장음표시 사용
581쪽
ritiam contemnat, viles curas exuat, quum, velut patriam et urbem, mundum Ubi ei umdat J Seneca Consol. ad Helv. r . Mugno animo nos non unius urbis moenibus inelusimus, sed in totius orbis commercium omisimus, patriamque nobis professi sumus Mundum, ut liceret latiorem campum virtuti dare. n Sanc oseluti, et maxime caritati ae curae generis humani. Omnes unius urbis cives sumus.
Cicero de Stoicis IV de Fiii.) r u At quanta conantur 3 Mundum
hune omnem oppidum esse nostrum. Incendit igitur eos, qui nudiunt. Vides quantam rem agas λ ut Circeiis qui habitet, hunc omnem Mundum suum municipium esse existimet. . Et vero hanc communionis rationem Pontifici Iudaeorum fuisse in animi oculis , Philo praedicat De Monarebia IIJ r α Quum enim , inquit, aliarum g ntium SICC dotes, non nisi pro suis, et amicis , et civibus vota aut sacra faciant, summus Iudaeorum Pontifex , non solum pro toto genere humano , sed et pro natum omnibus partibus , terra , aqua , aere, igne , Pre ces gratesque concipit et Mundum hune existimans uti revera est Patriam suum esse . n Fructum sentcntiae vides et et adde alterum , de Exsilio ; quod osse nullum potest sic animato. a Emetiamur enim quascumque terras , nullam iuvenire intra Mundum est, alienam
nobis. Sen. ad Ilelv. eap. ii. Sic igitur de Mundo Stolei r etsi Cresim etiam Civitatem , et quidem proprio , si Clomonii credimus, volunt diei. Ille quum caelestem civitatem in Sacris logerct, ct rei suae aptaret, addit IV Strom. in sine) r iiDicunt et Stoici Caelum
proprie civitatem esse; quae autem hic in terra sunt civitates , dici quidem, at non esse . n Quo ego Plutarchi reprehensionem spe lasso arbitror , etsi Verba in Graecis meo quidem libro ) corrupta nut manca sunt i a Scit et aiunt, deorum domum spulem enim Seribendum , Otκου , pro eo utiχος, quod nullum sensum praebet esse civitatem , cives autem stellas, ad hoc etiam tribules , et magistratus et nempe Solem etiam Senatorem, et IIesperiim P lanim vel aedilem. . De Commun. Not. Nisi magis tamen est legi του κοσμου Πυαι. et concinnare divulsa et atque ad priorem imaginem de Mundo toto referre , cui Dii se lieot et caelites illii praesunt. Quem iterum alia imagine , et magis augusta, ae similant
582쪽
PHYSIOL. STOICO R. LIB. II. 5 i
tum Mundum deorum esse Templum , solum quidem amplitudine illorum ae magnificentia dignum. . Et alibi Epist. xc) : α Per
quae non munieipale saerum, sed ingens omnium deorum Templum Mundus iste reseratur. i, Cicero In Somnio) r α Πomines tuentur
illum globum, quem in Templo hoc medium vides, qui terra dieitur. . Ubi Macrobius apposite Iib. I, cap. i 4) et u Quidquid
humano adspectui subjicitur, Templum ejus vocavit qui sola mente concipitur; ut, qui haec veneratur ut templa , cultum tamen max nium debeat cotissitori et sciatque quisquis in usum templi hujus ii dueitur, ritu sibi vivendum Saeerdotis . . Bona, bona postrEma m nitio et Plutarchus aecedat De Tranqἰ animi. r Templum esse hunc Mundum , saeratissimum quidem ac religiosissimum, in quod per ortum inducimur, spectatores non signorum surdorum et man factorum, sed Solis, Lunae, siderum . n Et addit, haec u veluti initia et mysteria quaedam esse, tranquilla et laeto nobis animo spoetanda ae peragenda .n Philo denique Iudaeus elaudat De Monarch. II r. Templum Dei supremum, Ut vere tale, existimare oportet Esse totum hime Mundum; qui Sacrarium quidem habet, purissimam rerum Naturae partem, Caelum; ornamenta , Stellas , sacerdotes , administros potentiae eius angelos , incorporeas animas. n Im gines habemus, aptas, et pro splendore ae dignitato Mundi, nee supra.
α Nihil enim omnium rerum ait Stoicissatis Τullius, II De Natur. deor.) melius est Mundo, nihil praestabilius , nihil pulchrius r nee solum nihil est, sed ne cogitari quidem quidquam melius pol cst. MVide ipsum tolum, vide magnas parvasque partes r omnia it ita constituta sunt, ut neque ad .usum meliora esse potuerint, neque
ad speciem pulchriora. - Ibiae iusta.
Factum esse Mundum a Deo, homino causa r et bisoster, quomodo, sis factus. TANTI autem operis quis auetor λ Nullus, aiunt quidam , et ab aeterito fuit, aetemumque erit. Alii qui saetum statuunt, partim a
Natura ut Strato) i partim a Forte et Casu, ut Epicurus. Sisici Diuiliges by Corale
583쪽
verissime, a Deo et Providentia esse. Passim iis r et Chrysippi, apud Laetantium De Ira Dei, cap. Ioὶ, argvinentum Validum sane exstat. . Si quid est, inquit Chrysippus, quod essiciat ea, quae homo, licet ratione praeditus, essicere non possit ; id profecto est maius , et sortius, et sapientius homine. Homo autem non potest sacere caelestia r ergo illud , quod luec effecerit, superat hominem arte , consilio, prudentia, potestate. Quid igitur potest esse, nisi Deus . Nec testimonia eongero tu sententia decantata r illud addam , Qurare .
Quomodo . Ubi. Quando , Qualem secerit Deus 7 Quare t sua, inquiunt, et hominum causa. Neque enim alius ei finis suit , quam potentiae et bonitatis designatio, in maximo optimoque opere sic ostensa. Cicero II De Nat. Deor.) r α Quorum igitur causa quis dixerit inretum esse Mundum 3 Eorum Milieet animantium . quae ratione utuntur; hi simi dii et homines , quibus profecto nitio est melius . . Et de altera sane parte , nostri Doctores consentiunt ; ut Lactantius De Ira Dei, eap. 333 r α Vera est sententia Stoicorum,
qui aiunt nostra causa Mundum esse constructum. Omnia enim Plibus constat, quaeque generat ex se Mundus, ad utilitatem hominis aecommodata sunt. is Et singillatim ibi exsequitur et quod ante eum Cicero accurate, De Natura deorum lib. II). Neque Seneca id negatum voluit haud ita eri et partium transfuga) quum seribit II De Ira cap. p r α Non enim nos causa Mundo sumus , hi
mem aestatemque reserendi e suas ista leges habent, quibus divina exercentur. Nimis nos suspicimus, si digni nobis videmur, propter quos tanta moveantur. - Immo Vero . o bone, propter nos vel maxime ista moventur r sed non solos et et hoc voluisti dierum. Dii quoque
hic suas partes habent. Itaque alibi scribis lib. VI, De Benes. cap. 23 : Dii non per negligentiam nos genuere , quibus tam inulta genuerant. Cogitavit enim nos ante Natura quam socii. se Ita est. Psovidocilia hominem, et plinque ista homini iacit. Sed seu modo secit, et quae eompositio aut digestio molis hujus suit' Zeno . apud Laertium ita prodit et u Deum in priucipio, quum apud suefifiet, risentiam omnem Per aerem in aquam convertisse. Et ut in foetu semen continetur, ita Deum qui seminalis Ratio mundi est , tale semen reliquisse in Humido, quod facilem aptamque operi
584쪽
Materiam praeberet, ad rerum deinceps generationem. Deinde progenuis se primum Elementa quatuor, ignem, aquam, nerem, te ram. ,, Ait, in striari s et ipsis Sacrorum nostrorum verbis. Ait , quum vis se esset. Pic et pulchre. Deus sua Persectio , sedes,
regnum et Cui esse sibi sus eii, essicitque cuncta :ut vir summus nostri aevi Iul. Mai. , in Carmine super Deo scripsit, plane divino. Deus sibi, et suum ei esse, sufficit: quidni 7 in ipso omnia, ipse omnia. Itaque frustra , et pro humana imbecillitate istae quaestiones, Quid satiebat, agitabat Z Vel Seneca noster respondeat Epist. ix : ἀ Jupiter resoluto mundo , Et diis in unum confusis , paulisper cessante Natura , acquiescit sibi , cogitationibus suis traditus . . Optime; vis et ego aliquid audacter, sive argute λ Idem quod nune saeit, secit. Erras , qui in Deo tempora disparas , omnia ei sunt in praesenti. Poeta.Christianus olim , Claudius Victor :Rem atque potens in ninestate creandi, Et facienda videns, gignendaque mente capaci Saeeula dispiciens : et quidquid tempora Volvunt, Praesens semper habena ; immerimm mole beata negnum erat ipse inum.
An deerat occupatio , haec quae suere , quae sunt, et quae instant, contemplanti ' Pergit Laertius, Essentiam omnem oretisse. Si de primo conditu intelligit, Materiam cape r sin de reparatione Mundi
post exustionem , cape Ignem rPliquum et in em semina remim.
Per Aerem. Ergo vel Materia , vel ignis ille reliquus , Aere tenuior. Et ita est; quoniam tradebant Stoici diffundi, vel totum Vaeuum illud occupare. Contrahitur igitur sed gradatim , et habilis sit eo porum generationi. Primo autem in Aerem , quia fac Ill Ima ea mutatio ab Igne. Deinde , ait, In Aquam. Nare igitur proxima facies Materiae , quum elementa genita. Ideo Vetus opinio , - Aquam principium rerum esse . , Thaleti adscripta. Quid Thaleti Z Homeri ante
illum fuit, apud quem legas Iliad. :
Oeeani , eunetis qui rebus praebuit ortum.
585쪽
Vis aliquid elarius λ iteratque alibi, et vocat
Dii et Genii ex illo orti nam et hi ex Materi ) atque etiam vaporationibus ejus aluntur. PoStrema autem ipsa verba , de Matre es Nutrice, Plato in Τimaeo assumpsit, ct Materiae aptavit. Quiti et Barbariea vetus philosopbia in hac parte. Brachmanibus apud Indos ,, , ait Strabo , u aliarum omnium rerum alia principia, Mundi autem a via. is Sed quartam rerum alia' credo Sin IIIarum rerum , quae ex Elemcntis ; ut ad proxima principia hoc reseratur. Jam et
runt , principium Uni Versi generationis eam censentes. u Sed pro lota Stoicorum sententia, Seneca audiendus III Quaest. Nat. c. i 3) ris Aqua , ait Thales , valentissimum elementum est; hoc fuisse primum putat, ex hoc surrexisse omnia. Sed et nos quoquo Stoici aut in eadem sentcntia , aut in ultima sumus. v Ultima , ex hacn mpe omnia Surrexisse. Quo ducere et Manilium possis, immo
Seu Ii pior lioe peperit, sine quo riget Mida remm Materies, ipsumque vocat, quo solvitur, Ignem.
Inter variantes sententias Mundi .conditi, nec Stoicam omittit et in Sive , inquit, Aipia initium rebus suit, in quam Materia se vertit rquae deinde oscul sita legerim, non oorial) sive adhibet ipsimi Ignem , qui destruit, et in varias formas mutat. Sivo, qui solvit et destruit, in ικπυρωσra. Neque aliud Stoici decantatum illud chaos interpretabantur, quam hanc squam : non illam Elementi. Phil nem ita audi de Immortalitate Mundi : α Quidam Stoicorum Chaos existimant Aquam esse, a sinsione factum nomen arbitrantes. v Sed
quid iam Aquαῖ pergit Laertius et Deum qui seminalis Rutio est relinqui in humHo. De Deo enim haec verba, ejusque Ratione etsi obscuriuscula sunt omnino capienda. Ita enim alibi ipse Zeno In Stob. P s. : is Per Materiam sic aqueam discurrere Universi Rationem, quam aliqui Fatum appellant, tanquam in Retu semen. . Vides eamdem ibi imaginem, et ipsis verbis,. uti hic ρο-
586쪽
PHYSIOL. STOICO R. LIB. II. 5 5
nitur; signifieat autem, immobilem per se et inefficacem Materiam
animari ab hoc Ioc illo qui Deus, et Ratio et non aliter quam
semen ejusque spiritus et calor suetum formant, augent, alunt. Notanda igitur et hic λόγου vocula et qua crebro in hae Generationis re utuntur, ut Seneca Epist. Lxv): κ Causa autem, id est, Ratio, Materiam format. n Iterum Consol. ud Helv., cap. VIII et re In corporialis Ralio , ingentium operum artifex. . Ingentium, totius Mundi. 1it, incorporum : quia mons ipsa Dci est, et animus, ut sie dicam, Ignis. Fatum interpretatur Zeno, alii Providentiam : ct
utrovis sensi, poeta Manilius germanus Stoicus in saepius usurpat. li in ista re gignendi, Sidera et caelum, esse u Caelestis Rationis opus lib. I . n Tale semen reliquisse. Ipsum Ignem, sive Cal
rom , qui Humido miseelur, vocat 5 emen: Balione tam ii illa semper adjuncta. Plutarchus, adversus no troes et u Mundi scinei, Ignem dicunt. n Alio Verbo, sed codem sensu, Aristocles apud F usebium
I Αend. γ r a Elcmcntum rerum omnium Ignem dicunt, ejus Prii cipia , Deum et Materiam. Beno Aristocles; et Deus sive ipsa Ratio, ab hoc Igne disparanda. o Zeno, apud Ciceronem Cic., II
do Nat. Deor. , statuit Ignem esse ipsam natur u , quae quid litogignerct, et mentem atque sensus. η Qualis autem hie Ignis non ut ille noster, qui cuncta disturbat ac dissipat e scit u vitalis ae s Iutaris, qui omnia conservat, alit, imget, sustinet, sensuque asticit : is qualem in sideribus vi domus .. Plura nulem super tota hae re,
ubi de Exustione mundi. Ultima Laertii : Glani primum elementa
quatuor, ignem, aquam. Nerem, terram. Id in Ira ritus Post earu Gigni Mundum, quum ex Igne qui ex si ioni reliquus) Εssentia
vertime per Aerem in Ilii inorem; doinde crassior eius pars sit Terra ; piod tenuius, Aer ; reliquum magis tenue, Ignis . n Sed hic Aquam omittit, antea positam, et recte et neque Enim Materialis illa aqua sive humor, Vero clementum Aquae est, sed faciem dumtaxat otiis habet, multifaria alioqui mixtione. Haec igitur in brevi Stoieorum sententia, super rerum conditii r cum qua valde Trismogisius ille e sensit et u Ratio sanctam sive Verbum Nalum supervenit, et Ignis purus exsiluit ex IIumida natura in alium, is inquit cap. i). Addiique mox t u Movebantur aluom, a Ratione spiritoli, quae supi rDuiliasti by
587쪽
ea serebatur, ad auditum . . Est salie nostra hic RMA. est Mnas. Quid in ipso Moyse , rerum primordiis , nonne u Spiritus Domini serebatur super Aquas λ . Quibus profecto paria et Trismeostus , et Zeno supra, u Rationem per Materiam decurrere. v Quod Tet inllianus alludit, an et ridet λ α Stoici volunt, Deum sie per Materiam deeueurrisse, quomodo mel per savos. o Rideat: Metaph ram non indecoram, nec a Sacris longinquam, ego putem.
In Vacuo Mundum i rari. Vere natum Oideri: et pulis forma ejus
Quomodo facius, quod satis sit, diximus et Ubi autem , et quo situ λ - In medio Vaeui, ait Chrysippus apud Plutarchum de De-
ct . oracul. , atque hanc causam Permansionis ejus esse, quod Essentia omnis in sui medium tendat. n rit ipsa sententia; quam
damnatum it Epicuriis, ct cx eo I ne retius lib. I ) :Illud in his rebus longe fuge credere , Memmi, In medium summae , quod dicunt, omisia niti: Atque ideo Mundi Naturam stare sine ullis etibus externia, neque quoquam Posse resolvi Summa atque ima , quod in medium sint omnia nixa.
Damnat, sed parum justo r et in Τerra, quae se sustinet, et undique in se rodit, eadem ratio, neque alia , Valet. Plutarchus etiam , disto loco, irridot r quia Vaeuum omne spernit. Non nos hercle, et rogitanti evicum pie aliquid Vacui extra Mundum, vel invito occurrit, quod praetor ante dictos, etiam Philo Judaeus palam a struit, et in Seripturis Abyssum dici e tendit. Quid Augustinus, an non extra Mundum infinita spatia loeorum is cogitari ostendit XI Do Civ. cap. 5 Ut Stoicorum assertio neque tam singillaris sit, nee ex facili aspernanda : immo Theologorum optimis etiam hodie propugnanda. Addamus, Quando sit laetus r etsi apud Stoleos quidem nihil super ea re legi. Immo credo eos censuisse, α ce tum non esse diem ejus ortus et u quod Iulius Firmieus tradidit lib. III , eertus eorum assecla et satelles. Tamen euriosa inqui-
588쪽
PHYSIOL. STOICO R. LIB. II. 5 et
silio hue quoque iv;t, et Vere natum esse volunt, Sole in Ariolo existente. Panegyristes ad Maximianum e re Divinus illo vestrae majestatis ortus ipso, quo illuxit, auspicio Veris illustrior, augustiore fulgens luminis claritate, quam quum originem mundi nascentis animavit. . Et statim et ii O felix beatumque Ver novo partui o tem pus, quo merito omnia nata esse credantur l. o Kalendae Martiae , sleuti olim annorum volventium, ita nune aeterItorem auspices Im Peratorum. n Virgilius rNon alios Prima crosecutis origino ultimii Illuxisse dies , aliumve habuisse lenorem Crediderim. Ver illud erat, Ver magnus agebat orbis.
In Carmine veleri r α Vere natus orbis est . . Divus Ambrosius et eausam addidit Ι Π exaem. cap. 5) r u Inde oportebat mundi exordium capi, ubi crat opportuna omnibus verna temperios, unde et nascentis mundi imaginem annus expressit, ut post hibernas glacies, atque hiemales caligines, serenior Milo Verni lemporis splendor eluceat. n Damascenus item in hac parte lib. II, cap. rα Quatuor sum a Sole anni tempora sive conversiones. Prima Verna, in qua Deus seeit universa, quod docet etiamnunc florum in ea ge minatio. is Verba Seripturae adjicit et u Germinet torra herbam virentem , et facientem semen, et lignum pomiserum. - Et nonne probabile est amoenissimo, et maxime vegetabili tempore, cunctaecepisse quum et animantes plerieque foetisseant, et aliae naturae partes concipiunt aut parturiunt, dicamus et ipsam totam peperisse. At sunt tamen qui sortiter abnuant, Hebraeorum auel ritate eonfisi, quibus Principium. anni in Autumno fuit t ergo et Mundi. Non ultra inquiro et quum ad Sacrorum auctoritatem itur,
philosophiae fines iam res egreditur, et ad Theologiae abit et Noe tertium potius, Quialis conditus, ut qua forma Rotunda. Ita Stoici apud Lacinum e ct causa ra Nam ad motum talem figuram aptis Simam. . Plures causae in Manilio lib. I) i
Haec aeterna manet, divisqne simillima forma , ' Cui neque principium est usquam , nee finis, in ipso Sed similis toto remanet, Perque omnia Par est. /
589쪽
Apta sei licet ea forma nd perpetuitatem motus et dens quo Diris pari ut ait, vel quia Acitra sic Spectantur ἰ vel quia principio ct fine caret, ut ipse Deus. Observa autem hic Totum, Om. Stoico sermone, ut praedixi. In Platone ratio quoque alia sin Τimaeo r u Quod a quo animante Mundo omnes reliquos contineri vellet animantes, hune ea forma figuravit, qua una omnes reliquae sermae concluduntur. n ESi enim capacissima, est perseetissima ca forma. Et is i circo ait explicans Apulcius) persectissimo ut pulcherrimo Mundo instar' pulchric et perseetae sphaerae a fabricatore Deo quaesitum est. ut sit nihil indigens e sed operieus omnia coercensque Contineat ;pulcher et admirabilis, suique similis, sibique respondens. n Quod ipsum in capite humano Lactantius eonsiderat : κ quod Deus, ii
quit do Opisc. Dei, cap. 83, orbi et globo simile formavit, quia
orbis rotunditas persectae rationis est ac figurae. Eo igitur Mens et ignis ille divinus, tauquam caelo, tegitur. Ο hae sententia Homerum fuisse argumentantur quod απαροτα γαῖαν, infinitam terrum dixerit : non mamitudine, sed figura, quae finis est expers.
Animal eum esse, senatu et Ratione praeditum. Partes Ius ligata. θsam a nimam . Deum erae. ET Mundum quidem talem ac tantum vides, sed in externa adhuc facio r nunc animi sensus ad interiora, id esι, M Animum eius mitte. Ita enim eo ensu Stolei, Mutientem eum, inutilae tem, samentem e ct quid te moror Animal rari vile esse. Atm. II dicunt repudio r
Et promi a vera hoc aio ratione r Pulsum.
Lips. Et ego toeum t sed quid iudicare, priusquam audire, Properas Intellige, et tum censo. Et sententia haec non illorum primitus, ne nescias ; a Socrate et Platone est, qui protulerunt. Isto in Timaeo, ut Cicero vertit : α Quapropter non est cunctandum profiteri, si modo aliquid investigari conicetura potest, hunc Mundum Animal
590쪽
PHYSIOL. STOICO R. LIB. II. 5 9
esse idque intelligens, et divina Providentia constitutum . . Et so pius iterat, et inter primaria, dogmata habent sectatores Sed , illis omissis, Stoicos audiamus et de quibus ita Laertius sitaran.) r is Quod autem Animal sit Mundus et rationato et animalum, et intelligens, asserit Chrysippus, ct Apollodorus, et Posidonius. Animal quidem ita, ut sit natura animata Et sentiens. Quod enim banimans, non animante praestantius Psi r nihil autem Mundo pra stantius ; Animans est igitur. Animatum Poreo esse, liquet ex nostra Anima, quae particula aVulsa est ab illo. Boethus tamen dixit, non esse Animal. . Vides affirmationem, et additam rationem et Quod animal praestantius non animato. Α Platone ea est sumpta,
in Timaeo et u Fas, inquit, non est, nec umquam fuit; quidquam nisi puleberrimum sacero eum, qui est optimus. Quum hanc rati nem igitur habuisset Deus , reperiebat nihil esse oorum, quae in
natura cernerentur, non intelligens intelligente, in toto genere, praestantius. Mentem autem illi rei adjunctam esse sine animo nefas esse et quocirca in1elligentiam in animo, animum eonclusit in eo porc t sic ratus opus illud essectum esse pulcbcrrimuin . . Platonis ratiocinatio est: Dpus optimus optimum socii et nihil natura intelligente melius et ergo Mundus intelligens. Si hoc, etiam animatus tquoniam intelligentia sine anima esse non potest. Ilitelligentem quum dicit, Rationalem sciatit, quod consonat. Itaque Zenonis verba ejusdem rei sunt, in Sexto Empirico, ista : u Si, quod est particeps
rationis , est melius eo quod est illius expers et est ergo Mundus particeps rationis. Et similiter argumentabatur in eo, quod est anima praeditum, set quod Inanimalum. n AUD. N que nunc sino risu audio et et quale istud Animal, et quas partes habet Z Lips. Partes Bene suggeris et dabo, ad hominis et tuum instar. Plutarchus ita distribuit de Faeie in orbe Lunae r u Stellae sicut oeuli lucentes in facie
Universi orbem suum peragunt. Sol vi praeditus cordis, ut hoc sanguinem et spiritum, sie ditandit ex se vegetantem calorem et lucem. Terra et Mari Mundus, ut animal ventre et vesica, utitur. Luna inter Solem et Terram, ut inter Cor et Ventrem , vellit jecur, aut aliud molle viscus est, et respirationes illinc excoctione aliqua
et purgatione altenuans dissundit . . Atque ego sane etsi aliter Ma-