장음표시 사용
51쪽
rum apertum fuit. In Clauso nihil generatum umquam est, in aperto Verb novi vermes nati, qui in ova conversi in muscas ordinarias abibant. Idem evenit, occisis plurimis muscis,&in duo vase similiter divisis. ao. IV. Ne quis forte diceret ideo generarionem nullam in occlusis vasibus esse factam, quod aer in vasis clausa ingredi non posset, idem tent tum est in vasibus tenuissimo carbaso, per quem
meare aer facile poterat,dum eXCluderentur muncae, involutis. Nec ulli tamen vermes illic generati sunt, quamquam carnes per plures hebdomadas servatae erant. 2I. Cum vas involutum carbaso immissum esset majori vasi muscario, quo aestate ad servandam carnem uti solent ; saepe conspectae sunt muscae, vermesque vagari circa ea vasa, carnis odore allecti, & omnia tentare, ut per carbasia laxiora ad eam pervenirent Sed modo non ingrederentur, nulla animalia in putrefactis carnibus umquam nata sunt.
21. Hinc & ex aliis pigribus experimentis, merito collegere viri dom, ex ovis a Muscis depositis, aut etiam vermibus, quos calidissimo tempore anni majores emittunt Muscae; nasci vermes in carnibus ; adeoque frustra eos esse qui putrefactioni eam generationem tribuerent. Nec
certe ulla proferuntur eIperimenta contraria,quae. si ad examen revocentur falsa non comperiantur,
ut ostendi erolixe Hr. Redus. 23. Neque in carnibus modo deponunt ova aut vermes , sed in aliis omnibus corporibus, circa quae volitant, & potissimum in iis quibus vesci solent. Sic caseus, qui partim vermiculosus erat,
52쪽
De Plantis N Animalibus. C. III. 47
divitus adeo ut pars non corrupta seorsim poneretur ut vase puro, Corrupta tu alia, nullOS parte 1ana vermeS, nullasve muscas edidit; sed ex vermiculola natae sunt innumerae nigricantes muscae.
Hinc collegere Physici ne in caseo quidem Vermes nasci nisi qui a inusicis geniti sunt.1 . Naici etiam ex putrefaetione vulgo credebant ut vermes in foliis , fructibusque, cum ex
arbore evulsis, tum etiam arbori inhaerentibu S.
Vt a prioribus initium faciamus, pluribus constat experimentis in variis fructibus putridis numquam esse natos vermes aut muscas; si modo servati & putrefacti es Ient in loco, in quem muscae pervenire non pollent; unde colligere est in iis eodem modo insedia nasci, ac in carnibus & ca-
1eis putridis. EX perimentum tantum unum pro feremus, unde hallucinatio forte natavit. cucurbita cruda, vel cocta, apert6que aeri exposita ordinariae muscae nasci cipe sunt Conspectae, ratione Iam exposita. Sed aliquando singulare quiddam contigit, quod animadversione dignum est. In cucurbita cocta, OVisque permista, nati plurimi vermiculi, Cum tempuS quietis & eorum in ova transmutationis instaret, Ita te Volutarant, ut haci sit te cooperti globulissimiles facti essent; ex quibus postea muscaenas Cebantur, adeo ut qui sub pulte ova latere non observasiet, ex terrestribus globulis muscas nataselle non aegre credidisset. Atque hin ortasse Ueteres tanto consen tu ex limo, quem Nilus abiens an AEgypto relinquiti innumera nasci insecta prodiderunt; quasi ex linio ipso formarentur, cum OVadumtaxat in eo latent ia calore Solis excludantur.
53쪽
16. In fructibus arboribu S inhaerentibus, earumdemque foliis saepissime latent papiliones, seu in fructibus ipsis abditi, seu in foliis tuberculo quodam sint involuti ; quorum multa genera apud laudatum Scriptorem legere licebit. Hinc plurimi credidere ex fructibus illis aut foliis nasci, sola fermentatione, ea insecta quae ex iis prodire
17. Sed omnia illa nascuntur ex muscarum ovis, in iis locis depositis. Quicumque adcurate eos fructus ea ve folia lustrabit saepissime ova illa , antequam excludantur, inveniet, unde postea examina papilionum prodeunt. Initio Maii, .vir
diligentissimus in foliis Sambuci invenit ingentem Ovorum copiam, eorumque minutissimo-
rum& flavi coloris. Ex illis ovis, post paucos dies mionumeri prodiere vermiculi qui folia Sambuci sibi apposita avidissime deglutierunt.
Creverunt sensim , flaVique Coloris evaserunt, multis maculis rubris distincti. Cauda dimidiam lunam referebat, caput acuminatum, & tenuissimum. Crustas quasdam, pedum loco, ex imo ventre producebant. Eorum deinde maxima
pars vigesimo Maii immobilis fiebat, a cibo omni abstinebat, nec eo minus initio colorem &figuram servabat. Sed primo Junii, sex vermes corrugati in OV a mutabantur ferruginei coloris. Ex uno, duodecimo Junii, musca prodiit, Ordinariis minor, alis duabus cartilagineis, candidis, & corporis longitudinem superantibus; pedibus flavis sex; & cornibus duobus coloris ferruginei, e capite nonnihis prominentibus. Dorsum Dusdem coloris erat, sed dilutioris, cui sub
54쪽
jecta macula flava. Venter flavi coloris vividioris, & transversis lineis dili inctus. Statim ac nata erat, excrementum deponebat candidum , &biduo post moriebatur. 28. Similia in aliis ovis, quamquam diversi generis erant muscae, Observata sunt; nec mirum, cum muscae arboreS circumvolitent, ab iis. variis
in partibus deponi Ova. ' Sed ea insecta non ubique deponunt Omnia. Duriora enim, & quae continent succum , quo animal nutritur , in quamvis arbori S partem de)iciunt. Nec interest siccam esse, unde fit ut in Ulmis aliisque arboribus . in partibus siccis, innumera inveniantur Ova; ex quibus, cum pertus a sint, adparet animalia prodiime. Molliora vero Ova in Veniuntur dumtaxat in foliis; vel si majore indigeant humore , muscae ea immittunt in teneraq arborum gemmaS, quaS perforant terebra sua ; quae est cuspis concava, qua dum terebrant, Ova emittunt. Si non sint gemmae, in quas ea inserant ova, in flores, in fructus, in frondes. &quasvis alias teneras arboris partes ea immittunt.
29. Ut quomodo hoc fiat intelligi possit,
sciendum basin terebrae esse ovario muscarum conjunctam; & cum sit concava, ova in variis tubis sparsa, per eam cavitatem ex eorum corpore prodeunt. Neque conjectura haec est Physicorum, vir ad curatissimus muscam vidit gemmae quernae incumbentem quae, contracto Corpore reliquo terebram eX1erebat, atque in gemmam immittebat. Dum hoc ageret musca,
tumorem vidit qui hoc spectabat circa basin
55쪽
terebrae, qui tumor cessavit &ccepit denuo, jdque aliquoties. Deinde sublata illinc musca, invenit in gemma tenuissima ova pellucida, usque quae in tubis muscae supererant, simillima. . 3o. Ιnsecta hac terebr1 armata eam facile in curvant , & erigunt; & videntur ejus Ope lacerare pellem Plantarum, aut fructuum, quorum humore vescuntur. Cum in ea terebra sit liquor acidus, fermentationique creandae aptus; quando guttulam Mus in teneram Plantae partem effundunt, succus nutritivus alieno liquore auctu S , praeter modum fermentatur, creatque Plantae tumorem. Sic cum Vespa aliquem pupugit, enu-dstque in vulnus, quod aculeo lacit oliquantulum liquoris quo turget, fermentatio, quae illi Cexcitatur, carnes tumefacit. idem accidit in flantis, ubi sermentatio, quae fit in transversi S Utri Culis , eos instans, creat tumoreS, qUl Gallae VO- cantur. Non amplius ergo mirum videbitur , lidixerimus Insecta quae ex loliis, gallis aut fructibus prodeunt, nequaquam ex eorum Iubitantia corrupta, sed ex ovis illic depositis nasci. I. Cum per omnia Iniustorum genera ire non liceat, fitque aliquid in omnibus analogum, describemus hic, ex Dr. Redo, Infectum ex Locustarum specie, quod Tusci Ciavaliscum nun Cvocant. Id est duplicis generis, nam alia sunt viridia duabus lineis parallelis, per latera & totam longitudinem corporis porrectis; alia' oloris terruginei. Caput habent summae tenuitatis, S OSquale locustarum essie solet. Passu incedunt gn & lento; pedes eis stx, & singuli pedes flexuras
sex habent. Anteriores pedes ei commisturae, Lupra quam caput adnexum est , subsecti
56쪽
De Plantis by Animalibus. C. III. si
Omne spatium , quod est inter posteriores pedes & extremam caudam, aliquot habet seu nOdos , seu annulos, seu se , & ab ultimo nodo porriguntur subtilissimi aculei duo. Universum eorum corpus quinque digitorum transeversorum longitudinem non excedit. & plerumque ejusdem ubique crassitiei est; si femellas excipias, quarum uterus quandoque majori ovorum copia tumet. 32 Tam masculi, quam semellae, cXuviaSquotannis integras deponunt, haud aliter atque serpentes, aranei, Insectaque alia. Haec autem 1 polia sunt tantum subtilissima tunica, qua totum corpuS tegitur. 33. Haec externa est dispositio, sic autem se habent viscera. Est Canalis ab ore, per totam Corporis longitudinem, ad foramen ultimo caudae nodo vicinum porrectus, qui oesophagi, stomachi & viscerum loco est. Circa id intestinum, varia cernuntur tenuissima filamenta , quae venarum & arteriarum vices praestare videntur. Amedio corpore ad extremam usque caudam , ingens est ovorum numerus , inter se colligatorum , neque tenuissimi grani milii magnitudinem superanti . Alia mollia, alia dura sunt; illa sunt flava, & pellucida, duriora vero intus flava putamen habent nigrum. Ova illa mollia & dura interdum septuaginta numerata
3Α. Haec autem Ounalcula, ut pleraeque mu-Icae, genitis viseeribus, vivere sat diu possunt. Capite etiam abicita non minus vivunt, quam vis caput ipsum brevi intereat. Per quinque aut1α dies, truncus varie movetur, sine capite, C a ex
57쪽
excrementa egerit, & ova deponit. Ex membris autem abicissis fluit liquor viscosus, qui illis est loco sanguinis; quo fit ut capita abscissa
iterum trunco aptari & haerere queant, quia veluti glutine retinentur. Sed ideo putandum non est capita vitam recuperare, auI ex trunco
quidquam in ea transire & vicissim, nam brevi postea truncus omni alimento destitutus concidit. 3s . Ex hisce colligere possumuS eos toto coelo aberrasse, qui crediderunt ex putrefactione Insecta nasci; sed si quaeratur, qualis ergo sit prima
eorum in ovis formatio, rem nobis latere fatebimur. Sunt quidem qui in ovis formata aiunt animalcula omnia, sed quaeritur iterum, quomodo formentur alia animalia, quae ex iis nascuntur quae in ovis latent. Quidam eo devenerunt, ut dicerent a Deo, initio rerum, primis animalibus indita fuisse corpora omnium animalium, quae umquam nascitura erant; adeo ut ovaria eorum omnia individua specierum omnium com- plecterentur , quae labentibus saeculis, cum nasci dicuntur, conspicua dumtaxat fiunt, increme
36. Sed quamvis divisibilitas materiae iii infinitum possibile hoc eme ostendat, praestat nihil hac de re definire. Nam qui solo calore , m chanicis quibusdam legibus formari animalia censuerunt, ii & conjecturam meram, & remaeque facilem intellectu proferunt; ac si quis diceret , proj ectis in aerem pulveris granis , IEnex dos paginam, postquam ceciderunt, . destr tam
58쪽
De Plantis Animalibus. C. IV. s 3
37. Hoc unum forth dicere possumuS , corpora Insectorum esse veluti sacculos, aut Vest-Cas coarctatas, antequam nascantur, sed succis& aere subeuntibus inflari iubito sacculos; quo fit ut muscae, tam brevi tempore crescant, ut vix credibile sit ex ovis tantae tenuitatis eas prodii sisse. Sed nec desunt, qui naturas quasdam in- Corporeas, quas ideo Plasticas vocant, formationi animalium & plantarum praeficiant.
a. J Eptilia & Pisces, ex aequo pedibus carent,
m. magna saltem ex parte; si enim Lacertas excipias, serpentium Varia genera, Vermes , lumbricsque omnes pedibus sunt destituti. Sed Pisces in aqua sola vivunt, ut diu ex ea edum Vivere nequeant, reptilia vero per terram ser-Punt, & ut quaedam sunt aquatilia: alia aqua, nonnisi possis causa, utuntur. Nos hic neutro mTum plenam historiam tradere adgrediemur, sed quaestiones dumtaxat nonnullas eo pertinentes delibabimus. a. Serpentes nobis erunt, instar omnium Reptilium, & quae potissima in iis observanda oz- Current paucis trademus. Alia earum generationem, alia anatomiam corporis, alia motum, alia denique venenum spectant. Non immorabimur iis quae habent cum reliquis animalibus communia, qualis est ratio nutritionis, quam ubi de humano corpore sermo erit, oratione per
59쪽
. P H N S I C IE. LIB. IV. 3. Sunt qui ex medulla spinali hominum putrefacta nasci angues scripserint; & ut miracu- Io fides fieret, hominem facinoroium fuisse, ut
hoc eveniret, voluerInt. Sed fabulam esse dudum obscrvarunt Eruditi. Alii ex serpentis cadavere putrefacto nasci alias serpentes prodiderunt, quod vermes ex muscis in iis natos vidisiunt, & temer hangues credidissient. . Verius Plinius Lib. X. c. 62. quamquam ad mistis etiam aliquot fabulis: si In terrestribus ovari pariunt serpentes. Coeunt amplexu adeo cir- , , cumVolutae sibi iplae, ut una existimari bicepsis possit. Viperae mas caput inserit in os, quod
se illa obrodit voluptatis dulcedine falsum hoc
esse recentiores plurimi iteratis experimentis δε- rehenderunt.) Terrestrium eadem sola intra 1eis parit Ova unius coloris & mollia ut pisces. , is Tertio die intra uterum catulos eXcludit,
si deinde singulos singulis diebur parit, Viginti
se fere numero interdam etiam plures. Itaque, ceterae tarditatis impatientes perrumpunt latera hoc falsum esse qui rem experti sunt contendunt , , Occisa parente. Ceterae serpentes conteXta ovari in terra incubant, & ωtum sequente exclu-- dunt anno. s. Quidam ' existimarunt serpentes, quod venenatae sint, nigrum habere cerebrum, sed falsum esse experientia docuit, cum album sit in viperis. Vanum etiam quod iisdem observatum, Cerebrum viperarum non superare pondus qua tuor granorum milii, cum sit triplo gravius.
60쪽
De Plautis N inimalibus. C. IV. s s
6. Ventriculus omnibus fere serpentibus laxiori intestino similis est, & uno ductu e faucibus ad Caudam producitur. Quo fit ut quod vorant facci instar absorbeant: & saepe ita distendantur eo quod vorarunt, nec sat cito concoquere possunt, ut immobiles fiant. ' Prodiderunt testes αυτοπbia esse , in Insula Pava, serpentes, quas 'Boas vocant, tanta alvi capacitate, ut integros apros hauriant, & in Ternata captam esse, quae ultra quadraginta pedes longa esset. Habuit Medicus. qui in Java vixit, serpentis, quam ipse cum aliis occiderat, exuvias 36. pede S longas. Quo factum est ut fides haberetur Plinio , qui au ctor est ' in Italia adpellatas Boas, in tantvim magnitudinem exire , ni Claurio Principe occis Iar in Vaticano solidus in alvo spectatus sis infans. Sunt, nimirum, earum corpora instar sacci, qui facile dilatatur. Λnte Plinitim, scripserat; gasthenes, in India serpentes in tantam magnitudinem adolescere, ut solidos haurirent cervo S, taurosque; & propterea mendacii incusatus fuerat , sed perperam. . Scripserant nonnulli, nequq renes, neque ureteres in serpentibus comparere , sed adcur liores alii i eas partes deprehenderunt. Et urinarii quidem ductus a renibus separati dehiscunt, non in intestinuin rectum, sed in tenue foramensitum in femellis inter utrumque orificium uteri. Itaque lotium quidem emittunt, sed excrementis mistum, ut aves, aliaque OVipara animalia.