[Omnia quae extant juxta Benedictinorum versionem]

62쪽

Oh illam enim causam benignus Dominus, ut ne ad talem

benignitatem segnes imus, neque curiοSiUS EOS, qui adveniunt, Scrutemur, inquit: Qui acceperit unum ex his mi-ynimis in nomine meo, me accipit. Ne igitur ad vilitatem praetereunti Spectes, neque ex iis, quae Vides, vilem ESSE pules sed cogita te per ipsum Dominum tuum suscipere. Quando enim propter ejus nomen ministerium tuum in illum exhibueris, mercedem accipies , ac Si illum SuScepiSSOS E Stο, Si deses et negligentioris vitae, qui tua ruitur benignitate, non sit tibi ejus rei curam plena enim

tibi et persecta merces dabitur, in Domini honorem hoc facienti, et imitanti Patriarchae virtutem uret ut vidit, in

quit accurrit in occursum eis ab ostio tabernaculi. Bene et hoc Verbum , accurrit , quadrata, ut diScas eos Vasi ignoto praeteritSSo, et non sua ponte ad tabernaculum Veni SSora propterea ne Subterfugeret eum Spirituale hoc limcrum , qui Sonuerat, incanta erat, et Centenarius ercti, accurrit, et cursu alacritatem declarat. U Et conspicatus aeοS, inquit, adorabat super terram, et dixit : Domine, , si inveni gratiam coram te, ne trange a SerViam tu iam .i, Sumatur Sane qU , et Ja Vent pedes vestros , et refrige-hramini sub arbore , et accipiam panem , t comedeti Stas et posthac praeteribitis , cujus gratia declinastis ad ser-3Vum vestrum L Verba dusti sublimia valde sunt. Neque tantum miraculiam , quod eo Susceperit, quantum quod

cum tanta alacritate, et studi , et non attenta aut Sua , aut eorum, qui advenerant , aetate. Nam ortassis vide

bantur ipsi juvenes, neque existimavit sussicere ut verbis duntaxat adhortaretur u Adorabat, inquit , Super ter-vram, quaSi Supplican , et emcacem exhortationem asseren , Ut ne putaretur persunctorie adhortari. Et idcirco

divina Scriptura monstrans nobis Justi virtutem inessabi-

63쪽

lem, inquit: Adorabat super terram h et geStib US , et verbis magnum servorem , egregiam animi humilitatem, summam hospitalitatem et immensam sollicitudinem declarabat. Et cum adorasset, inquit, dixit me Domine,

si inveni gratiam coram te, ne praeterea SEPVum tuum.

Quis pro dignitate laudaverit Justum hunc, Vel quo paci eum quis innumeris etiam labiis praedicet Dicero

enim : Domine , non insoliti est usus dicere autem : Si inveni gratiam in oculis tuis, hoc est admirabile. Beneficium, inquit, das , non accipis Vere enim hujusmodi res hospitalitas est, qua magis accipit quam data, qui illam prompte et alacriter exercet. At nequis auditorum Iusti virtutem minuens , existimet eum gnarum quale illi fuerint, haec locutum esSeira neque enim, Ut Saepe etiam dictum est , magnum quiddam tale fuisset, si sciens dixisset sed admirabile et stupendum eSt eum , quasi homines alloquentem, talia verba lοqui.

Ne admireri autem , quod cum tres exceperit, ad unum Se con Verterit Justus , dicenset Domine. FortaSSi enim unus illis Strior caeteris apparebat, ad quem exhortationem Suam conVertit. Deinde autem cum progreditUr , Ommum nem facit sermonem, et inquit: Sumatur aquari Et laesurient pedes vestros het iterumue Refrigeramini sub arbo re , et Comedetis panem, et postea transibitis, cujus gratia declinastis ad puerum vestrum. Vides quomodo ignorans qui sint, quasi hominibus loquens transeuntibus, ita communi exhortatione utitum, semel atque iterum Servum se vocans Et vide quomodo praedicit et men Sae suae tenuitatem , imo lautitias u Sumatum, inquit , aquari et lay Vent pedes VeStros, et refrigoramini sub arbore. Quia enim satigati estis , et multum tulistis aestum , ideo or ne praetereatis Servum vestrum. Num enim magnum quiddam

est id quod ego exhibeo aquam vobis solum praestare

64쪽

possum, qua lolis pedibus vestris, Sub arbore satigationem deponalis Insuper et mensae dicit Speciem. Ne pule iis, inquit, me splendida vobis appοSiturum, vel condimentorum diversitatem, Vel opsoniorum Varietatem : Pa- nem comedetis , et sic tran Sibilis, cujus gratia declinas,lis ad servum VeStriam.

V. Vidisti quomodo variis utitur modis , precibus vincere praetereuntes, et geStibus, et Verbis , et quavis ratione attrahere eos volens Primum enim , inquit, adora vit, deinde dominos vocat, et Seipsum servum. Postea dicit quae illis exhibiturus sit, extenuans res et nihili esse significans. ait enim e quam hanc omnibus expositam habeo ad lavandos pedes, et panem, et lectum ab ar-hore. Ne parvi seceritis meum tabernaculum, ne deSpexeritis Senectutem, ne renuati ad exhortationem meam. Scio i quantum tuleritis laborem, conjecto quantus si caloris aestus, propterea nutulima O recreare Olo.

Quis pater, silios suos tenere diligens, tantam siliis exhi-het henignitatem, quantam ille ignotis et peregrinis, et nunquam sibi, cognitis p erum quia magna alacritate

processit ac contentione , SSecutus e St Venationem, sit

praedam sintra aetia concludere potuit e sic dixerunt, , inquit Sic aciemus, ut dixisti Senis excitatus est Juvenilis vigor. In manibus , inquit habeo thesauium, divitias assecutus sum, Senectutis obliviscar. Et ideeum exultantem din opere, et quasi prae gaudi in Saltantem . perinde atque multa bona in manibus asserret, ita se oblectantem. Et sestinavit, inquit, Abraham in ta bernaculum L Sicut quando ad venationem contendebat, significavit ejus alacritatem et laborem divina Scriptura, dicens : Accurrit autem inmccurSum eorum; ita et nunc

quia vidit viros, et id quod optabat perfecit, neque sic ab

65쪽

alacritate desistit; sed magis serventem declarat amorem, neque quia SP curus erat, ideo sit negli sentior Id quod nobis frequenter evenit, et principio valde ludiosi sumus :quando nutem in negοtium ventum est, non par Studium asserimus. Verum Iustus non sic , sed quid p Iterum se stinat et properat, et currit seni consectus in tabernaculum ad Sarram, Et dixit ei occelera, et misce tre men Suhras similae . Considera quomodo et Sarram venationis Sociam a SSumit, et quomodo eam erudit, ut suam imitetur virtutem Etenim et illam incitat ne ossicio suo ne gligenter ungatur, sed Accelera, vin quit Magnam negotiationem a SSocul Sumus , ne perdamu theSaurum, Sede Accelera et misce tres mensuras similae a Quoniam sciebat boni peris magnitudinem , volebat vitae suae sociam etiam retribuendae mercedi si osse participem. Quare enim, dic mihi, nulli ancillarum hoc praecepit, sed uxori tam provectae aetati nonaginta enim annorum erat. Non repugnat mandus Sarra , Sed parem etiam ipsa alacritatem assert. Audiant viri, audiant mulieres et viri quidem , ut sic Suas contubernales erudiant, ut si quando spirituale lucrum sincidat, ne per famulos hoc perficiant, Sed per seipsos laciant omnia Vmuliere autem , ut festinent uvare viros in tam bonis operibus , et non erubescant hospitalitatem in aliquos exercere , illisque congruum praebere ministerium et sed imitentur aeram vetulam, in tanta Se necta laborem libenter SuScipientem, et famulorum opera perficientem Vtrum Scio ore Ut nullii serat ea, quae a nobis dicuntur. Nunc enim omnes hine contraria via incedunt, et multo mulierum est mollities, omneque studium in cultu vestium , in aureis ornamentis et monilibus atque

externo Ornn tu, animae vero nulla Si cura Neque Paulus

eas commovet, dicens : Non in crinibus tortis, vel auro,

66쪽

56 o. QERYsos Tox V AncRIEPIscopL c. I. 3 vel margaritis, vel sumptuosa veste re Vide animam hancipSum Coelum attingentem, quomodo non putavit indignum se et vile, etiam de capillorum ornamentis admonere Merito momne enim ei Studium erat in excolenda anima. Quia igitur sciebat haec maxime animae perniciem genErare,

ideo non refugit illa asser re, quae conveniebant ad docendum eas, quae illo morbo laborabant; sed inquites Si vis ornari,

Ver te ornatu cole, quem decet mulierespias bonis te operibu orna. Ηic animae cultus est, hic a nulli externis condemnatur, hunc nullus depraedari poterit , hic perpetuo manet tutus et integer A cultu autem externo innumera oriuntur malam nondum dic animae nocUmenta, arrogantiam, quod inde nascitur , despectum proximi, saS- tum Spiritu , animae corruptionem, voluptatum illicitarum examena Sed facile diripitur ille cultus et stimulorum malignitate latronumque insidiis, necnon sycophantarum calumniis; et infinita mala invenire in e licet, ac perpetuas amaritudines. Atqui Sarra talis non erat, Sed Verum possidebat ornatum ideo et digna sui Patriarcha, et sicut ille estinavit, et in tabernaculum cucurrit: ita et ipsa magn studi secit quae imperata erant, et miscuit tres

mensuras similae . Nam quia tres erant qui adVenerant, tres mensuras jussit misceri, ut citius pane pararentur.e Et ut hoc praecepit, ad oves ipse iterum cucurrit L O senis juventutem l o animae vigorem currit ad boves ,

et non permittit aliquem sumulorum e pergere et per Omnia monstran iis, qui advenerant, quanta voluptate persu-sus QSSet , et quanti saceret eorum praeSentiam, Seque

hunc pro thesauro habere honorem e Et accepit, inquit, , vitulum tenellum et bonum 3 Ipse per emetipsum delectum secit, et optimum qui aderat acceptum puero de-

67쪽

dit, et illum quoque urget, ut Sine mora quantum ieri

potest, approperet. VI. Animadverte quomodo omnia cuni velocitate, cum serventi alacritate , cum hilaritate , cum gaudi , Cum magna jucunditate fiant. Et festinavit puer hoc facere . Neque hic senex quiescit , sed iterum in ministri ordinem transit erit ut accepit butyrum et lac et Vituliam , quem 'macta Verat, apposuit illis'. 3 Sic per semetipsum omnia facit et apponit. Et neque dignum semetipsum censuit qui con Sideret cum eis, sed illis comedentibus a Stabat ipse

Sub arbore. O magnitudinem hospitalitatis ita humilitatis excellentiam Libentem admodum redigiosam V stabat centenarius homo, comedontibus illis. Mihi videtur tunc prae gaudi alacritateque mulia, imbecillitate sua factus

Superior, et robur quoddam accepisse. Saepe enim consuevit alacritas animae, si quando roborata fuerit, incere

corporis imbecillitatem. Stabat igitur Patriarcha quasi sa- multis , hoc summo honori habens, quod praesentibus mi Di Sirare , et solaretur itineris eorum laborem Vidisti quanta Justi hospitalitas Neque enim hoc solum con Sidera, quod panes proposuerit et vitulum : sed illud cogita, Cum quant honore et quanta modestia exhibita sit

hospitalitas. Non sicut multi , qui si quid tale fecerint ,

supcrbiunt et despiciunt susceptos hospites, e quod mi ni Sterium illis exhibeant Ilo autem perinde est ac Si quiS divitias congreget et circumferat , et cum collegerit, omnia simul e manibus projiciat. Quisquis enim cum arrogantia operatur quidpiam, et sic facit quasi plus praeberet quam acciperet, nescit quid faciat proinde et mercedem , quod hinc proveniret, disperdit. Verum justus illo sciens quid operaretur, per Omnia quae faciebat, ostendebat alacritalem mentis. Et postquam largiter et magna hilaritate semi-

68쪽

navit hospitalitatem, statim et manipillo uberrimos meS-suit. Nam ubi ea, quae ex se erant, implevit, et nihil praetermisit, ac sinem acceperunt quae ad hospitalitatem pertinebant, declarataque suit Justi virtus tunc demum ut disceret Iustus quantorum et qualium honoriam, ni Sasuerit hospitalitas, manifestat se is qui advenerat, atque palatatim justum Suae magnitudinem potentiae docet. Nam ubi vidit eum stantem pud quercum , et Stando magnum honorem et ministerium asserre, dixit ei e Ubi est Sarra uxor tua Statim autem per interrogationem subindicavit ei se non esse ex vulgaribus aliquem, utpote qui et uxoris illius nomen sciret. Illo autem inquit : Ecce in ta 3 hernaculo . 3 Et quia Statim tanquam Deus polliciturus erat ei quae Supra naturam erant, propter hoc et dicendo nomen Sarrae, significavit supra hominem SS eum, qui in tabernaculum ejus diverterat a Reverten onim, inquit,3 Veniam ad te secundum tempus hoc in horas, et habebith filium Sarra uxor tua'. 5 Ecce hospitalitatis fructus, ecce alacritatis illius ipse merces . ecce laborum Sarro retri butiones. Illa autem, inquit, audivit juxta ostium taber-hnaculit, stans post illii . Et ut hoc audivit, risit Secum,h dicens : Nondum quidem mihi fuit usque nunc dominus aialem meu senex si s Et ut excuset divina Scriptura Sarram, prius ignificavit : Abraham autem et Sarra pros gressi erant in diebus suis ri Et neque hoc contenta, adjicit u Et desierant Sarro fieri muliebrias hores actus

erat, inquit, sons , exosecatus oculia , ossicina ipsa erat

inutilis sucta mad quae respiciens Sarrari cogitabat apud

semetipSam aetatem Suam et Senectutem Patriarchae Ve

rum dum illa intra tabernaculum ita cogitat, is qui scit

arcana menti S, demon Strare volens et virtuti suo excel-

69쪽

tentiam, et nihil occultum se latere, dicit Abrahae . Cur, risit Sarra apud se ipsam , dicens : Numquid vere pariam , ego autem senui . maec enim illa pius semetipsam cogitabat eoum impossibile, inquit, apud Deum verbum' sEcce manifeste seipsum detegit a Non Scitis, inquit, me,

natura Dominu cum sim, omnia poSse quando Otiter , et mortuam quoque vulvam oecundam et partu idoneam

sacere a Num impossibile, inquit, apud Deum aliquid nNonne omnia socio et transformo nonne vitae et mortis potestatem habe, a Num impossibile est aliquid apud Deum , Nonne prius hoc pollicitus sum Num potest iiidpiam a me dictum non in opus exire Andi igitum: Quod in tem-hpore hoc revertar ad te in horas, et erit Sarro silius'. Postquam revertero, inquit, tempore hoc, tunc sciet re- ipsa Sarra quod neque senectus ei obstaculo uerit, neque sterilitas Vsed verbum meum non poterit irritum reddi, et partus eam docobit eorum, quae a me dicta sunt, potent inm. pCaeterum ni illa audivit, nequo illa quae cogitaret PS Se praesenti occulta, a Negavit, dicens : Non risi . , Timor enim concilSSerat ejus mentem. Propterea Scriptura hoc totum

infirmitati ejus tribuens, inquites a Timore enim perterrita, fuit ri Verum Patriarcha dicit ei e Non, sod Pisisti'. Ne putes, inquit, licet in animo haec tractaveris, et in occulto riseris , nec posse abscondi ab ejus, qui advenit, virtute et scientia. Itaque negare factum noli, ne adda ad pcccatum magna enim hodie ab hac hospitalitate nobis

provenient bona. VIL unc imitemur omnes, et magnam geramu hoSpitalitatis curam Vnon uti uxorum et corruptibilium retributionem Solum accipiamus, sed ut reponamus nobis etiam

immortalium bonorum ruitionem. Nam Si hoc acimus,

70쪽

nos etiam hic Christum suscipiemus, et Suscipiet etiam ipse nos in mansionibus illis, quae ab aeterno prieparviae Sunt diligentibus ipsum , audiemusque ab eo e Venite bene, dicti Patris mei , in haereditatem accipite praeparatum 3 vobis regnum ab origine mundi Cujus gratia et propter quid uisurivi enim , et dedistis mihi manducarem iti-

vi, Et potaSli me peregrinus sui, et collegisti me in y carcere sui, et invisistis me Quid minus molestum quam haec Num praecepit nobis curiose scrutari et inquirere quibusnam deberemus curam exhiberes Tu quod tuum est, inquit, ostende, licet abjectus et vilis sit, ut apparet, quem ove S. Quae enim in illos facta sunt , ego ut mihi ipsi facta agnosco Propterea addidit: In quan-xtum secistis uni patrum meorum minimorum , mihi se , cistis G Igitur cum tanta ex hospitalitate sint hicra, non contemnamus, Sed quotidie hujus bono negotiationis merces inferre studeamus, scientes Dominum nostrum lacritatem magnam , non ciborum pondus requirore , non men-Sam Sumptuo Sam , Sed mentem hilarem, non tantum ministerium a nudis verbis , Sed charitatem a puro inceroque Corde. Idcirco et Sapiens quidam dicebat : Melioru Sermo, quam munus Saepe enim Sermonis obsequium

magi recreat indigentem , quam donum ipsum tiae cum Sciamus, ne imus dissicile erga eos qui ad nos accedunt: Sed si potuerimus corum inopiam sublevare , hoc faciamuS cum gaudi laetitiaque magna non ut praebentes aliquid

sed ut ab eis maxima accipientes. Quod si non OSSUIDUS, ne simus asperi in eos , Sed verbis saltem eorum curam agam US, Et Cum man Suetudine respondeamus eis. Quare

enim dure compellas eum Num cogit num vim facit orat, Supplicui, ob Secrat. Qui autem haec acit, contu-