장음표시 사용
621쪽
quia omnis effectus essentiat iter distinguitur a suis causis,&tamen non potest separari a materia, & forma; Amplius t tum integrale distinguitur essentiaIiter a suis partibus int gratibus, δc tamen non potest separari a partibus integraIDbus latrem principalibus. Amplius omnis relatio distingititur essentialiter a sua correlatione, & tamen non potest eaed incea, quod distinguantur essentialiter patet, praesertim de relationibus disquiparantiae in creaturis 3 quae semper disserunt specie. Amplius nulla relatio intrinsecus adueniens potest esse sitae sui amento, N: termino.&'tamen distinguitur essentiaIiter ab illis. Ergo male dicunt illi sorrnatigantes Psolum illa distinguuntur essentialiter, quae per aliquam P tentiam possunt leparari ab inuicem, nisi intelligant impose sibilitatem separationis unius ab alio propter inclusionem unius in alio . quia si sic,cessant omnes instantiae: quia pro Ce lunt de in possibilitate separationis , propter habitudine ad extrinsecum; & de tom essentiali,& partibus salsum est. quod totum distinguatur essentialiter a partibus, nisii intelligatur terminati vh.
Pro ampliori notitia huius articuli aliqua obseruanda sui Primo obseruandum est, quod essentia potest capi multipliciter, primo pro ciuitate quidditatiua , quae tantum dicit esse se possibi Ie, sicut dicimus Creaturam habere esse ab temo, Essentia ea esse, inquatri,qtudditatiuum, siue esse possibile, siue esse in mur duplicitelligibile Aluod est tantum esse secundum quid. Alio modo ter. accipitur essentia pro entitate simpliciter,& hoc modo, non distinguitur ab existentia actuali,ut supra diffuse dictum est. Secundo obseruandum est,quod distinctio essentialis po- Di lactis estest capi dupliciter, uno modo ut est inter quidditates, sentialis cupiquidditates habentes esse secundum quid, dc hoc dupliciter tur duobus aut inter quidditates specie distinctas, aut inter quidditates modis.
solum numero differentes: secundo modo accipitur distinctio essentialis, quae est inter entitates essentiales habentes esse simpliciter, δc hoc, vel inter entitates essentiales specifice distinctas, vel inter entitates essentiales solum numero omnes id
differentes. Ex his pono quatuor conclusi6nes de distin ditates halamone essentiali, quarum prima est talis, omneS quidditates res esse in quidditatiuae habentes esse secundum quid, modo supra ex' dum quides posito specifice distinistae, distinguuntur elsentialiter distin- friti litemdictione specifica, lecunda conclusio,omnes quidditatiuae en- ninguillis.
622쪽
titates solo numero differetes habentes esse secundum quid, distinguuntur essentialiter distinctione numerali, Bd quae dis stinguuntur essentialiter his modis, non distinguuntur re. liter accipiendo distinctionem realem proprie, quaesu γtur su per existentiam,vel subsistentiam: dicuntur ergo distingui essentialiter, non simpliciter, sed suo modo. i . Tertia conclusio, omnes entitates essentiales habentes es se simpliciter,quae non distinguuntur existentia actuali, distinguuntur essentialiter simpliciter distinctione specifica, sita lis distinctio est inter entitates essentiales specie differenteS, si vero est inter entitates e ssenti ales, solo numero differet , tales entitates distinguuntur essentialiter numeraliter . , hil Di linctio Quarta conclusio, quaecuque distinguuntur essentialiteremtialis quo distinctione fundata saper entitatem habentem esse simpli modo inferat citer, distinguuntur realiter, & hoc modo, semper distinctio distinctione essentialis, infert realem ,&e contra, quia ex quo distincti ria La. realis est inter rem, Jc rem existentem, sequitur,A de B resister, numeraliter distinguuntur,ergo citentialiter distinguumtur, & e contra: Et Ioquor semper de distinctione reali, quae proprie est inter rem, S rem: quod dico propter reale distinctionem personarum in diuinis, quae licet sit inter aliam, Maliam subsiistentiam, non est tamen inter aliam N Miam rem Proprie: quia alia,& alia res, proprie dicit aliam, te aliam en litatem ementialem: Distinctio namque essentialis, ut distin guttur a distinctione reali, est inter aliam,& aliam quiddita tem , dc si accipiatur, prout est inter aliam, S alia essentiam, debet accipi pro quanto talis distinctio standatur super essentiam aliquo modo distinctam ab existentia . Et ex his quae
diximus de distinctione essentiali, facile erit videre quid sitiiti, intiffs , lanxix ciscntialis: pro cuius notificatione obseruandu est, citis.1 ι auod identitas potest multipliciter contingere, uno modotipliciter Dia MOHςndo e siciatiam pro quidditate,potest esse identitas ebmitur. sentialis, Vel specifica, vel numeralis. Indiuidua enim eius dem speciei, quae sunt per se in praedicamento, sunt idem es sentialiter identitate essentiali specifica, illa vero, quae sunt in Aliqua di- eodem numero constituendo ipsum, sunt idem essentialiter tur esse numeraliterin sie natura cum sua singularitate in Franciscoide seruia- sunt idem essentialiter.
liter duobus Obseruandum est tamen, quod aliqua dicuntur esse idem moos. egentialiter dupliciter, & hoc tam specifice, quam numera
623쪽
Iter. Vno modo quando aliquid pertinet ad ementiam alterius,&sic dici mus,quod homo,& rationale, sunt idem ementialiter, quia homo in sua essentia includit rationale, sed ista identitas, qua honio est idem ementialiter rationali,vel superiori,non differt ab identitate formali; SI hoc modo Doctor Subt. saepe saepius utitur identitate ementiali, pro identitate formali,& h contra. Alio modo aliqua dicuntur idem eme
tialiter specificE, Qquod umim includat aliud essentialiter; sed quia unum non potest distingui specie ab alio, quod tamen est sic intrinsecum alteri, quod est impossibile unu intelligi diuitae sine altero,&hoc modo species specialissima N propria passio simi idem ementialiter, S talis identitas eo sentialis nullo modo potieit 'dici identitas formalis, eum ibi unum non includat aliud quidditatiud: imo cum tali ideliti-.tate ementiali, stat distinctio formalis positiva, cum utruque
dicat formalitatem,quarum neutra includit altera in suo co-ceptu quidditativo. Hoc etiam pacto gradus intrinsecus est idem essentialiter cum quidditate, cum quidditas specifica non possit persecte intelligi sine tali gradu, & maior inseparabilitas est inter speciem, & gradum suum, quam inter ipsam & propriam passionem: de cum tali identitate ementiali nullo modo stati distinctio sormalis positiva, nec tamen sunt idem formaliter positiuE, ut ostensum est supra. Similitet identitas ementialis numeralis G otest dupIiciter I times
intelligi, uno modo vi illa dicantur idem ementialiter nil me- sentialis nu-raliter, quod sic se habent, quod unum est deconceptu alte- meresis eurius, sic quod unum in suo esse de necessitate includit aliud, duplex.& hoc modo, si individuum sit aliquid costitutum ex natura,& haecceitate est idem essentialiter cum sua haec itate, & similiter est idem ementialiter cu ipsa natura. Et cum tali idemtitate ementiali stat distinctio formalis saltem negatiua: quia etsi indiuiduli includat L ceitatem, ut constitutiva; tamen quia hςcceitas non pertinet ad cntitatem quidditatiuam: s quitur quod non sunt idem formaliter.Alio modo illa dicuntur ementialiter idem numeraliter: quae sant idem realiter ebdem indiuiduo, S: ita in Francisco, natura , S hecceitas sunt idem ementialiter numeraliter, & cum tali identitate stat sormalis distinctio : quia unum non includit aliud ita tuo conceptu quidditatiuo similiter individuum,SI gradus suus intrin- iecus sunt idem e tantialiter numeraliter, &cum tali identi-
624쪽
tale essentiali stat non identitas sor malis. item individuum,& omnis propria passio contracta ad individuum quorunlacuque superiorum sunt idem essentialiter,& cum tali identi,tate essentiat stat distinctio sormalis etiam positiva, cum vivi in non includat aliud in suo conceptu quidditativo. Est tamen aduertendum, q=cum identitate essentiali, tam specifica, quam numerali omnibus modis sumpta; non stat, neque distinctio realis neque identitas realis quia realis idelitas fundatur proprie super existentiam actualem, vel submstentiam, quid litas autem ut quidditas, in quo sundatu r immediate identitas essentialis,abstrahit ab existentia actuali, dc si concedatur interdum, quod iunt ide realiter, hoc est valde improprie, cum ut sic praescindant ab omni actuali existe tia. Loquendo modo de identitate essentiali in esse simpliciter, pono etiam aliquas conclusiones; quaru prima est talis:
Essentia actu simpliciter est idem essentialiter cum propria passione, & cum passionibus omnium superiorum, & cum gradii intrinseco si tamen potest intelligi essentia sine exbstentia habere esse simpliciter quia est impossibile essentiam 1 pecificam esse sine istis, M cum tali identitate non stat proprie, nec identitas, nec distinctio formalis, quia talis proprio loquendo, praescindit ab existentia actualis dico etiam,quod si Franciscus & Ioannes sunt ide essentialiter in homine halari oti bente esse simpliciter illa identitate qua sunt idem in homi--ino. .:xti I ne, sunt idem interse, &licut in homine non distinguuntur o. essentiat ter,& specifice, ita nec inter sedistinguuntur esse . tialiter,&specilich. De identitate essentiali, Sc numerali,qua
tum ad esse simpliciter dico, in Francisco natura, & hae cellas, gradus intrinsecus, dc omnes passiones uperior si sunt
idem essentialiter; quia impossibile est iplum habere esse simpliciter, sine omnibus istis, de cum tali identitate essentiali, temper stat identitas realis, & quae sunt idem essentialiter in aliquo uno numero, eadem identitate numerali, essentiali, sunt eadem inter se. Et ideo si in Francisco sit tantum unum esse simpliciter, una existentia simpliciterita me in eo pose sunt disimgui plures existentiae: quae tamen omnes sunt una realiter; nam in Francisco natura dicit propria existentiamdchecceitas propriam. Sc propriae passiones etiam, M sic sisnt plures exi stentiae propriae saltem ex natura rei ab inuicem dinvictae quae tamen omnes in Francisco dicunt una existentiare liter,
625쪽
itealiter, & simpliciπr, nes sequitur A de R dicunt aliam, Mei iam existentiam, ergo distin utitur re aliter: quia in ante dente oportet addere A &B. dicunt aliam,& aliam existentiam realiter secundum aliam, M aliam rem: ergo realiter
distinguuntur: levi non tequitut A B dicunt aliam,& aliam
existentiam secundum aliam,de aliam realitatem,vel formalitatem, ergo distinguuntur. Postremo obseruandum est, quod incomposito habente veram essentiam simpliciter partes componentes, sunt realiter distinctae ab essentia compositi, & a te inuicem, S tamen non dicuntur distingui essentialiter nec specifice,nec numeraliter; quoniam quae sic essentialiter distinguuntur: acciripiendo semper essentialiter secundum esse simpliciter, sunt distinctae essentia: modo partes componentes non sunt distinctae essentiae, nec specifich, nec numeraliter. Et si dicatur,
non sunt distinctae ementiae a se inuicem, id a composito', erso sunt idem estentialiter, non tequitur, sicut in simili non sequitur quidditas,&gradus intrinsecus non sunt distinctae formalitates, ergo sunt idem formaliter, sed si accipiatur ese sentia secundum esse simpliciter partialiter, dico quod pa res essentiales constituentes, totum essentialiterdistinguum tiar, & a se indicem, Jc a toto, quia unum potest esse sine M licto. Et si dieatur, qudd estde essentia alterius est idem ese sentialiter illi,& est de intrinseca ratione illius: concedo sincundam partem, scilicet istam, quod est de egentia alicuius est de intrinseca ratione illius sed nego prima, scilicet illam, Sod est de intrinseca ratione alicuius, est idem essentialiteri: conoedo tamen, quod totum essentiale est idem essentialibus partibus componentibus, quia compositum essentialiter includit illas essentialiter, de ita concedo, quod i tum est idem realiter p)rtib. componentibus, tam seorsum, quam simul lumptis, non tamen i equitur E contra. humansetas est idem realiter animς intellectivae,dc corpori organico,irgo anima intellem ua, & corpus organicum sunt idem ese' sentialiter humanitati: quia corpus, & anima possunt esse imne humanitate, ut patet ita triduo mortis Christi, non tamen
e contra,quod quomodo habeat intelligi dictum est supra,Mamplius dicetur infra in ultimo attic par.a. x haec de quinto
626쪽
. Uantum ad sextum articulum, qui est de identita te Fubiectiva, oe' ei iu distinctione, e i duplex moduι dicendi; primus, quod ista dicuntur esse idem se totis IuAedilue, qua quidditatiue conueniunt, in ahqua reatitatepotentiali, con trahi bili, per realitatem disserentiae; etper oppositum, illa distinguunturse totis subiective, quae in nulla tali realitate quid litatiue conueniunt.
COMMENT. I. EXplicata identitate,ac distinctione ementiali,eonsequeri ter Auctor docet quid sit identitas, & distjnctio substa
liua, Δ assignat duplicem modum dicendi: primus modus dicendi,inquit,quod illa dicuntur et se idem se totis subiectisue, quae conueniunt in aliqua realitate subiectiva potentiis, dc contrahi bilimae. Pro cuius intelligentia obseruandum est Realitas est Primo.quod duplex est realitas, altera est realitas subiecti- Optex, su- ua, de altera obiectiva: Realitas obiectiva, ut ad praesens spe 'biscli'a, ctat, est omne id quod ex natura rei, potest esse obiectum im obicelim. tellectus. & ex natura rei terminare actum intelli iaci, de qua realitate fatis dictum est lupra . Realitas subiectiva est. omne id, quod ex natura rei est in supposito, vel in uadiutriduo existente. Secundo obseruandum est, quod cuilibet conceptui communi reali correspondet duplex realitas,una in se,alia in suis singularibus : Prima abstrahit ab omni existentia actuali, M ab his, quae concernunt existentiam: Secunda concernit exis ealitas con stentiam actualem, M ea, quae consequuntur ipsam, quemas trahibilis es modum supposita vel indiuidua. duplex,fgs Tertio obseruandum est,quod realitas obiectiva quaedam 'verita, et je est contrahi bilis, per aliam realitatem, & est potentialis ad , esca, eam, S haec duplex , scilicet generica,&specifica: genetica
627쪽
In Formalis. Mag. t. Srrecti Doct. paris sa r
est illa, a quo sumitur conceptus generis, siue generalissimi, siue sub alterni,vi sunt ea, quae continentur in recta linea pret- dicamentali a penere generalissimo inclusive vique ad specima specialissimam exclusive. Realitas autem contrahibblis specifica est illa, quae per differentias indiuiduales immediate contrahitur ad indiuidua,sicut est quaelibet species specialissima vi docet Doctor Subtilis in secundo dist. 3.quςst. DAlia est realitas sextendendo nomen realitatis ad cOceptum realem j quae non est contrahibilis per realitates, sed praecise , per modos intrinsecos, qui non important distinctam realitatem ab eo, cuius sent modi, Misto modo omnia transcendentia, communia Deo,& creaturis sic contrahuntur Permodos intrinsecos.
Obseruandum est quarto, quod quaedam realitas est comtrahens, & actualis, sicut sunt differentiae, specifica & indiuis alis. differentia specifica, est actualitas, seu realitas actua lis: contrahens naturam genericam constituendo I peciem.& talis dicitur differentia sormalis, sed realitas contrahens; indiuidualis est illa,quae contrahit specialissimam constituendo individuum,& talis appellatur differetia materialis: quia constituit rem in esse ultimo subijcibili..Prima realitas subjectitia potentiali genetica est communis speciebus: Secunda specifica est communis pluribus indiuiduis, S dicitur reali-litas subiectiva, quia respectu differentiae se habet, ut materia , & sicut materia est iubiectum formae, & potentialis ad formam, sic etiam genus est potentiale, & indifferens respoctu differentiae; δc ideo dicitur realitas potentialis, sed quia dissere uti a constituit talem naturam, siue realitatem in esse
subijeibili ι ergo illa realitas dicitur' subiectiva; ita dicatur de realitate specifica respectu differetiae indiuidualis, ex quo
sequitur, quod omnis realitas, seu entitas generica, vel l pe- Emitiustucifica, Se sola talis dicitur realitas subiectivas quia sola talis realitas g est conigahibilis per differetiam formalem, vel materialem. norica,etspe. Ex his patet, quod illa sunt eadem se totis subiective, quae G C0nueniunt in aliqua realitate subiectiva modo prae exposi la talis di to, ut homo Masinus in animali, &illa distinguuntur leto. tur. realimotis subiective, quae in nulla realitate subiectiva conueniunt, obiccti . vi Sortes,& albedo. Et iste modus dicendi potest confirmari ex Arist. s. Meta. t c. 2o.Vbi inquit,dicuntur etiam unum,
Mea, Quorum Senus unum different differenti soppositis: atque
628쪽
atque haec uniuersa unum praeterea dici solent, Vodς vultibi Aristot. esse virum subiective ea, quae conueniunt in uno genere, quod est realitas potentialis contrahi bilis per disi rentias dicentes realitatem, de distinctione autem subicctnua, locutus est Arist. Metaph. rex. O s .ut inquit Ioannes ubi scribit diuersa vero specie dicuntur,quq sub eodem genere collocata,non ita se habent, ut alterum iub altero collocetur. & quae sub eodemgenere collocata, differentiam habet: quibus verbis vult Arist. quod lyecies collocatae lub eodem contra La. genere sint distinctae, Sc di fierentes, haec Ioannes, de mathenam species quae sunt sub eodem genere. sunt idem subiective, cum conueniant in realitate subiectiva contrahibili per differentias. Ergo secundum istum primum modum dicendi non distinguuntur subiective , habetur ergo distinctio subiectiva ab Aristot. penes istum primum modum s. M taph. tex. c. I s. in illis verbis: quaecumque diuersa sunt, sunt aliquid tau entia, &no solum numero,sed 1 pecie,M Senere
ET MAEO modo dicendi Hiciuntur tria corolgaria,priamum quod quaecumrue includunt idem genus sunt i ldm se totis subiective. Secundum corollarium, quos omnia praeduamenta a se inuicem, Deus etiam in 7 cre tura se totis subiective distinguuntur. Tertium coralia. rium , quod personae Quinae se totis subiective di tinguuntur.
niluui se R.Ο explicatione huius literae obseruandum est,quod r ipsis, se io A ieri dicere, id est, lata est differentia, aliqua distingui se ip'tis dies dissi, , M se totis: nam illa sunt distincta se totis: quae in nullo ferunt, et qd conueniunt, &dicuntur distingui se totis: quia secundum virums iis quodlibet i habent distinguuntur: illa aut E dicuntur distin- portet. gui se ipsis, quae distinguuntur per suas proprias naturas, vesper Proprios conceptus,vel per intrinseca realiter ipsis identificata. exemplum primi natura est ipsam et, quae distingui
629쪽
tur se ipsa a quacuque alia': exemplum secundi, ubi scilicet aliqua distinguuntur per aliqua intrinseca ipsis realiter identificata. ut homo, S equus distinguuntur per suas differentias essentiale quς differentiae sunt realiter homo,& equus,& ideo si quaeratur an homo,& equus se ipsis distinguantur: potest dici quod sic, quia distinguuntur persuas differentias proprias, id essentiales quae differentiae sunt realiter ipsemet
homo,& equus, hoc est,differentiae hominis est ipsemet hinnao, S differentia equi est i plena et equus real iter,& essentialiter; Et ideo ex quo distinguuntur per aliqua, quae sunt i P semet, sequitur quod se ipsis distinguantur . . N Secundo obseruandum est, quod eo modo quo aliquansi maconueniunt,eo modo dicu tur se totis distingui: nam ea,quae . in nulla realitate subiectiva conueni mi, se totis lubiective distinguuntur;quae autem in nullo conceptu quidditatiuo conueniunr,se totis obiective distinguuntur. Et ideo illa dicuntur se totis subiective distingui: quae in nulla realitate potentiali contrahi bili ad ipsas per alias realitates conueniunt, adeo quod secundum quodlibet, quod habent, in nulla realitate subiectiva, ut sic, conueniunt, & ideo se totis subiective distinguuntur ut Deus, & Creatura. Nam Deu S&Creatu i Deus et Creara, neque aliquid quod est in Deo S Creatura, in nulla rea': ra derem litate potentiali contrahi bili ad illa per alias realitates con 'pud camenuenium;quia licet conueniant in aliquo conceptu quid lita' ta, materia, tiuo, scili ect entis, non sunt tamen idem se totis subiective : O fm a se . quia conceptus entis non est potenti alis Sc contrahi bilis peritotis subiecti aliquas differentias specificas, vel indiuiduales sicut conce uὸ dismatiuptus generis,& speciei; sed est tantum contrahi bilis per mo tur dos intrinsecos, scilicet per infinitatem,& finitatem, S omnis reali tas subiectiva est realitas generica, vel specifica contrahi bilis per differentias sormales, vel materiales, ius modi non est conceptus entis. Similiter omnia praedicamem ta distinguuntur se totis subiective: quia in nullo conceptu potentiali cotrahibili per alias realitates ad ipsa conuentur. Amplius personae diuinae, Pater, Filius, & Spiritus, distinguuntur se totis subiective: quia in nullo conceptu potemtiali contrahibili coueniunt .similiter materia, & sorma, o pus, SI anima, ut sunt partes compositi distinguuntur se tintis subiective: de materia, Λ sorma patet: quia non conue
niunt in aliqua realitate generis, & ut sic postlint dici primo
630쪽
- comm. R. p. p. nandi Arret. o, J. Mia. de diis
diuersa scilicet subiectiuε de corpore,etiam x anima pateri quia non conueniunt in aliqua realitate potentiali contrahibili ad illa, non enim conueniunt in realitate generica, vel specifica ; cum anima nec sit genus, nee in genere nisi redictive: simit iter corpus, quod est pars materialis Messenti lis compositi non est genus, neque in aliquo genere directe sed tantum reductive: quamuis corpus quod est quaedam quidditas, &realitas per genus, S differentiam sormalem constituta sit in genere substantiae, sed de illo in proposito non est sermo, sed solum de corpore, quod est altera pars Vtrum an compositi. Et si dicatur anima est species, ergo est in gene ma sit spe- re, antecedens probatur,omne illud est species quod praedicis . catur de pluribus differentibus numero in quid, sed anima est huiusmodi, ergo anima, est species. maior est manifesta .dE minor probatur: quia anima praedicatur de ista anima, de de illa, dicendo, haec anima est anima, & illa anima est misma, & illae praedicationes sunt quidditatiuae, ergo Zcc. , t lii Dico quod duplex est species, altera subiicibilis,mest tibia, quae ponitur iubassignato genere & ista importat respectum ad genus, per ipsum enim genus definitur Altera est species praedicabilis,& est quae praedicatur de pluribus nume, ro differentibus in quid, S: talis species non dicit essentialis
3-. bi iter rei pectum ad genus,sed ad indiuidua, & hoc modo con- N. . . l. Cedo, quod anima,& corpus sunt species.sed no primo modo,ideo non sequitur, sunt species, ergo sunt in genere,cum non oporteat illam speciem esse in genere, quae non habet ias Q essentialem habitudinem ad ipsum genus. Sed contra secundum, & tertium corollarium Auth. sunt duae difficultates. Nam dicit Auth.quod omnia praedicamenta a se inuicem , similiter Deus, & Creatura se totis distin rguuntur subiective: sed videtur, quod potius diuersa, quam
distincta deberent appellari, cum non habeant realitatem, in qua conueniant: nam diuersa sunt, quae in illo conueniat. distincta vero sunt aliquid idem entia. cum ergo in nulla re' litate potentiali conueniant quidditatiue, videntur esse magis diuersa, quam distincta. dico,quod praedicamenta deberent dici diuersa, si non haberent, in quo conuenirent,qui ditatiue, modo habent ens, simili ter Deus, & Creatura licet non habeant realitatem, in qua conueniantquidditatiue, ha,