[Omnia quae extant juxta Benedictinorum versionem]

591쪽

οR TIo i I. 55sost diabolo esse idoneum in striimentum Videns igitur Adanaum serpente delectari, Serpentem illi abblandiri, multoque ex humani imitari, excogitavit mali artis ex ut illi qui dolos nectunt, quique per propria cujusque ad repunt:

nemo enim per extranea, Sed per propria res tales conficit ut ait Servator e Inimici hominis domestici ejus . Loquitur ergo per Serpentem sucum saciens domo Diogo vestram charitalem, ne perfunctorie attendatis : non levis QSi quaestio, quomodo Sorpen locutia sita an humana Voce an Serpentis ibit , intellexitque Eva Adam anto tranSgressionem plenus erat Sapientia, intelligentia, ac prophetia. Cogita quanta praeditu eSSet Sapientia, qui poSSet unus, Ullo homine doctore, nomina imponere Volati sibus, reptilibus, seris, uno verbo omnibus. In mente tua depinge Species, genera utque compendio dicam, tot imposuit, quot hodii nos post experientiam non possum US recolere. Quando igitur Deus obtulit animalia homini, illent sapiens ac Dei spiritum habens, Singulorum proprietatem videbat. Animadvertit vero serpentem solertiorem ESSE, Sensu pollere, ex nutibus motos animi percipere. Cum sic dum se haberet, perpendit diabolus et serpentis Stutiam , et Adam opinionemra putabo enim Serpentem Solertem esse Per illum ergo loquitur, ut Suspicaretur Adam Serpentem, Cum Sagax Sset, hoc praestitisse ut et humanam vocem imitaretur. Accedit ergo Serpens Nusquam Vero hoc Seriptura dixit, diabollini nempe in serpente loculum esse, sed et Moyses simpliciter rem gestam enarravit. Diligenter, quaeso, animadverte Paulus, qui secundus in paradiso fuit, nec ipsi dictum explicavit, sed ait : Despondiu vos uni vir virginem casiam, exhibere Christo. Timeoiiatilem De Sicut serpens Evam eduxit in astutia sua , Nec

dixit id diabolum secisse Fidelis Scripturarum cuSto erat,

592쪽

56o DL MBNDI cpEATIONE, Scripturarum minister Scripturarum doctor, Scripturarum interpres. Noluit dictum solvere, ne Scripturarum ordinem Solveret; sed sententia solvit quaestionem de Timeo, inquit,3 ne Sicut Serpens Evam seduxit in astutia sua, Sic Corrum-ypantia Sensus vestri. 3 Sic , quomodo Num metuebat Paulus ne rurSum Serpen Veniret, acquOSdam educeret

At novi, inquit, illum Serpentem non apparere, Sed p paret is qui in illo operatus est. Caeterum Paulus, ut sidelis minister, et Sacrarum Scripturarum custos, dictum non invertit, sed Sententiam indicavit. Ipse Vero Veterum , noVorum suturorumque Dominus, quaestionem liquido Solvit, ne qui peccatum in Serpentem referat, Sed in eum qui in ipso percitus est. Ait itaque Christus Judaeis, cum dicerent ei u Nos ex Deo sumus. Si ex Deo essetis, Dei putique opera ac voluntatem ejus saceretis. Nunc Vero ex 3 patre vestro diabolo estis . Dixit diabolum, et statim historiam inducit. c. Isso, inquit, homicida erat ab initio 2.5 Servus ut e PVus interpret Alii est Dominus autem ut Dominus docuitia ostendit eum iii Adamum occiderat. Non dixit tantum intersectorem, sed homicidam. Non enim unum tantum occidit, Sed per illum omnes homines e Et sin oritate, inquit, non telitra quia mendax est 'sta III. I id quomodo interlire tutus est, et quod sit diabolus, et quod sit mendax. Quomodo mentitus est Dixit, serpens mulieri jur praecepit Vobis en ut non come-hderetis de omni lignos , Ni disti mendacem Dixerat Deus V De omni ligno comedite de Uno Aulcm non come- datis. , Mendax ille it : Cui dixit vobis Deus ut de omni ligno ne comedatis , Non mentitur Christi vox Dii Die men-ydax est. Mentitus est autem, et quidem Pa Viter. Cum qnis enim dolose aliquid molitur, aut necessitatem Simillat, aut ignorantiam, ut non suspectam inducat pravitatem ac

593쪽

o RATIO AEI. 56isi diceret: e Non novi, ni illae sunt insidiae, simplici animo veni, nihil scio. Nonne multorum talium secistis periculum An ignoramus dolo utentium opera Nonne talia consuunt, et ignorantiam praetexunt sic et diabolus a Cur, inquit, dixit vobis Deus male et perverse audivi ut non comederetis de omni ligno. Existimans mulier id ignorantium esse, Sermonem corrigit. Non ita, inquit, locutus est; non dixit Deus ut non comederemus de omni ligno, sed do omni permisit, ab uno interdixit. Dixit enim nobis : Ne comedatis, ut non moriamini. Visus est discere quod nesciebat: jam Suspici non erat, quod insidiaretur: aitque illi u No-3 quaquam morte moriemini L in aliud mendacium Deo namque dicente : In quacumque die comederitis, mortea, moriemini' o sit diabolus : Nequaquam moriemini. Iterum mentitus est: u Sciebat enim Deus quia, qua die 3 comederitis, eritis sicut dii . s En tertium mendacium. Vido dolosum diaboli nequitiam. Jam praemedita CP EPPO rem mundo disseminare. Et quia molitur, ut dixi plures

deos in orbe excitare, antevertens quadam narrationis

Specie, plurium corum opinionem in auribus mulieris inseriti t. Sic certo muli artis ex plurium deorum cogitatio nem prius invexit Deu vero praescientia sua id curavit

ut statur us error non humano ore proferretur, ne prima loque i lium cinae vox deos Commemoraret; sed vox prima

serpentis, ut os omne de idolis loquens illi simile osset. Scio vos huic voe porcere, et sanctam Scripturarum mento marripere. Nemo igitur vocis pompam attendat; sed sententiarum virtutem. Sciebat enita Deus, inquit, quod quacum , quo die comederitis, erilis sicut dii, scientes bonum et titulinia . Aiunt multi, proecipueque ii, qui lio inimicum Porsi hyri tam se stiuntur, qui adversus Chiis lianos scripsit, multosque a divina si de abduxit; diunt, inquam et Curicus

LXXI. 56

594쪽

scientiam honi et mali prohibuit Esto, malum prohibue

rit, cur etiam bonum p cum ait enim : De ligno scientiae, boni et mali ne comedatis, prohibet aiunt, ne Scipi malum tacue otium bonum si Semper malitia contra se ipsam machinatur inque Seipsam Occosione Pr Ebet. Non prohibuit Deus scientio in bonita illam quippe talibuit Adam,

etiam antequam comederet Nisi enim illam ante habuisset, quοmod CognovisSet uxorem quomodo de ejus natura dixisset D Os ex ossibus meis et caro de carne nisia Isquomodo sutura vaticinatus esset Dumae voeabitur mu-3lier, quia de vir sumpta est. Propter hoc relinquo homo

3 patrem et matrona ' etc. Tanta sciebat, eo bonum non noverac Deum noverat . quae si in t ei Servat, it scientiam

habebat tot nomina imposuit, quomodo scientium boni non habuerit 3 Quid ergo illud si Non prohibet Deus

scientiam boni, sed vult cum boni scientia non esse scientiam mali. Impietatis sophisma solvo ex Scripturis Ait Paulus : Non potestis calicem Domini bibere, et calicem v daemoniorum Non an ibos prohibuit, sed eum qui sanctus esset Sanctificaxit, et impurum uel quo prosunum abiecit. Ita quoque Servator V Non potestis Deo servire et mammo Mnae nempe eodem tempore Deo, daemoni servire impossibile est. Sic Deus ni id cognitionen assumi voluit, ne cum boni scientia muli cognitio admisceretur. IV. llic jam animum adhibe imus Cur tandem signum scientia boni ei mali sppellatum esse Non talem pluram habuit, sed tale argum e lium tulit Scripturarum proprietatem dico Exempli causa , stans quispiam in deserto Vocalias os ii qHa c. ontradictionis'. Probavi te apud quom, contia dictionis'. virgo-ne hujusmodi nolin a quis erat, ut populum ad contradictionem excit siret cur ergo Moy -

595쪽

o RATIO NI. 563sos illa potatus Deo non contra dixit Cerle vocala est aqua contradictionis, non quod talem haberet naturam Sed occasione rei, quae in illa accidit. Quia enim illic contradixit populus, ideo vocata est aqua contradictionis. Rursus vidit Jacob Deum, ut lio mo potorat videre, et voca, it nomen loci u Species Dei Ahioens speciem aut formam Dei non habebat sed quia visi ibi conligit ipsi ex re locum appellavit. Alius locus vocatus est Pax Dei. , Quando Gedeoni apparuit Angelus Dei, ac metu perculsus ille dixit: umeri me moriar. Vidi enim Angelum Dol. Ait illi Ango-hlus : Pax tibi, ne timeas. Et aedificavit inquit Ges leons altare, et vocavit ipsum Pnx Dei a Quemadmodum ergo ara, Sive altare pacem non habuit, Sed in iis et data pacisSImbolum erat Vac quemadmodum aqua contradictionem non habuit, sed ex eo, quod ibi Venerat, sic appellata est: itare lignum non scientiam habuit Sed quia quisquis peucat, in notitiam peccati venit, Id quod iterum remplo confirmo Interdum per loca latrociniis infesta transimus: in moreque os dicere: a Paec loca tremenda sunt. An locus ipse scirini ditioni liubet nonne potius haec dicuntiae latronum ibi versantium causas Sic arbor illa non mortis elim scientiam habuit, sed ob habitam illic circa Adamiam tragoediam, hoc consociata nomen St. Pin autem solvo Vn qne enim divina Scriptura in dubio versatur. Ilodio cibo.mus altare, cujus participes Sunt si doles Num ergo donum ipsum naturalem ori Salutem, v propior majestatem, quae invocatur, pignus habes ex praesentibus, ne dubites de iis quae praecesserunt Illic esca letalis, hic cibus vivificans. Si hoc natura Servat, non gratiari illud etiam na-lura occidit, non transgreSSione. Ostendam tibi extra paradisum cibum alium mortiferum idololatriam nempe Cur

recusarunt Martyre carne comEder, cur edere motu a

596쪽

56 DE STNDI CREATIONE, hanc An mortii essent, si coimodissent i Nequaquam sed quia idolorum menti erat, non escam fugiebant, Sed execrandoriam invocalionem. Sic nota erat arbor scientiae boni et mali, non scientiam praehens, sed eam exoran SmgreSSione docens. Semper enim experientia insipientem docet malam rem,SSe tranSgreSSionem. Rursum alia via quaesti Solvetur, non quod prima non satis sint, Sed quod

Dei gratia dives sit. Ne quis enim putet rutionum addita menta ob priorum imbecillitatem asserri mnam Dei gratia, dives cum sit, ex thesauris Suis nobis bona profert. Si tamen digni simus. Attende igitur Martyres recusarunt idolis immolatorum cibum me modo cibum hujusmodi fugientes, quo si effugisset Adam lignum, salutem consecUt Uru Serat. Quod autem Scire bonum et malum, non odi dignum sit, vere liquidum est Deus enim interrogans, et non sa-cien , an rem novit, necne pinuis ausit dicere eum non nosse Non enim cognitio, ipsa actio est. Num Paulus, qui dicebat Fugite fornicationem , n ignorabat qui deSSet foenicuti Cavendo adulterium, nesciebat quid esset adulterium Verum non de reus, quod nosset. Quin ipso Deus novit actu omnes nostros, ipsos enumerans ac dicens et D corde exeunt cogitationes malae, caedes, adul-bteria, periuria, impudicitiae, invidiae, rapinae. oec sunt 3 quae coinquinant hominem , I peccine ignorans aut Sciens

dicit Deus, dicit Apostolus p Non ergo scientia Adamo dedecori est Nocuit illi non cognitio, Sed transgressio. Velim autem ab illo quaerore quid ex ligno didicerit, bonum-no an malum An post esum novit quid esset homicidium pNem hactenus erat qui puniret adulterium neSciebatur, cum nondum SSent nuptiae : non ornicatiο, non rapina erat nondum enim erant dives vel pauperet non sycophantiae, non salsa teStimonia. Quod igitur aliud malum scie-

597쪽

ORATIO NI. 565bat, nisi hoc solum bonum nempe esse Deo ob Sequi, malum ipsi non obedires Rem dico quae vulgi ore circumseetur, ne qui me audaciae incia Set Solemus dicere peccaulibus , Comminante ut convertantii De Faciam ut discas resipiscentiam. Ergo-ne qui sic loquitur hanc disciplinam dicit esse scientiam pricientia igitur ex calamitatum experientia procedit. Docuit eum ut disceret quot malis S pertransgressionem implicuisset. V. Animum igitur diligenter adhibe Quanquam enim prius diximus, argumenti rati e orationem deducit. Omnium largitor Deus invisibilis erat qui a Deo omnia acceperat, sub Spectum cadebat. Qui acceperat oculis patebat, qui dederat non apparebat. Solus erat homo 'ruta animantia circa illum erant. Neminoni habebat oppositum. Imposuit Deus legem, arborem in medio, quae common2- faceret, ne sub dominatu se poSitum esse obliVisceretur. orbi gratia, circuibat se iactus decerpens Cum uxore AC cedebat ad arboremn dicebat : Ne hanc arborem tangamus, de illa numque praeceptum dedit Deus , Eratque id quod videbutur, ejus qui invisibilis erat, monimentum id quod etiam nunc accidit. Cogita quam multi per universum orbem praesecti sint. Quia autem imperato non omnibu adest, necesse est imperatoris estigiem in tribunalibus , in foris, iri coetibus , in theatris exhiberi. In omni ergo loco, in quo negotia tractat praesectus estigiem esse oportet, Ut quae fiunt auctoritatem habeant. Imperato equidem, utpote homo , ubique praesen ESSe non potest :DEUS VOPO ru PSUS . Ut Deus St, Diali modo potest ab hominibus videri. Dedit arborem imperii charactorem, qui Adamum commonefaceret accepisse Se omnium dominatum Agnosce cum qui tibi potestatem dedit Et ut discas

quomodo arbor ipso commones acerct, cum SerpEn mu

lierem decipero voluit, dixit illi: Cur dixit vobis Deus nu

598쪽

566 DE NIINDI REATIONE, , comederetis ex omni ligno Mulier non oblita orat legis, im etiam ignorantium corrigit, et ait : Non ita dixit Deus, sed Qx omni ligno comedimus, de hoc autem ligno dixit Deus, ne cοmederitis ex illo, neque tangati ipsum. 3Vide accurationem Deus non dixit : Ne tangatis. Nullum quippe erat in tactu periculum. Sed illi qui divina praediii prudentia erant, reliquis ruentes, id apud se statuerunt : Dixit Deus ne de arbore gu StemUS DOS D tangam US quidem; tanta mulieri cura erat Servandi Dei praeceptum. Erat igitur arbor in medio posita, qua Serpen Seduxit cοS. Rem audi stupendam. Sus instrumento est ad fraudem, re nempe homini in Sila Deus enim hominem formans, cum reliqua scientia, etiam desiderium Dei indiderat. Cumio itur in illis desiderii flammam videret, ait u Eritis sicut, dii. Nunc homines, non poteStis Semper cum De ESSe. Si suseritis sicut dii, semper cum illo suturi estis. Neque enim dixit illis : Si comederitis, Dei hostes eritis. Desiderium ergo aequa sit ut is cum De mulierou decepit taliaque virum non decipit, Sed illi suadet. Id testificatur Paulus dicens undam eductu non est 3 3 Cur autem damnatus est vide mali gravitatem plus er educta comedita postquam Comec erat, viro undet, ne Sola per Verteret Uret Suasit, non decepit ut jam Saepe ieri solet Novit vir idem , amat legem, ludi plenia est orthodoxae religionis moremque gerit uxori, ne Studi iam Stendat, non ignorans veritatem, sed conjugi obtemperans Multi namque putarunt ignorantomadamum accepi SSe ab uxore, Cum QSciret unde fructum lusisset. At nulla ipsi excusatio superest: Deus enim coarguit, cum ait u Quia audisti vocem uxoris, tuae , Non dix t uoti in accepisti ab uxore tua: iam pο- tuisset dicere u Ignorabam, ne Sciebam unde asseri et , virierimen St, non quod deceptus, Sed quod inescatus it.

599쪽

ORATIO VI. 56 Jam ad iudicium veniamias Videam fis instrui non in prima, quae in sancto illo, in corrii plo et clementi soro allata sunt, deseris, ta litteris immortalibris, quarum momoriam, Con spectiam, ConSpi Cultatem, nullum aevum delere poterit. dam anim id verte si Audivit, inquit, Adam vocem Domini, de ambiit antis ud vesperant in paradiso Strepitu Sensit et a consuetudine. Ergo-no a trepitu potuit Deus apparere Apparebat, non ut orat, Sed ut volebet. Bonedictus Stinctorum Deus, quod ad vesperam tunc Adamiam visitaverit, et nunc in cruce ad Vesporam. Illis quippe horis Christus passionem sustinuit, quo egit Adam ex quo comederat, donec latebras quaereret, a judicium subiret, a Sexta usque ad nonam horam. Sexta hora comedita haec enim aliario regula est, post Sextam obscondit se Ad vesperam Deus ad ipsum venit. Desideravit Adamus fieri Deus rem impossibilem desideravita ejus Christus desiderium implevit. Desidera sit id esse quod non pol ni stiri desidet ego si ori homo, et possum et ejus errori Vicem conlparium Dons rotulit. Desiderasti quae Supra i strant, a SSU moeso quae infra me sunt et de iis usitatem cum De concupivistis odi iustis homini fio. Ideo ait Psulus V Et habitu inven

hius tit homos. Desiderasti esse Deus, no liae ideo indignatus sum: Volo enim leae stialitatem cum De Concupi Scere;

sed de indigntilus sum, quod praeter Domini sententiam eam dignitatem rcipere volueris. Voluisti Deus fieri, nec potuistiti homo sis, et quod impossibile orti possibile reddo Quod autem ex desiderio ad hoc accederet ipse testificatur liis verbis tacum ipse Pascha ederet, ipSe alens cum iis qui alebantur, iam mensa opposita illi esset, qui alitiani, Orsirin orbem, in init Apostolis Gu Desiderio deside-hro vi hoc Pascha in due oro vobiscum' u Num illam cum Deo aequalitatem invidi tibis tu mea usurpare voluisti. cum

600쪽

568 DE NIINDI AEREATIONE, non pοSSEM: ego tua a SSumo, quod Sane possum Animum

adhibe e Descendit ad vesperam, et dicit : Adam, ubi

hes A priVI. IIaec omnia sunt unius enim Dei sunt et haec , et illa. Numquid enim alius ad passionem venit , ali CS QScendit in paradisum Abscondit e u sensit postquam

comederat. 'perti Sunt enim oriam octili, et Cognove 3riant se nudo ui se'. h lata diobolus dixerui : Qua die x comederitis , aperi Pntur oculi vostri: ecce, initi it vera

dixit illa nos. Paulo convenit dicere Non enim ejus heonsilia ignoramus Aorunt Saniri diabo i machinas. Vide malitiam Unde norat diabolus ore ut pOS qictam Omedissent , aperirentur eorum octilis num tam ci erant pDicit Scripturas antequam illi comederent de arboresu Vi- dit mulier arborem. Non ergo arca erat unldit, inquit,3 mulier arborem , quod aspectu pulchra esset Primo vidit, deinde comedit. Quomodo igitur aperti sunt eorum oculis Attenderi quas , hic enim quaestiora ta est Diabolus denumero eorum erat, qui lapSi Seu transgressi suerant. Noversique quid pasSUS SSet post trai Sgressionem , quidque alii transgressores uterentur. Communi autem Omnibus est haec passio. Nam hodieque cum peccamus, velut caeci peccamus. Post peccat iam tunc videmus quid fecerimus. Verbi ait Sa Si qui accusetur V Cur hoc se disti pri Isnecessitatem praetendit; VCre Non videbam quid socerem. Non quod caecus S Set , Sed quod inter peccandum ratio obtenebretur, dum totu actu incumberet, in ipso autem opere excaecatur. O Stea Oro in conscientia videt quid se

cerit. Exempli causa ingreditur qui domum ut suretur; ut caecus intrat non cogitat de illo , qui obvium suturus est, de eo qui apprehendcta, non de judicum metui de impendent periculo. a morbo namque animi excaecatus