장음표시 사용
111쪽
de viro concepta suisset. Nisiforte quis dicat, HSpiritu sancto eam , ct non de viro conceptam fuisse, sed id hacteniti inauditum. Id sane rusticis illi
suaderi posset, tui ex amplexu,seu occursu Ioachim & Annae ad Auream portam credunt co-ceptam Virginem,& ingrauidatam Annam doctis autem viris minime. Et, si licet loqui quos
Ecclesias itis, s ct verum ipsa sentito dico Gloriosam de Spiritu fundio concepisse, non tamen ct conceptamfuisse , &c. Idem iudicium de hoc argumento ferendum est, atque de praecedentibus; quod si de carnali Conceptione procedit, acre est, & subtile , siquidem si in Conceptione carnali peccatum, seu debitum peccati, non fuit, recte insertur, non fuisse conceptam ex semine
viri; nihil enim aliud est concipi cum peccati debito, quam concipi ex semine filii Adae, quisbi, suisque posteris iustitiam ac sanctitatem perdidit; & peccatum in Conceptione carnali nihil est aliud, ii,m cum semine viri, Adae iiiij,
induci debitum , ut cum foetus perficiatur, careat gratia & iustitia originali; debitum vero ipsum, hoc solo pacto inducitur: non enim est qualitas quaedam semini superaddita , quam nonnulli morbidam vocarunt, nec ab ipso semine distinguitur, ut est semen si iij Adae, qui
praeuaricatus est. Quare pugnantia simul poneret,qui diceret, Virginem conceptam suisse ex viri semine, & tamen sine peccato, hoc est, debito peccati. Caeterum, si nomine Conceptionis animationem velimus intelligere,argumentum omnino sutile est , erit enim sensus: In animatione
112쪽
tione sua Virgo Beata fuit sanctitate praeuenta; ergo non fuit concepta ex semine viri, sed opere Spiritus sancti; Quid enim tollit, ut quae opere viri concepta fuit ,& cum debito peccati, post 6o.vel So.dies a viri opere , cum gratia animaretur λ Ne igitur tam futilem Dialecticum dirimus Bernardum suisse, fateri cogimur,mini- me nomine Conceptionis intellexisse anima tionem, sed solum receptionem seminis paterni in maternum vas, qua nimirum corpus Beatae Virginis coagulatum est.
g. s. Constare testimoniis variis sacrarum litterarum Conceptionem inter amplexus coniugum reperiri: o hoc solum in multorum proprietate idiomatumsignificare. P Raedictis addendum est, nequiuisse Bernardum nomine Conceptionis aliam,quam carnalem intelligere, clam in sacris litteris , & in omni dialecto, apud sacros Doctores nullam aliam significationcm habuerit. Discutiamus sigillatim singula. Cum inter uniuersos Eccle sice Doctores eo Bernar una excellere nemo nem asciat, quo frequentius S. Scripturae phrasibus utitur , ita ut velut centonibus quibus da ipsius. sua scripta componat, tam apte omnia accommodans, quod nata potius inibi, quam accommodata videantur; inde est ut eo sensu verbis ipsius utatur, quo a sacrae Scripturae authore Deo accepta sunt. Hinc vero fit ut nulla potior
113쪽
intelligendi Bernardum regula queat excogitari, quam intelligere ipsum eo sensu , quo sacra Scriptura vocibus utitur. Quare si semel monstrauerimus, nomen Conceptionis in sacris litteris carnalem duntaxat generantium actum si gnificare, certum erit D. Bernardum eadem significatione Conccptionis vocem accepisse.AD feram eius rei nonnulla exempla. i.Cum sacra Genescos historia in c. 38. v. i'.
narratione Iudae lacobi si iij exordiretur , scriberetque reperisse Thamarem nurum suam meretricio habitu in bivio consistente, ad eamque accessisse, subiungit, letinum igitur coitu mulier concepit; es surgens abiit, depositoque habitu quem sumpserat,induta est viduitatis vestibu3.Notatione sane dignum erat, quod ad unum coitum Thamar duos filios conceperat, Phares ,& Zaram
sed animaduersione dignius est, quὁd priusquaa terra leuaretur concepit duos. Mulier concepit, surgens abiit. Prius fuit concipere, Ad v coitum mulier concepit surgere de terra, ubi iacebat, ct seu gens abiit. Non igitur tunc mulier concipi liquando foetus animatur, sed quando cu mare coit, suscipsique generationis principium: neque tunc foetus concipitur,nisi cum parentes eius gratia coeunt. a. Non minus elegans est testimonium ex cap. o. eiusdem Genes petitum , ubi de scetatione varia ovium Iacob &Laban sermo sit.
Conuentum erat inter eos, ut quaecumque Ori- rentur variae ex ovibus unicoloribus, cederent
Iacob , quae vero unicolores ac similes paren-
114쪽
tibus , Laban. Tollans vero Iacob vir ου populeas, virides , ct a balinas, ct ex 'lat uvis, ex parte decorticauit ea3 , detract)que corticibus, in iis qua spoliat uerant, candor apparuit, ista vero quae integra fuerant, viridia permanserunt, atque in hunc modum color e sectus est varius. Posuitque eas in canalibus ubi effundebatur aqua, ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberem virgas. Sed quid inde λ nimirum ut coeuntes oues cum arietibus , ad aspectum varij colori virgarum, varios & maculosos concirerent foetus. Quo
autem tempore concepturae erant λ non alio,
inquit, quisn in conspectu virgarum. Hi cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgaw, ct in conspectu earum conciperent. Non alio sanc tempore, quam coitus. Iterum inferius inquit. Igitur quando primo tompore ascendebant oues, ponebat Iacob virgas in canalibus aquarum,
ante oculos arietum, ct ovium, ut in earum contemplatione conciperent. suando vero protina admise fara erat, ct conceptus extremus, non ponetat eas. Etenim diuidebat Iacob cunctas oves in duas . turmas , quarum quaedam primo tempore eoncipiebant, & his obiiciebat virgas varias : qua dam vero tardius ,& istis non obiiciebat virgas, ne varios gignerent foetus , sed unicolo-& Labano soccundarentur. De illis ait textus sacer , ut in earum contemplatione conciperent; de his autem , Huando vero serotina admisi
ra erat, er conceptus extrεmm, non ponebat eaw.
Astirmat igitur conceptum tempore coitus perfici , & matres in contemplatione virgarum.
115쪽
quae coram coeuntibus positae erant, concepisse. Adhuc iterum cap. sequenti, Iacob uxores suas alloquens, id ipsum lassus resertur. Postquam enim conceptus ovium tempus aduenerat, aiebat ille. Quod tempus erat illud, quo conceptus perficiendus eratὶ non aliud, qu in coitionis : subdit enim , tunc leuaui oculos meos, ct vidi a nisuus mares seuper Demmas , &c. Tunc sane conceptus ovium tempus adue
3. Addamus illud quod de Bethsabeea. Regum refertur,nimirum cum nocte quadam cum
Dauid dormiisset, ac se iuxta ritum legis purificas let, seu sanctificasset Leuit. i 1. Mulier cum qua coierit, lauabitur aqua, ct immunda erit que ad vesterum. citat hunc locum Biblia Sixti V. ad marginem. 2. Reg. ii. in redit ilies in domum suam; sed quo pacto i Concepta foetu. Audiamus sacrum textum. Cum ingressa esset ad iliam, dormiuit cum ea ; sat que sancti cata est ab immunditias , s hoc est , lauauit se ct reuersa est in domum suam,concepto fortu. Quantum , quaeso, intercessit tempus , inter coitionem , & conceptum λ Nullum sane ; nam cum dormiuit cum ea, addit Mim ; quatidiceret , nulla interposita mora abiit in domum suam , verum concepto foetu; ne quis velit, conceptionem post multos dies a dormitione cum David transactos, in domo Bethsabee suis te persectam. His igitur locis satis superque probatur Conceptionis vocem in
116쪽
LIB. POSTERIORIS g. s. 'sdiuinis litteris carnalem proprie significare;& tamen nullus reperitur , qao animatio scelus conceptio nominaretur. Fateor me diu
quaesiisse , eoque in opere tempus non paruum expendisse , reperiisse vero nullum. Cum igitur eo sensu D. Bernardus vocibus usus sit, quibus Scriptura sacra illis utitur, necessium est fateamur, Bernardum Conceptionis voce carnalem actum parentum Virginis intellexisse, non vero , quae multos post dies fieri solet foetus anim*tionem. Vt tandem mirari desinant quae scribimus, Lectores mei, illud inprimis prae oculis habeant , in nullo unquam idiomate Conceptionem praeter id quod afferimus significasse. Hebraeum quidem duo habet verba ad Conceptionem significandam , & utrumque carnalem actum significat. Alterum est ΠΙΠΙΩ-rab, quod vulgatus noster semper vcrtit cipere, proprie vero significat in utero accipere , quod fit in coitu. Genes i6. vers. q. ubi Interpres Latinus habet, ingressus est ad eam ; at illa concepisse se videns, &c. Hebraeus habet verbum Harah, quod Septuaginta reddunt , ct vidit, quod in ventre accepit. Similiter Genes 38. de Thamar , Hebraeus textus utitur eodem verbo Harab, quod Latinus reddit,
ad unum coitum mulier concepit,&c.& Septuaginta proprietatem vocis exprimentes dixerunt,
Et ingresso est ad eam , ct in ventre accepit ex eo. Et idem reperitur Exod. ii. v. ii. ubi legimus,
117쪽
1 oo BERNARDI VINDICATI quae concepit, ct peperit si tum, scilicet Moysem,
Hebretus vetitur verbo Harab quod Septuaginta reddunt, ct in ventre accepit. Alterum verbum concipiendi quo Hebraeus utitur est quod aliqui reddunt calefieri, vulgatus autem concipere, aeperitur Gen. so. & 3 i. ubi Septuaginta reddunt, streando concipiebant oves, in utero accipientes. Author Dictionarij Hcbraici, -- ca Noe nuncupati, vult idem significare quod ardore libidinis incensum esse. Additque, est et e
bum obscaenum ardorem coιtus exprimens ; quod notes velim. Latini carent correspondente verbo, Et tamen ipse vertit pro Iaham, concipere. Pagninus in suo Diistionario scribit idem esse, quod
calefacere , concipere ,seu coire : Et Mutis erus
idem quod calefaceresimul: ct concipere. Consule eosdem Doctores etiam de verbo Harab, ipsi enim facem ad veritatem indagandam mihi praetuler Uiar. Quod ad S3rum spectat idioma, pro concupiscere habet Blen ; & Andreas Matius in Syrorum peculio , tomo I, Apparatus Bibliae Regiae , docens Eten, idem significare, quod concipere , subdit, a ventre factum verbum ; unde Baino conceptio, qua mulier fit grauida , &foetum concipit; & ipsi etiam mulier foeta sue praegnans Batnto. Idem asserit Fabricius Bod rianus , eodem verbo, derivatique ab Abiis, quod est grauidam reddere. Habent Syri Conceptionis festum ad diem nonum Decembris, ubi eodem utuntur verbo , quod a ventre dictum, idem est quod in ventre accipere. Verba I alen
118쪽
LIB. POSTERIORIS f. 1. roi Kalendarij Syri sunt , Batnoh Ibano Zadicto
Bmorian Didat Al o Tet B uun Cadmoto. id est , Conceptio Anna iustae, in Domina nostra Gen
trice Dei , die 9. Decembris. Graeci utuntur vcrbo συλλαριζάνω, Gen. I6.3I. & 3 8. Exod. ii. Isai. 16.dc alibi saepe. Latine reddit,in ventre accipere, ut iam diximus. Budaeus cum aliis Graeco- Latini Dictionacii auctoribus, & Ioannes Crispi - Crispinus in suo asserunt, idem esse quod simul capio, 'R eo quod in Conceptione simul uterque parens concurrat. Eo usus fuit Aristoteles lib. de Geta Axistox.
neratione animalium , cum dixit αυλλα μα νωσιν ἡ ἐν Ουν αι νέαι Θαττον. quod Trapezuntius red- Trape
dit , concipiunt quidem iuniores citerius. Mani se η μηλ-- sth autem loquitur de celeritatu in rccipiendo semen in matrice, ita ut foetus postea efform retur, in eo enim maior celeritas est iuniorum, non in efformatione, & coos otione in venire; nam in hoc omnes mulieres sunt aequales, dum nouem menses fouent scutum in utero, siue iuuenes sint , siue senes.
Denique nil minus in Latino reperimus idiomate, concipere, siquidem dictum est, quasi . simul capere, eo quod mas , & foemina simul in
conceptione coeant. Et ita docuit Ambrosius Calepinus verbo concipis,qui subdit, unde conci- Calepipere mulieres dicuntur, cum genitale semen appre- R 'hendunt adsuetum faciendum. Quo uno verbo il- ς iis responsum daao, qui dixerint, impositum quidem fuisse Conceptionis nomen ab actu ca 'nati, aliud tamen significare: quandoquidem non solum , i est, Conceptionem , quasi ,
119쪽
con-captione dictaria esse, sed etiam addit, coitum significate, Concipere mulieres dicuntur, cum genitale semen apprehendunt ad fortum. faciendum. Id quod in caeteris idiomatis videri potest, ubi non agitur de nominis Elymologia , sed de re significata, ut quando pro verbo Iaham ardorem coitus significante, perpetuo Latinus
interpres reddit concipere. Certe si concipere aliud significaret, non redderetur pro verbo coitus ardorem exprimente , sed aliud verbum reddendum esset, aut circumloquio aliquo uti oporteret, quo pro coitu non redderetur actio , quae multos post dies a coitu accidit. Iam vero ex dictis luce clarius insertur Ber- nardum, conceptionem nec sumpsisse, nec accipere potui sie in alia significatione ab actu carnali, quandoquidem tam in sacris litteris, quam in praecipuis totius uniuersi idiomatis nihil aliud significasse certum est.
s. c. In signi D. selmi doctrina Bernardi mentem illust . AI huc subiungere placet magni illius
Theologi , aeuo Bernardi celebris, Canta- Mensis. riensis, Antistitis Anselmi, docti inam ex li-δRsti bro ipsius A Conreptu Virginali, ct peccato origi nati mutuatam, cap. 7. Oportuit siquidem Ber- nardum eo sensu loquutum fuisse, quo Doctores Praecipui sui temporis ; non enim aliis verbis , aut alia lingua loqueb tuc, quam illi,
120쪽
LIB. POSTERIORIS f. c. io 3 quare si testimonio grauissimi Doctoris sui
temporis nempe s. Anielmi,qui vigesimo Ber- nardi anno decessit e vita semel monstraueri. mus, nomine Conceptionis solam carnalem eo. tempore intellectam, & hoc non obstante, usi-etato loquendi modo dici consueuisse homines in Conceptione sua concipi in peccato, peccatum vero de solo debito dictum suisse; nihil
profecto desiderandum iam erit, ut credamus eodem prorsus sensu intelligendum esse Ber- nardu,utpote qui lingua & sensu Doctorum sui temporis loquutus fuerit. Sane Anielmus mul- tus est hac in re in lib.praedicto, Vbi c.7.ex profesta contendit explicare, quomodo verum sit, quo emen hominis dicatur immundum , ct concipiis peccatis, quamuis in eo non sit peccarum. Hic enim est capitis titulus.Vbi in ipso titulo haere re necesse est, & notare vim verbi illius dicatur, ex eo enim fit euidens, communi loquendi modo illius temporis dici solitum fuisse, semen hominis immundum, imo verb & concipi in
peccatis, cum tamen certum sit in eo non esse
peccatum. Si enim non diceretur a doctis viris, ' aut vulgaris esset loquendi modus, sed loquutio nouiter a se adinventa , nequaquam serio detineretur in eius expositione, nec assereret, sic dici ; quod semen hominis dicatur immundum , ct concipi in peccatis. Proposuit sane eius modi dubitationem,tum propter Iob,qui semen hominis vocavit immundum , Quis pris fac re inquiens cap. i ) mundum de immundo con-