장음표시 사용
281쪽
implet Z Quid vero antea actum fuerit, apparuit in responsione ad
a io C primum argumentum Fernelii, ubi illam necessitatem vestram eripuli , qua asseritis non posse fieri apoplexiam, quin praecedat epiIGpsia. Quod neges a calorificis, incidentibus, & attenuantibus di V.C scuti,& disiici posse breui tempore humores frigidos,ex crassos,repugnat experientiae; nam humores huiusmodi asperis inertis impacti, huiusmodi medicamentorum linctu statim educuntur; filii itaque vera responsio mea ad argumentum tuum. Quod si nunc addidero, v ros epilepticos non tam cito,& tam saepe excitari odoramentis illis, ut somnias,nec rationi, nec experientiae repugnabo; assectos quide per consensum a ventriculo,& utero, transmittentibus vapores ad cerebrum,possunt liqc excitare; at si ea admoueas laborantibus ob hu- , niores tenues, & acres brtasse plus nocebunt, quam proderunt. si e Quantum ad argumentum a spuma sumptum , cum tu sic argueres. His adde, quod spuma ex bullis maioribus constans,luculente pr V bat Oiritus in hoc morbo,quam humoris, copiam adesse Iargiore. Hoc argumeto aperte indicas primum,spumam esse ex materia morbi ' deinde hanc materiam tenuem esse, di flatuIentam: postremo infers,crassam esse non post e,& causam etiam reddis,cum sic scribis,. de spumae ortu loquens;Non ex crassa,lentaque pituita pronascitur, ' quam morbi causam statuunt; vix enim post multas horas ita diuidi aspiritu humoris posset, ut interclusus bullas efficeret. At ego haec tua somnia negaui,& contrarium demonstraui: ac primum, te perpzram negare, spumam ex lenta,crassaque pituita fieri: quod praeter ea, quae tunc dixi, liquido demonstrari potest ex r. Praesag. Commentos. Deinde negaui,spumam esse ex materia morbi: & ideo non pos. se ex spuma argui de materia epilepsia'; & cum spuma constet ex h . m Ore,atque ex aerea substantia, negaui tertio aeream substantiam, qua conflatur spuma epilepticorum,esse de materia morbi: & statum illum non esse flatum excitantem epilemam, sed vaporem potius a pulmonibus elatum,qui oris saliuae immistus, & a motu violento agitatus,spumam efficit. Quod si tunc non connumeravi omnes spumar. causas, eas ex te supposui, & ex Iocis a Galeno citatis; unde cum dixi spumam fieri a vaporibus clatis a pulmone ob motus vehementiam ,excludere uolui flatum materie morbificae, quem tu concurr re censes ad spumς generationem;& ideo recte consutaui omnia, quae in eo argumento consutanda erant; unde patet, multa, quae despuma epilepticorum tradidisti alsa esse. Et propterea non minus irriti sunt tui latratus,quam canis Lunam adlatrantis; neque in hoc
282쪽
mutabilis,& In constans sum.Nego enim, semper iumam esse ex materia epilepsiae: at tu ex illa materia esse,& non esse scribis, ut unusquisque obseruare poteri qui totam eam seriem lege qua argumentum hoc es prosecutus. Auges vero,&multiplicas repugnantias, xi7-Π uarum solertissimus es indagator,licet quid sit repugnans,nuquam λι. Aidiceris; repugnantia sunt,quae simul csse non queunt: at ea,quae di- Uxi, stare simul possunt; fieri enim potest, ut spuma non sit ex materia obstructionis sinuum cerebri: fieri etiam potest, ut materia illa per nares, & palatum expurgetur, quae materia erit obstructionis,& a spuma diuersa erit.Responsio ad secundum argumentum Rondcletii nihil claudit repugnantis,nisi apud hominem ignarum; nam duas affero responsiones ad illud argumentum; alteram per en stasim: alteram per antiparastasim.In illa nego humores a ventriculis effluere,&qui nam sint, qui effluunt, doceo: in altera concedo hos fluere, sed in hac effluxione hic est ordo; prius effluunt per nares, & palatum, qui inadene, & in pelui continentur: deinde qui in Ventriculis. isse
Scribis,me quaedam argumenta tua, eaque essicaciora praeteriisse, μ' Veluti septimum, nonum, undecimum: quod fateor me fecisse, ne tardio lectorem afficerem , cum praesertim ex aliorum confutatione ea quoque possint confutari. Verum si in ea argumentorum colluvie potius,quam serie,potui quod nam septimum, nonum, & undecimum esset,dignoscere,ea etiam colatemus,cum cultare haud queam,quin erroribus tuis recensendis saepe,& multum lectori molestus sim futurus . Septimum argumentum sic proponis. His adde,quod in sopo D ' re,seu caro ventriculi anteriores cerebri plusquam semipleni sunt pi ratuitae, licet epileptici tunc aegri nihil patiantur. Puto, te ex Galeno a sumpsisse quarto De Loc. AT p. et .vbi scribit; humorem crassiim,stigidum ,& viscidum,trium horum morborum csse causam,cari, apo plexiarin epilepsiae; verum in caro,& epilepsia uentriculos magis cerebri,quam corpus assici; in apoplexia vero corpus cerebri magis Praeterea in caro anterior cerebri pars magis assicitur; in epilepsia,& apoplexia anterior,& posterior. Si humores frigidi, & crassi sunt
causa cari,ut patet ex eo loco,& in caro magis afficiuntur ventriculi, quam corpus cerebri, necesse est,uexante caro,humores frigidos ,&crassos in cerebri uentriculis colligi: ac cum motum,sensumque adimant,multos esse sint itaque,ut statuis tu, qui cos dimensus es,semipleni.Cum igitur in his aegri nihil epileptici patiantur, sequitur, epilepsiam non prouenire ab obstructione uentriculorum cerebri cxhumoribus crassis; nec responsio, quam fingis, locum habet. Sic M in a cnim
283쪽
enim respondes. Epilepsia non in his anterioribus cerebri uentricu- ,, lis,sed in medio,aut postremo suscitari creditur. Patet enim cx eo Galeni loco,in epilepsia anteriorem, & posteriorem cerebri partem asfici.Quare respondendum erat potius, in caro non sequi motus epi- Iepticos, quia in eo sola pars anterior cerebri assicitur: in epilepsia vero anterior, & posterior; sed neque haec plene satisfaciunt; quare argumentum adhuc tenet. Cum itaque locum eum selum Galeni cω siderasses,nec quid vere carus sit, inuestigasses, auis es eam notam Galeno inurere; quae facillime elui potest. si quid carus sit, intelligatur ; qui cum late pateat ut passim docet Galenus, & praesertima. Prorrh. Commento a9. communiore significatu est profundus, &eκ citatu difficilis semiius, quomodo etiam subeth ab Avicenna,&aliis Mauris usurpatur; carum, de quo agitur, eum esse puto, quem ,, Galenus codem in loco ita describit. Sunt sui, ubi aeger tum motu, is tum sensu tempore aliquo priuatur, etiam si vel stimules, vel serias, is vel in clamites,carum appellant: qualis in quibusdam visitur, ubi t Aporalibus in inusculis vehementer percussi fuerint: uidetur quoq; sae,, pius & in febrilium morborum accessionibus, in quibus neq; stimu- ,, lantes,n eque ferientes,nedum in clamitantes sentiunt aegri . Hic vere
est carus; unde&s.Aph.Commento s.carus proprie nominatur, in quit,totius corporis insensibilitas,atque immobilitas repentina. Huius si quis causam quaerat, luculenter explicatur a Galeno primo De Sympi. Caus .cap. ultimo. ubi carum inter somniferos morbos enumerat,qualis est coma,& lethargus; cu itaque illi producantur a copia humorum frigidissimorum, veluti pituita ,& medicamentorum eiusdem generis: ab eisdem valde excedentibus carus etiam producitur . His ita constitutis,licet concedam in caro,ut in epilepsia semiplenos esse ventriculos: non inde tamen sequitur, excitari motus conuulsorios,ut in epilepsia: ratio diuersitatis est, quia in epilepsia humores laedunt obstruendo tantum: in caro potius alterando ad frigidum,& humidum etiam; unde Avicenna Prima Tert. Tract. . cap.
' i.Omnis, inquit,subeth ex complexione pendens est, propter stigm ' pri mo,& propter humiditatem secundo. Quo fit,ut facultas consopita non consurgat ad humorem noxium expellendum: quare non ortitur motus conuulsorius,& accessiones etia sunt longiores; Quod facultas non se moueat,patet in iis caris, qui a causis euidentibus inuehuntur,ueluti cum in perforatione caluariae dura membrana comprimitur; &in fracturis, quando osse aliquo eadem comprimitur: ca-- ςnim corripitur aeger in quo sensu,& motu destituitur; quia compressio
284쪽
Aduersus Thom. Dasr. I4t presso illa impedit motum,& concussionem cerebri. Dubitet hie
aliquis;dictum est,epilepsiam,& apoplex iam etiam prouenire a materia obstruente,non alterante,cum subito invadant, & subito re e dant : intemperies vero non fani subito: quomodo igitur carus oritura frigiditate, si repente invadit ξ possumus dicere, in caro materiam illam diutius confluere, & ideo intemperiem potest introduc re; unde accessiones etiam Valde longiores simi accessionibus epi-lepticis. Noniam argumentum,Si epilepsia ex obstructione humo- sirum crassorum fieret, desineret in paralysim, veluti apoplexia; iam ,,
confutatum est; erat enim tertium argumentum Fernelii, ubi etiam demonstratum est,quo extrudatur materia illa: ex cuius confutatione colligitur etiam undecimi confutatio,ne frustra tempus contera.
PEFENSIONIS SEXTAE, PARS TRIMA, IN
qua demonstratur, morbos inter si di linguia opria essen
tia , non a iasis actionibus. EvgvYvu est ad Defensionem sextam,cuius haec est
occasio. Cum obseruassem, morbos ex intemperie laedere non tantum actiones partium similarium, sed etiam instrumentalium morbos contra instrumenta rios laedere,non solum instrumentorum actiones, sed etiam simi larium,constitui lib. . cap. ultimo.a laesis a- 1i3 Dctionibus non posse recte de morbo iudicium ferri, sit ne instrumen rarius,an eX intemperie:nec uicissim ex morbis dignosci laesae ne sintactiones partium similarium, an instrumentalium: cumque te aliter viderem sentientem,errores tuos dissimulare non potui. Ac duos tatum inter innumerabiles notavi,qui ad rem meam pertinebant; alterum,quod ex morbis enitaris in cognitionem, & distinctionem similarium,& instrumentalium actionum deuenire: alterum,quod ratiocinationem actionem mistam, hoc est tam similarem, quam organicam esse censeas.Hosce duos errores defendis,& prius priorem,multa supponens de anima,quae praetermitti poterant, tum quia saepius, My.B saepiusque ante fuerunt inculcata: tum quia superuacanea sunt, tuo etiam testimonio, cum post multa sic scribas. Quoniam enim anima dimpatibilis est,ac nulli per se obnoxia mutationi,seu alterationi,cer istum est,huius culpa nullam actionem mutari, aut deteriorem effici. DVnde quaecunque euenit variatio, aut mutatio in actionibus, eam
285쪽
ab Instrumenti mutatione euenire asseris; atque hic, cum multas positiones attingas,accipio mutationes actionum prouenire ab instrumentorum animae dispositionibus: accipio etiam actionem organi- eam,& actionem similarem genere differre: ac dispositionem etiam similarem ab organica genere discretam esse: accipio praeterea, nunquam morbum dispositionis unius esse morbum alterius dispositi nis; & non solum accipio, sed eo in loco ratione etiam confirmo, quod tu non negas: sed cum ex his ita infers, Impossibile esse, ut vel morbus similaris organicam : vel organicus similarem functionem
per se, & primo obtardat: te valde hallucinari assero; nam licet dispositio similaris non possit esse dispositio organica: uel organica si-milaris;&licet dispositio similaris salubris, hoc est bona temperies
actionem instrumentalem fortasse edere non possit: nec instrumentalis similarem: cum tamen utraque alteri usum quempiam afferat, hinc fit,ut morbus similaris actionem laedat organicam,& organicus
similarem, usu illo intercepto; quod quomodo eueniat, alibi saepe demonstrauimus.Tu vero cum haud intelligas, quae Galenus aperte scribit,& multo minus, quae non scribit quidem, sed ex scriptis colligenda relinquit,hsc dogmata respuis,& respuendo in turpissimos errores incidis: qui ut omnibus pateant, tota hςc res exemplo sub oculos subiicienda est: deinde quae obiicis, refellenda. Vnumquodque instrumentum constat ex partibus similaribus, que si proprio sibi morbo corripiantur, id est intemperie, proculdubio morbus ille totius instrumenti actionem uitiabit,etiam si nullus adsit morbus instrumentalis; nam si partes manus insigni laborent intemperie, quis
neget,eam uitiare apprehensionem,quae eius est actioὸ Declarat hoc Calenus primo De Sympi. Caus. cap. I. cum asserit, uisionem,oculi actionem,uitiari a morbis ex intemperie,instrumentariis,& exsoluta continuitate. Cotra si in manu exoriatur morbus instrumentalis,
uerbi gratia, ingens obstructio in uenis, & arteriis, quae in musculos inseruntur,eorum nutritio,quae actio similarium est, profecto uitiabitur,etiam si nondum adsit intemperies. Quare morbus instrumentalis actionem laedit similarem, etiamsi nullus adsit morbus similaris; quod expressit Galenus 3. De Symp. Cau. cap. I.uentriculi exemplo, 1 io.C quem locum paulo post discutiemus. At multa hinc, inquis, s D quentur absurda: quae omnia nego, imo uero absurda illa in te conuertantur necesse est. Primum itaque falsum est, duo genera contra distincta coincidere: nec solum salsum est, sed etiam indicat, te unum rerum Omnium ignarissimum esse: licet enim morbus organi
286쪽
Aduersus Nom. Eras. I acus actionem similarem: & similaris organicam laedat, non ideo tamen morbus similaris,& organicus coincidunt,& unum atque idem sunt: nam si actio issa symptoma est;& unum, atque idem symptoma a contrariis causis potest exoriri ut superius ex Galeno a.De Sympti Causcap.y.& De Tuen.Valet.cap. a.demonstratum est mirum noest, si actio eadem a morbis genere diuersis,& contradistinctis laedi possit; rigor,& horror symptomata sunt: & tam a frigida, quam a calida intemperie excitantur: ergo caliditas,& frigiditas conincidunt,& unum sunt ξ uide in quae absurda incidas,dum aliorum absurda venaris. Secundum absurdum falsissimum est, & ingenii tui absurditatem magis patefacit, cum audes absurdum esse asseuerare, ab una& simplici qualitate distinctas genere actiones produci;nam ut omittam Galenum,& Aristotelem nonne Virgilianum illud arguit te falsi λLimus ut hic durescit;& haec ut carra liquescit iVno, eodemoue igni. Non est itaque absurdum, unum, atque eundem morbum actionestam similares,quam organicas laedere. Tertium absurdum exploditur illustribus exemplis, & a Galeno sumptis, quibus demonstratu fuit, morbum organicum laedere actiones similarium,integra earum temperie: & intemperiem laedere actiones instrumentorum,integra instrumentaria dispositione. Nonne, ut alia taceam,in morbis Per consciasum laeduntur saepe actiones tam organorum,quam similariu, nihil incommodi subeunte facultate similari,vel organica, a quibus illae actiones prodeunt ξ Quod praeterea hinc morbi definitio euertatur, somnium est; neque enim desinit tunc morbus esse dispositio praeter naturam primo laedens actionem. Quintum etiam absurdum sylvam ingentem aliorum absurdoru inuehens,vanissimum est: oriturque non ex decretis meis, sed ex inscitia tua; putasti, me asserere,morbum simi larem, id est intemperiem laedere actionem instru menti, sine instrumenti morbo: & morbum instrumentalem laedere actionem similarium,sine carum morbo; quod ego nunquam cogitaui,aut scripsi; sed asserui, morbum similarem, hoc est intemperiem Iaedere posse actionem instrumentalem sine morbo instrumentali, veluti est morbus consormationis, numeri, magnitudinis, & situs; sed sine morbo instrumenti non asserui; quomodo enim instrumen' tum a morbo liberum esse potest , si partes eius morbo assectae sunt Vnde si intemperies partium componentium,manuum apprehensionem laeda quis dicat manum vacare morbo dicet nullus morbus a.
287쪽
sit Instrumental Is,vel in natura instrumentali ξ sic morbus instrumentalis laedere potest actionem similarem sine morbo quidem similari, non tamen sine morbo; sic sensi,& oratione tam plana, & perspicua
exaraui, ut omnes,te Uno eXcepto, id possint intelligere. His con- a1 i A stitutis absurdi vanitas patet; non enim ex decretis nostris sequitur, sanitatem similarem posse organicam operationem producere sana organo aegrotanter nunquam enim dixi,morbum similarem laedere posse actionem organicam, organo sano; quomodo enim fanum, si partes componentes aegrarὸ Nec etiam exstitis nostris' sequitur,sanitatem organicam producere actionem similarem sanam, similari ipsa aegrotante: nunquam enim asserui,morbum organicum laedere
actionem similarem,similari morbo non affecta; licet enim morbo ex intemperie non laboret, similaribus proprio, morbo tamen quodammodo affecta est; nec sequetur,morbum plures laedere actiones, quam sanitas producat; nam licet morbus similaris actiones similarium,& instrumenti Iedat: sanitas etiam similaris ad utrasque producendas consert.Sic morbus instrumentalis utranque laedit, quia senitas instrumentalis utrique confert. Qua de re sequentia etiam absumis da frustra sunt inuecta: Nam sanitas, & morbus circa easdem actiori nes praecise haerent. Quod si morbus duas laedit actiones,sanitas ciopposita easdem conseruat; nec morbus latius patet contraria sanitate,& actio laesa semper erit laesa,quomodocunque laedatur; licetin. similaris organicam laedat,organum tamen bene non sese habet,& licet morbus instrumentalis similarem laedat actionem sine morbo si-11i.B milari,similaris tamen illa facultatem suam deuinctam habet. Nec ,, falsum erit axioma illud tuum; actionem omnem modum accipereis a dispositione partis,cuius est actio.Cum enim utrunque genus actionum ab utroque partium genere producatur, aut usum capiat: a di- , , spositione utrarunque partium modum accipiet. Cum uero sic ,, scribis; Facultas quoque proseret opera in strumenti sui, actionem ui,, tiosam absque uitiosa instrumenti dispositione; puto te tertium absurdum rc petere iam confutatum ; neque ex his prohibetur, quin morbus semper laesar actionis causa continens sit; unde ad eius sublationem semper actio statim restituetur in integrum, sicuti ad cius inuasionem statim fuerat uitiata, siue morbus similaris actionem Organicam tedat,siue organicus similarem. Concludendum igitur est, quidquid contra me excogitasti ,rationi,& sensui repugnare,& uere rae artis Principia labefactare. Admirabuntur studiosi, te nihil
unquam sani in tam magno uolumine protulisse, in quo uerisimile
288쪽
Aduersus Thom. ωί3. I43 te omnes uires ingenii effudisse:unde restat de aliis operibus tuis
idem iudicandum. Imponis mihi,quod asseuerauerim, morbos si lares interdum actiones tantum organicas laedere, & organicos, actiones tantum similares: quod nunquam ex verbis meis a te adscriptis extorquebis; sed etiam si verba mea aliter sonent, sponte tamen Dcrimini illi me subiicio, cum crimen non esse hactenus dein onstra tum,& posthac validius demonstrandum sit. Cum haec mea decreta tibi,qui nunquam ad intimam Galeni disciplinam penetrasti, paradoxa videantur,sic scribis. Malo credere,cum aliter sensisse, licet λλι Aodio quodam mei huc pertractus sit. Quo in loco proculdubio alio rarum mores,& cogitationes ex tuis metiris; ego nullo te via qua odiosum prosecutus; quam enim iniuriam unquam a te acceperam e deinde tanti id non fuit,ut scribendum mihi esse quod non sentirem iscripsi, ut sensi: & verE me sensisse demonstro . Cum decretum ilia lud,de quo contendimus,probassem ex Galeno 3. De Sympi. Causcap.primo.aliter locum illum interpretaris, ac Galenus senserit; sed antequam id facis,multa iterum absurda contra Galenum congeris, si ita sensit. Ais itaque omnia absurda,quae dixisti,& alia insuper plu- in Cra hanc opinionem urgere; & cum alia proferre deberes, eadem ta- men ,sed aliis verbis prosers,Vt ostendas,non deesse tibi ingentem arcumentorum,seu potius nugarum copiam . Caeterlim cum eo tendant omnia,ut ostendas, ex opinione mea consequi morborum confusionem; nam & similaris erit organicus: & organicus similaris: repeto, nihil huiusmodi sequi; licet enim morbus similaris isdat actionem organicam, semper tamen morbus est similaris; & contra, licet organicus similarem laedat,est tamen semper morbus organicus. Insers deinde, inde secuturum,Galenum primo Meth.cap.8.falso tra H 3 Adidisse affectum una consistere cum actione : nec posse usquam, aut ,, probam actionem esse sine corporis naturali affectu: aut uitiosam, ,, nisi cum corpus sit uitio affinum. Sed ad hoc iam respondi paulo an iste,cum demonstraui, sanitatem causam esse bonarum actionum continentem ,& morbum malarum: unde & hic,licet morbus similaris actionem laedat organicam,& organicus similarem,nonne in uitiosa actione corpus etia vitio affectum est Idem dixeris ad lacum ex 3. De Sympl.Caul. cap. a. citatum inter errata ; nam licet actio instrumentalis a morbo similari,& similaris ab instrumentali laedatur,non inde sequitur,quin pars actionem laedens laesa sit, ut iam demonstratum est.Idcm dixeris ad sccundum locum cX 2.Meth.cap. 3. Tandem a13. Apost repetitionem absurdorum superiorum,nouum affers his uerbis.
289쪽
. comitis Mont. Defensi, is Falsum eritprincipium omnis methodi inuestigandi locos affectos,
is quod Galenus lib.primo. in fine cap. primi, & principio cap. a. pori nit: si ventriculo nulla intemperie affecto, nihilominus eius cocti Ioeditur.His verbis innuis,actio S laesas morbos,& partes morbo assectas necessario indicare; unde si ventriculi concoctio laedatur,aperte significas,laesionem illam coctionis,uentriculi intemperiem indieare. Per te igitur actio laesa,&morbum,& locum morbo affectum iadicat.Hanc obiectionem proposui ego , & reieci libro quinto. capsis et .vbi ita scribo. Obiiciat hic mihi quispiam peruertere me,&c.Quas re non repetam inutiliter,quod ibi palam demonstro ; cum praesertim locum eum paulo post invadas,quo cum peruentum erit, ita in nes obiectiones tuas reddam, ut Ventus non sit inanios. Sed percurramus,quq interim blateras; Vbi iterum eisdem incommodis vexasti Galenum,si tertio De Sympl.Cau. cap. primo. mecum sentiat, cum locum in medium producis,& exponis, ut alios soles.verba Gaia
leni a te producta eius lingua,sut hec,λα--α- δἰ -ντα,κακοῦ
. Cum Galenus hic aperte pronunciet,slauti bis antea secerat, coctionem uentriculi vitiari non intemperie tantum, quae morbus est similaris,.sed morbis etiam organicis,audes tamen cum in aliam distrahere sententiam,sed frigid ac ieiune. Cum ergo primae partis sensus sit,uentriculum infeliciter coquere,facultate ipsa concoctrice
in propria essentia laesa, si morbus intemperies sit: sic ipse breui cosi: A ligis. In teperies hedit coctione vere & proprie, siue secadu substatia;
ubi statim recedis a Galeno,cudicas inteperie laedere coctione, quazactio est: at Galenus ait laedi facultate concoctrice, quod melius reliquis verbis quadrat. Cu. n.dica ea lardi in propris essentia, quis novideat,facultatem declarari,cuius propria essentia' temperies est vnde si temperies haec in intemperiem vertitur, eius essentia proculd bio laeditur. Huc accedit, quod paulo ante etiam dicebat, facultatis
laesionem duobus fieri modis,vel propter sui substatiam, vel propter
morbum0rganicum. Praeterea ab initio horum symptomatum,laeta concoctionis causam dicebat esse aberrationem facultatis alteratricis a suo scopo. Nec potest hic Galenus vitiosarum actionum meiwtionem facere,cum earum causas quaerat; ut itaque haec recte accommodantur concoquendi facultati , ita perperam actioni; quia tem-Feries no est propria essentia huius actionis,sed facultatis, a qua pro
290쪽
dit illa actio: & non aduertis,te in absurdum incidere, quo nihil a
iurdius esse potest,temperiem actionis egentiam esse. Huic alius e nor succedit,quod Galeni uerba perperam conuertis, Male concocuit uentriculus actione eius laese,cum apud Galenum sit, iacultate, Cuae concoquit,laeis.Partem insequentem casu potius,quam stienter vecte conuertis:eam tamen nec intelligis, nec recte explicas. Sic autem conuertis.Per alios autem morbos, quicunque simpliciter sui Aorganici impedita solum. Si uox illa,impedita, referatur ad faculta- istem concoquendi,recta est conuersio; sed ita tulit casus ; nam tu r uera non ad facultatem,sed ad actionem refers, ut patet ex tua exp'sitione: quod vero Galeni sensui repugnat: qui cum asserere velit, quid aliis in morbis eueniat, statuit, si morbi sint absolute organici, facultatem ipsam siue alteratricem, siue concoctricem impediri tantum,qui modus loquendi aperte indicat, facultatem integram quidem permanere,& nonoblaedi, impediri tamen, quominus feliciter fungatur officio sito concoquendi. Quamobrem sicuti insignis error stit in prima parte , asserere actionem concoquendi per morbos ex intemperie ' di in propria inentia,ut ibi demonstrauimus: ita& hic non leuis error est,asserere,morbos organicos non lςdere actionem concoquendi, sed impedire, quia morbi omnes recte dicuntur tam laedere,quam impedire actiones; unde Galenus primo De Loc. Assicos irridet,qui asserebant,aliud esse actiones laedere, aliud impedire; sed si de facultatibus loquamur,voces hae valde disserunt.Quare morbi organici non recte dicuntur laedere facultatem alteratricem, quia clim temperies sit,laedi non potest, nisi ad intemperiem immutetur; impedire tamen eam recte dicuntur: nam licet haec lacultas,haec temperies bene se habeat, a morbis tamen organicis impediri potest, ne bene agat; veluti si seni hominis crura deuincias, tacultas quidem ambulandi non laeditur,impeditur tamen. His consideratis neminem adeo rudem futurum puto. qui non aduertat, te in explicanda hac secunda parte hallucinari, & ineptire. Cum ais itaque, mor- ,hum organicum non laedere substantiam coctionis,duplici erras nomine; neque enim temperies coctionis est substantia, sed efficiens ;Dlsum est etiam morbum organicum non laedere concoquedi actione.Praeterea quid ineptius audiri potest,q morbu no corrupere actione actionis quae tu statuis,cu asseris,morbos organicOS no corrupe re similare coctionis actione . Quod vero sequitur no minus ineptu est; morbii organicu instrumetalestructura duntaxat actionis concoquedi uitiare.Quaena est haec .obsecro,actionis csico quedi structura Nn a apud
