus exta sis

vocatur, qui homo quasi extra Seipsum tunc est. Intus anima est et non est intus. Non Sentit, non intelligit, nu-dion non audit. Velut hodie dicimus: Extas usus est, squod extra negotia suerit. Sic anima, iam extra Sensus suerit, in extas est. v Et obdormivit, inquit, et tulit Deus stinam de costis ejus De his interrogentur haeretici h Quomodo tulit Deus Quomodo Adam dolorem non sensit Quomodo non cruciatus est ni Vel pibi a corpore vellatur, dolentus. Quamvis alto quis Soporedormiat, dolo iis vi expergiscitur qui dormit Tantum tollitur membrum, tanta

ex Ellitur costa, nec dormiens a Somno excitatu P. Non via viai sit, ut expergisceret, non discerpsit a Verum Scriptura, ut Artificis coleritatem ostendat, usu sit, tanquit Solutae Stant Compages, et non sensit

IX. Tulit costam, ut tulerat pulverem; si alius esset qui compegerat, alius qui Solvit, pugna CSSet Sin autem qui ligaverat solvit, is certe placide solvit. Tulit costam, et 3 replevit pro ea carnem . Unde replevit Num ex reliquo traxit corpore Atqui omne corpus quod trahitur et distenditur, subtilius esticitur. Quomodo replevit me corpore loquimur et non intelligimus de Deo bla quimur, et curiosius exploramus u Et aedificavit Dominus costam, quamn tulerat de Adam, in mulierem . 3 Quomodo oculi ex costa formati sunt unde cor cogitans unde lingua loquens Quomodo distensum est ex costa intestinum quomodo ex costa jecur actum est tiae quomodo acta sint capere non potes, et Artificem curiose Scrutaris Nerum vide

imaginem Christi ubique Non prius tulit Deus costam de Adamo, quam ipsi somnum immitteret. Quare Ex costa

586쪽

55 DE SVNDI GREATIONE, peccatum oriturum erat; quod nempe per mulierem intra vit. Venit Servator et e coSta aquam serens, et Sanguinem; aquam quae peccata blueret Sanguinem, qui mysterium nobis traderet. Vide siguram Dormiente Adamo, coSta tollebatur : Somno corpori Christi Supervcniente, costa aperiebatur, ut veterem trogoediam Sol Cret per novam histo loriam Ne Somno loquor quo in CrUC Correptus est.

aedificavit costam in mulierem, adduxit eam ad Adam ., O bonignitatem Domini Quanta facit, format, quot muneribus assicit Adducit animalia, sponsam tradit. Quia enim

Adam quasi pupillus erat, et Eva Virgo, Sine patre et matre, qui ossicium praestarent Deu patris matrisque sun e-lionem obit. Ac vide legem: omni siti ippe vox Dei primaeva, naturae norma est. Adduxit Deus mulierem ad Adam, et lex illa mansit ad hunc usque diem, ut Uxor Virum adent, non virum ad uxorem in SponSum adducit c Erant nudi,

net non erubescebant '. Manet regulo, exclamat omnes vir erubescit, praeter propriam uxorem OmnES UXOP erubescit, praetor proprium virum. Itaque hoc quidem dixi

secundum legem : cauSa autem Cur nudi non erubescerenterat, quod immortalitate essent induti, gloria amicti Non sinebat gloria ut nuda Viderentur ipsa enim nuditatem obtegebat. l bi poteri nudum Videre Virum non erubescentem In Christo ipsum invenis Venit Petrus, Joannes

et Jacobus in monumentum, quaerCnte CorpuS, et non invenerunt; Sed inVenerunt VeStimenta in Voluta , ut ostenderetur, po Si reSurrectionem Christi, in ipso servari veterem Adam sormam, eSSeque Sine CStimontiS, non nudum tamen sed vestitum. Surrexit ChristuS, extiitque vestimenta quae damus induerat, eratque nuduS, NEC Udu Cernebatur. Post resurrectionem muliere VoStimenta projecta

vident Martha et Maria Vident eum, agnoscunt, procum

587쪽

ORATI v. 565bunt, et nudum non vident. Unde vestes induit miserat enim eas in monumento. Priora vestimenta diviserant milites. Undenam induitur Unde qui nudus, non nudus Aliud quae rora cur e Stimenta et Sindonem in una parte viderunt, sudarium Vero, quo caput Servatori vinctum suerat, in alia parte AEt divina gratia Stenderetur, quodque Sine tumultu resurrecti sui S Set. Et quia rumorem Judaei sparsuri erant Discipulos ipsum suratos esse, relinquit vestimenta sua in monumento. Nam qui mortulam suratur, ipsum cum vestimenti furatur. Videreque erat Servatorem egredientem ex sepulcro, sicut JοSeptium ex domo I gyp tiae. Et vide mihi disserentiamet post resurrectionem visus est Christus nudus, et Petrus nudus verum ille quidem immortalitate praeditus erat, hic autem mortalis adhuc erat. Jesus labat in littore gloria indutus, dicens Filii, num, quid opso iiii habetis Non , inquiunt non habemus tas non enim noverant eum. Deinde dicit: si Mittite in dexteram h navigii partem . , Miserunt, ac ingentem piscium musti ludinem ceperunt Agnoscit Joannes, et dicit Petro: Do- , minus est , miraculum i non agnoverunt ex Voce Sed ex operibus. Et Sumpsit, inquit Petrus tunicam erat enim

h nudus i. , Mortale corpus erubeScit, immortale non erubescit. Verum ei, qui nos gloria induit, et qui orbem induit immortalitate, huic procidamus, huic Supplicemus, ut nos induat side, spe salillis, gloria in Christo, quoniam Patri gloria, cum unigenit Filio et Sancto Spiritu, nunc et Sem,

per et in Saecula Saeculorum. Amon.

588쪽

ORATIO NI.

Perilsim, et in tonum scienti P de habiιαιione in ara diso, deqtie Adam cum De colioquis. I. Age rursus quod polliciti sumus aggrediamur, et argumetitum de paradiso ad firmem usque deducamus. Etsi enim intolerabile malum illud uerit, quod damus ejectus sit de paradiso, longe majus erit plum, Si no A paradisi memoria eliminemur. Item autem ttingam US, non communibus rationibus eam tractantes, sed ex sacra Scriptura dubiorum solutionem mutuali. Qui enim pro libito sentit et cogitat, Seipsum decipitia qui vero ex Scriptura quaestionum solutionem mutuatiar, ipsam habet veritatem magistram. Quia vero fidelium multi legentes dubitant, et insidelium plurimi ignorante blasphemant, ut et Sanctis animum certiorem reddamus, et insideles consulemus, pro virili rem aggrediamur, Deum obi Scum ob Secrantes, Ut veritatis nobis copiam submini Stret. Qua ratione homo conditus suerit, qua corpore formatus, qua item a Deo creata animo, illius indita corpori fuerit, quomodo para dis iam domicilium habuerit, et Si non pro rei dignitate, pro sucullate certe nostra, Satis Supra dictum est. Jam ad propositum orationem ConVertamus. Data quidem Adamo est uniVer Sa terra, praecipuum ver illius habitaculum paradisus erat. Licebat etiam ei extra paradisum ire verum quae extra paradisum erant hominis habitationi deputata

non fuerant, sed brutis, pecoribus, quadrupedibus, seris,

589쪽

reptilibus Regia vero et herilis habitatio ipsi erat paradisus Ideo Deus adduxit animali a ad Adam, veluti ab eo separata. Non enim Semper mancipia hero astant sed cum illis opus habuerit. Indita animalibus sunt nomina, et Statim ejecta sunt tamansit autem Adam in paradiso Isic vero Scriptura diligentiam animadverte Iussa erant animalia damum adire, se illi inclinare, ipsique abblandiri: exempli causa, quemadmodum Crant tria lignorum genera, nempe ligna quae illum olerent ut Viveret ligna, quae illum probarent, ut bene Viveret; et Isignum quod ipsum custo

dirct, ut semper viveret: Sic et brutorum animantium tria ipsi concessa sunt genera; unum ad PScam , allorum ad Oh-Sequium, tertium ad recreandum animum nimirum adeScam ea Noe nunc mactantur ad mini Stertiam, e fiat, a meli, asini, boves aliaque similia ipsi ministrantia; ad re creandum animum animalia ad imilationem idonea, laetae Voce aeriarum avium, Nae etiam aures oblectant. Quemadmodum enim corpus post labores, nisi defatigationem expulerit, non potest alios adire labores sic et anima vir tutis Liboribus perfuncta, nisi jucundis spectibia recree tur ad perseverandum in virtute non susticit. Cum vi dorit Deus satis centon animam rebus jucundis recreat illam.

Id quod etiam apud nos seri solet Saepe enim ex foro quis

revertens, animo in siniti moeroribu oppreSSO, rerum in visarum aspectu, intolerandi Scalami tutibus et damnis ceu ciatus, domum ingressus, instantis Sol alium invenit inolestiam quo laborum tenor animus emollit. Quia enim moerentem non adit laxo P ad solatium, ejus enim consolatio tum importuna esset, a multa vero consolari non audet;

indueiticus simplicem indolem, in culpata ignorant in praedit oua, per ipsa in liue luboribus oppressum animum lenit et Solutui . Famulus si arrideat heri injurii insultare videtur. Uxor Si rideat, videtur nullo calamitatis sensu allici infans

590쪽

558 E GaINDI AEAEATIONE, ob innocentiam, non suspectis blandimentis emollit animum ac saepe quod nec amici consiliis, nec sapientes monitis es cere potuerunt, id ille ridendo potuit, nempe omnem calamitati sensum sedare. Jamque animus in ipso vi maeroris, videt insalutem, initio respuit, depellitque importunam con Solationem, ex SSiduitate tamen cedit, et

repetitis aspectibus animus attrahitur demum accepto insante, moestitiam deponit, aitque qΗunc mihi solum Deus largitur bullaque mihi rati reliquorum i VideS-ne quomodo ex levissimis Deus animo consolationem indat quia igitur solus erat Adam in paradiso, non amicum habens, non Vicinum, non cοgnatum, ad illum recreandum induxit illi Deus animalia puta, ut sunt hodieque animalia ad imitandum apta, quorum alia gestus, alia vocem imitantur verbi causa, imitatur Simia gestus hominum, et id genu aliam Vocem Sittacus, aliaeque aves. obuit ergo solatium ex brutis animantibus, abis cantillantibus, aliis blandientibus. Cum multa igitur animalia essent, quae ipsum solari possent, Serpen Callidissimus erat inter omnes hestias terrae, ut ait Scriptura et Serpens autem erat calli-hdior cunctis est iis, quas secerat Dominus Deus A. II. Erat igitur et imitandi et blandiendi arte caeteris superior Ne attendas praesenti et aspectui, quod nempe ipsum fugiamus et horreamus : ab initio Sic non erat Amicus

erat serpens et blanditiis propinquus. Quis ergo illum inimicum sociis Dei sententia tau Maledictus enim tu prae, omnibus hostiis. Inimicitiam ponam in terrae et mulien rem ' u Inimicitia illa amicitiam solvit Amicitiam dico,

non qua ratione duco tur, Sed quod brutae animantis cognitione tant hodieque ostendit canis amicitiae speciem, non ratione, sed naturali motum Sic et serpens blandiebatur

homini. Ut ergo qui multam samiliaritatem haberet, visui