Homeri Ilias Latinis versibus expressa a Raymundo Cunichio Ragusino ..

391쪽

3 α HOMERI ILIAD os

Argivos naves tot rerum dura serentes. 'Ipsi ego quin suerim, si me nunc audiat, auctor , - . oo Ire , Voces quacunque , animo & parere volente Imperiis rex magne tuis, qui nubila cogis Altitonans, nigraque tegis Caligine Caelum . Sie Dea: sic hominum contra divumque creator subridens placido respondit Iupiter ore t . O Juno veneranda, deum si tu mihi coetu In magno assideas concors, nostrique vicissim Conveniant sensus , nae , quem nunc dira cupido Fert alio, mentem Neptunus vertat, utrique

Et nostrum adjungat sese facilisque volensque - - et o Verum age , quae dixti, vera si mente locuta es, Ocyus i superum ad sedes, celeresque jubeto Huc veniant Irisque , arcuque insignis Apollo rIris ad Argivas serat ut se nuncia puppes, Neptunum & regem tristique excedere pugna Actutum , atque suas jubeat se condere in aedes 3 Phoebus at ad pugnam rursum excitet Helctora , vimque Inspiret praesens validam , saevosque dolores, Pressa domant qui corda viro , depellat 3 Achivos

Τerreat ut rediens , enervi & vertere cogat 8o

Terga fugae , donec trepidum formidine vulgus Ipsas Pelidae in puppes incurrat Achillei . Ille suum exhortans in praelia dura ciebit

Patroclum; hunc urbis non longe a moenibus Hector Congressus leto sternet, tumidumque virorum Multa caede, meo Clarum & Sarpedone vita Exuto . iratus Patroclum propter Achilles Hectora tum nigras Orci demittet ad umbras. Ex illo Argivis a puppibus usque repulsos Troas terga fugae cogam dare versa, Minervae so

392쪽

Consiliis, Grajumque manu dum concidat alta Ilios . ante modum statuam nec mitior ipse Irarum , patiar nec divum accedere quenquam

Auxilio Danais, magni quam dius Achilles Attigerit finem voti, persectaque cernat, Quae sum pollicitus , moto & quae vertice nutu Ingenti jurans firmavi, qua Dea luce Genua mihi supplex Thetis est amplexa, rogavit ornarem S sortem ut, Danais infestus , Achillem . Iupiter haec. distis . paret dea 3 liquit S Idam , Atque deum celsas abiit sublimis in aedes . Ut cum saepe viri mens pervolat incita , magnos Terrae qui tractus lustravit, multaque secum Corde putans memori versat: locus hic prius , ille Dehinc alius, tum deinde alius mihi tactus eunti est: Sic celeri magnum nisu per inane , supremum Se tulit aerii tunc Iuno ad culmen Olympi;

Inque domum venit celsam Iovis, atque deorum Obtulit adveniens coetu se diva . frequentes Caelicolae assurgunt venienti, ac pocula praebent Plena manu affusi certatim . negligit omnes

Illa alios : quam pulchra Themis praebebat, amice Accepit pateram . prae cunctis nam Themis olli Obvia se celeri gressu tulit; atque ita, magnam Diva deam trepida compellans voce, locuta est :Adventus subiti quaenam tibi caussa videris Cur perculsa metu, Iuno i conterruit an te Conjux immani Saturnius, ut solet, ira Cui Iuno graviter suspirans : O Themi, parce Ista rogare. mei quam saevus, quamque superbus Conjugis est animus , nosti satis ipsa superque. Verum age, nunc epulis tu curam impende regendis

393쪽

Aequa domo in superum t cunctos audire licebit

Mox inter divos, quae rerum horrenda minetur

Esserus; haud quisquam possit quae audire, nec angi, Mortalisve , deusve, licet solemnia laetus

Mente hilari plenis agitet convivia mensis. Sic ait ; auratoque locavit membra sedili . Omnes perculso moerebant pectore t summis Illa tenus risit, non laeta fronte , labellis 3 13 Atque irata deis haec moesto corde profatur: Vecordes , stolidique , labos exercet inanis Quos frustra , iratosque Iovi, Cupidosque parantem Quae lubet, aut verbis , aut vi cohibere. movetur Ille nihil, longeque sedens nos, nostraque spernit orsa di deos dicit nam sese morte carentes Antistare animis, invicto & robore Cunctos. Ergo, dabit cuivis quam partem Cunque malorum, Aequo serte animo. Marti sua noxa dolorque Iam, reor, obvenit 3 pugna cui dulcis in acri 1 o Ascalaphus leto domitus jacet; ille , virorum Nemo unus Marti est quo carior ; ille , fatetur Esse suo natum sortis quem sanguine Mavors. Dixerat iratus semur at percussit utrumque Pronis Mars palmis, gemituque haec addidit alto: Ocyus , o superi, nec sit grave, turbidus altas Ilinc seror ad naves Danaum . stat qualibet illic Ulcisci gnati mortem: nec sulmine stratus

Ipse Iovis, suerit mihi si fatale, recuse,

Inter purpureo manantes sanguine rivos, is o

Pulvere in immundo, mediaque in Caede jacere. Haec effatus, equos curru subjungere jussit Τerroremque, Metumque; armis sui gentibus ipse Interea sese cingens in bella parabat

394쪽

Heic superis multo gravior majorque Coorta Ab Iove confestim summo foret iraque , & atrox Flamma odii; metuens cunctis at sede Minerva Exsurgens subito e celsa, primum evolat eXtra Vestibulum atque dei galeam de vertice alienam, Deque humeris clypeum detraxit 3 cuspide & hastam a SoΑerata dextraeque extorsit, limen ad altumi Sepositam & statuit , verbisque ita fatur acerbis to vesane , excors, male perdite, hum tibi fiustra Sunt aures t periitne omnis tibi mensque , pudorque Non audis, narrat quae Iuno candida , ab ipso Illa recsns digressa Iove λ eheu tristia , frater , Tuque prior vis multa pati , ac remeare Coactus

Vi 'dura caeli ad sedes 3 S grandia nobis

Ferre mala, atque omnes ingenti perdere Cladeo Confestim Danaos linquet Τroasque superbos Iro Nam pater, ac veniet nobis iratus 3 olympo Et dabit ingentes turbas, sontesque surore Percitus , insontesque una raptabit . ademptum Ob gnatum irasci nunc ergo desine. multi Longe illo manibus meliores vique, vel ante Sunt caesi , vel post caedentur; nec queat omne Eximere humanum morti genus ulla potestas . Haec ait 3 ac Martem consueta in sede locavit. Interea Iuno tectis Phoebum evocat altis , Atque Irin, superum quae fert mandata per auras 3 18o Compellansque ambo celeri sic ore profatur rAd sese in Phrygiam vos Iupiter myus Idam

Ire jubet , coramque audire, ac discere, mandet Quid fieri. celerate viam , ac parete jubenti. Haec ait ante seres r intro dehinc Iuno reversa ,

Aurato sedit solio . sestinus Apollo,

395쪽

Atque Iris celeri lapsui venere ferarum Ad matrem, crebris manantem sontibus Idam. Caelicolum hic nacti sunt regem in Gargaro alto Solum supremo residentem in uta tice r cui se Iso Circum suaveolens landebat Candida nubes . Huic ambo sistunt sese. quos mitis amico Excepit vultu sedata Iupiter ira Paruerant celeres nam jussis, regia Iuno Quae tulit. assatur prius, almam his vocibus Irin.

Iri , agedum , celeri lapsu hinc i nuncia regi Neptuno , & verax, quae mando, haec ipsa reserto. Actutum , tristi bello pugnaque relicta, Aut abeat superum ad Coetus, aut sub vada ponti Sin dictis parere negat, spernitque jubentem aoo

Quantumvis sortis, videat ne sorte manere , Si veniam, nequeat me contra 3 viribus illum

Qui vinco, ct major sum natu , sit licet audax Ille , parem & stulte sese mihi jactitet, horrent omnes quem pavido tremefacti pectore divi .

Iupiter haec : Iris paret 3 ventisque V atis, Vertice ab Idaeo Trojanas tendit ad arces. Ut quondam volitans aut nix, aut frigida grando Raptim nubilagi Boreae vi concita sertur Sic medias sugit raptim levis illa per auras 3 a IoNeptunoque adstans regi , sic farier infit

o terras complexe omnes, o crine decore

Caeruleo Neptune, Iovis tibi nuncia missu Advenio, dictura , jubet quae dicier ipse. Actulum , tristi bello pugnaque relicta, I superum longe ad coetus , aut sub vada ponti. Sin dictis parere negas, spernisque jubentem,

Huc se venturum dicit . verum admonet ante

396쪽

L I B. Q U INTUS DECIM.

Ut vites Conserre manum . nam viribus ille

Te vincit longe, natuque est grandior , etsi i Esse parem, jactas tu te illi Icilicet, horrent omnes quem pavido tremefacti pectore divi. : i . Indignans gemitu Neptunus talia reddit: Nam quid ait tantumndi animis tumet ille superbis , Cogat ut invitum , sibi , quanquam sortis , honore

Quem tamen esse parem novit tres nam sumus orti Saturno fratres, Rhea quos veneranda creavit.

Ille, & ego, tristes & Pluto qui regit umbras: Tres rerum S summam in partes divisimus omnem . Cuique sua obvenit pars aequa sorte prosundi Regna mihi pelagi , Plutoni horrenda sub imis . Caligo terris , caeli domus aethere in alto Ampla Iovi. tellus, tractusque ingentis Olympi

Nunc quoque Communes post tempora longa supersunt. Ergo Iovi nil est cur vivam obnoxius t aequus Me sinat 3 atque habeat placide, quae tertia cessit Tunc, sibi regnorum partem : nec robore quanquam Magno est , ignavum veluti, me territet ille νSed natos distis natasque minacibus ultro Incessit potius , genuit quos ipse , jubentem Queis audire patrem, dicto & parere necesse est. Talia Neptunus 3 Contra Iris talia r mene Istaec dura jubes , Neptune, atque aspera fatu Ferre Iovi responsa Z an , verso pectore , mutas Dictum aliquod flecti non raro versa bonorum Corda solent 3 nosti &, natu majoribus adstent Ut Dirae , ac vocem faciles nutumque sequantur. Tum sic caerulei rector maris r O dea , .dicis Vera istaec; bene habet res & se, mente sagaci, Quid deceat quid non , cernit cum nunCius et atro

397쪽

Sed mihi felle dolor subit in praecordia, natum

Sorte pari ac sato, verbis cum saevus acerbis sit iv Increpat , imperitans aequali. at , percita quamVis itq 2 Fervent corda furore, placet nunc cedere fratri .i, Sponte mea. dicam ast aliud, veraxque minab Ex animo: si sorte, invitir meque , Μinerra ii . Et eeleri, sorti & Vulcano, Mersurioque, V a

Iunone & magna, solusque pepercerit urbi

Pergameae , vastare volet nec moenia bello. c . Argivaeque decus meritum concedere genti , adoΤriste sibi a nobis odiumque iramque paratam, cAeternum sciat esse . Haec titus liquit Achaeam iUltro aciem , atque mari genitor se condidit alto iAbsentem optabant moerenti pectore Graji. His Phoebum assari dictis tum Iupiter orsus: . Dulcis Phoebe, adeas mando nunc Hectora bello Egregium . ponti Neptunus cessit in alti Jam vada , sormidans alto me corda furore Flagrantem; quod ni cessisset sponte , fragorem Ipsi etiam audissent pugnae, quoscunque sub Orco a IoIma deos circa Saturnum terra mercet .

Verum hoc ambobus multo est optatius, illi , Atque mihi , pugnam vitans, iramque manusque Ipse meas metuens longe quod cessit ab armis. Nam sudore seret persectum non sine multo Certamen . Nunc , quod superest , age, nate , coruscis Horrendam villis cape turbidus aegida , ct usque Concutiens , Grajas imple terrore phalanges. Idem tu clari , arcitenens , mihi suscipe curam Hectoris, atque viro validum per membra vigorem 28o Adspira , ingentesque animos , dum , Graja Carinas Venerit ad Curvas fugiens ac litora pubes .

398쪽

Tum statuam quod opus rursum ut recreata vigescat Gens, desessa malis, S duro fractat labore . Iupiter haec : . patri non segnis paret Apollo. Continuo ex altis mittit se montibus Idae , Accipitri similis rapido per 4nane columbas Qui sequitur , vincitque alis genus omne volantum . Ut venit, sortis Priami prolem, Hectora dium, Iam non membra solo stiatum , velut ante; sedentem aso Corpore sed flexo invenis nanque, excitus alto Ceu somno, socios agnorate anhelitus imum Aeger nec pectus quaslabar, frigidus ibat Nec sudor i Iovis auxilio sibi redditus heros At suerat . pulchro quem juxta constitit arcu Insignis Phoebus, suditque has pectore voces: Hector Priamide , longe semotus ab armis

Cur langues mentem subiit quaenam anxia cura Aegre animam ducens cui talia reddidit Hector Quis coram scitare istaec, divum optimet necdum 3 oo

Audisti naves propter bello acer Achaeas Ut me Ajax , olli socios dum perdere leto Non cessis , immani saxo male perculit ipsum In pectus, pugnaque exegit, robur & omne

Solvit di ego hac certe manes me luce putavi,

Atque domos Orci visurum, pectore dulcem Iam jam animam exhalans. Haec Martius Hectori Apollo

Haec contra i Nunc fide animo ; talem tibi magnus

Iupiter ex alta submisit providus Ida

Custodem comitemque, aurato bella gerentem 3ro Phoebum ense ; exitium tibi qui fatale nec ante Cessavi prohibere ipsi, nec moenibus urbis . Verum age, nunc densos equites ad litora, curvas Et puppes hortare, leves impellere Currus raS9. Ast

399쪽

Ast ego praegrediens bi jugisque volantibus omnem Ante viam sternam , diro & terrore fugaque Turbabo attonitis perculsum pectus Achivis . 'Sic ait; ac subitum afflavit per 'membra vigorem. Ac velut in plenis praesepibus hordea pastus Ille diu sonipes, rupit si vincla, virentum . 32OPlanitiem & fugiens camporum est nactus apertam, Insultatque solo , celsum & caput arrigit alte Luxurians , luduntque jubae per colla , nitentes

Perque armos , Volat ante levis Zephyrumque Notumque Arva secans; ct nota petit vel pascua equarum , Vel fluvium , adsuetus vitreas innare per undast

Genua pedesque levis rapido sic incitus Hector

Jactabat cursu, exhortans ad praelia turmas, Ut dulei divina sono vox impulit aures . Cornigero veluti sublimem vertice duri 33o Agricolae in cervum , fida stipante canum vi, Aut Capream , cursu , vasto S Clamore seruntur. Ille quidem rupesve inter virgultave densa

Abditus occultat sese t verum excitus acri

Interea fremitu silva leo prodit ab alta , Atque viam horrendus mediam teneti haud mora cuncti Perculsis cecidere animis; tremefactaque gressiim Turba refert: gelida pallent formidine vultust Sic Danai Teucros urgebant agmine denso , Ancipiti & serro caedebant, ensibus, hastis 34o Et rigidisi magnum subito at videre maniplis Hectora ut in mediis , turbato pectore cuncti

Intremuere 3 omnis excussa est pectore virtus.llos inter , proles Andraemonis inclyta, Coepit Corde Thoas sari haec perculso , maximus ille Aetolos inter bellator , telaque doctus

400쪽

Missa manu torquere , manum S conserre; diserto Ore idem cedens paucis, contendere verbis Si quando in coetu pubes coepisset Achivum. Ille Grajis est in mediis ita farier orsus :Pro superi l quale hoc percellit lumina monstrum Qua , satum eluctans, vitae se Martius Hector Restituit rursus i quem spes erat omnibus una Sub Telamoniadae manibus cecidisse cruento Perdomitum leto . Grajis male numen amiCum Nempe aliquini mortisque virum de faucibus atrae Exemit , servatque; neci qui saevus Achivos 'Ante dabat , dabit atque iterum .' nec enim sine magno Ille Iove exsultatque in primis, furit a rUt nemo. Haec propiis , mentes advertite , dicam Quid sit opus: dictis nemo at parere recuset. . Hortemur vulgus procul him secedete . celsas Ad puppes : ipsi ante alios , qui dicimur esse . t Egregii bello , flemus 3 si sorte ruentem ioccursu primi valido cohibere queamus D - i Arrectis advers hastis 3 nec, sortis & acer Sit licet , audebit Danaum se immittere turbae . Haec ait: at Graji parent, ac dicta capessunt. Continuo magnusque Αjax , rectorque virorum Idomeneus, Teucerque, M sesque, atque inclytus armis. Meriones, ipso bellantum store coacto, Instruxere, aciem adversi , pugnaeque parant se :Turba retro interea ad naves, ut iussa , redibat. Incurrunt primi Troes denso agmine, gressu Quos Hector magno torvus praeit . altus Apollo Ante virum graditur, niveos circumdatus atra Nube humeros, saevusque manu praeportat utraque Aegida terrificam, villis horrentibus hirtam