장음표시 사용
571쪽
Εu AN C. MAT et M. C A p. XXVII. 1 3 reliqui interpretes in prima persona. excepto Aethiopico, qui dicit, opira habetis. C A p. XXV 1 I.
V E R s. r. Tradiderunt eum Ponrio Pilato praesidi. Aethiopicus , Pilato Pontinaeo principi gentium. videtur existimasse Pilatum dictum sitisse Pontium, quod ex Ponto . oriundus esset. Est enim ' ri 3 ia, gentilitii nominis forma. Porro quod veri us principi gentium, pro τω ηγεμονι , in Aethiopico cst v . ubi aκms quidem pure Arabi- cum est, nam , ξ', gens, natio, populus dicitur. plurale populi. At ut apud Hebraeos, Syros S Arabes , sic de apud Aethiopicos, primo significat Angelum, legatum. radicem ignorant lingua Hebraea S Syra. Arabes dant ,κ, misit. unde primo abito dictum volunt, tum per metathesin 'iso,missus, legarm. At veram radicem dat lingua Aethiopica , ubi us es misit. Matth. 27. I9. Malibi. inde κ'ra , misus, nuncius. item Angelus, Dei nuncius. & apud Hebraeos etiam mκ, , negocium, ad quod peragendum quis mittitur. Verum in eadem lingua κ, etiam est strviit. Hnidem. Matth. q. II. & 2O. 28. in , Matth. 2o. 'f. 26. Hinc SI alia significatione venitare o pro principe, cui videlicet subditi serviunt. Sic
Pilatus dicitur princeps gentium, seu populorum, qui missias esset ut aliis populis, quam Romano , imperaret. qui
quidem Procuratores dicebantur. Vel potius επιαρχοι, prasedes. V E R s. s. Acthiopicus, Eo tempore evenis verbum Ieremiae Prophetae, qui dixit, or acceperunt triginta argenteos, pretiam
572쪽
eos&c. Conser cum Commentario nostro. Non displicet, quod misita T , ιν ετμ m a Verterit, pretium honorari , quem honorarunt. Id enim valde accedit ad Hebraea, modo pro Non legas tum 'mi r π κ, vertas, pretium honorati, qui non quo, id est, honoratu fui ab illis. idem cnim est, qui honoratus fui ab illis , atque honorarunt illi , nempe filii Israel: quod per Q έων λ intellisi posse, in Commentario ostendimus. ut &-sumi posse pro πιμὶω. Atque in ironia erit, pretium honorati, quem honorarunt filii Israel. quasi dicas, quem
enimvero egregie honorarunt, quum tantulo pretio eum vendiderint. V E R s. I 6. Aσμιον OH μον , λιγόβ υον 3α-
Aethiopicus addit, magistrum latronum, se norant eum omnes. quae solummodo addita sunt, ad explicandum τὸ Tύσημον, pro quo habet', auditus, id est, celebris, qui passim audiebatur, id est, dicebatur nefarius . . V E R s. I9. σήμερον κατ οναρ A' Δάν. Aethiopicus. Ahia multu omniavi hodie in somnio de ipse. Sic sane vertenda, quae habet Aethiopicus. Suspicor tamen, vo,n,somniavi, mendo typographico, postum pro man, passasum. ac tum quidem a , quod verti de ipso, vertendum propter ipsum. Vtrumque enim praepositio illa passim valet, ut apud Hebraeos , de 'ira apud
V E R s. 27. Τοτεοι vα2ωτη ζ γριόνγ πυλα rcc miησουν ως τῶ σαω ρμον, &c. vulgatus, Syrus dc Arabs pro sus conveniunt. At Aethio icus, sumserunt Iesum epraetoris, ta τοῦ remiωώου. vel, ut Proprie sonat, P η , e judicatorio, quod rea Hebraei dicunt. Evangelium Hebraeum Editionis Munsteri habet, P n M , , ceperunt Iesum in domo judicis. At editionis Merceri, vn, v
573쪽
Εu AN C. MATTH. CAP. XXVII. s s.ceperunt Iesum, es tradidit ipsis in domo judicii. Acceperunt
εἰς ra ret Ueγον, pro cντω σαπιωρ ω. Saepe enim, quod aliquoties monuimus, εις pro G usurpatur. Sed repugnat Iohannes, qui, quod Matthaeus versu praeced. dixit, fuisse Christum ut cruci geretur, factiim ait extra praetorium, quum Pilatus tribunali, quod extra praetorium erat, in Lithostroto insideret. Vide Iola. i9. ys I 3. & I6. Itaque iri praetorium denuo abduci debuit, ad ea peragenda quae apud Matthaeum porro narrantur. V E R s. 34. Pro Ad. hiopicus quoque habet vinum, ut Vulgatus. adi Commentaritim nostrum. V E R s. 3s. Vt imbretur quod dictum es a Propheta,pa iiii sunt dec. Hoc Prophetae testimonium ait Erasmus inplerisque Graecorum codicibus non citari, neca Hieronymo ullam ejus fieri mentionen i. BeZa negat in ullis vetustis codicibus reperiri. Syrus quoque & Aethiopicus non
legerunt. Etsi enim in editione Syra Cothcnensi cxtet, nescio qua id autoritate sit faelum, nisi forte si lius editionis Plantinianae in decimosext9, quae Hebraicis characteribus impressa est. alioqui Tremellianum exemplar, Vien. nensis idem editio, Regia, & Pari sensis plane ignorant. In Vulgato tamen, SI Arabe, S Euangelio Hebr. utriusque
tertiam personam Vertit. Vs destruit templum,inaedi cat Pudiribus diebus,serva teipsim. Familiare id est Orientalibus, ut quando aliquςm alloquuntur, epitheta ejus in tertia persona efferant. tale est illud Syri Galat. q. vers. 2I.
i o A , dicite mihi vos,qui volunt ursine
574쪽
s 6 APPENDIX AD jub lege. pro, qui vultis ut sitis ,.id est, qui vultis esse, Talia
sunt in Hebraismo, Mich. i. a. um' Uno, iudite populi semnes ιlli, pro omnes zos. Iob. II. Io. v zba z, κ', ct profecto omnes illi pro vos revertimini. Sic in precibus com- . pellantes Deum, solent mutare personam, quum dicunt,
Deus noster rex seculi, quisncti cavit nos praeceptissiis, pro sancti casti nos praeceptis tui . Hanc phrasin imitatus est Mat
qui e His vult idem esse quod misHis. Est enim purus putus Hebraismus, quem Syrus S Arabs retinentes, elusia Verterunt per tertiam personam, sequentes linguarum suarum idiotismum. Cl. Camerarius notat, in vetere suo codice legi αιάας , camque duram esse personae craallagen . Non est sane dura in linguis Orientalibus . nec dubitavit Aethiopicus vertere, o Drusilem, Ierusalem, quae occidit Prophetin , or lapidat Apostolos qui missi sunt ad eam. Expedita haec sunt S elegantia in istis linguis.
VERS. AS. Σώr-ἴ πασαν si γίμ. Aethiopicus, mundin. accepit pro universali bus tenebris.
VERS. 49. Et erant qui dicerent, sine, videamussi venturus es Ebas ut servet eum. Addidit his Aethiopicus ex Johanne,inalius rursu unus accepit lanceam, confodit ei latinsuum. or effluxit sanguis aqua. Annotat tamen O. Beza in duobus etiam vetustis codicibus ea Graece legi. Syrus, Arabs, Vulgatus, SI Euang Hebr. non legerunt. VERS. 3. Aethitopicias, Et exiverunt a sepulchrissis, es intrarunt in urbem sanctam , postquam surrexissent. id est, C EU ἔγγραν - των. ut & Arabs legerat. Conser cum Com
575쪽
Εu AN C. MATTH. CAP. XXVII. s V E R s. 36. Καὶ vivis ii Ffακώδε s stata, Acthiopicus, or Maria q Iacobi, or mater Iosephi. Eodem scilicet modo, quo Euangelium Hebraeum haberό diximus in
Commentario. VERS. 63. , recordatisιmm. Solus Aellii opicus habet recordare,in Imperativo ad Pilatum. quod non quadrat. UER s. κουςωAM. Solus Aethiopicus accepit in Imperativo, accipite custodiam. ita accipi posse, monuit quoque Erasmus. Sed assentior reliquis interpretibus, qui per Indicativum vertunt.
VERS. I. O .ὲ γ mccατων,,οῦ φωσκουση ἀς μι- mccάτων. Aethiopicus , vestere Sabbathi, ad exortum primum, supple diem venit Maria &c. Id est, quum primus dies exortus esset. Vbi si dies intelligitur naturalis, qui exorieba. tur sive initium capiebat ab occasusblis apud Judaeos,idem dixit quod nos in Commentario nostro volebamus, exivisse mulieres ipsa vespera post exactum Sabbathum.
σηρορον. Solus Aethiopicus habet,s exivit hic sermo ex Iudaeis inrue ad hodiernum aulam. quasi dicas, a Iudaeis ad alios etiam populos dispersus est. videtur legisse I'ωδωων, a Iudaeis. quod nullius authoritate comprobatur. nec adeo rei ipsi convenit ac prior lectio, qua quod a secerdotibus fistum fuerat, opera militum per universum populum dispersum & creditum fuisse dicitur. .
lus Aethiopicus habet, Baptia antes eos dicite , tis nomine Patris &α
576쪽
s 8 APPEND. AD Eu AN C. MATT. CAp. XXVIILFinito Euangelio , autor vel autores transsationis Aethiopicae haec stibjiciunt: Propter Patrem,in Filium, sevia ritum Sanctum, c propter electos, se indutos cruce, lectores Du-jus libri, memores estote nosiri in precibus vestris snctis , Irum vestrorum, expectantium stem resurrectionis sit, se ternarii , Petri, Pauli or Servardini. Nam omnes nos filii Abunasumus,planta ei montis Libanon. Laboravimus in hoc libro pictione magna. Vbi monendus lector , Abissinos sive Aethiopes Patriarcham suum non alio nomine quam Abu- na, id est; Pater noster, nuncupare. quod autem se dicant Planta dei montis Libanon, significat, derivatam ad ipses fidem a Syris Christianis, qui montem Libanon incolunt. Suspicor equidem, cautionis gratia id expressum, ut constet, ex illorum numero eos esse, qui, Maronitas montis Libanon secuti, Pontifici Romano se subjecerunt, quod a Maronitis illius niontis, anno I i 82 factum ex Setho Calvisio didicimus. Atque inde de antiquitate & autoritate hujus transsationis non obscurum judicium ferri potest.
577쪽
abuna quid Aethiopibus. Aceti vas quorsum in supplicos. 493 Adscendere ab aliquo loco, quid. si Annus beneplacitus Domini quotvliciter accipi positit. Ante literam initialem scheratam Spiprafigunt sepe al b. 27 Aorinus primus pro praesenti. a se Articulus praepositi rus se intellectus, ut
Σκ Hebraeis. 274 Audire, pro morem gerere. 4s OG ertendi formula varia qud Arabes. DAurora unde dicta. 1i 2
Corban quid. O seqq. Colaphus alapa, quid disserant. I 29 Crucifixio ChriIsti qua horasacta. 233,
in Atirus pro Ablatiνο cum p potione a, frequens Syris con ructio. 67 Dies unde dictys. 339 Dies naturalis Arabibus nox dicitur. 49s Dies Romanorum more apud Erangelistas aliquando accipitur. I 2O. Dies parasceves quomodo vocetur prue
ana unde dicta, ct ubisita. 4os Capernaum ubi sita. Chlanis dissert a pallio. 68 a Christus infans ad o diem una cum matre secundum legem ceremonialem immundus habitus. Christus an o diebus tentatus in doserto. 272Circa, duo ignificat. Is 6 ls7. Composita nomina quomodo apud SDros forment plarale. 7 N Vangelium Hebraeum a Munstero editum non videtur ab Hebraeo profectum. sol. nec quod a Mercerasitum. No. quod Pontifici adulari
ri angelium Matthaei, qlla tingua, ubio quando scriptum. IJIDμngebam Marci,quanti O ubi siriptum. 24otvangelium Luca ubi, quando, o qua lingua scriptum.1rangelium Iohannis, ubi, quando, O qita linea scriptum. SO
ULIIum Tabernacularum. De octavo ejus die varia. 44o,4 I
578쪽
Fomm Iibessi repudii. Framea quid.
INDEX.iti decade unam factigeneratiotis. sp 31s9 Messis quando initium ce rit apud Iudaeos. is
Morituris vinum cum ibare propinabatur. Igo
TI Ebron :v monte sita. 247 Mulieres non a marito tantum, sed OA Herodiani. 9 apatre coguomιnantur. 49 PIIorchius restitutis. 299 Uiltoria Saracenica, Sos. Dca e usquadam explicata. 49 s, si s Aeareth unde dicta. sos IIIacintlunam vittam cur in fimbriis Naearenin cur dissius Christus. ib. rei timentor ge lareissi Hebrai. Nomen Dei quid. 4819 9 Nominati divi ab olutus. 3 6 i, s2, 48 III spus an arborescat in Pala lina. 4 3 Nominativus pro caseu obliquo. 3Noriluniorum constituendorum ratio. 12 Nuditi quis apud Orientales. 472
Indicativus praestens quomodo formetur Syris. 16 mentales quum alloquuntur perso- Indumentum Ioannis quale. II nam, esserunt cui, quem, in Ioannes Baptista ubi potissimum buri verit. Ao Iosi h ct Iosis idem. 144,I4s Ditiscata eIt sapientia quomodo intelligendum.
TEcur unde deriretur. Impleri dies. quid in scripturis. T Iberi toto excludebant parentes ab M usu bonorum suorum. 6si quem, quo O millia, per pronomen relarinum, cum Uxo secunda persona. is s Ddem quum alloquuntur aliquem, epitheta ejus in tertia personaesserunt. Fqs. s46 Opera in Deo ficta quaenam dicam
Iunatici distinguuntur aDaemoniacis. 7 D ara eves diversitas tempore cru- . A cimonis ChriIli. unde orti rati
agi, qui. 3, os, so7 Participium Imperati ο junctum, im- Maria virgo in tertia regara- perandi vim ct ipsium habit. 37
579쪽
INDEX. Participium Peli apud Dyros promise illustrantur. 38'cue actiri opore fumitur. Sabbatho Iudai horam addunt. I 'Pastha, an dici potuerit habere sieptem Salutandι modus apud Ori talis. 3O8diosos . 467, 68 Sepelire non licebat strueis inrolucris. Persa, qua or ubi sit a. ins a s Pilattu cur Pontius dictio, ex sententia Sepulchra Iudaeorum qualia. 6 Aethiopici. Simon, quando nomen Petri acceperit. Platea utrimqae portis manita. Ponere in terra, quid. Sertitio duplex de pesti'us Christi facta. Pontiscatus annlius. Σε 89 PoII tres dies, quaphrasis'. iasi Stantes orabant. Pronomen absolutum pro relatiro, He- Subiectu quando βbticetur, pronomini bra mur. 11 si demonstratiro . cui subjectum inclu-Puerpera quid pro parificatione ossi re ditur, tribuitur geni upradicati. 12 debuerint. M6 Subligacula orientalium qualia. Punici unde dicti. HI S comorum cur Zacchaeus conscenderit. P Dura o coccinu quid disserant. 463 3 9
QV lis persona requiratur ad Iudicium exercendum. V.
Etardari misericordia Deus dicitur, ora apud Orientales. θ72, quum implet gratuitas promis Vinum vetus praestare noro. 23 Repetitiis nomen quid rati V D- Vnirersali singulare, in flecte in i-riduum aliquando intelligitur. ξ8,
Rubigo ct ferri Ostegetam vitiam. PT
C abat qui o acharias quis ct quot nomina ba- Sabbathi initium ct finis lamingvi c. bucrit.
580쪽
quid. 234, si Α', αβλιπήν quid. 38s, s sΑ'Myia an recte improbitas vertatur.